Monday, January 5, 2026

TẶNG KHUYẾT HẠ BÙI XÁ NHÂN - TIỀN KHỞI


Tặng khuyết hạ Bùi xá nhân

Nhị nguyệt hoàng ly phi Thượng Lâm,
Xuân thành Tử Cấm hiểu âm âm.
Trường Lạc chung thanh hoa ngoại tận,
Long Trì liễu sắc vũ trung thâm.
Dương hoà bất tán cùng đồ hận,
Tiêu hán trường hoài bổng nhật tâm.
Hiến phú thập niên do vị ngộ,
Tu tương bạch phát đối hoa trâm.


贈闕下裴舍人

二月黃鸝飛上林
春城紫禁曉陰陰
長樂鐘聲花外盡
龍池柳色雨中深
陽和不散窮途恨
霄漢長懷捧日心
獻賦十年猶未遇
羞將白髮對華簪


Tặng xá nhân họ Bùi 
nơi cửa khuyết
(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Vườn uyển, ríu rít hoàng oanh. 
Sớm xuân họa Tử Cấm Thành nhạt phai. 
Tiêng chuông Trường Lạc ai hoài. 
Long Trì mưa đổ, liễu đài hoa rơi. 
Nỗi buồn nắng ấm khôn nguôi. 
Ngân Hà một dải, bầy tôi trung thành. 
Mười năm tấu biểu chẳng đành. 
Thẹn rằng đầu bạc, trâm anh chẳng cùng!


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Tiền Khởi 錢起 (710-782) tự là Trọng Văn 仲文, người đất Ngô Hưng (nay thuộc Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc). Năm Thiên Bảo thứ 10 đời Ðường Huyền Tông (751) thi đậu tiến sĩ, được bổ làm Hiệu thư lang, đi sứ đất Thục, rồi về thăng làm Khảo công lang. Giữa thời Ðại Lịch, đời Ðường Ðại Tông, làm chức Hàn Lâm học sĩ. Nổi tiếng ngang với Lang Sĩ Nguyên, người đương thời có câu: “Tiền hữu Thẩm Tống, Hậu hữu Tiền Lang” (trước có Thẩm Thuyên Kỳ, Tống Chi Vấn, sau có Tiền Khởi, Lang Sĩ Nguyên). Tiền Khởi là một trong 10 tài tử đời Ðại Lịch.

Giai thoại kể rằng: một đêm, Tiền Khởi ngụ tại quán khách, nghe có tiếng ngâm câu thơ: “Khúc chung nhân bất kiến, Giang thượng sổ phong thanh” (Khúc hết, người không thấy, Trên sông mấy núi xanh). Mấy lần mở cửa ra xem, không trông thấy ai cả. Hôm đi thi, làm bài thơ có đầu đề là Tương linh cổ sắt (Thần sông Tương gẩy đàn sắt), ông không làm nổi câu kết, liền đem ngay các câu trên đặt vào. Quan chủ khảo Lý Vĩ rất tán thưởng cho là có thần giúp, bèn lấy ông đậu cao.

Nguồn: Thi Viện