HÝ TRÌNH KHỔNG NGHỊ PHỦ - HOÀNG ĐÌNH KIÊN

Hý trình Khổng Nghị Phủ

Quản Thành tử vô thực nhục tướng,

Khổng Phương huynh hữu tuyệt giao thư.

Văn thư công dụng bất kinh thế,

Hà dị ty khoa xuyết lộ châu.

Hiệu thư, trước tác tần trừ chiếu,

Do năng thượng xá (xa) vấn hà như.

Hốt ức tăng sàng đồng dã phạn,

Mộng tuỳ thu nhạn đáo Đông Hồ.

Bài này tuyển từ Sơn Cốc tập quyển 3, bản Tứ khố toàn thư. Nhà thơ suốt đời bất đắc chí về chính trị, thường muốn bỏ quan đi ở ẩn, có khi còn mang theo một chút oán hận. Với bút điệu tự hào để tỏ nỗi buồn khổ trong lòng. Khổng Nghị Phủ còn có tên là Khổng Bình Trọng, người Tâm Kiềm, Lâm Giang, cùng với anh là Văn Học (Kinh Phủ), cha là Vũ Trọng (Thường Phủ) đều có tiếng về văn học được gọi chung là “Thanh Giang tam Khổng”. Khổng Nghị Phủ đậu tiến sĩ năm Trị Bình, khoảng năm Nguyên Hựu làm bí thư thừa, tập hiền hiệu lý, khoảng năm Thiêu Thánh bị biếm về Hàng Châu, sau lại đổi đến Thiều Sơn. Huy Tông lên ngôi, được cử làm hình ngục Vĩnh Hưng, tri Khánh Châu. Khi lại dấy lên việc tranh cãi bè cánh, cuối cùng vì việc này bị bãi chức.

戲呈孔毅父

管城子無食肉相

孔方兄有絕交書

文書功用不經世

何异絲窠綴露珠

校書著作頻除詔

猶能上車問何如

忽憶僧床同野飯

夢隨秋雁到東湖

Đùa trình Khổng Nghị Phủ

(Dịch thơ: Lê Xuân Khải)

Quản Thành Tử tướng không ăn thịt

Khổng Phương huynh thư tuyệt chơi bời

Văn Chương chẳng giúp được đời

Khác chi tơ nhện sương rơi vương vào

Phong hiệu thư thăng cao tước tác

Vẫn lên xe, thể xác thế nào

Giường sư cơm hẩm nhớ sao

Mơ theo thu nhạn cánh chao Đông Hồ

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Hoàng Đình Kiên 黃廷堅 (1045-1105), tự Lỗ Trực 魯直, biệt hiệu Sơn Cốc đạo nhân 山谷道人, Phù ông 涪翁, người Phân Ninh, Hồng Châu (thuộc Giang Tây ngày nay). Ông là thư hoạ gia và thi gia trứ danh đời Bắc Tống, tề danh cùng thầy ông là Tô Thức, người đời thường gọi Tô-Hoàng. Ông đỗ tiến sĩ, có làm một số chức quan. Ông là người cầm đầu thi phái Giang Tây, một trường phái quá chú trọng đến kỹ xảo làm thơ mà không quan tâm đúng mức đến nội dung tư tưởng của tác phẩm. Hoàng Đình Kiên còn là một người rất am hiểu về hội họa và là một trong những người viết chữ đẹp nhất thời Bắc Tống.

Nguồn: Thi Viện