Wednesday, April 15, 2026

HIỂU HÀNH ĐẠO BÀNG ĐỖ QUYÊN HOA - DƯƠNG VẠN LÝ


Hiểu hành đạo bàng 
đỗ quyên hoa

Khấp lộ đề hồng tác ma sinh?
Khai thì thiên trị đỗ quyên thanh.
Đỗ quyên khẩu huyết năng đa thiểu,
Bất thị chinh nhân lệ chích thành.


曉行道旁杜鵑花

泣露啼紅作麼生
開時偏值杜鵑聲
杜鵑口血能多少
不是征人淚滴成


Sáng khởi hành thấy 
hoa đỗ quyên bên đường
(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Sương rơi, khóc lục than hồng. 
Cuốc kêu thảm thiết, nghe không hỡi người.? 
Chinh nhân cũng nhỏ lệ rơi. 
Đỗ quyên nào tiếc máu tươi cho cùng


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Dương Vạn Lý 楊萬里 (1127-1206) tự Đình Tú 廷秀, hiệu Thành Trai 誠齋, người Cát Thuỷ 吉水, Cát Châu 吉州 (nay thuộc Giang Tây, Trung Quốc), đỗ tiến sĩ năm Thiệu Hưng thứ 24 (1154) đời Tống Cao Tông. Ông từng nhậm các chức Thái thường bác sĩ, Thượng thư Tả tư lang trung kiêm hầu thái tử đọc sách. Chủ trương chống Kim, chính trực, ăn nói thẳng thắn. Đời Ninh Tông, vì gian tướng chuyên quyền, bỏ quan về nhà, cuối cùng phẫn uất mà chết. Thơ tề danh cùng Vưu Mậu 尤袤, Phạm Thành Đại 范成大, Lục Du 陸遊, xưng Nam Tống tứ gia. Cấu tứ mới lạ, lời thơ lưu loát rõ ràng, từ phong cách mới mẻ, hoạt bát tự nhiên, với thơ giống nhau. Trước tác được Thành Trai tập 誠齋集.

Nguồn: Thi Viện