CHINH PHỤC NHỮNG VÌ SAO - KỲ 1: VỆ TINH ĐẦU TIÊN CỦA LOÀI NGƯỜI BAY TRÊN VŨ TRŨ

Mười ngày đầu tháng 4 vừa qua, phi hành đoàn mang tên nữ thần Artemis II bay lên quỹ đạo Mặt trăng để chuẩn bị cho nhiệm vụ đưa dấu chân con người trở lại chị Hằng đã làm xúc động biết bao trái tim.

Tinh vân Thuyền Để do kính viễn vọng không gian James Webb của NASA chụp - Ảnh: NASA

Hành trình gần 70 năm trí tuệ nhân loại mở ra kỷ nguyên khám phá vũ trụ kể từ vệ tinh đầu tiên Sputnik 1 của Liên Xô bay lên quỹ đạo năm 1957.

Bao câu chuyện thú vị cần được kể lại để ngợi ca trí tuệ và khát vọng lãng mạn của con người chinh phục những vì sao...

Có điều xúc động là trong cuộc họp báo sau khi trở về quê hương Trái đất gần trung tuần tháng 4 vừa rồi, phi hành đoàn Artemis II không chỉ kể chuyện 10 ngày bay thám thính Mặt trăng như thế nào mà còn tâm sự thêm về tình yêu thương hành tinh xanh của mình.

Chính từ góc nhìn vũ trụ bao la, họ càng thấy Trái đất - nơi có sự sống duy nhất mà con người biết được cho đến nay - thật vô cùng xinh đẹp và kỳ diệu như phép màu.

Hành trình vũ trụ đầy tham vọng và lãng mạn

Hãy xem Christina Koch, nữ phi hành gia duy nhất trong Artemis II, tâm sự lời chân thành: "Trái đất giống như chiếc thuyền cứu sinh đang lơ lửng yên bình trong vũ trụ". Cô kể thứ khiến cô ấn tượng là hành tinh xanh xinh đẹp lơ lửng giữa không gian vũ trụ tối đen giống như phi thuyền đang bay và phi hành đoàn cùng một vận mệnh chính là toàn thể nhân loại.

Nhiều phi hành gia khác cũng có những trải nghiệm sâu sắc như cô khi được nhìn ngắm quê hương Trái đất từ góc nhìn vũ trụ bao la. Chỉ huy tàu Apollo 14 Alan Shepard đã thảng thốt: "Khi tôi đứng trên Mặt trăng và nhìn Trái đất lần đầu tiên, tôi đã khóc".

Một phi hành gia người Mỹ khác là Loren Acton thì suy tư: "Nhìn ra ngoài khoảng không đen kịt, tôi thấy sự uy nghiêm nhưng không có sự chào đón. Trái đất bên dưới lại là một hành tinh chào đón. Nằm trong lớp vỏ mỏng manh vô cùng dễ vỡ, đó là nơi có tất cả những điều thân yêu, mọi bi kịch và hài kịch của loài người".

Còn Frank White thì nghĩ đến trách nhiệm nhân loại bảo vệ Trái đất - phi thuyền chung của tất cả mọi người giữa vũ trụ bao la. Với ông, nhìn Trái đất từ vũ trụ chỉ là một thể thống nhất, cái gọi là biên giới và tranh đoạt chẳng có ý nghĩa gì cả. Nhân loại phải yêu thương và bảo vệ hành tinh xanh tuyệt diệu của mình...

Gần 70 năm đã qua kể từ vệ tinh đầu tiên Sputnik 1 do Liên Xô chế tạo bay lên quỹ đạo, trí tuệ nhân loại đã thực hiện rất nhiều sứ mệnh trực tiếp khám phá vũ trụ. Một kỷ nguyên mới mở ra để con người dần tiến vào không gian bao la chứ không chỉ còn tò mò tìm hiểu vũ trụ chỉ bằng một cách duy nhất là đứng trên mặt đất nhìn ngắm qua kính thiên văn như những thế kỷ trước.

Cấu tạo của vệ tinh Sputnik 1

Kể từ người đầu tiên đặt chân lên Mặt trăng là Neil Armstrong năm 1969, lần lượt 12 phi hành gia mang quốc tịch Mỹ đã được NASA đưa lên vệ tinh tự nhiên của Trái đất bằng các phi thuyền Apolo để cắm ngọn cờ lịch sử của nhân loại.

Rồi suốt nửa thế kỷ qua, phi thuyền không người lái Voyager 1, Voyager 2 đã trở thành hai vật thể của trí thông minh loài người tiến xa nhất ra vũ trụ với gần 25 tỉ km bay qua khoảng trống liên sao. Chúng mang theo một vật vô cùng đặc biệt là chiếc đĩa vàng để giới thiệu với bạn bè vũ trụ (nếu có) về hành tinh xanh và loài người nhưng mãi nửa thế kỷ qua vẫn chưa nhận được bất cứ hồi âm nào.

Gần đây, thêm điều kỳ diệu nữa là kính thiên văn James Webb được thiết kế không chỉ để quan sát vũ trụ xa xăm mà còn có khả năng nhìn ngược lại 13,5 tỉ năm lịch sử hình thành vũ trụ có Trái đất là một phần tuyệt vời trong đó.

Thậm chí, doanh nhân lừng danh thế giới Elon Musk không chỉ muốn lập căn cứ Mặt trăng mà còn tham vọng "thuộc địa hỏa tinh" làm nơi con người có thể sinh sống nếu tương lai tổ ấm nhân loại là Trái đất gặp nạn ở cấp độ hủy diệt không thể ở được nữa...

Vệ tinh đầu tiên của Liên Xô

Ngược thời gian 69 năm trước, ngày 4-10-1957, vật thể hình cầu có đường kính 285mm với tổng trọng lượng 83,6kg chính là vệ tinh Sputnik 1 đầu tiên do các nhà khoa học Liên Xô thiết kế bay lên quỹ đạo Trái đất.

Con tem của Liên Xô mô tả Sputnik 1 bay quanh Trái đất trong thiên hà Milky Way - Ảnh: Sputnik

Để chạy đua với Mỹ thời kỳ Chiến tranh lạnh, ban đầu Liên Xô tham vọng thiết kế vệ tinh này thực hiện nhiều nhiệm vụ khoa học vũ trụ như đo mật độ khí quyển, thành phần ion, gió mặt trời, từ trường và tia vũ trụ...

Tuy nhiên, sau đó để chương trình khả thi trong thời gian ngắn mà quan trọng nhất là có thể phóng trước Mỹ, các chức năng của Sputnik 1 được đơn giản lại như một máy phát vô tuyến.

Theo NASA, vệ tinh Sputnik 1 được bảo vệ bởi lớp chắn bên ngoài là hợp kim nhôm, magie và titan. Phần chức năng phát tín hiệu vệ tinh được thực hiện bằng hai cặp ăng ten dài 2,4 và 2,9m. "Nguồn máu" hoạt động của Sputnik 1 là thiết bị phát điện nặng nặng 51kg gồm ba viên pin bạc, kẽm cung cấp cho bộ phát sóng vô tuyến đặt ở giữa.

Tuổi thọ bộ pin này trong vũ trụ được thiết kế khoảng hai tuần. Đặc biệt, thiết bị phát sóng vô tuyến 1 watt, nặng 3,5kg được thiết kế bởi Viện Nghiên cứu điện tử Moscow hoạt động trên hai tần số 20,005 MHz và 40,002 MHz. Tên lửa đưa vệ tinh lên quỹ đạo là R-7 mà ban đầu được chế tạo làm vũ khí tên lửa liên lục địa (ICBM) mạnh nhất vào thời điểm đó.

Ngày 4-10-1957, tại Trung tâm không gian Baikonur, Kazakhstan, vệ tinh nhân tạo đầu tiên của loài người mang tên Sputnik 1 đã được Liên Xô phóng thành công lên quỹ đạo và bay vòng quanh Trái đất phát ra những tín hiệu bíp bíp làm ngỡ ngàng nhân loại. Sự kiện chấn động đến mức làm tất cả nội dung trên báo đài thế giới lúc ấy đều bị lu mờ bởi Sputnik 1. The New York Times và đồng loạt nhiều báo chí Mỹ cũng như thế giới đã đăng hàng ngàn bài viết về thành tựu này của Liên Xô cũng như chất vấn sự chậm chân của Mỹ.

Tất nhiên, người Mỹ không chịu thua đua tranh khoa học ở thời kỳ Chiến tranh lạnh này. Liên Xô đã phóng vệ tinh đầu tiên và cũng là nước đầu tiên đưa người lên vũ trụ nhưng chính Mỹ mới là người đầu tiên đặt chân và cắm cờ trên Mặt trăng.

Dự án mở ra kỷ nguyên vũ trụ của Liên Xô đã huy động nhiều bộ ngành và cơ quan khoa học gồm Viện hàn lâm Khoa học Liên Xô có trách nhiệm lãnh đạo khoa học chung và cung cấp các thiết bị nghiên cứu, Bộ Công nghiệp kỹ thuật vô tuyến điện, Bộ Công nghiệp đóng tàu, Bộ Chế tạo máy và Bộ Quốc phòng thực thi nhiệm vụ phóng tên lửa.

Người chịu trách nhiệm chính của dự án là Sergey Pavlovich Korolyov, Tổng công trình sư hàng không vũ trụ Liên Xô, sinh ở Ukraine. Ông chính là nhà khoa học tên lửa nổi tiếng đã phát triển nhiều thế hệ tên lửa tầm xa nền tảng ban đầu cho Liên Xô. Trong đó mẫu tên lửa R-7 được ông đề xuất sử dụng để đưa vệ tinh đầu tiên lên vũ trụ.

>> Kỳ 2: Mỹ - Liên Xô chạy đua khám phá vũ trụ

Thùy Chi / Theo: tuoitre

TIVI ĐEN TRẮNG VÀ ĐÁM TRẺ XEM CẢI LƯƠNG

Hồi nhỏ, tôi không có tivi ở nhà. Mà thật ra cả xóm chỉ độ ba, bốn nhà có tivi đen trắng. Những chiếc hộp vuông bằng gỗ, màn hình lồi ra như con mắt già nua, chạy bằng điện nhưng phải kèm thêm cái ăng-ten bằng nhôm cắm tạm ngoài sân, hôm nào trời nồm là hình nhòe như phủ sương.

Tivi đen trắng và đám trẻ xem cải lương

Mỗi tối, sau bữa cơm, lũ trẻ con trong xóm lại rủ nhau sang nhà bác Lộc đầu ngõ. Nhà bác có chiếc tivi National đen trắng, to như cái rương đựng chăn. Ghế thì ít, người thì đông. Thế là trẻ ngồi đất, người lớn ngồi chõng, ai đến trước thì được chỗ gần màn hình, đến sau thì tự khép mình sau lưng người khác. Không gian chật mà không ai phàn nàn, chỉ sợ đến muộn thì lỡ mất cảnh mở màn.

Có đêm phát cải lương Hồ Quảng, tuồng “Lan và Điệp” hay “Tiếng trống Mê Linh”, cả xóm im phăng phắc. Tiếng đàn tranh, đàn nhị vang lên từ chiếc loa rè rè, rồi tiếng ca mùi mẫn cất lên, khiến mấy bác gái mắt rưng rưng. Đám con nít như tôi thì chẳng hiểu gì nhiều, chỉ mê đoạn đánh kiếm, đèn chớp loang loáng và giọng cô đào hát vừa buồn vừa tha thiết.

Ảnh minh họa.

Khi trời nổi gió, ăng-ten lệch, hình ảnh nhảy nhòe, bác Lộc lại vội chạy ra sân, một tay giữ cọc, tay kia vặn từng khấc nhôm:

– Được chưa?

Trong nhà có người hét vọng:

– Rồi, dừng đấy, đừng xoay nữa!

Bác khựng lại, đứng như tượng. Người trong nhà thì nín thở, sợ cái hình vừa rõ lại vỡ tan mất.

Đám trẻ ngồi xếp bằng dưới đất, chân tay quệt bùn, mắt sáng long lanh. Có đứa ngáp ngắn ngáp dài nhưng vẫn cố thức đến cuối. Xem xong, cả bọn lục tục đứng dậy, chắp tay cảm ơn bác Lộc, rồi rủ nhau về nhà, miệng còn lẩm nhẩm mấy câu vọng cổ:

“Tôi viết thư này gửi về cho má tôi, thương má một đời tảo tần nuôi con…”

Ảnh minh họa.

Những năm ấy, cải lương chưa bị xếp vào “xưa cũ”. Nó sống trong tim người làng như một phần của hơi thở. Bà tôi nghe mà thuộc lòng từng câu thoại. Có bữa mất điện, bà còn ngồi kể lại nguyên vở tuồng, vừa kể vừa ngân nga:

– Cái đoạn Lan đi tu vì bị ép gả đó, trời ơi, buồn đến thắt ruột!

Sau này, nhà tôi cũng mua được cái tivi màu hiệu JVC cũ, mua lại của người trong thị trấn. Nhưng không hiểu sao, xem cải lương bằng tivi màu lại thấy… không bằng. Có lẽ vì màn trắng đen tạo cảm giác huyền ảo, hay vì mình đã lớn, hoặc đơn giản vì ngày xưa đông người ngồi xem, mỗi cảnh diễn đều được cùng thở, cùng tiếc, cùng cười.

Giờ cải lương đã không còn trên sóng tối thứ bảy. Bọn trẻ thời nay biết nhiều thứ khác hơn, rực rỡ hơn, nhưng tôi vẫn nhớ rõ cái đêm mưa dầm, nước ngập sân, vậy mà cả đám vẫn sang nhà bác Lộc xem cho bằng được. Bùn lấm ống quần, áo ướt sũng, nhưng mắt thì dán chặt vào màn hình, chờ nghe giọng đào kép ngân lên:

“Lan ơi! Nếu còn thương Điệp thì xin em đừng lấy chồng…”

Khai Tâm biên tập

Theo: vandieuhay

MÃN ĐÌNH PHƯƠNG - CHU BANG NGẠN

Mãn đình phương

Phong lão oanh sồ,

Vũ phì mai tử,

Ngọ âm gia thụ thanh viên.

Địa ty sơn cận,

Y nhuận phí lô yên.

Nhân tĩnh ô diên tự lạc,

Tiểu kiều ngoại,

Tân lục tiên tiên.

Bằng lan cửu,

Hoàng lô khổ trúc,

Nghĩ phiếm Cửu Giang thuyền.

Niên niên như xã yến,

Phiêu lưu Hãn Hải,

Lai ký tu chuyên.

Thả mạc tư thân ngoại,

Trường cận tôn tiền.

Tiều tuỵ Giang Nam quyện khách,

Bất kham thính,

Cấp quản phồn huyền.

Ca đình bạn,

Tiên an điệm chẩm,

Dung ngã tuý thì miên.

滿庭芳

風老鶯雛，

雨肥梅子，

午陰嘉樹清圓。

地卑山近，

衣潤費爐煙。

人靜烏鳶自樂，

小橋外、

新綠濺濺。

憑欗久，

黃蘆苦竹，

擬泛九江船。

年年如社燕，

飄流瀚海，

來寄修椽。

且莫思身外，

長近樽前。

憔悴江南倦客，

不堪聽、

急管繁弦。

歌筳畔，

先安簟枕，

容我醉時眠。

Mãn Đình Phương

(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Gió đưa thêm cái oanh già. 

Quả mơ vừa chín, mưa đà tốt tươi. 

Nơi đây nửa núi nửa đồi. 

Vườn cây xanh mát, đúng hồi giữa trưa. 

Chim nhàn người cũng vắng thưa. 

Bởi hay ướt áo, bếp vừa mới nhen. 

Lan can tựa cửa đã quen. 

Bên ngoài cầu nhỏ, nước len thành dòng. 

Cửu Giang cứ ngỡ thuyền rồng. 

Bờ lau bụi trúc, khô trong nắng vàng. 

Bao năm cánh én bẽ bàng. 

Phưu lưu hồ hải, ngỡ ngàng biển khơi. 

Mái nhà tìm chốn nghỉ ngơi. 

Chuyện đời lạc lối, ta thời cho qua. 

Gần xa chén rượu đậm đà. 

Giang Nam lữ khách nhìm mà ốm o. 

Đàn ca ca sáo nhị ra trò. 

Bên đình trải chiếu, ngủ co say vùi.

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Chu Bang Ngạn 周邦彥 (1057-1121) tự Mỹ Thành 美成, hiệu Thanh Chân cư sĩ 清真居士, người Tiền Đường (nay thuộc Hàng huyện, Triết Giang). Ông từng làm quan tri huyện tri phủ, song con đường hoạn nạn, thăng trầm bất định. Ông rành âm nhạc, có thể tự làm nhạc phú, từ vận của ông thanh thoát, tác phẩm có tập Thanh Chân từ, tức Phiến Ngọc thù.

Nguồn: Thi Viện

LOÀI HOA ĐƯỢC VÍ LÀ "VÀNG THƠM" CỦA PHƯƠNG ĐÔNG, VỪA LÀM TRÀ VỪA LÀ VỊ THUỐC QUÝ

Sở hữu hương thơm thanh tao, dễ chịu cùng giá trị sử dụng đa dạng, hoa mộc (quế hoa) từ lâu được xem là một trong những loài hoa quý của phương Đông. Không chỉ được dùng để ướp trà, chế biến thực phẩm, loài hoa nhỏ bé này còn xuất hiện trong nhiều bài thuốc y học cổ truyền và được mệnh danh là "vàng thơm" nhờ giá trị đặc biệt của mình.

Hoa mộc (quế hoa): Loài hoa nhỏ bé mang hương thơm đặc biệt

Hoa mộc (còn gọi là quế hoa) có tên khoa học Osmanthus fragrans. Đây là loài cây thân gỗ nhỏ, có nguồn gốc từ Đông Á và được trồng phổ biến tại Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc cũng như một số vùng có khí hậu mát mẻ ở Việt Nam.

Điểm nổi bật nhất của hoa mộc là những chùm hoa nhỏ li ti màu vàng kem, vàng nhạt hoặc trắng ngà nhưng lại tỏa hương thơm rất mạnh. Chỉ cần một cây nở hoa cũng có thể tỏa hương thơm trong phạm vi rộng.

Tại Việt Nam, hoa mộc thường được trồng trong sân vườn, khuôn viên đình chùa hoặc những không gian mang phong cách truyền thống.

Nhiều người yêu cây cảnh cho rằng. hương thơm của hoa mộc không quá nồng mà thanh khiết, nhẹ nhàng và lưu hương lâu, tạo cảm giác thư thái, dễ chịu.

Hoa mộc (quế hoa) với những chùm hoa nhỏ li ti màu vàng kem thanh khiết nhưng lại mang hương thơm vô cùng quyến rũ. Ảnh tạo bởi AI.

Vì sao hoa mộc được ví là "vàng thơm" của phương Đông?

Từ hàng trăm năm trước, hoa mộc đã được xem là nguyên liệu quý trong văn hóa ẩm thực và thưởng trà của nhiều quốc gia châu Á.

Những bông hoa nhỏ sau khi thu hái được dùng để ướp trà, tạo nên loại trà quế hoa nổi tiếng với hương thơm tinh tế. Ngoài ra, hoa còn được sử dụng để chế biến bánh ngọt, mứt, siro hoặc các món tráng miệng cao cấp.

Do sản lượng hoa không lớn trong khi việc thu hái đòi hỏi nhiều công sức, quế hoa từng được xem là nguyên liệu có giá trị cao. Chính vì vậy, loài hoa này được nhiều người ví như "vàng thơm" của phương Đông.

Ngày nay, trà quế hoa vẫn là một trong những dòng trà thảo mộc được nhiều người yêu thích nhờ hương vị đặc trưng và cảm giác thư giãn mà nó mang lại.

Nhờ hương thơm tinh tế và giá trị cao trong văn hóa thưởng trà, hoa mộc từ xưa đã được người phương Đông trân quý ví như "vàng thơm". Ảnh tạo bởi AI.

Không chỉ làm trà, hoa mộc còn là vị thuốc trong Đông y

Theo y học cổ truyền, hoa mộc có tính ấm, mùi thơm dịu và được sử dụng trong một số bài thuốc dân gian.

Người xưa thường dùng hoa mộc để pha trà, hỗ trợ làm ấm cơ thể, giảm cảm giác lạnh bụng và giúp tinh thần thư thái hơn.

Một số tài liệu còn ghi nhận hoa mộc chứa tinh dầu cùng nhiều hợp chất thực vật tự nhiên tạo nên hương thơm đặc trưng.

Không chỉ hoa, một số bộ phận khác của cây như lá hoặc vỏ cây cũng từng được sử dụng trong các bài thuốc cổ truyền tại một số quốc gia châu Á.

Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo việc sử dụng hoa mộc với mục đích hỗ trợ sức khỏe cần đúng cách và không nên thay thế các phương pháp điều trị y khoa.

Trong y học cổ truyền, hoa mộc là một vị thuốc có tính ấm, thường được dùng để pha trà giúp làm ấm cơ thể và thư giãn tinh thần. Ảnh tạo bởi AI.

Loài hoa gắn với văn hóa thưởng trà phương Đông

Trong văn hóa Trung Hoa, quế hoa là biểu tượng của sự thanh cao, may mắn và thành công.

Nhiều tác phẩm thơ ca cổ điển đã nhắc đến hương thơm của quế hoa như một biểu tượng của mùa thu và sự viên mãn.

Ngày nay, cùng với xu hướng tìm kiếm các sản phẩm tự nhiên, hoa mộc ngày càng được nhiều người quan tâm. Không chỉ xuất hiện trong các loại trà thảo mộc, loài hoa này còn được dùng trong nước hoa, tinh dầu và nhiều sản phẩm chăm sóc sức khỏe.

Hoa mộc ngày nay còn được ứng dụng rộng rãi trong các sản phẩm tinh dầu và chăm sóc sức khỏe tự nhiên. Ảnh tạo bởi AI.

Những lưu ý khi sử dụng hoa mộc

Để pha trà hoặc chế biến thực phẩm, nên lựa chọn hoa mộc được thu hái và bảo quản đúng cách. Người tiêu dùng nên mua sản phẩm từ các cơ sở uy tín để đảm bảo chất lượng và an toàn.

Ngoài ra, dù là nguyên liệu tự nhiên, hoa mộc cũng nên sử dụng với lượng phù hợp và tham khảo ý kiến chuyên gia nếu muốn dùng thường xuyên với mục đích hỗ trợ sức khỏe.

Yến Nhi / Theo: Nông Thôn Mới

DẶM DÀI HỦ TIẾU - KỲ CUỐI: THA HƯƠNG VỚI XE HỦ TIẾU ĐỂ NUÔI CON NÊN NGƯỜI

Bao đêm, bà Cúc vừa cặm cụi với xe hủ tiếu ở xứ người vừa khóc thầm vì nhớ thương con. Rồi một ngày, bà lại mừng rơi nước mắt khi cầm trên tay tấm bằng tốt nghiệp của con gái thương yêu...

Từng gửi con nhỏ cho cha mẹ nuôi giúp, bây giờ vợ chồng ông Ngọt lớn tuổi, rời xe hủ tiếu, lại ở nhà giữ cháu để con gái tiếp tục theo nghề cha - Ảnh: MINH KỲ

Vì con nên phải xa con

Sắp vào tuổi lục tuần, vợ chồng ông Tạ Văn Ngọt và bà Phạm Thị Cúc về lại quê nhà (xã Khánh Cường, Quảng Ngãi) sau bao năm tha hương mưu sinh. 33 năm trước, ông bà gửi con thơ cho mẹ già chăm sóc rồi vào Sài Gòn bán hủ tiếu gõ. Con họ khi ấy, đứa lớn ba tuổi và đứa nhỏ vừa thôi nôi, chân lẫm chẫm những bước đi đầu đời.

Vợ chồng ông và nhiều người cùng quê chung tiền thuê căn nhà trọ tuềnh toàng với giá khá rẻ. Sớm mai ông Ngọt đạp xe đến chợ mua thực phẩm rồi quay về phòng trọ cùng vợ lúi húi nấu nướng. Sau bữa cơm đạm bạc, ông bà ngả lưng nghỉ ngơi chốc lát. 12h trưa, vợ chồng ông thức dậy cuốc bộ đẩy xe hủ tiếu đến nơi bán cách phòng trọ chừng 10 cây số. Mồ hôi tuôn ròng giữa trưa nắng hay lạnh tái tê giữa mưa rơi nơi phố thị.

Đến điểm dừng, ông bà đặt bàn ghế đơn sơ trên vỉa hè. Ông dùng hai thanh tre gõ lốc cốc thay lời gọi mời, chân bước rong ruổi trên hè phố và khấp khởi mừng thầm khi nghe tiếng gọi "hủ tiếu...".

Ông quay lại phụ vợ nấu hủ tiếu rồi bưng đến cho thực khách. Tầm 3h sáng, ông bà thu dọn rồi đẩy xe về phòng trọ với cơ thể rã rời. Lắm lúc, bà Cúc khóc thương con thơ nơi quê nhà. Ông đến bên cạnh nén tiếng thở dài, lựa lời động viên vợ nguôi ngoai nỗi nhớ.

Vài tháng ông bà đón xe về quê ôm bờ vai gầy của mẹ già, nựng nịu con thơ sau bao ngày xa cách. "Ở quê làm vài sào ruộng chỉ đủ ăn chứ không có dư. Vậy nên vợ chồng tôi phải ra đi để kiếm tiền lo cho con ăn học. Nhớ lắm nhưng đành chịu...", bà Cúc tâm sự.

Ba con gái dần khôn lớn trước sự mừng vui của ông bà và gia đình nội ngoại. Cô con đầu là Tạ Thị Ly (sinh năm 1990) tốt nghiệp trung học phổ thông rồi tìm việc làm. Con thứ hai, Tạ Thị Na (1992) thi đậu ngành thư ký văn phòng, Trường đại học Nguyễn Tất Thành, TP.HCM.

Vợ chồng ông dắt con vào học, gắng thuê riêng phòng trọ cho con tiện học hành. Rồi một ngày, bà mừng rơi nước mắt khi cầm trên tay tấm bằng tốt nghiệp của con gái thương yêu. Đến lượt con út là Tạ Thị Tâm Chi (2001) thi đậu ngành tài chính - ngân hàng, Trường đại học Công nghiệp TP.HCM.

Thương cha mẹ cơ cực nắng mưa với xe hủ tiếu, Chi gắng sức học cả đêm lẫn ngày. Sự nỗ lực không ngừng giúp em đạt thành tích cao với ba lần nhận học bổng trong bốn năm học tập. Em nhận bằng tốt nghiệp loại giỏi với gương mặt rạng ngời niềm vui. Lần nữa, vợ chồng bà Cúc nghẹn ngào, mừng vui khôn xiết.

Rồi cô chị Tạ Thị Na lập gia đình với chàng trai cùng quê. Vợ chồng Na thuê nhà trọ ở xã Nhân Cơ (Lâm Đồng) làm nơi trú ngụ và bán hủ tiếu như nghề ba mẹ. 3h sáng, chồng Na cưỡi xe máy đến chợ mua thực phẩm rồi trở về nhà trọ cùng vợ chế biến.

Sớm tinh mơ, hai vợ chồng mở cửa quán đón những vị khách đầu tiên trong ngày. Nắp thùng nước lèo vừa mở, hương thơm lan trong gió cao nguyên se lạnh thay lời mời mọc.

Chồng Na trao cho khách tô hủ tiếu nóng hổi cùng nụ cười thân thiện. Chừng 8h tối, vợ chồng Na đóng cửa quán và quây quần bên mâm cơm với tiếng cười đùa xua tan mỏi mệt. "Lúc trước ba mẹ khổ cực bán hủ tiếu lo cho mấy chị em đến trường. Bây giờ vợ chồng em cũng tiếp tục bán hủ tiếu, cố gắng kiếm tiền lo cho con ăn học...", Na tâm sự.

"Tôi hay khuyên con cháu phải cố gắng học để biết điều hay lẽ phải, tránh những việc sai trái, đối xử nhân ái với mọi người. Bây giờ tôi nuôi hai cháu ngoại để vợ chồng con gái đầu bán hủ tiếu phương xa...", ông Ngọt tâm sự giờ mình lớn tuổi, rời xe hủ tiếu thì ở nhà chăm cháu cho con gái lớn làm nghề thay cha. Cảnh đời lặp lại y như cha mẹ ông ngày xưa, cũng ở nhà chăm cháu cho vợ chồng ông tha hương mưu sinh với xe hủ tiếu.

Cô Trần Thị Thúy Kiều tận tình chỉ bài cho em Kim Ngân - Ảnh: MINH KỲ

Vun yêu thương dưới mái trường

Em Nguyễn Hoàng Kim Ngân (16 tuổi, học sinh lớp 9C Trường THCS Phổ Cường, xã Khánh Cường) xa vòng tay cha mẹ từ thơ bé khi hai người vào TP.HCM bán hủ tiếu kiếm tiền lo cho con ăn học. Ngân và em trai sống cùng ông bà nội nơi quê nhà.

Thương cô học trò nhỏ sớm chịu nỗi buồn chia xa cha mẹ, thầy cô thường an ủi, động viên em cố gắng vươn lên trong học tập. Cô Trần Thị Thúy Kiều, giáo viên chủ nhiệm, hay chuyện trò, lắng nghe tâm tư thầm kín và bảo ban những điều hay lẽ phải. Cô cũng thường điện thoại trao đổi tình hình học tập của em với cha mẹ để có những lời động viên kịp thời và họ yên tâm mưu sinh xa nhà.

Cảm nhận sự thương yêu của ông bà, cha mẹ và thầy cô, trong nhiều năm liền Ngân nỗ lực phấn đấu đạt danh hiệu học sinh giỏi. Không chỉ riêng trường hợp của Ngân, lớp 9C do cô Kiều chủ nhiệm còn 11 học sinh có cha mẹ bán hủ tiếu xa quê. Cô luôn dành tình cảm yêu thương như các em là con ruột của mình.

"Có những em xa cha mẹ từ nhỏ, tội lắm anh à! Vậy nên không chỉ riêng em mà tất cả thầy cô ở đây đều yêu thương các em như con của mình...", cô Kiều tâm sự.

Thầy Nguyễn Mạnh Tùng - Hiệu trưởng Trường THCS Phổ Cường - chia sẻ: "Năm học này có phụ huynh của 83 em phải mưu sinh phương xa, chủ yếu là bán hủ tiếu. Trong đó có 53 em thiếu vắng sự bảo ban của cả cha lẫn mẹ, sống với ông bà. 57 em học sinh khuyết tật, mồ côi, cha mẹ ly hôn, gia đình khó khăn. Cán bộ và giáo viên nhà trường luôn quan tâm, giúp đỡ để các em bớt thiệt thòi...". Gần 30 năm công tác tại trường, thầy Tùng gieo những yêu thương để hái quả ngọt tình nghĩa thầy trò.

Mùng 3 Tết, học sinh cũ tề tựu về nhà thầy bên cánh đồng lộng gió. Thầy trò gặp nhau vui vẻ nói cười, thăm hỏi và chúc mừng những điều tốt đẹp trong năm mới. Kỷ niệm cũ được gợi lại nhắc nhớ thuở còn tung tăng cắp sách đến trường xen giữa tiếng cười nói rộn ràng.

Những trò nghịch ngợm của tuổi học trò được kể lại với tràng cười nghiêng ngả. Những mái đầu chớm bạc lắc lư trong niềm vui hội ngộ sau bao tháng ngày xa cách. Món quà quý giá nhận từ học trò là hai huy chương chiến sĩ vẻ vang khiến thầy vô cùng xúc động.

Người học trò nhỏ hơn 25 năm trước có hoàn cảnh hết sức khó khăn vì cha đi làm ăn xa và mẹ bị đau nặng. Em không có tiền đóng góp khi nhà trường tổ chức cắm trại dẫu lòng rất muốn tham gia. Hiểu rõ nỗi lòng, thầy Tùng đóng thay và động viên em dự hội trại cùng các bạn chung lớp.

Sáng, trưa, chiều thầy chở trò về nhà nấu cám và cho bầy heo ăn, dọn rửa chuồng rồi đưa trở lại trường để em sinh hoạt, vui chơi cùng bè bạn. Thầy thường gần gũi, khuyến khích trò cố gắng học hành. Khi trò lên bậc trung học phổ thông rồi vào quân ngũ vẫn thường liên lạc, nhận được những lời động viên từ thầy.

Điều ấy tiếp thêm nghị lực, giúp trò hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và ôn luyện, thi đậu vào trường sĩ quan chính trị - quân sự, phục vụ lâu dài trong quân đội.

Khi nhận huy chương chiến sĩ vẻ vang hạng ba và hạng nhì, trò mang về tặng thầy để tỏ lòng ghi nhớ công ơn người từng dìu dắt, giúp đỡ mình thời niên thiếu. Thầy Tùng xúc động đón nhận tấm lòng của người học trò cũ rồi treo huy chương vào nơi trang trọng trong căn nhà nhỏ.

Vùng quê này còn nhiều chuyện ý nghĩa về hủ tiếu gắn với đời người, ý chí vươn lên trong gian khó và thành quả ngọt ngào sau bao nỗi gian truân. Giọt mồ hôi của cha mẹ với xe hủ tiếu mưu sinh tha hương cùng tình yêu thương vỗ về con trẻ, dìu các em vững bước đến tương lai…

Dẫu cuộc sống khó khăn, người dân nơi đây vô cùng hiếu học. Họ rời quê bán hủ tiếu để kiếm tiền lo cho con đến trường học hành nên người. Năm học này, nhiều em viết văn được đăng báo rồi đấy. Nhà trường còn vận động cựu học sinh và nhà hảo tâm giúp đỡ những em có hoàn cảnh khó khăn.

Nguyễn Mạnh Tường / Theo tuoitre

BÊN TRONG NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG GÂY BÃO MẠNG VÌ QUÁ ĐẸP

Một nhà vệ sinh công cộng tại điểm du lịch nổi tiếng ở Cam Túc, Trung Quốc bất ngờ gây sốt mạng nhờ thiết kế độc đáo, mang vẻ đẹp huyền bí.

Một nhà vệ sinh công cộng vừa được nâng cấp tại điểm du lịch nổi tiếng Đôn Hoàng (tỉnh Cam Túc, Trung Quốc) bất ngờ trở thành hiện tượng mạng. Ảnh: SCMP

Công trình vốn chỉ mang tính tiện dụng được biến thành một không gian văn hóa độc đáo, thu hút đông đảo du khách đến trải nghiệm. Ảnh: Ndtv

Nhiều du khách ngỡ ngàng vì có cảm giác như bước vào một hang động. Ảnh: SCMP

Đại diện đơn vị quản lý và vận hành khu thắng cảnh chợ đêm cho biết, nhà vệ sinh này được thiết kế hai tầng với ý tưởng gắn liền với văn hóa ở Đôn Hoàng và yếu tố kỳ ảo. Ảnh: Ndtv

Tầng hai mang đến khung cảnh như một 'thế giới bí mật', được nhấn nhá bằng tường kính trong suốt và hệ thống chiếu sáng huyền ảo. Ảnh: Moneycontrol

Không gian bên trong được trang trí bằng tranh tường, sử dụng hương liệu địa phương, có khu nghỉ chân phục vụ cà phê và đồ uống. Ảnh: The Star

Ghế chờ, bàn, máy pha trà, thậm chí cả dịch vụ tự phục vụ cũng được bố trí tại đây. Ảnh: All Things Chinese

Công trình rộng hơn 600m2 còn được đánh giá cao nhờ tính thân thiện với người dùng. Ảnh: SCMP

Bên cạnh phòng vệ sinh tiêu chuẩn, nơi đây còn có phòng riêng cho mẹ và bé với bàn thay tã kháng khuẩn, ghế an toàn cho trẻ em, hệ thống mái vòm tự làm sạch cùng khu vực hỗ trợ người cao tuổi và người khuyết tật. Ảnh: Instagram

Ngay cả lối vào nhà vệ sinh cũng khiến nhiều du khách choáng ngợp. Ảnh: SCMP

Hoàng Minh / Theo: SCMP / Tri thức & Cuộc sống

THANH NGỌC ÁN - HẠ CHÚ

Thanh ngọc án

Lăng ba bất quá Hoành Đường lộ,

Đán nhật tống phương trần khứ.

Cẩm sắt niên hoa thuỳ dữ độ?

Nguyệt đài hoa tạ,

Toả song chu hộ,

Duy hữu xuân tri xứ.

Bích vân nhiễm nhiễm hành cao mộ,

Thái bút tân đề đoạn trường cú.

Thí vấn nhàn sầu đô kỷ hử?

Nhất xuyên yên thảo,

Mãn thành phong nhứ,

Mai tử hoàng thời vũ.

青玉案 - 賀鑄

凌波不過橫塘路，

但日送芳塵去。

錦瑟年華誰與度？

月臺花榭，

鎖窗朱戶，

惟有春知處。

碧雲冉冉蘅皋暮，

綵筆新題斷腸句。

試問閑愁都幾許？

一川煙草，

滿城風絮，

梅子黃時雨。

Thanh ngọc án

(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Gót hồng chưa dạo Hoành Đường. 

Người đi để lại ngát hương chốn này. 

Hoa niên cầm sắt ai hay. 

Lầu hoa gác nguyệt, còn bày vẻ xuân. 

Mây chiều mấy độ phân vân. 

Bút hoa đâu tả hết phần tái tê. 

Sầu vương cỏ liễu bề bề.. 

Quả mai vừa chín, mưa về xôn xao.

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Hạ Chú 賀鑄 (1063-1120) tự là Phương Hồi, người Vệ Châu, tỉnh Hà Nam. Trong khoảng niên hiệu Nguyên Hưu (1086-1093) ông làm Thông phán Tứ Châu. Ông đọc sách rất nhiều, thi, từ tuyệt diệu, tác phẩm của ông có tập Đông Sơn nhạc phủ.

Nguồn: Thi Viện