Friday, April 4, 2025

BÁO MỸ NÊU CÁCH TÍNH THUẾ ĐỐI ỨNG CỦA ÔNG TRUMP: ĐƠN GIẢN ĐẾN BẤT NGỜ

Dù gọi là thuế đối ứng hay “có đi có lại”, cách tính thuế mới của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thực chất lại dựa trên một phép tính đơn giản, thiếu cơ sở, khiến giới chuyên gia ngạc nhiên, CNN đưa tin.

Thuế đối ứng mà chính quyền ông Trump công bố thực chất nhắm vào thặng dư thương mại của các quốc gia.

Theo CNN, hôm 2/4, ông Trump đã công bố áp thuế đối ứng gần như “cả thế giới”, khẳng định đây là biện pháp biện pháp “có đi có lại” – nghĩa là Mỹ áp mức thuế tương đương với những gì các nước đang đánh thuế đối với hàng hóa Mỹ, bao gồm cả các rào cản phi thuế như thuế giá trị gia tăng và các quy định khác.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy cách tính của chính quyền ông Trump không “có đi có lại” như tuyên bố, CNN đưa tin.

Một công thức đơn giản đến bất ngờ

Việc áp thuế tương xứng với từng quốc gia đòi hỏi phải phân tích kỹ biểu thuế của mỗi nước, đối chiếu với hàng loạt mặt hàng khác nhau – mỗi loại đều có mức thuế và quy định riêng biệt. Đây là một quá trình cực kỳ phức tạp.

Chính quyền ông Trump công bố công thức thoạt nhìn tưởng chừng như phức tạp nhưng thức tế phương pháp tính lại đơn giản đến bất ngờ. Đơn giản chỉ là lấy thâm hụt thương mại của Mỹ với một quốc gia, chia cho kim ngạch xuất khẩu của nước đó sang Mỹ, rồi nhân với 1/2. Và đó chính là mức thuế được áp dụng.

Cách tính này lần đầu tiên được nhà báo James Surowiecki đăng tải trên mạng xã hội X và sau đó được một số chuyên gia Phố Wall xác nhận. Chính quyền ông Trump cũng đã lên tiếng thừa nhận đây là công thức thực tế được sử dụng.
Công thức tưởng chừng phức tạp nhưng do ε = 4 và φ = 0.25 nên cuối cùng vẫn chỉ là lấy giá thâm hụt thương mại của Mỹ với một quốc gia, chia cho kim ngạch xuất khẩu của nước đó sang Mỹ, rồi nhân với 1/2.

Chẳng hạn, trong năm 2024, Mỹ bị thâm hụt thương mại 295,4 tỷ USD với Trung Quốc, trong khi nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc đạt 439,9 tỷ USD. Như vậy, thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ tương đương 67% tổng giá trị hàng hóa nước này xuất khẩu sang Mỹ – và con số này đã được chính quyền ông Trump coi như là “thuế mà Trung Quốc đang đánh vào Mỹ”. Kết quả là Trung Quốc bị áp thêm mức thuế 34%.

Thực tế thì hoàn toàn không phải vậy, theo CNN.

Đây không phải thuế đối ứng, mà là nhắm vào thặng dư

“Dù các biện pháp thuế mới được mô tả là thuế đối ứng nhưng thực chất, chính sách này chỉ đơn thuần nhắm vào các nước có thặng dư thương mại lớn với Mỹ”, ông Mike O’Rourke, chiến lược gia trưởng tại công ty Jones Trading ở Mỹ, nhận định trong một thông báo gửi nhà đầu tư hôm 2/4.

“Không có yếu tố thuế quan nào được sử dụng trong cách tính này. Chính quyền ông Trump rõ ràng đang tập trung vào những quốc gia có thặng dư thương mại lớn so với lượng hàng hóa họ nhập từ Mỹ”, ông nói thêm.

Hệ lụy lớn với các chuỗi cung ứng toàn cầu


Cách tính đơn giản này có thể gây tác động sâu rộng đến các quốc gia mà Mỹ đang phụ thuộc nhiều về nguồn hàng – và cả những tập đoàn toàn cầu cung cấp các sản phẩm đó.

“Việc hiểu rõ cách tính này cho thấy rằng mức thuế sẽ đặc biệt khắc nghiệt đối với các quốc gia đóng vai trò lớn trong chuỗi cung ứng của các công ty Mỹ,” ông O’Rourke cảnh báo. “Những mức thuế này có thể tác động lớn tới lợi nhuận của các tập đoàn đa quốc gia”.

Theo Nhật Minh - CNN (Tri thức & Cuộc sống)
Link tham khảo:




VÌ SAO CỔ NHÂN DẶN: "ĐÊM KHÔNG NGỦ ĐƯỢC, ĐỪNG ĐỔ LỖI CHO CHIẾC GIƯỜNG CONG?"

Người xưa có câu: Trong nhà có một người lớn tuổi, thì như có một báu vật. Người lớn tuổi trong nhà tuy rằng tuổi tác đã cao, đi lại không thuận tiện, nhưng những kinh nghiệm sống của họ là vô cùng phong phú, đôi khi còn thấu đáo, thông suốt hơn những người trẻ tuổi.


Xã hội đang thay đổi, nhưng bản chất của xã hội chưa hề thay đổi. Người lớn tuổi luôn có sự từng trải, bởi vậy cho nên có nhiều bài học “xương máu” hơn.

Vì thế, đừng cho rằng tư tưởng của người xưa là cổ hủ, không theo kịp thời đại, hãy nghe lời người xưa nhiều hơn, tránh đi đường vòng, từ đó được hưởng lợi cả đời.

Dưới đây là một số câu nói của người xưa, bề mặt chữ nghĩa tuy đơn giản nhưng lại hàm chứa ý nghĩa thâm sâu:

Không ngủ được, đừng đổ lỗi cho chiếc giường cong

Mọi chuyện trong thiên hạ chỉ xoay quanh 3 việc: Việc của ông Trời, việc của người khác, việc của chính mình.

Cách sống khôn ngoan nhất, đó chính là: Hãy cố gắng làm tốt nhất công việc của chính mình, không quản việc của người khác, không cố gắng thay đổi ý Trời.

Nếu vấn đề nằm ở bạn, đừng cố gắng tìm những nguyên nhân khách quan để biện giải cho chính mình.

Kì thực, có rất nhiều vấn đề đều xuất phát từ chính ta. Chỉ cần chúng ta thay đổi chính mình, thay đổi tâm thái của chính mình, thì môi trường xung quanh bạn, bao gồm: Người, sự việc, sự vật đều sẽ cải biến theo, đó chính là cái gọi là “Cảnh do tâm chuyển, cảnh tùy tâm sinh”.

Bởi vậy, người xưa mới dặn: Đêm không ngủ được là do tâm mình bất tịnh, không được đổ lỗi cho chiếc giường cong!
 
Thà nghèo mệnh, còn hơn nghèo tướng

“Nghèo tướng” ở đây là chỉ người có tính cách nhỏ nhen, không độ lượng.

Ngược lại, “Trong lòng có thơ, có sách thì khí phách ắt tự thanh cao”, dù là nghèo tướng hay là giàu tướng, then chốt phải xem khí chất.

Chúng ta không thể lựa chọn nơi mình sinh ra, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể tự lựa chọn cách sống của mình sao cho ý nghĩa. Sinh ra trong hoàn cảnh nghèo túng, điều này không đáng sợ bằng việc chúng ta sống ích kỷ, nhỏ nhen, hẹp hòi.

Nghèo mệnh, thì chúng ta có thể thông qua phấn đấu mà thay đổi bản thân. Nghèo tướng, trở nên đê hèn thì chỉ khiến cho người khác chán ghét, dù có nhiều tiền đến mấy cũng không được người khác kính nể.

Trong tâm có lòng cảm ân, trong mệnh ắt có hậu phúc

Sống trên đời, quan trọng nhất là có một tấm lòng cảm ân, khi đón nhận lòng tốt của người khác, thì phải luôn học cách ghi nhớ trong tâm.

Người có lòng biết ơn sẽ dễ có được niềm vui, sự hài lòng trong cuộc sống.

Luôn nhìn vào điểm tốt của người khác, luôn ghi nhớ những điều tốt đẹp mà người khác đã làm cho mình, như vậy, mỗi ngày đối với bạn sẽ là một ngày nắng, mỗi ngày đều có bạn bè kề bên, cuối đời sẽ có phúc phận ghé đến.

Ngược lại, người luôn ghi nhớ những hận thù, ganh đua và tranh ghét, đến cuối đời chỉ ôm khổ mà thôi.

Một người hiểu được thế nào là “Sống chân thành, cảm ân”, họ nhất định là một người lương thiện, có tấm lòng rộng mở, khoan dung và khoáng đạt, là một người có tâm hồn trong sáng, lung linh!


Chai đầy không lắc, nửa bình kêu to

Từ xưa, người ta đã truyền nhau câu nói: “Thà ngậm miệng khiến người khác nghi ngờ mình nông cạn, còn hơn để họ khẳng định sự nông cạn của ta”, đây là câu nói nổi tiếng đáng ghi nhớ. Một người càng khoe khoang thứ gì đó, thông thường là họ đang thiếu thứ đó.

Trên thực tế, những người càng không có bản sự gì thì lại càng khoe khoang mình giỏi giang, bản thân mình là thế này, thế nọ. Trong khi những người thực sự có tài năng, có kiến thức lại rất khiêm tốn, biết cách hạ mình.

Thế mới có câu: “Chân nhân bất lộ tướng, lộ tướng bất chân nhân”, người thực sự lợi hại và tài năng thì rất khó tìm, cũng rất khó mà nhận ra được ở giữa đám đông!

Cảm ngộ:

Cổ nhân có câu: Mệnh tốt không bằng tâm thái tốt.

Người có tâm hồn rộng mở, khoáng đạt, tính cách hòa đồng, vui vẻ, thì có thể bao dung vạn sự vạn vật, đối đãi tử tế với những người xung quanh.

Một tâm hồn rộng lượng là một loại khoan dung, thoải mái, đó cũng là một phẩm chất tốt đẹp, mỹ hảo cần có ở mỗi người. Người vui vẻ thoải mái thường có tâm thái hào sảng, lạc quan, tâm hồn rộng mở, có thể bao dung tất cả.

Tâm hồn vui vẻ, thoải mái, đó chính là một trong những cảnh giới cao nhất đời người.

Lan Hòa biên dịch
Nguồn: Aboluowang – Vương Hoà

QUẦN ĐẢO CHỈ CÓ CHIM CÁNH CỤT CŨNG BỊ MỸ ÁP THUẾ

Quần đảo Heard và McDonald, khu vực chỉ có chim cánh cụt sinh sống nằm gần Nam Cực, cũng xuất hiện trong danh sách các bên bị Mỹ áp thuế đối ứng.

Ảnh: Thread

Tổng thống Donald Trump ngày 2/4 công bố thuế đối ứng với toàn bộ đối tác thương mại Mỹ, bao gồm cả Quần đảo Heard và McDonald nằm gần Nam Cực. Đây là vùng lãnh thổ thuộc Australia, không có người ở, chỉ có quần thể chim cánh cụt sinh sống.

Khi ông Trump phát biểu ở Nhà Trắng, một tài liệu được chính quyền Mỹ phát cho báo giới ghi rằng quần đảo này áp dụng mức "thuế quan 10% đối với Mỹ", kèm dòng chữ nhỏ chú thích điều này bao gồm cả "thao túng tiền tệ và rào cản thương mại", do đó Mỹ áp dụng "thuế quan đối ứng có chiết khấu".

Chim cánh cụt hoàng đế sinh sống trên đảo Heard, thuộc Quần đảo Heard và McDonald của Australia. Ảnh: Cơ quan Nam Cực Australia

Điều này gây ngạc nhiên, bởi quần đảo nằm cách đất liền Australia khoảng 4.000 km về phía nam, không có cư dân sinh sống và không giao thương gì với Mỹ trong năm qua.

UNESCO công nhận Heard và McDonald là Di sản Thế giới vào năm 1997, mô tả đây là một trong những hệ sinh thái đảo nguyên sơ hiếm hoi trên Trái Đất. Một tài liệu hướng dẫn trên trang web của chính phủ Australia gọi Heard và McDonald là một trong những nơi hoang dã và hẻo lánh nhất hành tinh.

Để đến được đảo phải mất khoảng 10 ngày đi tàu từ cảng Fremantle gần Perth ở Tây Australia, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết. Gần như không có ai đến thăm quần đảo này trong gần 10 năm qua.

4 vùng lãnh thổ thuộc Australia xuất hiện trong danh sách áp thuế của Mỹ. Đồ họa: Guardian

Trang World Factbook của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) cho biết băng tuyết bao phủ khoảng 80% đảo Heard, còn cụm đảo McDonald chỉ gồm nhiều đảo nhỏ và đầy đá.

Mọi hoạt động kinh tế ở đây đã chấm dứt từ năm 1877, khi ngành khai thác dầu hải cẩu không còn tồn tại và những người thợ săn hải cẩu cuối cùng rời khỏi đảo. Kể từ đó, sinh vật cư trú trên đảo chỉ còn chim cánh cụt và một số hải cẩu.

Ảnh: Reddit

Dù vậy, dữ liệu của Ngân hàng Thế giới (WB) lại ghi nhận Mỹ nhập khẩu hàng hóa trị giá 1,4 triệu USD từ Heard và McDonald trong năm 2022, được mô tả là máy móc và đồ điện tử. Hiện vẫn chưa rõ những mặt hàng này cụ thể là gì.

Dữ liệu trong 5 năm trước đó cho thấy xuất khẩu từ quần đảo này sang Mỹ dao động từ 15.000 USD đến 325.000 USD mỗi năm. Axios dẫn lời một quan chức Nhà Trắng cho biết quần đảo này bị đưa vào danh sách áp thuế chỉ vì "đây là lãnh thổ thuộc Australia".

Thanh Danh (Theo Guardian, Washington Post, CNN, NDTV)
Theo: vnExpress
Link tham khảo:




LÀM MÀ KHÔNG NÓI - MỘT LOẠI TU DƯỠNG KHÔNG DỄ ĐẠT ĐƯỢC

Người xưa có câu: “Nói chín thì phải làm mười, nói mười làm chín kẻ cười người chê.” Lời này nhắc nhở ta rằng, đã nói ra thì phải làm nhiều hơn lời mình hứa, nếu không sẽ bị người đời chê cười. Nhưng suy ngẫm sâu hơn, có một cảnh giới cao hơn nữa: Không nói mà làm.


1. Lời nói dễ dàng, hành động mới khó

Con người thường thích nói trước để thể hiện bản thân. Có người nói về những điều lớn lao, về hoài bão, về nhân nghĩa, nhưng đến khi hành động lại lười nhác hoặc thoái lui trước khó khăn. Lời nói như một làn gió, nhẹ nhàng bay đi, nhưng hành động thì cần đòi hỏi nghị lực và kiên trì. Thế mới khó khăn.

Khi một người quá chú trọng vào lời nói, họ có thể rơi vào cái bẫy của chính mình. Nói quá nhiều đôi khi khiến ta tự mãn, ảo tưởng rằng mình đã làm được, trong khi thực tế vẫn còn xa vời. Càng nói nhiều, lòng càng xao động, mà tâm xao động thì khó mà tĩnh để hành động thực sự.
 
2. Người thật sự làm, không cần nói nhiều

Người có năng lực đích thực, là người lặng lẽ làm, âm thầm kiến tạo nên giá trị của việc họ làm, không cần phô trương, bởi chỉ có sự tập trung cao độ và tinh thần bền bỉ mới có thể làm nên việc lớn.

Họ không cần rêu rao về sự nỗ lực của mình, cũng không cần tìm kiếm sự công nhận từ bên ngoài. Họ hiểu rằng giá trị không nằm ở những lời nói, mà ở kết quả sau cùng.

Một người làm được việc mà không nói, không tranh công, không phô diễn, chính là người có tâm thái vững vàng. Họ biết việc gì đáng làm, việc gì không cần nói, và quan trọng hơn cả, họ biết rằng thời gian sẽ tự khắc chứng minh tất cả.


3. Thế gian trọng thực lực, không trọng ngôn từ

Có một nghịch lý trong cuộc sống: Người càng giỏi thường càng khiêm tốn. Người càng kém lại càng thích thể hiện. Vì sao? Vì người giỏi để thực lực lên tiếng, còn người yếu kém phải dùng lời nói để khỏa lấp khoảng trống trong năng lực.

Một người thợ giỏi không khoe khoang quá nhiều về kỹ thuật của mình, họ chỉ nói khi cần thiết hoặc vì muốn giúp đỡ ai đó nên họ sẽ cần nói nhiều một chút, nhưng về cơ bản, họ không phải là người thích nói nhiều và sản phẩm họ làm ra sẽ nói thay họ.

Một người có nhân cách lớn lao không cần kể về Đạo đức của mình, nhưng cách họ đối nhân xử thế sẽ khiến người khác tôn trọng (nhưng không phải tất cả đều tôn trọng họ, tác giả đề cập đến sự việc mang tính phổ quát)

Thế gian này, rốt cuộc chỉ ghi nhận những gì bạn làm được, chứ không phải những gì bạn nói ra, ít nhất và đầu tiên nhất là phải làm được điều đó cho chính mình.

4. Sự tĩnh lặng của bậc trí giả

Người tâm tính cao không chỉ ít nói mà làm, mà còn làm trong sự tĩnh lặng. Họ hiểu rằng khiêm nhường là sức mạnh lớn nhất. Một dòng sông sâu thì luôn chảy êm đềm. Một cây cổ thụ vững chãi thì không cần khoe khoang cành lá sum suê.

Lặng lẽ làm việc, không cần ai khen ngợi. Đối mặt với khó khăn, không cần kêu than. Khi đạt được thành tựu, cũng không cần phô trương. Tất cả đều là một quá trình tự nhiên, giống như mặt trời không cần tuyên bố rằng nó đang chiếu sáng, nhưng ai ai cũng cảm nhận được ánh sáng ấy.


5. Chỉ có hành động mới tạo nên giá trị

Khi hiểu được điều này, ta sẽ không còn quá bận tâm đến việc giải thích hay chứng minh bản thân với người khác. Ta sẽ dồn toàn bộ tâm sức vào việc làm, để thực tế lên tiếng thay ta, và kết quả lộ rõ cũng là điều tất yếu, chứ không phải họ làm điều đó vì để cho người khác công nhận.

Thay vì nói về những gì mình sẽ làm, hãy âm thầm thực hiện.

Thay vì hứa hẹn, hãy để kết quả chứng minh.

Thay vì cố gắng thể hiện mình giỏi, hãy để sự tĩnh lặng của mình tạo nên sự Tôn trọng từ người khác.

Cuối cùng, người càng trưởng thành, càng kiệm lời, vì họ biết rằng, hành động luôn mạnh hơn lời nói.

Nguyên Tác An Hậu
Theo: vandieuhay

Thursday, April 3, 2025

HÒN ĐẢO "GẦN NHƯ CHẲNG XUẤT KHẨU GÌ" NGẠC NHIÊN VỚI ĐÒN THUẾ CỦA MỸ

Giới chức Australia ngạc nhiên khi Tổng thống Trump quyết định áp thuế 29% với đảo tự trị Norfolk, nơi gần như không xuất khẩu gì.


"Tôi không rõ Norfolk xuất khẩu mặt hàng gì sang Mỹ và vì sao họ lại bị nhắm mục tiêu. Tôi cũng không nghĩ rằng Norfolk đủ tầm để một nền kinh tế khổng lồ như Mỹ xem họ là đối thủ thương mại", Thủ tướng Australia Anthony Albanese ngày 3/4 nói với các phóng viên.

Tuyên bố được ông Albanese đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/4 ký sắc lệnh áp thuế đối ứng với hơn 180 đối tác thương mại, trong đó Norfolk, hòn đảo tự trị thuộc Australia, chịu mức thuế 29%, cao hơn gần ba lần mức thuế 10% mà Mỹ áp dụng với Australia.

Đảo Norfolk chỉ có dân số hơn 2.000 người và nằm cách Sydney khoảng 1.600 km về phía đông bắc. Ông Albanese không thể giải thích được vì sao hòn đảo này lại chịu mức thuế khác biệt với phần còn lại của Australia.

"Lần cuối tôi kiểm tra thì Norfolk vẫn là lãnh thổ thuộc Australia", ông trả lời trên ABC, gọi việc Norfolk xuất hiện trong danh sách áp thuế của Mỹ là điều bất ngờ và hơi kỳ lạ. "Nó cho thấy rằng chính sách này sẽ ảnh hưởng mọi nơi trên thế giới".

Đảo Norfolk thuộc Australia, có dân số hơn 2.000 người, gần như không có ngành công nghiệp sản xuất gì và chủ yếu dựa vào du lịch. Ảnh: 9News

Richard Cottle, chủ một doanh nghiệp trộn xi măng ở Norfolk, chỉ có thể nghĩ đến có một cách giải thích duy nhất: Washington đã nhầm lẫn. "Norfolk chỉ là một chấm nhỏ trên bản đồ thế giới. Chúng tôi gần như chẳng xuất khẩu gì cả", ông nói.

Norfolk là một trong hàng chục vùng lãnh thổ nhỏ xuất hiện trong danh sách áp thuế mới của ông Trump, với điểm chung là không có ngành công nghiệp chế tạo hay xuất khẩu gì. Ngành kinh tế chủ lực của Norfolk là du lịch.

Tuy nhiên, theo số liệu của chính phủ Mỹ, nước này ghi nhận thâm hụt thương mại với Norfolk trong ba năm qua.

Thống kê cho thấy hòn đảo xuất khẩu sang Mỹ 300.000 USD hàng hóa vào năm 2022, khoảng 700.000 USD vào năm 2023 và 200.000 USD vào năm 2024. Trong khi đó, hòn đảo nhập khẩu từ Mỹ 100.000 USD hàng hóa mỗi năm.

Vị trí đảo Norfolk thuộc Australia. Đồ họa: Guardian

Nhiều chủ doanh nghiệp tại Norfolk cho biết họ không tài nào nghĩ ra ngành sản xuất nào trên đảo. Một chủ cơ sở kiểm soát động vật có hại cho biết hoạt động ngoại thương gần nhất của họ là nhập khẩu một số mồi diệt chuột từ Mỹ thông qua Australia.

"Sản phẩm từ Norfolk sẽ bị Mỹ đánh thuế 29%? Nhưng chúng tôi làm gì có sản phẩm nào xuất khẩu sang Mỹ đâu. Chúng tôi cũng chẳng bị ảnh hưởng gì", Gye Duncan, chủ một công ty tư vấn thuế, cho biết. "Họ có khi còn không biết Norfolk nằm ở đâu trên bản đồ thế giới. Chắc đây chỉ là một sự nhầm lẫn".

Thanh Danh (Theo Reuters, AFP)
Theo: vnExpress
Link tham khảo:





VÌ SAO LOÀI BÁO SAU KHI ĐI SĂN THƯỜNG TREO CON MỒI CỦA MÌNH TRÊN CÂY?

Người ta từ lâu đã tin rằng báo kéo con mồi lên cây chỉ để tránh kẻ cướp đoạt như linh cẩu hay sư tử, nhưng sự thật lại hoàn toàn không phải như vậy.


Nửa đêm tại Vườn quốc gia Luangwa, tiếng chuông báo động từ camera hồng ngoại vang lên trong căn lều của nhà sinh vật học Emily. Khi kiểm tra, cô nhìn thấy một cảnh tượng gây kinh ngạc: một con báo hoa mai trưởng thành kéo xác một con linh dương Impala, nặng hơn chính nó, nhảy vọt lên một cây bao báp gần như thẳng đứng với độ cao 20 mét.

Dữ liệu thống kê cho thấy, trong 300 trường hợp báo hoa mai dự trữ thức ăn trên cây, chỉ có 7% số con mồi bị linh cẩu cướp mất, nhưng đáng chú ý hơn, có đến 43% xác con mồi treo trên cây không bao giờ được ăn hết ngay lập tức.


Phát hiện này giống như một hòn đá ném vào mặt hồ tĩnh lặng, làm xáo trộn nhận thức bấy lâu về tập tính săn mồi của báo hoa mai. Người ta từ lâu đã tin rằng báo kéo con mồi lên cây chỉ để tránh kẻ cướp đoạt như linh cẩu hay sư tử, nhưng dữ liệu của Emily cho thấy sự thật còn phức tạp hơn nhiều. Những con báo không đơn giản là "giấu chiến lợi phẩm" mà thực sự đang vận hành một hệ thống bảo quản thực phẩm tối ưu, nơi mỗi chi tiết đều có ý nghĩa sinh tồn quan trọng.

Tiêu chí lựa chọn cây để lưu trữ thức ăn của báo hoa mai tinh tế không kém gì một đầu bếp sao Michelin chọn nguyên liệu. Cấu tạo móng vuốt của chúng có thể cảm nhận sự khác biệt bề mặt của thân cây chỉ từ 0,01mm. Chúng đặc biệt ưa thích những cây cổ thụ có vỏ sần sùi với độ sâu rãnh từ 1,2 đến 1,5mm, vì loại vỏ này không chỉ cung cấp độ bám tốt nhất mà còn chứa rêu cộng sinh tiết ra chất bảo quản tự nhiên. Một nghiên cứu tại rừng nhiệt đới Congo cho thấy thịt linh dương treo trên những cây có lớp rêu đặc biệt này bị hỏng chậm hơn gấp ba lần so với khi treo trên cây thông thường, tương đương với việc bảo quản thịt bằng màng bọc sinh học tự nhiên.

Nhưng chiến lược bảo quản của báo hoa mai không chỉ dừng lại ở việc chọn cây. Khi kéo con mồi lên cây, chúng còn để lại dịch tuyến có mùi bạc hà trên thân cây. Các phân tử mùi này phản ứng với tannin trong vỏ cây để tạo thành một lớp sương hóa học khiến bọ cánh cứng và ruồi không dám lại gần. Thí nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy, xung quanh những thân cây đã qua xử lý bằng dịch tuyến của báo, số lượng ruồi đậu giảm tới 89% và kiến phải thay đổi đường di chuyển của chúng một góc 47 độ, một hiệu ứng tương tự như thuốc chống côn trùng do con người phát minh, nhưng đã tồn tại hàng triệu năm trước.


Việc kéo con mồi lên cây tiêu tốn một lượng năng lượng đáng kể, vậy tại sao báo hoa mai vẫn thực hiện? Thực tế, khi phân tích mô hình sinh học, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng báo hoa mai sử dụng một kỹ thuật leo trèo đặc biệt gọi là "con lắc sinh học". Tần suất đạp chân sau và chuyển động của đuôi được đồng bộ chính xác để tăng hiệu suất năng lượng lên 78%, giúp chúng tiêu thụ ít calo hơn trong quá trình vận chuyển con mồi. Đáng kinh ngạc hơn, chuyển động này có sự tương đồng đến mức kỳ lạ với kỹ thuật nâng tạ của các vận động viên Olympic, một minh chứng cho sự tối ưu hóa sinh học đáng kinh ngạc qua hàng triệu năm tiến hóa.

Báo hoa mai không chỉ là những vận động viên cử tạ bẩm sinh mà còn là những chiến lược gia không gian tài ba. Một nghiên cứu tại Serengeti, Tanzania, phát hiện một con báo cái có đến bảy "nhà kho thực phẩm" trong lãnh thổ của mình. Sự sắp xếp của chúng không phải ngẫu nhiên mà trùng khớp với hướng của chòm sao Bắc Đẩu. Mỗi cây phục vụ một chức năng khác nhau tùy vào điều kiện môi trường: cây ở phía đông nam, nơi nhận ánh sáng sớm nhất được dùng để treo nội tạng đang phân hủy nhanh, còn cây ở phía tây bắc, nơi có nhiều gió được sử dụng để làm khô thịt, biến chúng thành nguồn thực phẩm lâu dài. Theo dõi vệ tinh cho thấy cách bố trí này giúp giảm 38% quãng đường kiếm ăn của báo và tiết kiệm đến 25% năng lượng so với những cá thể dự trữ thức ăn ngẫu nhiên.


Nhưng báo hoa mai còn thông minh hơn thế. Chúng đặc biệt ưa thích lưu trữ thức ăn trên cây keo, loài cây chứa các hợp chất chuyển hóa thứ cấp có khả năng thẩm thấu vào thịt con mồi, biến nó thành một dạng "giăm bông" tự nhiên. So sánh trong phòng thí nghiệm cho thấy, thịt ngựa vằn treo trên cây keo trong ba ngày có tỷ lệ bảo quản myoglobin cao hơn 53% và lượng axit lactic, nguyên nhân chính gây ôi thiu thấp hơn 42% so với thịt treo trên cây khác. Ngoài ra, một số cây cổ thụ còn có nấm cộng sinh đặc biệt có thể tiêu diệt trứng ký sinh trùng trong thịt, giúp báo hoa mai tránh khỏi nguy cơ nhiễm bệnh, một cơ chế bảo vệ tự nhiên tương đương với hệ thống kiểm định an toàn thực phẩm.

Không chỉ là một kỹ thuật bảo quản, việc treo con mồi lên cây còn đóng vai trò quan trọng trong việc huấn luyện báo con. Những con báo mẹ cố tình đặt xác con mồi ở độ cao khoảng ba mét, vừa đủ để buộc báo con ba tháng tuổi phải luyện tập leo trèo liên tục. Camera tốc độ cao ghi nhận rằng trong ba lần đầu tiên, báo con trung bình ngã bảy lần, nhưng đến lần thứ tư, chúng đã phát triển trí nhớ cơ bắp và có thể sử dụng bàn chân trước với độ chính xác đạt 82% so với báo trưởng thành. Việc huấn luyện khắc nghiệt này giúp báo non sớm thành thạo kỹ năng leo trèo – yếu tố sống còn để tồn tại trong môi trường tự nhiên.

Đức Khương / Theo: thanhnienviet

BỐC TOÁN TỬ - LÝ CHI NGHI


Bốc toán tử - Lý Chi Nghi

Ngã trú Trường Giang đầu,
Quân trú Trường Giang vĩ.
Nhật nhật tư quân bất kiến quân,
Cộng ẩm Trường Giang thuỷ.

Thử thuỷ kỷ thời hưu?
Thử hận hà thời dĩ?
Chỉ nguyện quân tâm tự ngã tâm,
Định bất phụ tương tư ý.


卜算子 - 李之儀

我住長江頭
君住長江尾
日日思君不見君
共飲長江水

此水幾時休
此恨何時已
只願君心似我心
定不負相思意


Bốc Toán Tử
(Dịch thơ: Hồng T. Trân)

Thiếp đứng ở đầu sông
Chàng đứng ở cuối sông
Cùng uống chung một dòng
Chờ chàng đã hoài công

Nước khi nào ngừng chảy
Hận này đến bao nguôi
Nguyện lòng chàng như thiếp
Trọn đời không phai phôi


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Lý Chi Nghi 李之儀 (1038-1117) tên chữ là Đoan Thúc 端叔, tự Hiệu Cô Khê cư sĩ 號姑溪居士, người Vô Lệ 無棣 ở Thương Châu 滄州 (nay thuộc tỉnh Sơn Đông 山東, Trung Quốc). Ông đỗ tiến sĩ năm thứ 3 đời Tống Thần Tông 宋神宗. Ông có tập Cô Khê từ 姑溪詞.

Nguồn: Thi Viện