Tuesday, September 22, 2026

CÚC HOA - NGUYÊN CHẨN


Cúc hoa - Nguyên Chẩn

Thu tùng nhiễu xá tự Đào gia,
Biến nhiễu ly biên nhật tiệm tà.
Bất thị hoa trung thiên ái cúc,
Thử hoa khai tận cánh vô hoa.


菊花 - 元稹

秋叢繞舍似陶家
遍繞籬邊日漸斜
不是花中偏愛菊
此花開盡更無花


Hoa cúc
(Dịch thơ: Nguyễn Minh)

Ngày thu hoa nở tựa Đào gia
Dạo bước xem hoa đến xế tà
Chẳng phải niềm riêng yếu mến cúc
Hoa này tàn rụng, chẳng còn hoa


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Nguyên Chuẩn 元稹 (779-831) tự Vi Chi 微之, người Lạc Dương, Hà Nam, gia đình quan lại, làm Thượng thư Tả thừa, có quan điểm chính trị và văn học gần gũi với Bạch Cư Dị, chủ trương tác phẩm phải giàu tính hiện thực, nên người đương thời gọi là Nguyên-Bạch. Tác phẩm có Nguyên thị Trường Khánh tập. Ông còn là tác giả của truyện Hội chân ký về sau được Vương Thực Phủ đời Nguyên dựa vào để viết vở kịch Tây sương ký.

Nguồn: Thi Viện



SƯ TỬ HÀ ĐÔNG


Dưới thời Bắc Tống, Trung Quốc, có một văn nhân tên là Trần Quý Thường [陳季常], tự xưng là Long Khâu Cư Sĩ [龍丘居士], thường vui vẻ tiếp đãi khách quý, thích giao du với các kỳ nữ. Tuy nhiên, vợ ông họ Liễu lại rất hung dữ. Một hôm, bạn thân là Tô Đông Pha [蘇東坡] khích lệ Quý Thường đi chơi xuân. Nhưng vì sợ vợ không cho phép ra khỏi nhà, Quý Thường hứa sẽ chấp nhận hình phạt nếu bị phát hiện. Khi Quý Thường đi, vợ ông phát hiện, đánh đòn và mắng mỏ. 

Tô Đông Pha ghé thăm, chứng kiến cảnh tượng này và cảm thấy xấu hổ cho Quý Thường. Ông trách bà họ Liễu, nhưng bà không chịu kém, tố ngược lại Tô Đông Pha là đã xúi chồng bà giao du với kỳ nữ, rồi đuổi ông ra khỏi nhà. Từ sự việc này, Tô Đông Pha sáng tác bài thơ:

Long Khâu Cư Sĩ diệc khả liên,
Đàm không thuyết hữu dạ bất miên.
Hốt văn Hà Đông sư tử hống,
Trụ trượng lạc thủ tâm mang nhiên.

龍丘居士亦可憐
談空說有夜不眠
忽聞河東獅子吼
住杖落手心茫然

Long Khâu Cư Sĩ cũng đáng thương,
Đàm không luận có suốt đêm trường.
Chợt nghe sư tử Hà Đông rống,
Gậy chống buông tay tâm hoảng liền.



Nhà Xuất Bản Đại Học Quốc Gia Hà Nội

Monday, September 21, 2026

CÒN LẠI HÃY ĐỂ "TÙY DUYÊN"

Sống trên đời chỉ cần bản thân cố gắng, còn lại hãy để "tùy duyên"

Có những nỗi đau tưởng như long trời lở đất nhưng thời gian qua đi, tất cả đều tan thành dĩ vãng. Vậy tùy duyên mà sống, đừng để phải thương đau...


Có đôi khi người ta nghĩ mọi thứ quá phức tạp mà quên hết những chân lí đơn giản nhưng vô cùng hữu ích trong cuộc sống.

Cuộc sống giống như một ly trà, bất luận đầy hay vơi, nóng hay lạnh, nồng hay nhạt, cũng đều có dư vị riêng của nó. Con người cũng vậy, chẳng ai giống ai, mỗi người có một lí tưởng, một cách sống riêng, có người ôm giấc mộng giàu sang, có người mong được sống an nhàn, có người lại chỉ cần một tâm hồn thư thái…

Nhưng giữa cuộc sống đầy bon chen này, con người rất khó giữ được trạng thái vô lo vô nghĩ, không ưu phiền vấn vương. Người ta cứ mải chạy theo những điều phù phiếm trước mắt mà quên mất những giá trị thật sự của đời người. Kì thực, cuộc sống đôi khi đơn giản hơn chúng ta tưởng rất nhiều.


1. Giữa người với người, có thể gần, cũng có thể xa. Giữa việc với việc, có thể phức tạp, cũng có thể giản đơn. Giữa tình cảm với nhau, có thể sâu, cũng có thể cạn. Đừng mong cầu mọi người đối xử với mình đặc biệt, cũng chẳng nên hy vọng họ sẽ bớt đi những toan tính.

2. Cuộc sống có người nói ít làm nhiều, cũng sẽ có kẻ chỉ biết hoa chân múa tay. Bạn không nên quá bận lòng, chỉ cần quản tốt việc của bản thân, còn lại mọi việc hãy thuận theo nhân duyên.

3. Với người không có duyên, dù bạn nói bao nhiêu lời cũng là thừa; còn như đã hữu duyên thì chỉ cần xuất hiện, bạn cũng có thể đánh thức mọi giác quan của họ.

4. Có một số việc, vừa phân trần trắng đen đã trở thành quá khứ. Có một số người, giận hờn vài ngày đã trở thành dĩ vãng. Có những nỗi đau, vừa cười lên đã tan thành bọt nước. Có những hoàn cảnh, nhờ chịu chút thương đau mà trở nên kiên cường.


5. Đôi khi hôm nay là việc lớn, ngày mai nhìn lại chẳng có gì đáng kể. Năm nay quan trọng, sang năm sẽ trở thành thứ yếu. Chuyện vĩ đại đời này, đời sau người ta gọi là truyền thuyết.

6. Chúng ta, nhiều nhất cũng chỉ là câu chuyện của một người. Vì thế trong cuộc sống hay công việc, nếu gặp chuyện không vừa ý, hãy nói với bản thân: “Hôm nay sẽ qua đi, ngày mai rồi cũng đến, hãy buông bỏ tất cả để bắt đầu ngày mới!”

7. Trên đời, có một số việc không phải không để tâm, mà để tâm cũng không làm được gì hơn.

8. Cuộc sống không có “Nếu Như”, chỉ có “Hậu Quả” và “Kết Quả”.

9. Làm người mê đừng mê quá sâu, mê quá sâu sẽ khó thức tỉnh. Lời đừng nói quá tận, nói tận rồi thì thương tổn nhau. Việc đừng quá tuyệt tình, tuyệt tình rồi khó có đường lui. Tình đừng đắm quá sâu, đắm chìm sâu càng khó thoát được. Lợi đừng coi quá nặng, đặt nặng rồi càng không sáng suốt.


10. Trong lúc tuyệt vọng nhất hãy nhớ rằng bạn vẫn còn có một sinh mệnh, bạn vẫn còn có một ngày mai. Thuyền đến đầu cầu ắt sẽ thẳng. Mọi chuyện đến tận cùng rồi cũng ổn, nếu còn chưa ổn thì chưa phải tận cùng. Cuối đường hầm tối như mực, bạn hãy tin vẫn còn ánh sáng le lói ở đầu kia.

11. Có những chuyện thoạt nhìn thì rất lớn, rất hệ trọng nhưng qua một thời gian ngoảnh lại thấy chỉ như gió thổi mây bay. Có những nỗi đau tưởng như long trời lở đất nhưng thời gian qua đi tất cả đều tan thành dĩ vãng. Vậy tùy duyên mà sống, đừng để phải thương đau.

Làm người hãy lấy sự chân thành mà đối đãi với nhau, hành xử hãy lấy thiện lương làm gốc. Cứ tùy duyên mà sống giữa đời. Người đối với ta tốt, ta biết ơn và đền đáp. Người đối đãi với ta chẳng tốt, ta cũng hãy mỉm cười bỏ qua. Thuận theo nhân duyên, một lòng hướng thiện, đãi người bằng tấm chân tình, bạn sẽ nhận ra cuộc sống này tràn đầy ý nghĩa và hạnh phúc.

Theo Phụ Nữ Gia Đình

BÀI THƠ HÀI HƯỚC MỪNG TRUNG THU


BÀI THƠ HÀI HƯỚC 
MỪNG TRUNG THU

Trung Thu là Tết thiếu nhi
Cớ sao người lớn lại đi la cà.
Người lớn là trẻ em...già
Chỉ khác trẻ nhỏ đó là có ...râu

Trung Thu là Tết thiếu nhi
Hỏi sao người lớn lại đi chơi nhiều.
Đi chơi họ lại làm liều
Làm liều nên mới ra nhiều thiếu nhi.

Nếu mà người lớn không đi.
Làm sao lại có thiếu nhi hả trời.
Đó là qui luật muôn đời
Trung Thu là tết mọi người đấy thôi

CHÚC MỌI NGƯỜI TRUNG THU VUI VẺ !

(trích trong tinnhanvui.mobi)

CHÂN DUNG LUCY GUO, NỮ TỶ PHÚ TỰ THÂN TRẺ NHẤT THẾ GIỚI

Lucy Guo, doanh nhân công nghệ 30 tuổi người Mỹ có cha mẹ là người nhập cư đã soán ngôi Taylor Swift để trở thành nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới.

Ảnh The Telegraph

Lucy Guo, người có giá trị tài sản ước tính là 1,3 tỷ USD (cỡ 35 nghìn tỷ đồng) theo Forbes, nói với The Telegraph rằng danh hiệu mới của cô "thực sự không có gì to tát".

"Tôi nghĩ rằng có lẽ thực tế đó vẫn chưa xảy ra, bởi vì hầu hết tiền của tôi vẫn chỉ nằm trên giấy tờ", cô nói.

Scale AI

Tài sản của Lucy Guo đến từ số cổ phần 5% của cô trong Scale AI, một công ty mà cô đồng sáng lập vào năm 2016.

Doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) hiện đang huy động vốn trong một thỏa thuận có khả năng định giá công ty ở mức 25 tỷ USD.

Mức định giá đó - và vị thế tỷ phú mà nó mang lại cho Lucy Guo - nhấn mạnh đến sự bùng nổ AI hiện tại, và hiện đang định hình lại thế giới.

Mọi người từ Mark Zuckerberg đến Sir Keir Starmer đều ca ngợi tiềm năng của công nghệ này, dự kiến ​​sẽ tiết kiệm được hàng tỷ đô la nhưng cũng có thể phá hủy hàng loạt việc làm.

Cơn sốt AI đã khiến những người sáng lập và giám đốc điều hành của các công ty trong lĩnh vực này leo lên danh sách những người giàu nhất thế giới, khi họ kiếm được tiền từ mức định giá tăng vọt và nhu cầu ngày càng tăng đối với công nghệ mà công ty của họ mang lại.

Bỏ học sớm

Guo cũng là một ví dụ điển hình của giấc mơ Mỹ.

Guo được cho là đam mê viết code từ hồi còn học lớp 2. Ảnh NYP

Sinh ra trong gia đình có cha mẹ là người nhập cư Trung Quốc, cô đã bỏ học tại Đại học Carnegie Mellon để tìm kiếm vận may.

Giống như Zuckerberg trước đây, quyết định từ bỏ nền giáo dục truyền thống của Guo để theo đuổi tinh thần kinh doanh hiện đã được đền đáp xứng đáng.

Tuy nhiên, đó không phải là quyết định mà cha mẹ cô chấp thuận vào thời điểm đó.

"Họ đã ngừng nói chuyện với tôi một thời gian - điều đó cũng ổn thôi", cô nói.

"Tôi hiểu, bởi vì, bạn biết đấy, tâm lý của người nhập cư là: chúng tôi đã hy sinh mọi thứ, chúng tôi đến một đất nước hoàn toàn mới, bỏ lại tất cả người thân của mình, để cố gắng mang lại cho con cái chúng tôi một tương lai tốt đẹp hơn".

Vì vậy, họ đã vô cùng tổn thương.

Nhưng dù gì thì họ cũng đã hòa giải với tôi, cô nói.

Trong năm đầu tiên học đại học, cô Guo đã tham gia các cuộc thi hackathon và lập trình, giúp cô nhận ra rằng "bạn có thể tạo ra một công ty khởi nghiệp từ số 0".

Cô đã được trao Học bổng Thiel, cung cấp cho người nhận 200.000 USD trong hai năm để hỗ trợ họ bỏ học đại học và theo đuổi công việc khác, chẳng hạn như khởi nghiệp.

Học bổng này được tài trợ bởi Peter Thiel, cựu giám đốc điều hành PayPal.

Ông Thiel, người đã quyên góp 1,25 triệu USD cho chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016 của Donald Trump, là người ủng hộ nhiệt tình cho tinh thần kinh doanh và cũng là người đồng sáng lập Palantir, công ty phần mềm phân tích dữ liệu và AI hiện có giá trị hàng tỷ USD.

Khởi nghiệp

Sau khi rời Scale AI, Guo đã đầu tư vào hơn 100 công ty khởi nghiệp khác nhau. Ảnh The Telegraph

Cô Guo ban đầu đã cố gắng thành lập một công ty dựa trên những người bán đồ ăn tự nấu cho người khác. Mặc dù doanh nghiệp hoạt động tốt về mặt tài chính, nhưng lại gặp phải các vấn đề về an toàn thực phẩm và cuối cùng đã thất bại.

Sau thời gian làm việc tại Quora, trang web hỏi đáp và Snapchat, cô Guo đã ra mắt Scale AI cùng với người đồng sáng lập Alexandr Wang vào năm 2016.

Thời điểm hoàn hảo: OpenAI đã được thành lập một năm trước đó và sử dụng công nghệ của Scale AI để giúp đào tạo ChatGPT, chatbot AI tạo ra.

OpenAI là một trong những công ty hàng đầu của sự bùng nổ AI mới và có giá trị định giá là 300 tỷ USD. Giống như Guo, người sáng lập và ông chủ Sam Altman hiện cũng là một tỷ phú.

Guo rời Scale AI chỉ hai năm sau khi giúp thành lập công ty. "Đã có rất nhiều mâu thuẫn giữa tôi và người đồng sáng lập", nhưng tôi vẫn giữ lại cổ phần của mình.

Sau khi rời Scale AI, Guo tiếp tục thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm của riêng mình, Backend Capital, cho đến nay đã đầu tư vào hơn 100 công ty khởi nghiệp.

Cô cũng điều hành HF0, một công ty giúp tăng tốc kinh doanh nhờ AI.

Guo đặc biệt đam mê hỗ trợ các nữ doanh nhân: "Nếu bạn có hai người giống hệt nhau, một nam và một nữ. Họ đều tốt nghiệp kỹ sư từ MIT, tôi nghĩ rằng tiềm thức của mọi nhà đầu tư đều nghĩ rằng nam giới sẽ làm tốt hơn. Điều đó thật tệ", cô nói.

Tuy nhiên, cô cũng rất khắt khe với các công ty mà mình hậu thuẫn.

"Nếu bạn quan tâm đến sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống, hãy đến làm việc tại Google, bạn sẽ được trả lương cao và bạn sẽ có được sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống", cô nói.

"Còn nếu bạn là người muốn xây dựng một công ty khởi nghiệp được đầu tư mạo hiểm, thì việc cân bằng giữa công việc và cuộc sống là khá phi thực tế", cô kết luận.

Cô gái tiệc tùng số một

Ảnh NYP

Sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống của cô Guo đã trở thành chủ đề được báo lá cải chú ý.

Sau khi rời Scale AI, cô được tờ New York Post gọi là “cô gái tiệc tùng số một của Miami” vì những lễ kỷ niệm ồn ào được tổ chức tại căn hộ trị giá hàng triệu đô la của cô trong tòa tháp One Thousand Museum, nơi David Beckham cũng là một trong số những cư dân.

Một bữa tiệc năm 2022 của cô có sự tham gia của một con vượn cáo và rắn được thuê từ Quỹ Động vật hoang dã Động vật học, và điều này dẫn đến việc chủ tòa nhà đã gửi một lá thư cảnh cáo.

Mặc dù vẫn sở hữu nơi cư trú của mình ở Miami, cô Guo thực sự sống ở Los Angeles.

Bên cạnh việc đầu tư, cô Guo đã khởi nghiệp một doanh nghiệp mới, Passes, cho phép người dùng bán quyền truy cập trực tuyến thông qua tin nhắn trả phí, phát trực tiếp và đăng ký.

Những người sáng tạo trên nền tảng này bao gồm người có ảnh hưởng trên TikTok Emma Norton, diễn viên Bella Thorne và nhà sản xuất âm nhạc Kygo.

Passes được quảng cáo là đối thủ cạnh tranh với Patreon, một nền tảng cho phép các nhạc sĩ và nghệ sĩ bán sản phẩm và dịch vụ trực tiếp cho người hâm mộ.

Tuy nhiên, doanh nghiệp này dính líu tới OnlyFans, nền tảng nổi tiếng với việc lưu trữ video và hình ảnh người lớn, và Passes đã phải đối mặt với các khiếu nại rằng họ cố tình phân phối tài liệu khiêu dâm có sự tham gia của trẻ vị thành niên.

Một khiếu nại pháp lý do người mẫu Alice Rosenblum của OnlyFans đệ trình tuyên bố rằng nền tảng này đã sản xuất, sở hữu và bán nội dung khiêu dâm có sự tham gia của cô khi cô còn là trẻ vị thành niên. Các khiếu nại này đã bị công ty phủ nhận mạnh mẽ.

Người phát ngôn của Passes cho biết: "Vụ kiện này là một phần trong nỗ lực có chủ đích nhằm bôi nhọ Passes và bà Guo, và những khiếu nại này không có cơ sở thực tế. Như đã giải thích trong đơn xin bác bỏ được đệ trình vào ngày 28 tháng 4, bà Guo và Passes đã kiên quyết bác bỏ những cáo buộc vô căn cứ chống lại họ trong vụ kiện".

Guo cho rằng cô khó có thể giữ được danh hiệu nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất trong một thời gian dài.

"Danh hiệu này có thể bị chiếm mất trong vòng ba đến sáu tháng nữa", cô nói.

"Tôi nghĩ rằng cá nhân tôi rất vui mừng khi có người khác giành được danh hiệu đó, bởi vì đó là dấu hiệu cho thấy tinh thần kinh doanh đang phát triển".

An An / Theo: nhadautu



Sunday, September 20, 2026

LỜI MẸ DẶN CON: "HOA NỞ THƠM THÌ BƯỚM TỰ TÌM ĐẾN"

Có bao nhiêu cô gái từng được mẹ dặn một câu: “Con gái à, đời người con đừng vội vã đi tìm ai, cũng đừng lo lắng vì ai chưa đến, vì khi hoa nở thơm thì bướm tự tìm đến.”


Ấy là lời nhắc nhở giản dị mà tinh tế: con đừng vội chạy tìm điều chưa tới, đừng vội bận lòng vì ai chưa đến. Hãy lo vun bồi cho chính mình, để tâm hồn và phẩm hạnh trở thành đóa hoa có hương, khi ấy tự nhiên bướm sẽ tìm đến, duyên sẽ gõ cửa và người xứng đáng sẽ xuất hiện.

Hoa nở thơm thì bướm tự tìm đến

Trong tự nhiên, hoa không nở để được khen đẹp. Hoa nở vì bản năng duy trì sự sống, vì quy luật nối tiếp của sinh sôi. Khi bung cánh, hoa tiết ra những hợp chất thơm gọi là volatile compounds, những phân tử mùi dễ bay hơi mà côn trùng thụ phấn như ong hay bướm có thể phát hiện từ rất xa.

Bướm không bay đến một cách tình cờ; nó được dẫn dắt bởi hương hoa phù hợp nhất với loài của mình. Mùi hương ấy là tín hiệu, là ngôn ngữ thầm lặng của sự sống, giúp hoa và bướm gặp nhau trong một chu trình tự nhiên của sinh tồn và hài hòa.

Nếu nhìn theo nghĩa nhân sinh, mỗi con người cũng giống như một đóa hoa. Khi ta biết sống đúng bản tâm, biết tỏa ra “hương” của tri thức, thiện lương và tự tin thì người xứng đáng, cơ hội phù hợp, hay nhân duyên đẹp sẽ tự nhiên tìm đến. Không cần phô trương, cũng chẳng cần truy cầu. Người có hương không cần tìm gió, bởi hương sẽ tự lan.

Trong Kinh Thi, bộ thi ca cổ nhất của Trung Hoa, có câu nổi tiếng: “窈窕淑女,君子好逑” – “Yểu điệu thục nữ, quân tử hảo cầu.” – Thiếu nữ dịu dàng, người quân tử khát khao cầu hôn.

Người xưa dùng hình ảnh người con gái đoan trang, dịu dàng để nói về cái đẹp của tâm tính, cái thuận hòa của đạo người. Người quân tử vốn trọng đức và nghĩa, sẽ tự nhiên bị thu hút bởi khí chất ấy. Đó là quy luật tương ứng của nhân gian: cái thiện cảm nhận được cái thiện, cái chân thành gặp được chân thành. Hoa có hương mới mời được bướm lành, nước có nguồn trong mới soi được trăng sáng.


Trang Tử từng dạy: “Đại đức bất hình, tự nhiên nhi lan.” Đức lớn không cần hình dạng, tự nhiên lan tỏa. Như hương hoa chẳng cần gió mà vẫn thơm ngát muôn nơi. Hương của đức hạnh cũng vậy, không ồn ào, không khoa trương nhưng thấm đẫm và lan xa. Người có nội tâm, nói năng ôn hòa, sống chân thành chính là người đang tỏa hương.

Thế nhưng trong đời sống hiện đại, con người lại hay mải miết đi tìm cách “thu hút”, như thể muốn gió phải theo chiều mình. Ta học cách tô điểm bề ngoài mà quên rằng sức hút chân thật không đến từ dáng vẻ mà từ năng lượng toát ra từ bên trong. Cái đẹp nếu chỉ có sắc mà không có hương, giống như hoa giả, nhìn thì rực rỡ nhưng không thể khiến bướm dừng chân.

Câu nói “hoa nở thơm thì bướm tự tìm đến” vì thế không chỉ là một lời khuyên về tình duyên, mà còn là một đạo lý sống. Trong thiên nhiên có quy luật, trong con người có nhân duyên, trong đạo có sự hòa hợp. Khi con người biết tu dưỡng tâm mình như chăm một đóa hoa thật: biết sống đúng, sống đẹp, sống có đức và có trí thì tự nhiên sẽ có người tri kỷ, cơ hội và hạnh phúc tìm đến.

Duyên không phải là sự tình cờ. Duyên là khi hoa đã nở, hương đã thơm và bướm bay qua đúng lúc. Là khi hai năng lượng gặp nhau trong cùng tần số của thiện lành. Là sự sắp đặt tinh tế của tự nhiên, của đạo, của lòng người đã biết tĩnh để chờ, biết lặng để chín, biết sống để tỏa.

Cho nên, hãy nhớ lời mẹ dặn. Đừng vội tìm bướm, đừng trách gió chưa về. Hãy chỉ lặng lẽ nở, bằng tất cả sự trong sáng và hương sắc của riêng mình. Vì khi hoa đủ hương, bướm sẽ không lạc đường. Và khi tâm đủ tịnh, duyên sẽ chẳng bao giờ muộn.

Mỹ Mỹ biên tập
Theo: vandieuhay

VÔ ĐỀ (TRƯỜNG MY HỌA LIỄU TÚ LIÊM KHAI) - LÝ THƯƠNG ẨN


Vô đề 
(Trường my hoạ liễu tú liêm khai)

Trường my hoạ liễu tú liêm khai,
Bích Ngọc hành thâu bạch ngọc đài.
Vị vấn thuý thoa thoa thượng phụng,
Bất tri hương cảnh vị thuỳ hồi?


無題
(長眉畫了繡簾開)

長眉畫了繡簾開
碧玉行收白玉臺
為問翠釵釵上鳳
不知香頸為誰回


Vô đề 
(Điểm nét mày xong giục vén màn)
(Dịch thơ: Lê Quang Trường)

Điểm nét mày xong giục vén màn,
Nữ tỳ nhanh nhảu dọn đài gương.
Hỏi xem cánh phượng trên trâm thuý,
Cổ ngọc vì ai thơm ngát hương?


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Lý Thương Ẩn 李商隱 (813-858) tự Nghĩa Sơn 義山, hiệu Ngọc khê sinh 玉谿生, người Hà Nội, Hoài Châu (nay là Tầm Dương, phủ Hoài Khánh, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc), xuất thân trong một gia đình quan lại nhỏ sa sút. Thuở thiếu thời giỏi văn thơ, được giao du với các con của tể tướng Lệnh Hồ Sở 令狐楚, trong đó có Lệnh Hồ Đào 令狐綯. Bấy giờ trong triều có hai phe đối nghịch nhau, tranh quyền đoạt lợi, một phe là Ngưu Tăng Nhụ 牛僧孺, phe kia là Lý Đức Dụ 李德裕, hầu hết quan lại đều bị lôi cuốn vào cuộc tranh chấp ấy. Sở theo phe Ngưu. Năm Lý Thương Ẩn mười bảy tuổi (829), Sở tiến cử làm tuần quan mạc phủ. Năm hai mươi lăm tuổi (837), ông lại được Lệnh Hồ Đào khen ngợi, nâng đỡ nên đỗ tiến sĩ năm Khai Thành thứ 2. Năm sau ông được Vương Mậu Nguyên 王茂元, tiết độ sứ Hà Dương mến tài, dùng làm thư ký và gả con gái cho. Chẳng may, Vương thuộc phe Lý Đức Dụ khiến ông trở thành kẻ vong ân bội nghĩa, xảo quyệt vô hạnh trong mắt Lệnh Hồ Đào. Vương Mậu Nguyên chết, rồi Lý Đức Dụ thất thế, ông đến kinh sư nhưng không được làm gì cả. Sau nhờ Trịnh Á vận động, ông được làm chức quan sát phán quan. Trịnh Á bị biếm ra Lĩnh Biểu, ông cũng đi theo. Ba năm sau ông lại trở về, làm huyện tào tại Kinh Triệu. Ông nhiều lần đưa thư, dâng thơ cho Lệnh Hồ Đào để phân trần và xin tiến dẫn, nhưng vẫn bị lạnh nhạt. Tiết độ sứ Đông Thục là Liễu Trọng Hĩnh dùng ông làm tiết độ phán quan, kiểm hiệu Công bộ viên ngoại lang. Liễu bị bãi quan, ông cũng mất chức. Như thế là ông mắc kẹt giữa hai phái, chưa hề được đắc chí trên hoạn lộ, cứ bôn tẩu khắp nơi: Tứ Xuyên, Quảng Đông, Quảng Tây, Từ Châu nương nhờ hết người này đến người khác, long đong khốn khổ. Cuối cùng ông về đất Oanh Dương thuộc Trịnh Châu rồi bệnh chết năm 46 tuổi.

Nguồn: Thi Viện