Bên cạnh các loại đào, mai, quất...truyền thống, thị trường Tết còn có sự xuất hiện những cây cảnh chơi Tết độc đáo từ các loại rau củ.
Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tại chợ hoa Lạc Long Quân (Hà Nội), những chậu rau cải xanh mướt, được "lên đời" thành cây cảnh lạ mắt. Ảnh: Công Hiếu/VTCNews
Rau cải trồng trong đất hữu cơ giàu dinh dưỡng. Khi đạt chiều cao khoảng 30-50cm, cây rau cải được chuyển sang chậu sứ hoặc nhựa cao cấp để đảm bảo tính thẩm mỹ. Ảnh: Công Hiếu/VTCNews
Với mức giá từ 30.000 - 60.000 đồng, những chậu rau cảnh này được cho là rất rẻ với mặt hàng cây cảnh Tết. Ảnh: Công Hiếu/VTCNews
Cải kale với màu sắc bắt mắt, được nhiều chị em yêu thích. Ảnh: Hachi Nông Nghiệp
Củ cải đưa lên chậu thành cây cảnh chưng trong nhà dịp Tết. Ảnh: Báo Tây Ninh
Những chậu cà chua lùn được nhiều bà nội trợ lựa chọn để trang trí nhà. Ảnh: Suckhoedoisong
Cây ngô trồng chậu chưng Tết với mong muốn năm mới đạt nhiều thắng lợi, trĩu vàng bội thu. Ảnh: Vuonsaigon
Ớt kiểng xinh xắn, tạo cho gia đình cảm giác ngon miệng nếu được bày gần bàn ăn, hay bên cửa sổ. Ảnh: Vuonsaigon
Súp lơ cũng có thể đưa lên chậu làm cảnh. Ảnh: Facebook
Gừng bonsai giống như một tác phẩm nghệ thuật lạ mắt. Ảnh: Facebook
Biệt lập và không cho phép du lịch, Chagos là một lát cắt thiên đường của vùng nhiệt đới với một trong những hệ thống rạn san hô nguyên sơ nhất trên Trái Đất. Vì sao quần đảo này lại gây tranh cãi?
Chagos gồm bảy rạn san hô vòng (atoll) và khoảng 60 hòn đảo rải rác trên Ấn Độ Dương như có ai đó tung một nắm vỏ sò ra giữa đại dương xanh thẳm. Nguồn hình ảnh: Diane Selkirk
Vào ngày thứ ba lênh đênh xuôi về phía nam từ Addu City ở Maldives, những đám mây giông cuồn cuộn bao quanh con thuyền của chúng tôi, làm tầm nhìn giảm xuống gần như bằng không.
Buồm căng gió, chúng tôi luồn lách giữa những gò san hô để chạy đua với thời tiết cho đến khi mặt biển phẳng lặng trở lại. Những hòn đảo xanh um không bóng người xuất hiện ở hai bên. Khi neo đậu ngoài khơi đảo Boddam, tôi nhận ra mình đã đến một nơi mà rất ít người từng đặt chân tới: quần đảo Chagos – một trong những nhóm đảo biệt lập nhất trên thế giới.
Chagos gồm bảy rạn san hô vòng (atoll) và khoảng 60 hòn đảo rải rác trên Ấn Độ Dương như có ai đó tung một nắm vỏ sò ra giữa đại dương xanh thẳm.
Salomon, rạn san hô vòng xa nhất về phía bắc, nằm cách Maldives 286 hải lý về phía nam.
Rạn san hô này không được nhiều người biết tới và gần như tách biệt hoàn toàn. Để có thể sinh sống ở đây, một người cần có khả năng tự lực và chấp nhận cảm giác xa cách tuyệt đối với phần còn lại của thế giới.
Sáu năm sau hành trình vòng quanh địa cầu, gia đình tôi đã đi được nửa vòng trái đất để đến đây, mang theo mọi thứ cần thiết – giống như số ít những người đặt chân tới vùng đảo này.
Thế nhưng, bất chấp vẻ ngoài dường như không mấy quan trọng, những hòn đảo rợp bóng dừa này lại bị cuốn vào một cuộc tranh cãi quốc tế ít ngờ tới. Trong những tuần gần đây, Chagos đã trở thành tâm điểm của căng thẳng ngoại giao mới giữa Anh, Mỹ và Mauritius, làm sống lại các câu hỏi về chủ quyền và di sản của thời kỳ thực dân.
Quần đảo Chagos là một trong những nhóm đảo biệt lập nhất trên thế giới. Nguồn hình ảnh: Diane Selkirk
Vương quốc Anh kiểm soát Chagos (tên chính thức là British Indian Ocean Territory - Lãnh thổ Ấn Độ Dương thuộc Anh) từ năm 1814. Năm 1965, khi Mauritius vẫn còn là thuộc địa của Anh, quần đảo này bị tách khỏi Mauritius và chính thức trở thành một lãnh thổ hải ngoại của Anh. London mua lại quần đảo này với giá 3 triệu bảng Anh, nhưng Mauritius cho rằng họ đã bị buộc phải nhượng Chagos một cách bất hợp pháp trong khuôn khổ thỏa thuận giành độc lập.
Bắt đầu từ năm 1967, chính phủ Anh tiến hành cưỡng bức di dời cư dân Chagos nhằm xây dựng một căn cứ quân sự chung tối mật với Mỹ trên đảo Diego Garcia – hòn đảo lớn nhất của quần đảo. Kể từ khi giành độc lập từ Anh năm 1968, Mauritius đã tuyên bố chủ quyền đối với Chagos, khẳng định đây là phần lãnh thổ không thể tách rời của mình.
Trước sức ép ngoại giao ngày càng gia tăng, Anh đã ký một thỏa thuận gây tranh cãi để chuyển giao quyền kiểm soát quần đảo cho Mauritius vào năm 2025. Gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gọi việc làm này là "một hành động vô cùng ngu ngốc".
Nhưng trong khi các nhà lãnh đạo quốc gia còn tranh luận về tương lai của Chagos, những dấu tích của quá khứ rối rắm vẫn hiện diện khắp nơi tại vùng đảo vừa bí ẩn vừa đẹp như thiên đường này.
Nguyên sơ và ám ảnh
Chagos là một trong những hệ sinh thái rạn san hô nguyên vẹn nhất hành tinh. Lâu nay, đối với giới thủy thủ, quần đảo này tồn tại như thể một truyền thuyết.
Suốt nhiều thập niên, những người đi biển tự cung tự cấp đã lưu lại hàng tháng trời, đánh bắt quanh rạn san hô này, thu hoạch dừa và sống chậm giữa thiên nhiên.
Những ngày tháng ấy chấm dứt vào cuối những năm 1990, khi giới chức siết chặt việc tiếp cận Chagos.
Giờ đây, quần đảo nhiệt đới đang tranh chấp này không mở cửa cho du khách; những thủy thủ, nhà nghiên cứu và khách được cấp phép chỉ có thể khám phá nơi đây nếu xin giấy phép trước, trải qua quá trình đánh giá y tế, mua bảo hiểm trục vớt tàu đắm rồi tự mình vượt biển đến vùng đất xa xôi này – như cách chúng tôi đã làm.
Trong bốn tuần lưu lại (thời gian tối đa được phép), cuộc sống của chúng tôi dần đi vào nhịp điệu do môi trường tự nhiên định hình.
Chúng tôi lặn biển ở những rạn san hô tràn đầy sự sống, bắt gặp hàng chục con cá mập, cá đuối và rùa biển, cùng những đàn cá mó, cá thia và cá vẹt khổng lồ.
Chúng tôi đi bộ qua những lối mòn rợp bóng cây xuyên qua các đồn điền cũ và dễ dàng câu được cá cam, cá hồng – mỗi con đều phải ghi chép theo quy định.
Nước để giặt lấy từ những giếng nông, nơi nước mưa nổi lên trên lớp nước mặn. Mỗi ngày, bầu trời ken đặc chim biển chân đỏ, chim nhàn noddy, nhàn nâu và các loài chim nhiệt đới, làm tổ dày đặc dọc bờ biển.
Trong nghĩa trang, gần như mọi dòng chữ khắc trên bia mộ đều đã bị thời gian xóa mờ. Nguồn hình ảnh: Diane Selkirk
Thế nhưng, sự mong manh hiện diện ở khắp nơi. Các rạn san hô xuất hiện những mảng tẩy trắng. Mỗi buổi tối, những con chuột khổng lồ – do người châu Âu đưa tới từ nhiều thế kỷ trước và béo tốt nhờ trứng chim biển – tràn ra từ rừng rậm, cùng với những con cua dừa khổng lồ, buộc chúng tôi phải rời bãi biển và trở lại thuyền.
Trên đảo Boddam – từng là một trong ba hòn đảo có cư dân sinh sống của Chagos – chúng tôi khám phá khu rừng rậm rạp đan xen những lối mòn cũ, bắt gặp tàn tích của một nhà thờ, nhà tù và trường học được xây dựng vào thập niên 1930.
Trong nghĩa trang, gần như mọi dòng khắc trên bia mộ đều đã bị thời gian xóa mờ. Đã từng có người sống ở đây đủ lâu để kiến tạo, để chôn cất người thân và để hình dung về một tương lai.
Quần đảo này vừa nguyên sơ vừa đầy ám ảnh.
Hy vọng hiểu rõ hơn, tôi đã liên hệ với Anne-Marie Gendron, một người Chagos hiện sống tại Seychelles, và là một trong khoảng 2.000 người bị cưỡng bức di tản khỏi quần đảo vào cuối thập niên 1960 và đầu thập niên 1970. Bà từng sống cùng cha mẹ trên đảo Boddam lúc nơi đây còn là một ngôi làng sầm uất với vài trăm cư dân, và thuộc nhóm những người cuối cùng rời đi vào năm 1973.
Ngôi nhà thờ từng là trung tâm văn hóa và xã hội của Boddam. Nguồn hình ảnh: Diane Selkirk
"Họ nói chúng tôi phải rời đi để nhường chỗ cho quân đội Mỹ," bà nói.
"Tôi đã được làm lễ rửa tội trong nhà thờ đó. Nhiều thế hệ gia đình tôi được chôn cất ở nghĩa trang ấy. Chúng tôi không có quê hương nào khác."
Bà kể với tôi rằng có người thậm chí còn không kịp thu dọn đồ đạc. "Họ không hiểu nổi chuyện gì đang xảy ra."
Chagos đã có cư dân sinh sống suốt nhiều thế kỷ, sau khi người Hà Lan và Pháp đưa những người châu Phi và người Malagasy bị bắt làm nô lệ đến đây để trông coi các đồn điền dừa. Qua nhiều thế hệ, một nền văn hóa Creole (pha trộn) riêng biệt đã hình thành, với ngôn ngữ, ẩm thực và âm nhạc đặc trưng.
Trước khi thiết lập căn cứ quân sự chung Mỹ - Anh trên đảo Diego Garcia vào năm 1971, Mỹ đã yêu cầu phải "dọn sạch" lãnh thổ này. Các quan chức Anh, mong muốn đáp ứng yêu cầu, đã xem nhẹ cư dân trên đảo, coi họ chỉ là lao động tạm thời. Trong thư từ nội bộ, họ mô tả người dân nơi đây là "vài gã Tarzan hay những anh chàng Thứ Sáu" – ám chỉ nhân vật hầu cận của Robinson Crusoe.
Toàn bộ cư dân đã bị trục xuất.
Ngày nay, nhiều người Chagossian vẫn khao khát được trở về quần đảo của mình. Nguồn hình ảnh: Diane Selkirk
Các gia đình bị đưa lên tàu rồi được chở tới Mauritius và Seychelles, thường không có bồi thường, không nhà ở, thậm chí không có giấy tờ chứng minh quốc tịch. Nhiều người rơi vào cảnh nghèo đói cùng cực. Một số người, theo lời Gendron, đã chết vì u uất. Về sau, Anh đã xin lỗi về cách thức tiến hành việc di tản này.
Sau đợt trục xuất, phần lớn quần đảo bị bỏ hoang. Làng mạc biến thành những mảng xanh. Các đồn điền dừa trở lại thành rừng rậm. Khi một khu bảo tồn biển rộng lớn được tuyên bố thành lập vào năm 2010, Chagos được ca ngợi như một thành tựu sinh thái: một ví dụ hiếm hoi về quá trình "tái hoang dã hóa" quy mô lớn ở vùng nhiệt đới.
Sau nhiều năm đàm phán, một thỏa thuận được công bố năm 2025 nhằm chuyển giao chủ quyền quần đảo này cho Mauritius. Vương quốc Anh – và theo đó là Mỹ – sẽ tiếp tục duy trì quyền kiểm soát hoạt động đối với Diego Garcia trong 99 năm. Một quỹ tín thác trị giá 40 triệu bảng được thành lập, và mở ra một cánh cửa – ít nhất là về mặt nguyên tắc – cho một hình thức tái định cư nào đó tại các đảo vòng ngoài.
Với một số người, đó là một bước tiến. Với những người khác, cảm giác ấy lại gợi nhớ quá khứ đầy bất an.
Frankie Bontemps, một nhà hoạt động người Chagos sống tại Anh, sinh ra ở Mauritius sau khi mẹ ông bị lưu đày tới đây. Ông cho biết sự phân biệt đối xử với người Chagos đã định hình cuộc đời mình và cuối cùng buộc ông phải rời đi.
Hòn đảo lớn nhất của Chagos, Diego Garcia, là nơi đặt một căn cứ quân sự tuyệt mật. Nguồn hình ảnh: Diane Selkirk.
"Nếu nhìn kỹ, không có gì bảo đảm người Chagos sẽ được ưu tiên," ông nói, đề cập tới kế hoạch Anh chuyển giao quần đảo. "Về mặt pháp lý, các hòn đảo sẽ thuộc về Mauritius."
Ông cũng bác bỏ cách mô tả người Chagos là người Mauritius. "Nguồn gốc của chúng tôi là châu Phi và Malagasy. Chúng tôi đã sống ở đó năm, sáu thế hệ. Chúng tôi có ngôn ngữ, văn hóa, ẩm thực và âm nhạc riêng. Chúng tôi không phải người Mauritius."
Tương lai bất định
Tháng 1/2026, tiến trình bất ngờ chững lại. Chỉ vài ngày trước khi hiệp ước dự kiến được thông qua tại Thượng viện Anh, chính quyền Mỹ đã nêu ý kiến phản đối. Chính phủ Anh tạm dừng quá trình lập pháp và quay lại đàm phán với Mỹ, trước khi Mỹ lại thay đổi lập trường vài tuần sau đó.
Một lần nữa, các quyết định về Chagos được đưa ra mà không có sự hiện diện của những người chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất.
"Mọi thứ đều diễn ra sau cánh cửa đóng kín," Bontemps nói. "Cảm giác như năm 1965 đã quay trở lại. Chúng tôi không có tiếng nói."
"Chagos là thiên đường," Anne-Marie Gendron nói với tôi. "Nhưng đó cũng là quê hương của chúng tôi.". Nguồn hình ảnh: Diane Selkirk.
Chính phủ Anh cho biết họ đã tham vấn các cộng đồng người Chagos và vẫn cam kết lắng nghe nhiều quan điểm khác nhau.
Với nhiều người Chagos, đây là vấn đề mang đậm tính cá nhân. Các bậc cao niên tiếp tục qua đời mà chưa từng được thấy lại quê hương. Một số người thận trọng đón nhận khả năng được trở về các đảo vòng ngoài, bao gồm Boddam, có thể để phát triển du lịch sinh thái quy mô nhỏ và nghề cá thủ công; số khác phản đối thỏa thuận, không chấp nhận việc tiếp tục cấm tái định cư tại Diego Garcia và sự thiếu vắng tham vấn trực tiếp.
Trong khi đó, các nhà môi trường học cảnh báo rằng bất kỳ sự trở lại nào của con người cũng phải được quản lý chặt chẽ. Có lo ngại Mauritius có thể thiếu nguồn lực để bảo vệ khu bảo tồn biển ở quy mô hiện tại. Mực nước biển dâng cao lại tạo thêm một sự bất định khác: giống như Maldives, Chagos có địa hình rất thấp, tương lai của quần đảo này chịu tác động không chỉ của ngoại giao mà còn của biến đổi khí hậu.
Nếu nơi đây mở cửa cho du lịch, khả năng cao quy mô sẽ khá hạn chế.
Vào năm 2015, một nghiên cứu về tính khả thi hình dung mô hình tiếp cận nhỏ lẻ dựa trên du thuyền, thay vì xây dựng các khu nghỉ dưỡng trên đất liền hay hạ tầng quy mô lớn. Với các thủy thủ, nhà khoa học và một số ít du khách ưa khám phá, Chagos một ngày nào đó có thể trở thành hình mẫu về cách tiếp cận được kiểm soát chặt chẽ đối với một trong những hệ thống rạn san hô ngoạn mục nhất thế giới – có lẽ do chính hậu duệ của những người từng bị trục xuất khỏi nơi này quản lý.
"Chagos là thiên đường," Anne-Marie Gendron nói với tôi. "Nhưng đó cũng là quê hương của chúng tôi."
Chỉ thời gian mới có thể trả lời tương lai sẽ ra sao đối với những hòn đảo này. Nguồn hình ảnh: Diane Selkirk.
Đến nay, tôi vẫn giữ một bức ảnh ở phía trên bàn làm việc: bãi cát trắng, những hàng dừa nghiêng mình và làn nước xanh lấp lánh như thể đang phát sáng. Bức ảnh ghi lại hình ảnh Chagos khi nhìn từ xa: xanh tốt, nguyên sơ, thanh bình. Điều mà nó không thể hiện được là những cái tên đã bị thời gian xóa khỏi bia mộ trong nghĩa trang, những tiếng nói vắng mặt trên bàn đàm phán, hay những câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ về tương lai của quần đảo này.
Bạch Cư Dị 白居易 (772-846) tự Lạc Thiên 樂天, hiệu Hương Sơn cư sĩ 香山居士 và Tuý ngâm tiên sinh 醉吟先生, người Hạ Khê (nay thuộc Thiểm Tây). Ông là thi nhân tiêu biểu nhất giai đoạn cuối đời Đường, là một trong những nhà thơ hàng đầu của lịch sử thi ca Trung Quốc. Người ta chỉ xếp ông sau Lý Bạch và Đỗ Phủ. Ông xuất thân trong một gia đình quan lại nhỏ, nhà nghèo nhưng rất thông minh, 9 tuổi đã hiểu âm vận, 15 bắt đầu làm thơ, thuở nhỏ nhà nghèo, ở thôn quê, đã am tường nỗi vất vả của người lao động.
Chuối bàn tay Phật với hình dáng lạ mắt đang được nhiều người săn mua dịp tết Nguyên đán. Loại chuối này chủ yếu để chưng Tết, mang ý nghĩa may mắn và bình an đầu năm.
Những ngày này, tại vườn chuối có hình dáng bàn tay cầu nguyện hay còn được gọi là chuối bàn tay Phật của anh Trương Hoàn Thiện ở ấp Tân Yên, xã Gia Kiệm (tỉnh Đồng Nai) chuẩn bị bước vào mùa thu hoạch phục vụ thị trường tết Nguyên đán.
Anh Trương Hoàn Thiện đang chăm sóc những nải chuối bàn tay Phật. Ảnh: Hoàng Anh
Giữa vườn chuối xanh mướt rộng khoảng 1ha, những buồng chuối có hình dáng lạ mắt dần lộ rõ khi được người trồng tỉ mỉ che chắn, chăm sóc. Mỗi buồng chuối xòe đều các nải, trông như những bàn tay chụm lại trong tư thế cầu nguyện, tạo nên hình ảnh độc đáo, khác biệt hoàn toàn so với các giống chuối truyền thống.
Theo tìm hiểu, chuối bàn tay Phật là giống chuối còn khá mới tại Việt Nam. Không chỉ gây ấn tượng bởi hình dáng đặc biệt, loại chuối này còn được nhiều người ưa chuộng nhờ ý nghĩa may mắn, tâm linh, tượng trưng cho sự bình an, sung túc. Vì vậy, mỗi dịp Tết đến, chuối bàn tay Phật thường được tìm mua để trưng bày, đặt mâm ngũ quả đầu năm.
Các buồng chuối được anh Thiện chăm sóc kỹ đáp ứng nhu cầu phục vụ dịp tết Nguyên đán. Ảnh: Hoàng Anh
Anh Thiện cho biết, cách đây khoảng 2 năm, trong một lần tham quan các mô hình sản xuất nông nghiệp mới, anh tình cờ biết đến giống chuối độc lạ này. Nhận thấy tiềm năng thị trường, anh quyết định mua 200 cây giống về trồng thử nghiệm.
“Ban đầu tôi chỉ trồng để xem giống chuối này có phù hợp với thổ nhưỡng địa phương hay không. Không ngờ cây sinh trưởng tốt, ít bị ảnh hưởng bởi thời tiết, đầu ra lại khá ổn định. Thấy hiệu quả, tôi mạnh dạn nhân giống, mở rộng diện tích lên khoảng 1ha như hiện nay”, anh Thiện chia sẻ.
Chuối bàn tay Phật có thời gian sinh trưởng tương đương nhiều giống chuối khác, song khâu chăm sóc đòi hỏi sự tỉ mỉ hơn. Trong quá trình cây ra buồng, người trồng phải theo dõi sát sao để các nải chuối phát triển đều, không bị gãy, cong lệch, đáp ứng nhu cầu trưng bày dịp tết Nguyên đán.
“Khách mua chuối bàn tay Phật chủ yếu để trưng bày, cúng lễ nên họ rất kỹ tính. Buồng chuối phải đẹp, các nải xòe đều, nhìn giống bàn tay Phật thì mới được giá. Vì thế, giá bán cũng cao hơn nhiều so với chuối thông thường”, anh Thiện nói.
Một số người tìm đến tận vườn để chụp ảnh chuối bàn tay Phật. Ảnh: Hoàng Anh
Nhờ mở rộng diện tích trồng, sản lượng chuối bàn tay Phật tại vườn của anh Thiện năm nay tăng đáng kể. Trung bình mỗi nải chuối nặng từ 2-5kg, tùy kích cỡ và hình dáng. Giá bán tại vườn dao động ở mức hàng trăm nghìn đồng cho mỗi nải. Những buồng chuối đẹp, đạt yêu cầu trưng bày Tết, giá có thể cao hơn.
Khách hàng liên hệ vườn chuối của anh Thiện chủ yếu đến từ TPHCM và Hà Nội, đa phần đặt hàng từ sớm để kịp phục vụ thị trường Tết. Ngoài ra, nhiều thương lái, cửa hàng trái cây tại Đồng Nai, sau khi biết đến giống chuối này, cũng chủ động liên hệ hỏi mua.
“Thị trường Tết năm nay gần như không đủ để cung cấp. Chuối bàn tay Phật ngày càng được nhiều người biết đến nên lượng đơn đặt hàng tăng rất nhanh. Tôi chỉ dám nhận những đơn nhỏ lẻ, vì nguồn cung không đủ để đáp ứng cho các thương lái lấy số lượng lớn”, anh Thiện cho hay.
Chuối bàn tay Phật được ưa chuộng dịp Tết
Theo một số thương lái trái cây tại Đồng Nai, xu hướng người dân tìm mua các loại trái cây có hình dáng lạ, mang ý nghĩa để trưng bày dịp Tết ngày càng phổ biến. Bên cạnh những loại quả quen thuộc, các sản phẩm nông nghiệp độc đáo, khác biệt như chuối bàn tay Phật đang gây “sốt” trên thị trường.
Với người nông dân, việc mạnh dạn chuyển đổi, tìm tòi các giống cây trồng mới, phù hợp nhu cầu thị trường đang được xem là hướng đi bền vững, góp phần nâng cao thu nhập, nhất là trong những dịp cao điểm như tết Nguyên đán.
Những nải chuối bàn tay Phật có hình dáng lạ mắt. Ảnh: Hoàng Anh
Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai cho biết, chuối bàn tay Phật là sản phẩm mới được du nhập từ nước ngoài vào Việt Nam. Nếu được kiểm soát tốt về chất lượng và đầu ra, loại chuối này có nhiều tiềm năng, góp phần nâng cao giá trị nông sản trên thị trường, nhất là dịp cao điểm tết Nguyên đán.
Nổi bật trong số tứ đại cố đô lừng lẫy của Trung Quốc, Nam Kinh không chỉ là một cái tên, mà còn là bản hùng ca lịch sử được dệt nên từ những trang vàng son của thời gian. Nơi đây từng là kinh đô của sáu triều đại phong kiến rực rỡ, chứng kiến biết bao biến động, thăng trầm của các vương triều, từ sự hưng thịnh đến suy vong, định hình nên bản sắc văn hóa và chính trị của một quốc gia rộng lớn.
Đến với Nam Kinh là đặt chân vào một không gian cổ kính, trầm mặc, nơi thời gian dường như ngưng đọng trên những lăng tẩm, đền đài và chùa miếu hàng trăm, nghìn năm tuổi. Để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp đa sắc của thành phố, du khách nên khởi hành vào khoảng tháng 9 hoặc tháng 10, khi Nam Kinh vừa chớm vào Thu. Nếu vẫn chưa biết bắt đầu từ đâu, những gợi ý dưới đây sẽ là kim chỉ nam lý tưởng cho hành trình khám phá Nam Kinh đầy hấp dẫn của bạn.
Sông Tần Hoài, "huyết mạch" văn hoá của cố đô
Trải dài hơn 110km, sông Tần Hoài được xem là huyết mạch và biểu tượng văn hóa – lịch sử không thể tách rời của Nam Kinh. Dòng sông này đẹp tựa một bức tranh thủy mặc sống động, nơi những chiếc thuyền sơn êm ả trôi giữa dòng, phản chiếu ánh đèn lung linh từ những hàng quán tấp nập và các di tích cổ kính nằm dọc hai bên bờ. Khi màn đêm buông xuống, Tần Hoài càng trở nên quyến rũ bội phần trong những ánh đèn huyền ảo và âm nhạc truyền thống vang vọng, đưa du khách vào một không gian lãng mạn, đầy hoài niệm.
Sông Tần Hoài trải dài hơn 110km, được xem là huyết mạch và biểu tượng văn hóa – lịch sử của Nam Kinh
Nếu muốn cảm nhận trọn vẹn nét duyên dáng của dòng sông, một chuyến du thuyền nhẹ nhàng sẽ là lựa chọn lý tưởng. Hành trình này không chỉ đưa bạn đi qua những công trình kiến trúc ấn tượng, mà còn giúp bạn hòa mình vào nếp sống thường nhật của người dân địa phương, đồng thời chiêm ngưỡng bức tranh toàn cảnh tuyệt đẹp của vùng đất cố đô.
Núi Tử Kim Sơn: "Rồng" uốn lượn giữa mây trời
Nằm về phía Đông huyện Tuyên Vũ, thành phố Nam Kinh, núi Tử Kim Sơn hiện lên như một con rồng oai nghiêm đang uốn lượn giữa nền trời xanh thẳm. Ngọn núi này sở hữu một hệ sinh thái động – thực vật phong phú cùng ba đỉnh chính mang hình dáng độc đáo, tạo nên một cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ. Đặc biệt, vào những buổi bình minh hay hoàng hôn, đỉnh núi thường được bao phủ bởi lớp mây tím và vàng huyền ảo, tạo nên khung cảnh tuyệt đẹp tựa chốn thần tiên giữa lòng hạ giới. Thêm vào đó, xung quanh Tử Kim Sơn còn có hơn 200 di tích và danh thắng lớn nhỏ, hình thành một quần thể văn hóa – lịch sử đa dạng và đặc sắc, mời gọi du khách khám phá.
Núi Tử Kim Sơn với vẻ đẹp cổ kính
Minh Hiếu Lăng, nơi an nghỉ của vị hoàng đến khai triều
Minh Hiếu Lăng là nơi yên nghỉ của hoàng đế sáng lập triều Minh Chu Nguyên Chương cùng hoàng hậu Mã Thị. Lăng mộ được khởi công xây dựng từ năm 1381 và hoàn thành vào năm 1405, được xem là một trong những lăng tẩm hoàng gia quy mô nhất lịch sử Trung Hoa với tổng diện tích lên đến 1,7 triệu m².
Đây được coi là một trong những lăng mộ hoàng đế vĩ đại nhất Trung Quốc
Tổng thể kiến trúc Minh Hiếu Lăng được chia thành hai phần rõ rệt. Phần đầu là Thần Đạo, kéo dài từ cổng vào đến cổng vòm Hạ Mã Phương, với điểm nhấn là hàng tượng đá tạc hình các loài sư tử, voi, ngựa, lạc đà – mang ý nghĩa trấn giữ và bảo vệ giấc ngủ ngàn thu của hoàng tộc. Phần thứ hai là các tòa nhà chính, đồng thời là nơi đặt lăng mộ của hoàng đế và hoàng hậu. Vào mùa Thu, bên cạnh vẻ uy nghiêm và tĩnh lặng vốn có, nơi đây còn khoác lên mình nét trữ tình, thơ mộng với hoa mộc tê bung nở dịu dàng và lá cây ngả sắc vàng nhuộm kín cả một góc trời, tạo nên một khung cảnh vừa trang trọng vừa lãng mạn.
Lăng Tôn Trung Sơn: Biểu tượng của cách mạng dân chủ
Lăng Tôn Trung Sơn là nơi yên nghỉ của Tôn Trung Sơn – nhà lãnh đạo tiên phong của phong trào cách mạng dân chủ Trung Quốc đầu thế kỷ XX. Công trình trải rộng trên diện tích hơn 80.000m², gây ấn tượng bởi kiến trúc độc đáo theo trục đối xứng và gồm nhiều hạng mục như quảng trường, cổng đá, đường mộ, cửa lăng, đình bia, tế đường và mộ thất.
Với những ai yêu thích lịch sử Trung Hoa, lăng Tôn Trung Sơn là điểm dừng chân không thể bỏ qua trong hành trình du ngoạn Nam Kinh
Với những ai yêu thích lịch sử Trung Hoa, lăng Tôn Trung Sơn là điểm dừng chân không thể bỏ qua trong hành trình du ngoạn Nam Kinh. Xung quanh lăng còn có nhiều di tích lịch sử nổi tiếng như biệt phủ của vợ chồng Tưởng Giới Thạch, Mỹ Linh Cung hay phủ Tổng thống của chính phủ Dân quốc xưa, góp phần giúp bạn hiểu rõ hơn về các nhân vật quan trọng và giai đoạn then chốt trong tiến trình hiện đại hóa của Trung Quốc.
Cầu Sông Dương Tử Nam Kinh: Ký tích kiến trúc hiện đại
Cầu sông Dương Tử Nam Kinh dài 6.772m, nổi bật với thiết kế hai tầng đảm nhiệm chức năng kép: vừa là đường cao tốc vừa là cầu đường sắt. Đây là cây cầu thứ ba được xây dựng bắc qua sông Dương Tử và cũng là cây cầu đường sắt hai tầng đầu tiên do người Trung Quốc tự thiết kế, thi công mà không cần đến bất kỳ sự hỗ trợ kỹ thuật nào từ nước ngoài.
Biểu tượng kiến trúc hiện đại
Dừng chân tại cây cầu biểu tượng này, bạn sẽ có dịp phóng tầm mắt chiêm ngưỡng vẻ đẹp của dòng sông Dương Tử huyền thoại khi chảy qua thành phố Nam Kinh, cũng như cảm nhận rõ nét nhịp sống đô thị thường nhật của người dân nơi đây, một sự kết nối hoàn hảo giữa lịch sử và hiện đại.
Vì có duyên nên đi cùng nhau trên một chuyến bay, một chuyến tàu; vì có duyên nên trở thành bạn bè hoặc yêu nhau... Và vì vô duyên nên "bước qua nhau", "lạc mất nhau", hoặc không có cơ hội kết nối với nhau, không thể gặp lại.
Đêm qua tôi đọc một câu chuyện về một duyên may tình bạn. Vì tình cờ đổi chỗ cho cụ già muốn được ngồi gần cửa sổ, một vị khách có duyên gặp gỡ, nói chuyện rồi kết bạn với vị khách ở ghế bên cạnh. Cuộc trò chuyện tưởng chừng chỉ dừng lại trong phạm vi thời gian 2 tiếng của chuyến bay ấy, không ngờ lại bắt đầu cho một tình bạn sau này - dù hai người sinh sống ở hai đất nước khác, vốn dĩ không nghĩ sẽ có ngày gặp lại...
Câu chuyện đẹp khiến người đọc cảm nhận sự thật ngọt ngào về cái gọi là "duyên may" trong đời. "Không ai đi ngang qua đời ta mà không có lý do" - tôi chợt nhớ đến câu nói tôi vẫn tựa vào để tin rằng mỗi cuộc hội ngộ hoặc chia ly trong cuộc đời mình cũng chỉ gói gọn trong một chữ "duyên".
Vì có duyên nên đi cùng nhau trên một chuyến bay, một chuyến tàu; vì có duyên nên trở thành bạn bè, hoặc yêu nhau... Và vì vô duyên nên "bước qua nhau", "lạc mất nhau", hoặc đến một thời điểm nào đó cũng không có cơ hội kết nối với nhau, không thể gặp lại.
Hành trình cùng nhau ngắn hay dài, mối quan hệ bền vững hay chỉ bên cạnh được một đoạn ngắn rồi chia tay, thì cũng vì chữ duyên ấy mà thôi.
Cuộc đời chúng ta gặp nhau là do duyên...
Hôm trước trò chuyện với một người bạn, chúng tôi đã chia sẻ với nhau về điều bất ngờ của chữ "duyên" trong đời. Chị kể, hồi tiểu học, còn nhỏ xíu, lại ở quê nghèo nên chị không nghĩ gì xa xôi về việc mình sẽ thích gì, học gì khi trưởng thành. Mùa hè năm ấy, tình cờ có người cùng làng học đại học trên phố về quê làm đồ án tốt nghiệp.
"Nhìn chú say mê cắt cắt dán dán, vẽ vẽ phun màu, tôi nhận ra mình rất thích sáng tạo như vậy. Đến giờ nhớ lại, tôi vẫn thấy đó là một cái duyên lớn từ cuộc gặp tình cờ, chú ấy đã vô tình đánh thức niềm đam mê và giúp đứa trẻ biết nó thật sự thích điều gì" - chị chia sẻ.
Lớn lên, chị đã làm đúng điều ấp ủ từ nhỏ, còn "chú sinh viên" làm đồ án tốt nghiệp thì không có cơ hội gặp lại. Có lẽ "chú" cũng không biết mình đã vô tình giúp một đứa trẻ con thấy được cả tương lai của nó.
Nhân duyên là điều khó biết trước. Bởi thế người đời vẫn thường nói: "Vạn sự tùy duyên". Chữ duyên ấm áp để người với người xa lạ mà lại gặp nhau, tương trợ, kết bạn. Có người anh nghệ sĩ từng kể với tôi rằng, trong lần đi làm từ thiện phố núi, chẳng may ôtô hỏng giữa đường. Đất lạ, lại là đoạn đường vắng thưa người, đang không biết tính sao thì anh gặp được đúng người sửa xe tình cờ trên đường về nhà.
Rồi cuộc trò chuyện trong lúc chờ xe được sửa, anh biết được người thợ ấy gia cảnh rất nghèo, rất phù hợp với mục đích xây nhà tặng đồng bào nghèo anh đang thực hiện.
Duyên may của anh, và cũng là duyên lành của người thợ sửa xe ấy. Một kết thúc có hậu cho cuộc gặp tưởng chừng rất đỗi tình cờ ấy. Có thể lý giải là gì, nếu chẳng phải cũng vì chữ "duyên"?
Những duyên may đến làm ấm áp cuộc đời của mỗi người - Ảnh minh họa
Có những lúc nhìn lại và ngẫm về những chặng đường đã qua, tôi hiểu cuộc đời mình đầy những duyên may như vậy. Những tình cờ này dẫn dắt tiếp những tình cờ khác, mà hóa ra tất cả đều như những viên gạch cùng góp nên hành trình cuộc đời. Tôi luôn cảm thấy biết ơn vì điều ấy, những người đã gặp, những việc vô tình đến, dù tốt hay xấu, dù lớn hay nhỏ thì tất cả đều là một chuỗi của những kết nối "nhân duyên".
Chắc chắn ai trong đời cũng sẽ có lúc cảm nhận được điều này: người ta gặp lần đầu không hiểu lý do gì họ không thích ta (và ngược lại), ta có thể trò chuyện với người này hàng giờ nhưng với người khác thì ngồi xuống năm phút thôi đã không biết nói chuyện gì với nhau. Người ta thương lại không thương ta (và ngược lại)...
Có rất nhiều người luôn giữ trong lòng cảm giác buồn bã (hoặc khó chịu, ấm ức) khi thấy người này người kia đối xử không tốt với mình (thật ra mình cũng sẽ có lúc như vậy với những người khác).
Nhưng điều gì cũng có lý do của nó hết. Hiểu được như vậy để đón nhận và chấp nhận mọi điều trong tâm thế chủ động thì mọi cảm giác sẽ nhẹ nhàng, dễ chịu. Chữ "duyên" vẫn luôn dẫn lối cuộc đời của mỗi người đi theo những cách mà chúng ta chẳng thể hình dung, cũng không thể mong đợi.
Gặp nhau là do duyên, đoạn tuyệt cũng là do hết duyên mà thôi
Chúng ta gặp được nhau trong đời là duyên. Những đi được cùng nhau đoạn đường/đoạn đời ngắn hay dài thì còn phải tùy vào "duyên phận" của nhau nữa. Những mối quan hệ dù thân hay sơ, đến một lúc nào đó không còn kết nối/bên cạnh nhau được nữa, thì cũng là do chúng ta đã hết duyên với nhau rồi. Nghĩ được vậy, lòng sẽ thôi chất vấn, bớt hồ nghi và được xoa dịu.
"Mọi thứ đều do duyên" - câu nói đơn giản này nhưng thật ra lại chính là sức mạnh lý giải cho mọi đứt gãy/tan vỡ mối quan hệ của đời người...
Hiếm khi nào, một bài hát tiếng Ý đoạt cùng lúc hai giải thưởng lớn tại châu Âu, để rồi trở thành một trong những ca khúc ăn khách nhất thị trường quốc tế. Đó là trường hợp của nhạc phẩm « Non ho l'età » (per amarti) hiểu theo nghĩa chưa đến tuổi yêu người, từng được phóng tác sang tiếng Việt thành nhạc phẩm « Trọn đời bên anh ».
Do hai nhạc sĩ Nicola Salerno và Mario Panzeri đồng sáng tác, nhạc phẩm « Non ho l'età (per amarti) » từng được đưa đi tranh giải tại liên hoan ca khúc tiếng Ý, tổ chức tại thành phố Sanremo vào năm 1964. Vào thời bấy giờ, bài hát được cô ca sĩ Gigliola Cinquetti, khi đó mới 16 tuổi, trình diễn trực tiếp trên sân khấu đài truyền hình Ý (RAI). Còn phiên bản tiếng Pháp "Je suis à toi" (Em thuộc về anh) do ca sĩ người Ý gốc Bỉ Patricia Carli viết lời và ghi âm.
Theo thông lệ, người đoạt giải nhất liên hoan ca khúc tiếng Ý San Remo (còn được gọi là Festival della Canzone Italiana ra đời vào năm 1951) thường được quyền ưu tiên đại diện chonước Ý nhân cuộc thi hát truyền hình châu Âu Eurovision Song Contest diễn ra vài tháng sau đó. Bất ngờ thay, bài hát tiếngÝ « Non ho l'età » giành lấy thêm giải đầu cuộc thi hát châu Âu cùng năm (1964) ở Copenhagen, thủ đô Đan Mạch.
Ca sĩ người Ý Gigliola Cinquetti trở thành người thắng giải trẻ tuổi nhất trong lịch sử cuộc thi, mở đường cho nhiều giọng ca trẻ khác như France Gall đoạt giải Eurovision một năm sau (1965) với nhạc phẩm « Poupée de cire, poupée de son » (Búp bê không tình yêu). Mãi đến năm 1986, kỷ lục này mới được cô ca sĩ người Bỉ Sandra Kim phá vỡ do cô đoạt giải Eurovision với nhạc phẩm "J'aime la vie" ở tuổi13.
Click để nghe: Je suis à toi - Patricia Carli (1964)
Gần đây hơn, chi có nhóm nhạc rock người Ý Maneskin mới lặp lại thành tích này vào năm 2021, khi giành lấy cùng lúc giải nhất tại liên hoan San Remo và tại cuộc thi hát Eurovision.
Nhờ hai giải thưởng này, nhạc phẩm « Non ho l'età » (per amarti) sau đó đã đứng đầu bảng xếp hạng ở nhiều nước châu Âu. Bài hát được chuyển lời sang 10 ngôn ngữ khác nhau. Phiên bản tiếng Anh là « This is my prayer ». Bài này sau đó được ông hoàng Elvis ghi âm với một tựa đề khác là « Please don't stop loving me ».
Riêng trong tiếng Pháp, Patricia Carli (đồng tác giả sau này của bài Mưa trên biển vắng) ghi âm bản nhạc này trong tiếng Pháp với tựa đề « Je suis à toi » (Em thuộc về Anh). Có lẽ cũng vì Patricia là người gốc Ý cho nên trong sự nghiệp ca hát, cô thường hay chọn phóng tác những lời ca gần gũi nhất với mình.
Click để nghe: "Trọn đời bên anh - Ngọc Lan"
Còn trong tiếng Việt, bản nhạc từng được nữ ca sĩ Julie đặt thêm lời thành giai điệu « Trọn đời bên anh » chủ yếu dựa vào phiên bản tiếng Pháp hơn là nguyên tác tiếngÝ. Dù gì đi nữa, hiếm khi nào một giai điệu tiếng
Ý lại thành công rực rỡ như vậy, trong nửa thế kỷ gần đây, số bài hát đoạt cả hai giải thưởng này, có thể được đếm trên đầu ngón tay.
