VĂN HÓA UỐNG TRÀ CỦA NGƯỜI TRUNG QUỐC KHÁC NHAU THEO TỪNG VÙNG MIỀN NHƯ THẾ NÀO?

Ở Trung Quốc, uống trà không đơn thuần là thói quen giải khát mà được xem như một phần của đời sống văn hoá kéo dài hàng nghìn năm. Điều thú vị là cùng một lá trà, nhưng khi đi qua từng vùng đất khác nhau, cách thưởng thức lại thay đổi hoàn toàn. Từ miền sông nước thanh nhã ở phía Nam, những thành phố nhộn nhịp ven biển, cho đến cao nguyên lạnh giá hay vùng đất phương Bắc khô lạnh, văn hoá uống trà phản ánh rõ tính cách con người, khí hậu và lối sống của mỗi địa phương. Vì vậy, chỉ cần nhìn cách người Trung Quốc uống trà, đôi khi cũng có thể đoán được họ đến từ đâu.

1. Giang Nam: Uống trà như một phần của đời sống thanh nhã

Khu vực Giang Nam, bao gồm các thành phố như Hàng Châu, Tô Châu và Thượng Hải được xem là cái nôi của văn hoá trà tinh tế Trung Quốc. Khí hậu ẩm, nhiều sương mù tạo điều kiện lý tưởng cho trà xanh phát triển, vì vậy người dân nơi đây thường chuộng những loại trà nhẹ, thanh và thiên về hương thơm tự nhiên.

Với người Giang Nam, uống trà không mang tính nghi lễ phức tạp mà là một thói quen sống. Buổi sáng pha một ly trà xanh, đặt cạnh cửa sổ, vừa uống vừa đọc sách hay trò chuyện đã trở thành hình ảnh quen thuộc. Trà ở đây đại diện cho tinh thần sống chậm, tao nhã và gần gũi với thiên nhiên của vùng sông nước phía Nam.

2. Phúc Kiến – Quảng Đông: Nghệ thuật Công Phu Trà

Tại các tỉnh ven biển phía Nam như Phúc Kiến và Quảng Đông, uống trà đã phát triển thành một nghệ thuật thực thụ. Người dân sử dụng bộ ấm nhỏ, chén nhỏ và pha trà nhiều lần liên tiếp trong thời gian ngắn, tạo nên hình thức nổi tiếng gọi là Công Phu Trà.

Ở đây, bàn trà chính là không gian giao tiếp xã hội. Bạn bè gặp nhau uống trà, gia đình tiếp khách bằng trà và nhiều cuộc làm ăn cũng bắt đầu từ một ấm trà nóng. Điều quan trọng không chỉ nằm ở vị trà mà còn ở sự tôn trọng và phép lịch sự thể hiện qua từng động tác pha trà.

3. Tây Nam Trung Quốc: Trà gắn với đời sống dân tộc

Các tỉnh vùng Tây Nam như Vân Nam và Tứ Xuyên sở hữu lịch sử trồng trà lâu đời cùng nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số sinh sống. Tại đây, trà không chỉ là thức uống mà còn là một phần của văn hoá bản địa và sinh hoạt hàng ngày.

Ở Tứ Xuyên, quán trà gần như trở thành “phòng khách công cộng”, nơi người dân ngồi hàng giờ trò chuyện, chơi cờ hay nghe kể chuyện. Trong khi đó, Vân Nam nổi tiếng với trà Phổ Nhĩ, loại trà lên men có thể lưu trữ nhiều năm, phản ánh rõ truyền thống buôn bán và giao thương cổ xưa trên các tuyến trà mã đạo.

4. Miền Bắc Trung Quốc: Văn hoá trà đời thường và thực tế

Tại miền Bắc với những thành phố như Bắc Kinh hay Thiên Tân, khí hậu lạnh khiến cách uống trà mang tính thực dụng hơn. Người dân thường dùng cốc lớn có nắp, pha trà đậm và châm nước liên tục trong ngày thay vì thay lá trà mới.

Uống trà ở miền Bắc gắn liền với sinh hoạt cộng đồng. Các quán trà truyền thống là nơi người cao tuổi tụ tập trò chuyện, đọc báo hay đánh cờ. Trà vì thế trở thành chất kết nối xã hội, đơn giản nhưng gần gũi với đời sống thường nhật.

5. Cao nguyên Tây Tạng: Trà như nguồn năng lượng sinh tồn

Ở vùng cao nguyên Tây Tạng, văn hoá trà phát triển theo điều kiện tự nhiên khắc nghiệt. Người dân nơi đây uống trà bơ yak, loại trà đậm được nấu cùng bơ và muối, giúp giữ ấm cơ thể và bổ sung năng lượng trong môi trường lạnh giá, thiếu oxy.

Khác với sự thanh nhã của trà miền Nam, trà Tây Tạng mang ý nghĩa sinh tồn rõ rệt. Một bát trà nóng không chỉ để thưởng thức mà còn là nguồn dinh dưỡng thiết yếu trong đời sống hàng ngày của cư dân cao nguyên.

Sự đa dạng ấy khiến văn hoá trà Trung Quốc không tồn tại dưới một hình mẫu cố định mà là cả một hệ sinh thái văn hoá phong phú. Có nơi uống trà để thưởng hương vị tinh tế, có nơi xem trà là nghi lễ giao tiếp, cũng có vùng coi trà như nguồn năng lượng để thích nghi với thiên nhiên khắc nghiệt. Qua từng chén trà, người ta không chỉ cảm nhận hương vị của lá trà mà còn nhìn thấy nhịp sống, lịch sử và bản sắc riêng của từng vùng đất Trung Hoa. Chính vì thế, hành trình tìm hiểu trà cũng giống như một chuyến du lịch văn hoá thu nhỏ xuyên suốt đất nước rộng lớn này.

Theo: Du Lịch Hoàng Hà

LOÀI CÁ "MÁU NÓNG" GIỮA ĐẠI DƯƠNG, SINH VẬT PHÁ VỠ QUI LUẬT TỰ NHIÊN

Giữa đại dương sâu thẳm lạnh giá, cá mặt trăng vây đỏ lấp lánh như một đốm lửa sống, thách thức mọi quy luật sinh tồn.

Ảnh: aquaportail.

Cá mặt trăng vây đỏ (Lampris guttatus) là một trong những loài cá biển kỳ lạ và ấn tượng nhất từng được con người phát hiện. Với thân hình tròn dẹt như một chiếc đĩa lớn, phủ bởi lớp vảy ánh kim chuyển sắc xanh, bạc và tím, cùng các vây đỏ rực nổi bật, loài cá này trông như bước ra từ một thế giới viễn tưởng hơn là đại dương thực.

Điểm đặc biệt khiến cá mặt trăng vây đỏ trở thành “ngôi sao” trong giới sinh học biển là khả năng điều hòa thân nhiệt – một đặc tính cực kỳ hiếm ở cá. Không giống hầu hết các loài cá là động vật biến nhiệt, cá mặt trăng vây đỏ có thể duy trì nhiệt độ cơ thể cao hơn môi trường xung quanh nhờ hệ thống trao đổi nhiệt trong mang và sự hoạt động liên tục của các cơ vây. Điều này cho phép nó bơi nhanh, phản xạ tốt và săn mồi hiệu quả ngay cả ở vùng nước lạnh sâu hàng trăm mét.

Ảnh: weather.

Khả năng “máu nóng” này mang lại lợi thế lớn trong việc săn mồi. Cá mặt trăng vây đỏ thường ăn mực, cá nhỏ và các sinh vật phù du lớn. Với đôi mắt lớn và nhạy, nó có thể phát hiện con mồi trong điều kiện ánh sáng yếu dưới đại dương sâu. Khi kết hợp với tốc độ bơi ổn định và sức bền cao, Lampris guttatus trở thành một kẻ săn mồi đáng gờm trong môi trường tưởng chừng khắc nghiệt.

Ảnh: The Guardian.

Không chỉ vậy, cấu trúc cơ thể của loài cá này cũng rất đặc biệt. Các vây ngực của nó hoạt động như đôi cánh, giúp nó “bay” trong nước với những chuyển động mềm mại nhưng mạnh mẽ. Lớp mỡ dày dưới da không chỉ giúp giữ nhiệt mà còn góp phần tạo nên hình dáng tròn đặc trưng, khiến nó khác biệt hoàn toàn so với các loài cá khác.

Dù phân bố rộng khắp các đại dương trên thế giới, cá mặt trăng vây đỏ hiếm khi được nhìn thấy gần bờ, khiến nó trở thành một sinh vật tương đối bí ẩn đối với con người. Trong những năm gần đây, các nghiên cứu khoa học mới dần hé lộ những bí mật về sinh lý và hành vi của loài cá này, mở ra cái nhìn mới về sự đa dạng và khả năng thích nghi của sinh vật biển.

Theo: Kiến Thức

Link tham khảo:

https://www.fws.gov/story/opah-warmest-fish-cold-blue-sea

https://www.abc.net.au/science/articles/2015/05/15/4235761.htm

TRƯỜNG TƯƠNG TƯ (BIỆN THỦY LƯU, TỨ THỦY LƯU) - BẠCH CƯ DỊ

Trường tương tư 

(Biện thuỷ lưu, Tứ thuỷ lưu)

Biện thuỷ lưu,

Tứ thuỷ lưu,

Lưu đáo Qua Châu cổ độ đầu.

Ngô sơn điểm điểm sầu.

Tứ du du,

Hận du du,

Hận đáo quy thời phương thuỷ hưu.

Nguyệt minh nhân ỷ lâu.

長相思

（汴水流，泗水流）

汴水流，

泗水流，

流到瓜州古渡頭。

吳山點點愁。

思悠悠，

恨悠悠，

恨到歸時方始休。

月明人倚樓。

Trường tương tư 

(Sông Biện chảy, sông Tứ chảy)

(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Sông Biện, Sông Tứ chảy xuôi. 

Qua Châu bến cũ khôn nguôi đợi chờ. 

Núi Ngô sầu nhớ vần vơ. 

Nhớ đà man mác, hận giờ miên man. 

Bao giờ thiếp mới gặp chàng. 

Lầu cao người ngóng, trăng vàng còn soi.

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Bạch Cư Dị 白居易 (772-846) tự Lạc Thiên 樂天, hiệu Hương Sơn cư sĩ 香山居士 và Tuý ngâm tiên sinh 醉吟先生, người Hạ Khê (nay thuộc Thiểm Tây). Ông là thi nhân tiêu biểu nhất giai đoạn cuối đời Đường, là một trong những nhà thơ hàng đầu của lịch sử thi ca Trung Quốc. Người ta chỉ xếp ông sau Lý Bạch và Đỗ Phủ. Ông xuất thân trong một gia đình quan lại nhỏ, nhà nghèo nhưng rất thông minh, 9 tuổi đã hiểu âm vận, 15 bắt đầu làm thơ, thuở nhỏ nhà nghèo, ở thôn quê, đã am tường nỗi vất vả của người lao động.

Nguồn: Thi Viện

ĐẾN AUSTRALIA HÁI CHERRY

Dưới đây là hình ảnh những miền quê thanh bình của tiểu bang Victoria, Australia, nơi mà mọi người có thể tự tay hái những quả cherry chín mọng và thưởng thức vị mát lành của thiên nhiên.

Đối với những quốc gia vùng bắc bán cầu thì tháng 11 và tháng 12 là thời điểm mùa đông chuẩn bị đến, kéo theo đấy là những đợt gió lạnh đến nao lòng. Thế nhưng, với một quốc gia nằm trọn vẹn trong đới khí hậu nam bán cầu, đây là mùa nắng vàng óng như tơ và những vườn cây trĩu quả.

Tiểu bang Victoria, Australia, được cho là vùng có nhiều trang trại cherry nhất nước, cũng như chất lượng quả tốt nhất do đặc điểm khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp. Mùa cherry tại Victoria bắt đầu từ tháng 11 cho đến cuối tháng 1 hàng năm. Mỗi trang trại cherry lại có những mức giá vào cửa khác nhau, từ 5 - 15 USD/người. Du khách có thể thưởng thức cherry trực tiếp tại vườn, hoặc mua về làm quà nếu như có nhu cầu.

Dưới đây là hình ảnh những miền quê thanh bình của tiểu bang Victoria, Australia, nơi mà mọi người có thể tự tay hái những quả cherry chín mọng và thưởng thức vị mát lành của thiên nhiên.

Cherry Hill Orchards

Vườn Cherry Hill Orchards được biết đến là vườn cherry lớn nhất của Australia, nằm cách thành phố Melbourne 45 phút đi ô tô, và mở cửa cho du khách các ngày trong tuần, từ 9h cho đến 17h.

Bên cạnh việc trải nghiệm cảm giác tự tay hái cherry, du khách có thể mua cherry mang về, hoặc các sản phẩm do chính nhà vườn sản xuất từ cherry như mứt, rượu, bia hoa quả… với mức giá từ 30 đến 100 USD.

Red Hill Cherry Farm

Với số lượng cherry lên tới 4.000 cây, vườn Red Hill Cherry cũng là một trong những vườn cherry có sản lượng và chất lượng quả tốt nhất của Australia. Nếu du khách có nhu cầu trực tiếp hái cherry, nhà vườn cũng cung cấp túi đựng hoặc giỏ.

Nhà vườn cũng có nhiều sản phẩm được chiết suất từ cherry như hoa quả sấy, mứt, rượu, bia và đặc biệt là kem.

Blue Hills Cherry Farm

Còn gì vui hơn khi được hòa mình vào thiên nhiên và tự tay hái thứ quả mình yêu thích? Tọa lạc tại dãy Dandenong, cách Melbourne 1 tiếng đi xe hơi, nhà vườn Blue Hills đem đến cho bạn hai lựa chọn: cherry và quả mọng!

Paynes Orchards

Nhà vườn Paynes nằm ở Bacchus Marsh, được biết đến là một thung lũng màu mỡ phía tây bắc Melbourne, nổi tiếng với những vườn trái cây, di tích lịch sử và kỳ quan thiên nhiên. Từ nhà ga Southern Cross ở Melbourne, du khách chỉ tốn khoảng 40 phút di chuyển bằng xe lửa để đến thị trấn xinh đẹp này.

Nếu ưa thích khám phá thiên nhiên, du khách có thể ghé thăm các hẻm núi, thung lũng sông băng và công viên quốc gia xung quanh vùng Bacchus Marsh như hẻm núi Lerderderg, hẻm núi Werribee, khu bảo tồn thiên nhiên Long Forest, hay rừng quốc gia Wombat.

Ripe N Ready Cherry Farm

Du khách sẽ có khoảng thời gian tuyệt vời trải nghiệm những giây phút “thử làm nông dân hái cherry” khi đến với nhà vườn Ripe N Ready.

Để biết được trái cherry đã chín hay chưa, hãy lưu ý đến cảm giác khi bạn bứt trái khỏi cành. Nếu trái khó bứt nghĩa là chúng còn chưa chín, nếu trái có vẻ bên ngoài hơi nẫu, hãy đừng phí thời gian mà thử chùm quả khác.

Phương Ngọc / Theo: travellive+

TOP 10 ĐỊA ĐIỂM DU LỊCH Ở ĐÀI LOAN "HOT RẦN RẦN"

Đài Loan là điểm đến du lịch hấp dẫn với chi phí phải chăng và vô số trải nghiệm đa dạng. Từ những con phố cổ kính, chợ đêm sôi động đến các công trình kiến trúc hiện đại, hay khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ, Đài Loan đều có thể đáp ứng mọi sở thích. Các địa danh nổi tiếng trải dài từ bắc chí nam, mang đến những vẻ đẹp riêng biệt, hứa hẹn một hành trình khám phá đầy thú vị cho du khách.

Đài Loan – thiên đường du lịch "vừa túi tiền" nhưng lại có cả “núi” trải nghiệm xịn sò đang khiến du khách mê mệt. Nếu bạn đang tìm kiếm những điểm đến vừa đẹp, vừa vui, vừa ngập tràn góc sống ảo thì đừng bỏ lỡ danh sách 10 địa điểm hot rần rần dưới đây!

Khám phá những địa điểm du lịch ở Đài Loan siêu hot nhé!

1. Phố cổ Jiufen (Cửu Phần)

Làng cổ Jiufen như bước ra từ cổ tích với hẻm đá, đèn lồng đỏ và tiệm trà đạo hướng biển. Khi đêm xuống, nơi đây lung linh, huyền ảo. Ngoài cảnh đẹp, Jiufen còn là thiên đường ẩm thực với chè khoai, trà sữa và vô số món ngon đường phố – vừa ngon vừa tha hồ sống ảo!

Khung cảnh như mơ của Cửu Phần

2. Taipei 101

Từng là tòa nhà cao nhất thế giới, Taipei 101 là địa điểm du lịch ở Đài Loan nổi bật với kiến trúc lấy cảm hứng từ thân tre. Đài quan sát tầng 89 cho bạn ngắm trọn Đài Bắc, còn khu thương mại bên dưới là thiên đường mua sắm, ẩm thực và check-in sang chảnh.

View triệu đô của Taipei 101

3. Chợ đêm Miếu Khẩu Cơ Long (Keelung Miaokou Night Market)

Chợ đêm Miếu Khẩu Cơ Long là điểm đến không thể bỏ lỡ khi du lịch tự túc Đài Loan. Nơi đây nổi tiếng với hải sản tươi ngon, món ăn đường phố đặc sắc và không khí sôi động đậm chất địa phương.

Chợ đêm Miếu Khẩu Cơ Long

4. Alishan (A Lý Sơn)

Alishan là địa điểm du lịch ở Đài Loan nổi tiếng với cảnh núi rừng hùng vĩ và trải nghiệm săn mây huyền thoại. Ngoài ngắm bình minh, bạn còn có thể đi tàu cổ xuyên rừng và tận hưởng không khí trong lành, yên bình nơi đây.

Cảnh vật đẹp mê người của rừng A Lý Sơn

5. Nhật Nguyệt Đàm (Sun Moon Lake)

Nhắc đến những điểm du lịch Đài Loan, không thể bỏ qua Nhật Nguyệt Đàm – hồ nước tự nhiên lớn nhất với cảnh sắc nên thơ. Du khách có thể đạp xe, chèo thuyền, check-in sống ảo và ghé thăm đền Wenwu linh thiêng. Một trải nghiệm vừa yên bình vừa lãng mạn.

Cảnh vật nên thơ tại Nhật Nguyệt Đàm

6. Chùa Phật Quang Sơn (Fo Guang Shan)

Đến Đài Loan nên đi đâu? Đừng bỏ lỡ Chùa Phật Quang Sơn ở Cao Hùng – trung tâm Phật giáo lớn nhất Đài Loan với tượng Phật cao 108m và không gian thanh tịnh. Đây là điểm đến lý tưởng để tìm sự bình yên và khám phá văn hóa tâm linh.

Trầm trồ trước tượng Phật cao 108m

7. Ximending (Tây Môn Đình)

Ximending là địa điểm du lịch ở Đài Loan cực sôi động, đặc biệt vào buổi tối với ánh đèn rực rỡ và âm nhạc náo nhiệt. Từ thời trang, ẩm thực đến biểu diễn đường phố, khu phố đi bộ này là thiên đường cho những ai mê “đu trend” và khám phá văn hóa trẻ Đài Loan.

Bạn muốn mua gì, Ximending đều có!

8. Suối nước nóng Beitou (Xinbeitou Hot Springs)

Beitou là địa điểm du lịch ở Đài Loan nổi bật với suối khoáng nóng tự nhiên giữa lòng Đài Bắc. Dù tắm suối hay tận hưởng tại spa cao cấp, bạn đều được thư giãn tuyệt đối. Đừng quên ghé Bảo tàng Suối Nóng hoặc Công viên Nhiệt Năng để khám phá thêm về vùng đất đặc biệt này.

Bảo tàng Suối Nước Nóng Beitou

9. Bến Tàu Ngư Dân Đạm Thủy (Tamsui Fisherman's Wharf)

Cầu Tình Yêu duyên dáng giữa hoàng hôn rực rỡ là điểm nhấn tại Bến Tàu Ngư Dân Đạm Thủy – nơi lãng mạn bậc nhất Đài Loan. Khu vực xung quanh có nhiều quán hải sản, cà phê ven biển, thích hợp để dạo chơi, hẹn hò hoặc thư giãn.

Bến Tàu Ngư Dân Đạm Thủy và cầu Tình Nhân

10. Công viên địa chất đảo Hòa Bình (Heping Island Park)

Heping Island Park ở Cơ Long là địa điểm du lịch ở Đài Loan lý tưởng cho ai yêu thiên nhiên. Những khối đá kỳ lạ do sóng gió tạo nên qua hàng triệu năm cùng biển xanh, hồ thủy triều và không khí trong lành sẽ khiến bạn mê mẩn.

Khung cảnh độc đáo tại Công viên địa chất Heping Island

Theo: travellive+

THI SĨ CUNG TRẦM TƯỞNG VÀ NHỮNG "CHUYỆN TÌNH PARIS" TRONG THƠ CA - "LÊN XE TIỄN EM ĐI, CHƯA BAO GIỜ BUỒN THẾ..."

Có lẽ là có rất nhiều người Việt yêu thơ ca ngày xưa đã hơn một lần mong mỏi được tận mắt nhìn thấy “Ga Lyon đèn vàng”, hay là được đắm mình trong một mùa thu Paris ở xa xôi, mơ ước được sánh đôi cùng tình nhân bước qua vườn Lục Xâm Bảo để nghe hương vị của ái ân tràn trề như trong âm nhạc của Phạm Duy, Phạm Trọng Cầu, và Ngô Thụy Miên.

Những người đi Tây học như nhạc sĩ Phạm Duy, Phạm Trọng, thi sĩ Nguyên Sa hay Cung Trầm Tưởng đã trở về và mang theo cả hồn phách của nước Pháp trữ tình lãng mạn qua thơ và nhạc từ thập niên 1950-1960, là những tác phẩm nhận được sự cổ vũ nồng nhiệt của giới thanh niên, trí thức Sài Gòn – những người vẫn còn chịu nhiều ảnh hưởng từ nền văn hóa Pháp cho dù người Pháp đã rời khỏi Việt Nam từ 1954 sau hàng trăm năm hiện diện.

Một trong những tác phẩm đó là bài thơ Chưa Bao Giờ Buồn Thế của Cung Trầm Tưởng, được nhạc sĩ Phạm Duy phổ thành bài Tiễn Em, rất nổi tiếng qua giọng hát Lệ Thanh, Sĩ Phú, Anh Ngọc… trước 1975 và Tuấn Ngọc sau năm 1975:

Lên xe tiễn em đi
Chưa bao giờ buồn thế
Trời mùa Đông Paris
Suốt đời làm chia ly.

Tiễn em về xứ Mẹ
Anh nói bằng tiếng hôn
Không còn gì lâu hơn
Một trăm ngày xa cách

Tuyết rơi mỏng manh buồn
Ga Lyon đèn vàng
Cầm tay em muốn khóc
Nói chi cũng muộn màng.

Từ cuối thập niên 1950, thi đàn Sài Gòn xuất hiện một gương mặt mới trở về từ nước Pháp, với bút hiệu thật ấn tượng: Cung Trầm Tưởng. Ông tên thật là Cung Thức Cần, sinh quán ở Hà Nội và vào đến Sài Gòn năm 1949, rồi sang Pháp học trường Võ Bị Không Quân từ năm 1952. Tại đây, ông trải qua cuộc tình với một thiếu nữ Pháp, cho dù chỉ kéo dài được hơn 1 năm, nhưng những yêu thương quyến luyến đó đã trở thành cảm hứng cho nhà thơ sáng tác thành nhiều thi phẩm, 2 trong số đó được công chúng biết đến nhiều nhất khi được nhạc sĩ Phạm Duy phổ thành nhạc: Tiễn Em và Mùa Thu Paris.

Nhà thơ Cung Trầm Tưởng

Nhà thơ Cung Trầm Tưởng chia sẻ kỷ niệm về những bài thơ này:

“Tôi làm những bài thơ về Paris đó là có thật. Lẽ dĩ nhiên khi làm thơ thì mình cũng lý tưởng hóa nó một chút, tất cả về tóc vàng mắt xanh là có thật. Thời đó tôi học ở trường Pháp cứ bị mang tiếng là Tây con, đã sẵn có ngôn ngữ Pháp và văn hóa Pháp thấm nhuần trong người thành ra sang bên đó mình không bị lạ lẫm. Tôi gặp một số mối tình dù rằng không vĩnh viễn nhưng nó là những kỷ niệm đầu đời của mình”.

Hình ảnh Cung Trầm Tưởng khi đi học ở Paris, được “người em tóc vàng” chụp. Ảnh: Jimmy show

Tám câu đầu tiên của bài hát Tiễn Em được nhạc sĩ Phạm Duy giữ nguyên câu chữ của bài thơ nguyên thủy, không sửa một chữ nào, mô tả cuộc chia ly giữa 2 người dị chủng: Một sinh viên ở miền viễn Đông và một cô gái tóc vàng bản xứ. Họ tiễn nhau trên một sân ga nhỏ nằm trơ trọi giữa mùa đông nước Pháp lạnh lẽo, đó là “ga Lyon đèn vàng” giữa “tuyết rơi buồn mênh mang”. Ga Lyon này không phải là ở thành phố Lyon như nhiều người tưởng, mà có tên chính thức là Paris-Gare-de-Lyon, là một trong sáu ga xe lửa tuyến chính lớn ở Paris – thủ đô nước Pháp.

Ga Lyon đèn vàng
Cầm tay em muốn khóc…

Vì sao ánh đèn sân ga lại màu vàng? Điều này cũng được Cung Trầm Tưởng giải thích, đó là vào một buổi chiều mùa đông Paris lạnh giá, qua làn sương mù lạnh lẽo thì ánh đèn sân ga đã trở thành vàng vọt, gợi hình tượng lãng mạn nhưng cũng thật buồn, buồn như là tâm trạng của đôi tình nhân đang quyến luyến nhau không rời trước giờ phút phân ly.

Vì sao họ phải xa nhau, và “tiễn em về xứ mẹ” là xứ nào? Nhà thơ kể lại:

“Mùa Ðông ở Paris thời hậu thế chiēn, không khí thường bị ô nhiễm; và phổi nàng không được mạnh, và nàng lại bị suyễn nữa, vì thế bác sĩ khuyên là trong ba tháng mùa Ðông, nàng nên đi về miền Địa Trung Hải để hưởng không khí trong sạch. Ba tháng xa cách, thế nhưng thời đó tuổi trẻ lắm lúc đam mê và cũng hơi cường điệu, tôi có cảm tưởng xa nhau biền biệt, nên mới trải tâm sự thành bài thơ”.

Nàng con gái tóc vàng rời Paris tròn 3 tháng để về Marseille, là thành phố miền Nam nhìn ra Địa Trung Hải có nắng ấm, có biển muối mặn, tốt hơn cho sức khỏe của nàng. 3 tháng được được nhà thơ làm tròn thành “100 ngày xa cách”.

Hỡi em người xóm học
Sương thấm hè phố đêm
Trên con đường anh đi
Lệ em buồn vương vấn.

Tuyết rơi phủ con tầu
Trong toa em lạnh đầy
Làm sao em không rét
Cho ấm mộng đêm nay?

“Xóm học” trong đoạn này được tác giả giải thích là khu đại học ở Paris. Họ yêu nhau khi tuổi còn rất trẻ mà thi sĩ Cung Trầm Tưởng nói đó là thời bồng bột. Ông đã theo đuổi một cô gái tóc vàng, và nàng cũng nhiệt thành đáp lại tình cảm, họ thường hẹn nhau ở vườn Lục Xâm (Luxembourg) với công viên ghế đá mà nhà thơ đã nhắc tới trong bài Mùa Thu Paris:

Click để nghe Vũ Khanh hát "Mùa thu Paris"

Mùa thu âm thầm
Bên vườn Lục-Xâm
Ngồi quen ghế đá
Không em buốt giá từ tâm

Mùa thu nơi đâu?
Người em mắt nâu
Tóc vàng sợi nhỏ
Mong em chín đỏ trái sầu

Mùa thu Paris
Tràn dâng đôi mi
Người em gác trọ
Sang anh, gót nhỏ thầm thì…

Công viên ghế đá ở trong vườn Lục Xâm

Hai người cùng là sinh viên, cùng trọ học nơi mà ông gọi là “gác trọ”. Rồi một hôm nàng sang gõ cửa, được ông ghi lại bằng hình ảnh thật nhẹ nhàng: Sang anh, gót nhỏ thầm thì…, thể hiện sự bối rối, thẹn thùng của người thiếu nữ.

Những bài thơ Paris của Cung Trầm Tưởng được ông đem theo về Sài Gòn sau khi tốt ngiệp ở Pháp năm 1957, rồi được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc năm từ năm 1959, ban đầu là Tiễn Em (bài thơ Chưa Bao Giờ Buồn Thế), sau đó là Mùa Thu Paris, Kiếp Sau, Bên Ni Bên Nớ, Chiều Đông… Tất cả đã trở thành bất từ trong hơn 60 năm qua.

Đông Kha

Nguồn: nhacxua

HIỂU HÀNH ĐẠO BÀNG ĐỖ QUYÊN HOA - DƯƠNG VẠN LÝ

Hiểu hành đạo bàng 

đỗ quyên hoa

Khấp lộ đề hồng tác ma sinh?

Khai thì thiên trị đỗ quyên thanh.

Đỗ quyên khẩu huyết năng đa thiểu,

Bất thị chinh nhân lệ chích thành.

曉行道旁杜鵑花

泣露啼紅作麼生

開時偏值杜鵑聲

杜鵑口血能多少

不是征人淚滴成

Sáng khởi hành thấy 

hoa đỗ quyên bên đường

(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Sương rơi, khóc lục than hồng. 

Cuốc kêu thảm thiết, nghe không hỡi người.? 

Chinh nhân cũng nhỏ lệ rơi. 

Đỗ quyên nào tiếc máu tươi cho cùng

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Dương Vạn Lý 楊萬里 (1127-1206) tự Đình Tú 廷秀, hiệu Thành Trai 誠齋, người Cát Thuỷ 吉水, Cát Châu 吉州 (nay thuộc Giang Tây, Trung Quốc), đỗ tiến sĩ năm Thiệu Hưng thứ 24 (1154) đời Tống Cao Tông. Ông từng nhậm các chức Thái thường bác sĩ, Thượng thư Tả tư lang trung kiêm hầu thái tử đọc sách. Chủ trương chống Kim, chính trực, ăn nói thẳng thắn. Đời Ninh Tông, vì gian tướng chuyên quyền, bỏ quan về nhà, cuối cùng phẫn uất mà chết. Thơ tề danh cùng Vưu Mậu 尤袤, Phạm Thành Đại 范成大, Lục Du 陸遊, xưng Nam Tống tứ gia. Cấu tứ mới lạ, lời thơ lưu loát rõ ràng, từ phong cách mới mẻ, hoạt bát tự nhiên, với thơ giống nhau. Trước tác được Thành Trai tập 誠齋集.

Nguồn: Thi Viện