CỦ CẢI TRẮNG: TUYỆT ĐỐI KHÔNG ĂN CHUNG VỚI 3 LOẠI THỰC PHẨM NÀY

Vào mùa đông, trên bàn ăn gia đình chúng tôi món thường thấy nhất không gì khác ngoài cải thảo và củ cải trắng.

Thời tiết vừa lạnh là tôi luôn muốn hầm một nồi canh củ cải ấm áp cho cả nhà, đơn giản, nhanh gọn, lại còn giải ngấy, quan trọng là con trẻ cũng thích uống, và bà nội nói sau khi ăn cả buổi tối không xì hơi — lời đánh giá này thật quá chân thực.

Nhưng mặc dù củ cải trắng tốt như vậy, cũng không thể tùy tiện ăn hay kết hợp bất cứ thứ gì với nó. Trước đây tôi vẫn ngây thơ cho mọi thứ vào nồi, kết quả là không điều hòa được cơ thể mà lại bị tiêu chảy mấy ngày. Sau đó tôi đã nói chuyện với một người bạn là bác sĩ, mới phát hiện ra ăn củ cải trắng cũng có những điều kiêng kỵ. Đặc biệt là không được phối hợp với 3 loại thực phẩm này, nếu không chú ý sẽ dễ “phản tác dụng”.

Nhiều người thích dùng cà rốt chung với củ cải trắng để hầm xương, vì màu sắc đẹp, hương vị cũng thơm. Nhưng thực ra kiểu kết hợp này không thực sự phù hợp. Trong củ cải trắng có nhiều vitamin C, còn trong cà rốt lại vừa có “enzym phân giải vitamin C”, lần kết hợp này thì cả hai đều sẽ triệt tiêu dinh dưỡng của nhau.

Không nên sử dụng cà rốt chung với củ cải trắng để hầm xương. Ảnh internet.

Ban đầu tưởng bổ sung chút vitamin, vậy mà uống xong lại trắng tay chẳng thu được gì. Hơn nữa, khi con trẻ đang trong giai đoạn lớn lên, hấp thu dinh dưỡng rất quan trọng, chúng ta không thể qua loa điều này. Nếu muốn uống canh củ cải thì chỉ cần chuyên tâm hầm củ cải trắng, cà rốt thì nên làm một món riêng như xào thanh, cũng rất ngon.

Vào mùa đông tiến hành bồi bổ cơ thể là truyền thống lâu đời, như táo đỏ, hoàng kỳ, long nhãn… bà nội hàng tuần đều nấu canh. Nhưng trước đây tôi vì tiện lợi mà cho củ cải trắng vào nồi luôn, nghĩ rằng nấu chung sẽ ăn được nhiều rau hơn, kết quả lại bồi bổ chẳng được gì.

Theo y học Trung Hoa, củ cải trắng là món “phá khí”, còn các nguyên liệu như táo đỏ và hoàng kỳ là “bổ khí”, hai loại này đối lập nhau. Một mặt bạn đang đưa chất bổ vào cơ thể, mặt khác củ cải lại giúp “xả” đi, vậy thì có khác gì làm không công? Do vậy khi uống canh bổ khí, thì củ cải trắng đừng nên chen vào, giữ nó làm món riêng hoặc nấu món khác sẽ thích hợp hơn.

Củ cải trắng là món “phá khí”, còn các nguyên liệu như táo đỏ và hoàng kỳ là “bổ khí”, hai loại này đối lập nhau. Ảnh internet.

Tôi từng phạm sai lầm lớn nhất là vào buổi tối nấu củ cải trắng hầm bí đao cho con ăn, rồi còn cắt chút lê làm trái cây sau bữa ăn. Kết quả là nửa đêm con bị đau bụng, đi vệ sinh hai lần, khóc khiến tôi vô cùng xót xa.

Vì bản tính củ cải trắng vốn hơi lạnh, lại kết hợp với lê, bí đao, nho — những thực phẩm cũng mang tính lạnh tương tự — như vậy cho cả vào một nồi, dạ dày dễ chịu không nổi. Đặc biệt nhà có người già và trẻ nhỏ thì hệ tiêu hóa vốn đã yếu, chỉ cần sơ ý là tiêu chảy ngay.

Sau đó, tôi thay đổi cách làm: cắt củ cải trắng thành miếng, chần qua nước sôi để loại bỏ tính lạnh, rồi hầm cùng thịt bò hoặc sườn, một nồi canh vừa ấm người vừa ấm lòng, cả gia đình đều uống được thật thoải mái.

Cắt củ cải trắng thành miếng, chần qua nước sôi để loại bỏ tính lạnh, rồi hầm cùng thịt bò hoặc sườn. Ảnh internet.

Có lần tôi ăn suốt năm ngày liền canh củ cải trắng vì thấy tiện và đỡ phải nấu nhiều lần, kết quả là bị tiêu chảy, lại chán ăn. Mới biết dù củ cải trắng có thể giúp tiêu hoá nhưng ăn quá nhiều cũng sẽ hại tỳ vị. Đặc biệt với người bản thân thuộc thể hàn, thì càng phải kiểm soát lượng ăn.

Hiện tại gia đình tôi thường xếp lịch hai món có củ cải trong tuần, ví dụ thứ Hai hầm canh, thứ Sáu xào củ cải hoặc làm bánh củ cải nạo, kết hợp nhiều loại rau khác, vừa bổ dưỡng vừa tránh ăn quá độ.

Củ cải hiện đang được bán rất nhiều và giá lại rẻ. Không sợ ăn nhiều củ cải, nhưng sợ ăn sai cách. Hiểu rõ 3 loại thực phẩm không nên phối hợp, rồi tùy khẩu vị của gia đình điều chỉnh linh hoạt, như vậy vừa ăn ngon, vừa dưỡng được cơ thể.

Khai Tâm biên dịch

Theo: aboluowang

THƯỞNG THỨC CUA LÔNG THƯỢNG HẢI THEO CÁCH QUÝ TỘC

Đối với các tín đồ ẩm thực, mùa cua lông ở Thượng Hải được coi là thời điểm thú vị nhất trong năm để trải nghiệm món đặc sản theo phong cách quý tộc hàng trăm năm tuổi.

Cua lông Thượng Hải. Ảnh: Untourfoodtour

Mùa cua lông, kéo dài từ tháng 9 đến tháng 11 hằng năm. Từ những khu chợ dân dã đến các nhà hàng sang trọng, ở đâu cũng thấy sự hiện diện của loài cua có vẻ ngoài đặc biệt với những chiếc càng phủ đầy lông tơ.

Từng là cống phẩm tiến vua và món ăn trong các yến tiệc cung đình, cua lông hồ Dương Trừng (Yangcheng) được xem là loại hảo hạng nhất. Chúng có kích thước chỉ bằng lòng bàn tay, nhưng lớp vỏ mỏng lại chứa đựng phần thịt ngọt thanh, chắc mịn và đặc biệt là gạch cua béo ngậy, vàng ươm như lòng đỏ trứng. Giá trị của chúng không hề nhỏ, một kg cua loại tuyển có thể lên tới hơn 100 USD (khoảng 2,5 triệu đồng), đắt hơn cả một phần bít tết thượng hạng.

Người Thượng Hải cho rằng cách thưởng thức cua lông truyền thống là hấp cách thủy. Phương pháp chế biến này nhằm giữ hương vị nguyên bản. Món ăn chỉ đi kèm một chén nước chấm gồm giấm gạo đen, vài lát gừng thái sợi và một chút đường để cân bằng vị, các nguyên liệu thừa sẽ làm hỏng hương vị.

Tuy nhiên, trải nghiệm không nằm ở cách chế biến, mà ở nghệ thuật thưởng thức. Giới quý tộc xưa đã phát triển một nghi thức công phu mang tên "pin xie" (phẩm giải), sử dụng một bộ dụng cụ chuyên dụng gồm 8 món gọi là "xiè bā jiàn" (cua bát kiện). Bộ dụng cụ này bao gồm một chiếc búa nhỏ để gõ vỡ càng, kéo để cắt chân, nhíp để gỡ thịt, và những chiếc muỗng, nĩa nhỏ để múc gạch.

Một người sành ăn có thể dùng bộ dụng cụ này để tách toàn bộ thịt và gạch ra khỏi vỏ mà không làm vỡ nát lớp mai. Sau khi bữa ăn kết thúc, họ có thể sắp xếp lại phần vỏ rỗng thành hình một con cua hoàn chỉnh. Đây không chỉ là kỹ năng, mà còn là biểu hiện của sự tao nhã, kiên nhẫn và địa vị xã hội.

Đối với du khách, việc tự mình vật lộn với lớp vỏ cứng có thể là một trải nghiệm lộn xộn. Vì vậy, nhiều nhà hàng hiện nay cung cấp dịch vụ tách vỏ sẵn, trình bày phần thịt và gạch cua đã được gỡ trên đĩa. Trải nghiệm này tuy tiện lợi nhưng mất đi phần nào sự thú vị của nghi thức truyền thống.

Người dân địa phương không dùng cua lông với champagne hay rượu trắng như người phương Tây. Thay vào đó, họ chọn rượu vàng Thiệu Hưng (Shaoxing). Sự kết hợp này không chỉ là về hương vị, mà còn tuân theo triết lý cân bằng âm dương trong y học cổ truyền Trung Quốc.

Theo quan niệm này, thịt cua có tính "hàn" (lạnh, âm), có thể gây khó tiêu. Trong khi đó, rượu vàng được làm từ gạo lên men, có tính "nhiệt" (nóng, dương), giúp làm ấm cơ thể và trung hòa tính hàn của cua. Nhấp một ngụm rượu vàng ấm nóng sau khi thưởng thức vị ngọt của thịt cua được cho là giúp cân bằng năng lượng, mang lại cảm giác dễ chịu.

Những năm gần đây, Thượng Hải trở thành điểm đến hấp dẫn với du khách Việt Nam. Theo ghi nhận từ một số công ty lữ hành lớn tại Hà Nội và TP HCM, lượng khách đặt tour và vé máy bay đến Thượng Hải vào mùa thu tăng đáng kể so với các thời điểm khác trong năm, một phần không nhỏ là từ sức hút của mùa cua lông.

Mì cua lông. Ảnh: Smart Shanghai

Để có trải nghiệm cua lông trọn vẹn, du khách có thể tham khảo một số địa chỉ uy tín được giới thiệu bởi các chuyên gia ẩm thực địa phương:

Wang Bao He (Vương Bảo Hòa): Địa chỉ 603 đường Fuzhou, phường Nam Kinh Đông, khu Hoàng Phố. Đây là nhà hàng có lịch sử lâu đời nhất và được mệnh danh là "vua cua".

Cheng Long Hang Crab Palace (Cung điện cua Thành Long Hàng): Địa chỉ 216 đường Jiujiang, phường Nam Kinh Đông, khu Hoàng Phố. Nhà hàng nổi tiếng với các món ăn sáng tạo từ cua lông.

Yuan Yuan (Nguyên Viên): Địa chỉ 201 đường Xingguo, phường Hồ Nam, khu Từ Hối. Nơi đây mang đến không gian ẩm thực tinh tế và các món ăn mang đậm phong cách Thượng Hải.

Tâm Anh / Theo: China Highlights

QUÁ MÃ ĐƯƠNG - TỪ NGƯNG

Quá Mã Đương

Phong ba ẩn ẩn thạch thương thương,

Tống khách linh nha phất khứ tường.

Tam nguyệt tận đầu vân diệp tú,

Tiểu cô tân trước hảo y thường.

Núi Mã Đương nằm giữa hai tỉnh Giang Tây và An Huy, bắc giáp Trường Giang, phong cảnh rất hùng vĩ.

過馬當 - 徐凝

風波隱隱石蒼蒼

送客靈鴉拂去檣

三月盡頭雲葉秀

小姑新著好衣裳

Qua Mã Đương

(Dịch thơ: Trương Việt Linh)

Gió ru nhè nhẹ, núi xanh xanh,

Tiễn khách, chim bay cánh chạm buồm.

Lá mới đầu cành xuân tiết vãn,

Trên thuyền thiếu nữ áo khoe duyên.

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Từ Ngưng 徐凝, thi nhân Mục Châu (nay thuộc Kiến Đức, Chiết Giang) đời Đường, không rõ năm sinh và mất, ước sống khoảng năm Nguyên Hoà (806-820) đời vua Hiến Tông. Ông từng có giao thiệp với Hàn Dũ, Bạch Cư Dị, Nguyên Chẩn. Toàn Đường thi còn chép thơ ông một quyển.

Nguồn: Thi Viện

ÚC VÀ KHOẢNG TRỐNG LẠ LÙNG TRÊN BẢN ĐỒ SAO MICHELIN

Trên bản đồ ẩm thực thế giới đầy sao Michelin, Úc hiện lên như một khoảng trống khó hiểu. Một quốc gia có đầu bếp giỏi, nguyên liệu đỉnh cao và văn hóa ẩm thực đa sắc, nhưng lại vắng bóng trong cuốn cẩm nang danh giá nhất. Khoảng trống ấy không chỉ gợi tò mò, mà còn đặt ra câu hỏi: liệu Michelin có phải là thước đo duy nhất của ẩm thực đỉnh cao?

Úc từ lâu được xem là cái nôi của nhiều đầu bếp tài năng, những người đang góp mặt trong các nhà hàng danh giá khắp thế giới. Thế nhưng, nghịch lý nằm ở chỗ: quốc gia này vẫn hoàn toàn vắng bóng trong danh sách hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ mà Michelin Guide từng đặt chân đến. Một khoảng trống khó hiểu, nhất là khi nói về một nền ẩm thực trẻ trung, sáng tạo và giàu bản sắc.

Tại Sixpenny – một trong những nhà hàng được đánh giá cao nhất ở khu Stanmore, Sydney – bếp trưởng Tony Schifilliti cho biết “cuốn cẩm nang đỏ” gần như luôn là đề tài được nhắc đến trong mọi cuộc trò chuyện của giới làm nghề. Theo ông, bất kỳ ai hoạt động trong lĩnh vực nhà hàng đều hiểu Michelin là gì và sức ảnh hưởng của nó lớn đến đâu. Michelin không chỉ là hệ thống xếp hạng, mà còn là biểu tượng của sự công nhận toàn cầu, thứ có thể thay đổi vận mệnh của một nhà hàng hay cả sự nghiệp của một đầu bếp.

Thực tế, cho đến đầu năm 2026, những người yêu ẩm thực vẫn không thể tìm thấy bất kỳ nhà hàng nào mang danh Michelin tại Úc. Trong khi đó, ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, Michelin đã phủ sóng khá sớm và rộng: Nhật Bản từ năm 2007, Hồng Kông năm 2008, Thái Lan năm 2017, Việt Nam năm 2023 và gần đây nhất là Philippines vào năm 2025. Việc Úc tiếp tục đứng ngoài cuộc càng khiến câu chuyện trở nên đáng suy ngẫm.

Ra đời từ năm 1900 bởi hai anh em André và Édouard Michelin, cuốn cẩm nang ban đầu chỉ đơn thuần là tài liệu miễn phí dành cho các tài xế, giúp họ tìm chỗ sửa xe, đổ xăng, ăn uống và nghỉ ngơi trên những chuyến đi dài. Phải đến năm 1926, Michelin mới bắt đầu trao những ngôi sao đầu tiên cho các cơ sở ẩm thực cao cấp, và từ đó dần trở thành “thước đo quyền lực” của thế giới fine dining.

Theo bếp trưởng Schifilliti, sự xuất hiện của Michelin tại Úc có thể mang lại những lợi ích rất thực tế cho ngành nhà hàng. Những ngôi sao danh giá không chỉ giúp giữ chân các đầu bếp trẻ tài năng, hạn chế làn sóng “chảy máu chất xám” sang Châu Âu hay Châu Á để tìm kiếm sự công nhận, mà còn mở ra cơ hội quảng bá cho các nhà hàng ở vùng nông thôn, vùng xa trung tâm – những nơi giàu bản sắc ẩm thực nhưng ít được khách quốc tế biết đến. Ở góc nhìn chiến lược, Michelin có thể là “tấm vé” đưa ẩm thực Úc bước lên bản đồ thế giới một cách rõ nét hơn.

Thực tế cho thấy, không ít đầu bếp Úc đã phải ra nước ngoài để được Michelin ghi nhận. Dave Pynt – người đứng sau nhà hàng Burnt Ends tại Singapore, sở hữu một sao Michelin – là ví dụ điển hình. Thành công của ông càng làm nổi bật nghịch lý: tài năng Úc được vinh danh ở xứ người, trong khi quê hương họ vẫn đứng ngoài hệ thống danh giá này.

“Tại Australia, chúng ta có rất nhiều nhà hàng xuất sắc được công nhận trong nước, nhưng khi bước ra đấu trường quốc tế, dường như chúng ta vẫn bị bỏ qua”, ông Schifilliti thẳng thắn nhận xét.

Dù vậy, con đường đưa Michelin về Úc không hề đơn giản. Rào cản lớn nhất nằm ở bài toán kinh tế. Để một quốc gia xuất hiện trong Michelin Guide, chính phủ hoặc các cơ quan du lịch địa phương thường phải chi trả hàng chục triệu USD cho phí nhượng quyền, khảo sát và vận hành. Trong bối cảnh ngân sách công luôn chịu sự giám sát chặt chẽ, khoản đầu tư này trở thành chủ đề tranh cãi kéo dài.

Giáo sư Richard Robinson từ Đại học Northumbria (Anh), một cựu đầu bếp và nhà nghiên cứu về hành vi du khách, cho rằng lợi ích từ Michelin đôi khi bị đánh giá quá cao. Theo ông, nhóm “du khách thưởng thức ẩm thực thụ động” – những người sẵn sàng bay đến một thành phố chỉ để ăn tại các nhà hàng fine dining gắn sao Michelin – thực tế chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng thị trường du lịch.

Ngược lại, xu hướng đang nghiêng mạnh về nhóm “du khách thưởng thức ẩm thực chủ động”, những người tìm kiếm trải nghiệm chân thực, muốn hiểu câu chuyện đằng sau món ăn, từ nguồn gốc nguyên liệu đến văn hóa địa phương. Với họ, việc tự tay hái rau, trò chuyện cùng nông dân bản địa hay trải nghiệm mô hình “từ trang trại đến bàn ăn” (paddock-to-plate) đôi khi hấp dẫn hơn nhiều so với một ngôi sao gắn trên cửa kính nhà hàng.

Chính sự khác biệt trong hành vi tiêu dùng này khiến Úc phải cân nhắc kỹ lưỡng. Các cuộc thảo luận giữa Cơ quan Du lịch Australia (Tourism Australia) và Michelin đã bắt đầu từ năm 2016, nhưng đến nay vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng. Thay vì đầu tư vào một nền tảng mới tốn kém, ngân sách hiện được ưu tiên cho các chiến dịch quảng bá du lịch sẵn có, tập trung vào thiên nhiên, trải nghiệm và lối sống.

Về phía mình, Michelin khẳng định quy trình đánh giá là hoàn toàn độc lập và các nhà hàng không thể “mua sao”. Tuy nhiên, tổ chức này cũng thừa nhận chưa có kế hoạch cụ thể cho Úc. Trọng tâm hiện tại của Michelin tại khu vực Châu Đại Dương là việc chuẩn bị ra mắt Michelin Guide New Zealand vào giữa năm 2026 – bước đi đầu tiên của họ tại vùng đất này.

Cho đến thời điểm hiện tại, dấu ấn duy nhất mà Michelin để lại tại Úc mới chỉ gói gọn trong hệ thống xếp hạng khách sạn Michelin Keys, ra mắt vào năm 2024. Những ngôi sao dành cho bàn ăn – biểu tượng danh giá mà bao đầu bếp và nhà hàng Úc khát khao – vẫn chưa xuất hiện, như một khoảng lặng đầy suy tư trên bản đồ ẩm thực thế giới. Khoảng chờ ấy không chỉ phản ánh câu chuyện về sao Michelin, mà còn mở ra một dấu hỏi lớn hơn: liệu Úc sẽ tiếp tục theo đuổi sự công nhận quốc tế, hay kiên định với con đường ẩm thực tự do, gắn chặt với trải nghiệm, thiên nhiên và bản sắc riêng của mình trong tương lai.

Theo: vietviettourism

Link tham khảo:
https://www.delicious.com.au/food-files/news-articles/article/why-there-no-michelin-star-restaurants-australia/tqab0rpj

https://www.gourmettraveller.com.au/dining-out/culture/michelin-guide-australia-restaurants-debate/

MỖI NGƯỜI TA GẶP, ĐỀU MANG THEO MỘT MÓN NỢ NHÂN QUẢ

Trong biển đời mênh mông, con người ta không ngừng trôi dạt qua nhau như những con sóng nhỏ. Có người đến chỉ thoáng qua như cơn gió lướt nhẹ, có người lưu lại như một dấu ấn khắc sâu vào số phận.

Nhưng những cuộc gặp gỡ ấy, liệu có thật sự là ngẫu nhiên? Hay tất cả đều đã được sắp đặt từ trước, bởi những mối nhân duyên xa xưa, bởi những sợi dây vô hình của nhân quả âm thầm kết nối?

Người ta vẫn thường nói, những ai bước vào đời ta hôm nay, đều đã có duyên từ kiếp trước. Có người đến để yêu thương, có người đến để thử thách, có người chỉ ghé qua để dạy ta một bài học rồi lặng lẽ rời đi. Lại có những người dù cách nhau hàng vạn dặm, vẫn tìm đến nhau chỉ để hoàn thành một lời hẹn còn dang dở.

Người đàn ông không nói được lặng lập bàn thờ cho một người xa lạ

Anh Bơ lặng lẽ thấp hương cho chồng cô gái

Một đoạn clip đang lan truyền trên mạng xã hội về một người đàn ông lạ lặng lẽ cầm một bó hoa vào nhà lặng lẽ dọn dẹp bát hương của một người xa lạ, khiến ai xem cũng ngậm ngùi.

Ngày mai là giỗ đầu của chồng cô sau khi tan ca trở về nhà, cô gái sững sờ khi thấy một người đàn ông khuyết tật ngôn ngữ đang có mặt trong căn nhà mình. Không ai hiểu vì sao anh nhớ chính xác ngày này.

Không ai biết bằng cách nào một người không thể nói, không thể hỏi đường, lại có thể đến nhà cô như vậy.

Người đàn ông ấy tên là Bơ, sống gần nhà cha mẹ cô ở quê. Ở làng, không ai xa lạ với anh. Đám ma hay đám cưới, lúc nào cũng thấy anh lặng lẽ đến phụ giúp, rồi lặng lẽ rời đi. Khi chồng cô còn sống, trong những lần về nhà ngoại hiếm hoi, anh từng gặp Bơ vài lần. Chỉ là những cuộc gặp ngắn ngủi, vậy mà anh Bơ lại quý chồng cô đến lạ.

Cô bùi ngùi nhớ lại ngày cưới, dù không ai mời, anh Bơ vẫn tìm đến. Đến ngày cô dâu về nhà chồng, mọi người lại bất ngờ khi thấy anh đứng đó. Hai nhà cách nhau hơn bảy mươi cây số, thời ấy đi xe đò phải đổi hai, ba chuyến mới tới.

Đường sá xa lạ, anh lại không thể nói, không thể hỏi chẳng ai biết bằng cách nào anh có thể đi được quãng đường xa đến vậy.

Rồi khi chồng cô qua đời, chẳng biết ai báo tin, nhưng đến ngày cúng 49 ngày, anh Bơ lại xuất hiện. Anh xin một tấm ảnh của người đã khuất. Lúc ấy, cô chỉ nghĩ anh muốn giữ làm kỷ niệm.

Mãi về sau cô mới biết, anh mang tấm ảnh ấy về, lặng lẽ lập một bàn thờ nhỏ, ngày ngày thắp hương cho chồng cô, như thờ phụng một người thân ruột thịt trong gia đình.

Khi biết được những việc làm âm thầm của anh dành cho chồng cô, cô không khỏi ngậm ngùi, nhiều khi cô chưa làm được chu đáo như thế, mà không nhận lấy một đồng tiền hay lợi ích nào. Cô xúc động bật khóc, cảm ơn tấm chân tình của anh dành cho chồng cô.

Một người đàn ông không nói nên lời, nhưng tình nghĩa anh dành cho người đã khuất và gia đình họ lại sâu nặng đến mức không lời nào diễn tả nổi. Giữa cuộc đời này, có những tình cảm tồn tại âm thầm như thế, nhưng đủ khiến lòng người ấm lại.

Tục ngữ có câu:

“Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ, 

Vô duyên đối diện bất tương phùng” 

Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ

Có duyên thì cách ngàn dặm cũng gặp, không có duyên thì đối diện cũng hóa người dưng.

Có người bảo, chắc tiền kiếp họ từng là anh em, là tri kỷ, hay là những người từng kết duyên lành nên kiếp này mới có sự gắn bó sâu sắc đến vậy.

Cũng có thể, khi còn sống, chồng cô đã từng đối đãi tử tế, đã từng giúp đỡ hay trân trọng anh, để rồi gieo lại một hạt nhân nghĩa, nảy mầm thành ân tình hôm nay.

Anh Bơ tuy có không nói được nhưng anh lại có trái tim bởi trái tim anh tràn ngập yêu thương. Và điều đó cũng cho thấy, người đã khuất khi còn sống hẳn là người có nhân nghĩa lớn, nên mới được người khác nhớ đến và đối đãi bằng nghĩa tình sâu đậm như vậy.

Dưới góc nhìn Phật pháp, con người sống trên đời, những ai xuất hiện trong vòng tròn cuộc sống của ta đều không phải tình cờ, mà là đã từng có duyên với ta từ trước. Chữ “duyên” ấy âm thầm đan xen, nối dài và chi phối suốt cả một đời người. Từ việc chúng ta sinh ra trong gia đình nào, học ở đâu, làm công việc gì, gặp gỡ ai, kết duyên với người nào… tất cả đều không ngoài sự vận hành của nhân quả và nghiệp duyên đã gieo từ nhiều đời.

Bởi vậy, người xưa có câu “không có gì là ngẫu nhiên”. Mỗi mối quan hệ, mỗi biến cố đến với ta đều mang theo một ý nghĩa: hoặc để trả nghiệp cũ, hoặc để tạo nhân mới. Có người đến mang lại yêu thương, nâng đỡ, giúp ta có cơ hội sống tốt hơn, đó là quả lành của những thiện duyên ta từng gieo trong quá khứ, là phúc báo trở về đúng lúc.

Ngược lại, có người đến khiến ta tổn thương, đau khổ hay oán hận, cũng không ngoài việc nghiệp cũ trổ quả, những món nợ ân oán chưa từng được hóa giải.

Thấu hiểu quy luật ấy, người xưa luôn khuyên con cháu phải biết tích đức hành thiện, giữ lòng nhân hậu ngay cả khi gặp nghịch cảnh. Không oán trách số phận, không làm tổn hại người khác, bởi mỗi ý niệm thiện là một hạt giống tốt được gieo xuống, mỗi hành vi bất thiện lại là một mầm nghiệp mới. Gieo nhân nào, sớm muộn cũng gặt quả ấy; muốn đời sau được an lành, trước hết phải biết tu sửa ngay trong hiện tại.

Vì thế, trân trọng chữ “duyên” chính là trân trọng cách mình đối đãi với người khác. Trọng đức, hành thiện không chỉ để cầu phúc cho tương lai, mà còn là cách gìn giữ sự an ổn cho chính mình hôm nay. Người xưa lấy “Nhân – Nghĩa – Lễ – Trí – Tín” làm gốc, bởi họ hiểu rằng khi một đời khép lại, điều còn đọng lại không phải danh phận hay lời nói, mà chính là đức hạnh và tình nghĩa người khác dành cho chúng ta.

Tiểu Hoa

Theo: vandieuhay

CÔNG CHÚA ĐƯỢC CẢ NGA VÀ UKRAINE "TRANH GIÀNH", LÀM CHẤN ĐỘNG NGAI VÀNG NƯỚC PHÁP

Tháng 9/2021, một cuộc triển lãm văn hóa được tổ chức long trọng tại thủ đô Moscow. Chủ đề là quan hệ lâu đời giữa Pháp và Nga. Những tấm pano trang trọng, những bức thư pháp cổ và bản thảo trưng bày dưới kính chống đạn dường như chỉ nhằm tôn vinh tình hữu nghị. Thế nhưng chỉ vài giờ sau khi triển lãm khai mạc, mạng xã hội Ukraine bùng nổ với làn sóng phẫn nộ: nhân vật chính trong phần trưng bày – Anna Yaroslavna, hay còn gọi là Anna xứ Kiev, được giới thiệu là "hoàng hậu Pháp gốc Nga".

Nhân vật Anna Yaroslavna là một trong những tranh chấp về lịch sử, văn hóa và di sản giữa Nga và Ukraine.

Anna – một công chúa sinh ra và lớn lên tại thủ đô Kiev của vương quốc Kievan Rus – bất ngờ trở thành nhân vật trung tâm trong cuộc tranh giành di sản lịch sử giữa Nga và Ukraine. Chuyên gia văn hóa Ukraina Oleksiy Kopytko khi đó lên tiếng: “Anna là công chúa của Kiev không phải của Moscow – nơi mà vào thế kỷ XI thậm chí còn chưa tồn tại”. Nhà phân tích Taras Voznyak gọi cách trình bày của Nga là “một bước táo tợn nữa của Điện Kremlin”.

Và đây không phải lần đầu Anna bị kéo vào chính trị. Từ năm 2017, trong khuôn khổ chuyến thăm Pháp, ông Putin đã từng nói với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rằng mối quan hệ Nga – Pháp bắt đầu từ thời Anna, ám chỉ bà là người Nga. Nhưng lịch sử lại cho thấy một câu chuyện hấp dẫn hơn, rối rắm hơn – về một phụ nữ Đông Âu bước chân vào trung tâm quyền lực phương Tây, mang theo văn hóa, chữ viết và cả những bí ẩn chưa từng được giải mã.

Công chúa đầu tiên từ Đông Âu bước vào ngai vàng Pháp

Thân vương Yaroslav the Wise, người cai trị vương quốc Kievan Rus, khi đó đã gả các con cho nhiều hoàng tộc phương Tây.

Anna sinh vào khoảng năm 1024 tại Kyiv, trong triều đình của đại thân vương Yaroslav the Wise, người được mệnh danh là “nhạc phụ của châu Âu” vì đã gả các con cho nhiều hoàng tộc phương Tây. Anna là cô gái mang dòng máu Slav, Viking và cả Byzantine, từ nhỏ đã được giáo dục như một hoàng hậu tương lai. Bà biết đọc – viết nhiều thứ tiếng, thông thạo chữ Slav cổ, Hy Lạp, bảng chữ Cyril và Glagolitic – điều gần như chưa từng có ở phụ nữ châu Âu thời ấy.

Khi vua Henry I của Pháp mất vợ và cần một người nối dõi, ông cử sứ thần đến các triều đình châu Âu. Nhưng vì luật cấm hôn cận huyết của Giáo hoàng, ông không thể lấy bất kỳ công chúa nào trong các dòng họ quen thuộc. Anna – công chúa trẻ từ xứ Kiev – trở thành một lựa chọn vừa an toàn, vừa chiến lược. Năm 1051, bà cùng đoàn tùy tùng vượt hàng ngàn kilomet để đến Pháp, mang theo – theo lời truyền – một bản thảo phúc âm cổ mà sau này được gọi là “Phúc âm Reims”. Dù hiện nay các sử gia nghi ngờ nguồn gốc Kiev của bản thảo, nó vẫn được xem là một trong những di sản thiêng liêng, từng được nhiều đời vua Pháp đặt tay tuyên thệ.

Bà hoàng thông thái giữa triều đình xa lạ

Hình ảnh Anna khắc trên bức tường của nhà thờ St.Sophia ở Kiev. Anna ở ngoài cùng bên trái.

Không có ghi chép chính thức nào về phản ứng ban đầu của Anna tại nước Pháp thời Trung cổ, nhưng giới nghiên cứu Pháp từng dẫn một bức thư không xác minh được, được cho là Anna gửi cho cha: “Cha đã gửi con đến một vùng đất man rợ. Nhà cửa ảm đạm, nhà thờ xấu xí, còn người dân thì thô lỗ.”

Bất chấp cú sốc văn hóa, Anna nhanh chóng thích nghi. Vua Henry I kính trọng bà đến mức trong nhiều sắc chỉ có dòng chữ “Với sự đồng thuận của vợ ta, hoàng hậu Anna” – điều chưa từng thấy trong lịch sử hoàng gia Pháp. Bà sinh cho nhà vua bốn người con, trong đó Philip I là con trưởng.

Vào năm 1059, cảm nhận được cái chết đang đến gần, Henry I tổ chức lễ đăng quang sớm cho Philip I khi cậu bé mới 7 tuổi. Một năm sau, nhà vua băng hà. Anna, người phụ nữ ngoại quốc, đứng ở trung tâm quyền lực nước Pháp, tạm thời điều hành triều chính cùng các đại thần. Có người gọi bà là hoàng hậu nhiếp chính đầu tiên của Pháp, dù danh hiệu này vẫn gây tranh cãi.

Cuộc tái hôn ly kỳ và cơn thịnh nộ của Giáo hoàng

Một văn bản của hoàng gia Pháp có chữ ký của Anne, vào thời kỳ bà tạm thời nắm quyền thay con trai còn nhỏ tuổi.

Nếu cuộc hôn nhân đầu tiên của Anna là một liên minh chính trị, thì cuộc hôn nhân thứ hai lại mang màu sắc kịch tính hơn. Năm 1065, bà kết hôn với Raoul de Crépy, một trong những lãnh chúa giàu có và quyền lực nhất miền Bắc nước Pháp – đồng thời là em họ của vua quá cố Henry I.

Để cưới Anna, Raoul đã buộc tội vợ mình ngoại tình và đơn phương ly hôn. Nhưng Giáo hoàng Alexander II – người nắm quyền tối cao về đạo lý trên toàn châu Âu khi đó – không công nhận cuộc ly hôn này. Ông ra án phạt tuyệt thông đối với Raoul, gián tiếp phủ nhận tính hợp pháp của cuộc hôn nhân với Anna. Vào thời kỳ đó, không một quốc vương, quý tộc hay giáo sĩ nào dám công khai đối đầu với Giáo hoàng nếu không muốn bị cô lập về chính trị và tôn giáo.

Tuyệt thông (excommunication) là một hình thức trừng phạt nghiêm khắc nhất trong Giáo hội Công giáo vào thời Trung Cổ, gồm Bị cắt đứt mọi quan hệ với cộng đồng tín hữu, mất quyền tham dự mọi nghi thức tôn giáo và bị cô lập cả về chính trị và xã hội.

Năm 1074, Raoul qua đời. Anna một lần nữa trở thành góa phụ và trở về sống cùng con trai Philip I tại triều đình, được tôn kính với danh xưng hoàng thái hậu. Tất cả các đời vua Pháp sau này đều được coi là hậu duệ của Anna.

Ký ức còn lại và huyền thoại chưa ngã ngũ

Một trong những bằng chứng hiếm hoi còn lại về sự hiện diện của Anna tại Pháp là chữ ký “Ана Ръина” (Anna Regina – tức “Hoàng hậu Anna”) viết bằng bảng chữ Cyrillic trên một tài liệu triều đình. Trong thời đại mà hầu hết quý tộc không biết viết và chỉ ký bằng dấu thập, chữ ký của Anna là minh chứng rõ ràng cho học vấn vượt thời đại của bà.

Bản Phúc âm Reims được Anna mang theo tới Pháp.

Bà qua đời vào khoảng năm 1075, ở 50 tuổi. Nơi an táng chính xác của bà vẫn là một bí ẩn, dù nhiều người tin rằng bà được chôn tại nghĩa trang tu viện Villiers – nơi sau này bị phá hủy trong Cách mạng Pháp.

Dẫu vậy, di sản của bà vẫn được gìn giữ. Tại thị trấn Senlis, nơi Anna từng sống sau khi góa chồng, nay có một nhà thờ mang tên bà. Tại đây, Trung tâm Văn hóa Anna Yaroslavna do cộng đồng người Ukraina và Giáo hội Công giáo Hy Lạp – Ukraine xây dựng, tổ chức lễ tưởng niệm bà hằng năm vào ngày 5/9.

Tranh giành một cái tên sau hơn một nghìn năm

Ngày nay, cả Ukraine và Nga đều nhận Anna là một phần trong lịch sử dân tộc mình. Với người Ukraine, bà là biểu tượng cho ảnh hưởng sâu rộng của Kiev thời Trung cổ – thủ đô của một nhà nước có bản sắc riêng, không phụ thuộc vào Moscow. Sau cuộc Cách mạng Maidan năm 2014 và đặc biệt là xung đột với Nga – Ukraine năm 2022, Anna trở thành biểu tượng của độc lập văn hóa ở Ukraine. Lữ đoàn Anna of Kiev, được thành lập vào năm 2024 giữa Pháp và Ukraina, từng là một biểu tượng hợp tác quân sự, dù sau đó nhanh chóng tan rã giữa nhiều tranh cãi.

Ngược lại, giới sử học Nga từ thời đế quốc cho đến nay vẫn xem Kievan Rus là tiền thân của nước Nga hiện đại, và các nhân vật như Anna thuộc về “lịch sử Nga mở rộng”. Dù không có tượng đài lớn hay đền thờ riêng cho Anna tại Nga, bà vẫn thường xuất hiện trong sách giáo khoa như một “người phụ nữ Slav vươn ra phương Tây”.

Sự kiện triển lãm tại Moskva năm 2021 chỉ là một trong nhiều ví dụ cho thấy Anna không chỉ là một nhân vật lịch sử – mà còn là tranh chấp biểu tượng giữa hai quốc gia hậu Xô Viết.

______________

Vào thế kỷ 17, trước những mối đe dọa từ phía tây, người hùng dân tộc Ukraine Bohdan Khmelnitskiy đã đưa ra quyết định gây tranh cãi đến ngày nay. Ông nhờ cậy sự trợ giúp từ Moscow nhưng vô tình khiến Ukraine một lần nữa rơi vào vòng tay của Nga. Bối cảnh lịch sử khi đó ra sao và Khmelnitskiy đã đưa ra quyết định như thế nào?

Kỳ tới: NGƯỜI HÙNG VĨ ĐẠI NHẤT UKRAINE CHỐNG NGOẠI XÂM, VÔ TÌNH TRAO CHO NGA ẢNH HƯỞNG SUỐT HÀNG TRĂM NĂM

Đăng Nguyễn - Tổng hợp

Theo: Người đưa tin

BÀI CA DAO NỤ TẦM XUÂN

TRÈO LÊN CÂY BƯỞI HÁI HOA

Trèo lên cây bưởi hái hoa,

Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân.

Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc,

Em đã có chồng, anh tiếc lắm thay!

Ba đồng một mớ trầu cay,

Sao anh không hỏi những ngày còn không?

Bây giờ em đã có chồng,

Như chim vào lồng, như cá cắn câu.

Cá cắn câu, biết đâu mà gỡ,

Chim vào lồng, biết thuở nào ra?

Theo giai thoại dân gian trong sách Giai thoại văn học Việt Nam, bài ca dao này thực chất là lời đối đáp giữa chúa Trịnh Tráng với Đào Duy Từ. Đào Duy Từ bỏ triều đình vua Lê và chúa Trịnh ở Đàng Ngoài vào làm quan cho chúa Nguyễn ở Đàng Trong, còn khuyên chúa Nguyễn Phúc Nguyên không nhận sắc phong và bỏ nộp cống cho nhà Lê. Chúa Trịnh biết ông là người tài, bèn sai người mang nhiều vàng bạc bí mật vào biếu, kèm một bức thư riêng với bốn câu thơ: “Trèo lên cây bưởi ... anh tiếc lắm thay!”

Lời thơ nói đến chuyện tình nghĩa, trong đó anh ám chỉ chúa Trịnh và em chỉ Đào Duy Từ, nhắc ông rằng tổ tiên, quê quán vốn ở Đàng Ngoài, nếu trở về sẽ được triều đình trọng dụng còn nếu không thì ngầm ý đe doạ. Người ta đồn rằng Đào Duy Từ đã xây mộ cho cha mẹ tại Bình Định để tránh bị Đàng Ngoài khống chế. Vì thế Đào Duy Từ không sợ hãi chúa Trịnh trả thù và ông đã trả lại quà tặng và viết tiếp bài thơ để phúc đáp chúa Trịnh: “Ba đồng một mớ ... biết thuở nào ra?”

Chúa Trịnh đọc thơ biết khó lòng lôi kéo được, nhưng thấy bài thơ chưa có câu kết, ý còn bỏ ngỏ, nên vẫn nuôi hy vọng, bèn cho người đem lễ vật nhiều hơn, và mang theo lá thư của chúa Trịnh vào gặp Đào Duy Từ lần nữa. Lần này, ông mới viết nốt hai câu kết gửi ra, để trả lời dứt khoát việc mời mọc của chúa Trịnh:

Có lòng xin tạ ơn lòng,

Đừng đi lại nữa mà chồng em ghen!

Nguồn: Thi Viện