Friday, August 28, 2026

LÝ DO ĐI BIỂN KHÔNG NÊN NHẶT SỎI ĐÁ

Khách đi du lịch biển thường có suy nghĩ thoải mái rằng, những thứ của thiên nhiên như cát, đá, san hô, ốc, sò… là "món quà" vô tận của biển cả, và có thể sử dụng theo bất kỳ cách nào.

Các nhà khoa học kêu gọi cộng đồng từ khắp nơi trên thế giới có ý thức hơn trong việc giữ lại trầm tích trên các bãi biển (Ảnh: Getty)

Tuy nhiên, việc lấy đi những "món quà" này có thể mang đến những hệ lụy khôn lường.

Theo Joseph Earl, một chuyên gia trong lĩnh vực môi trường tại Đại học Lancaster (Anh), việc loại bỏ sỏi khỏi bãi biển có thể làm xáo trộn quá trình phân loại tự nhiên, cũng như gián đoạn sự cân bằng tổng thể của biển.

Theo đó, một trong những giá trị chính của đá cuội ở bãi biển là giảm hiện tượng xói mòn và lũ lụt ở các khu vực ven biển.

Trong suốt nhiều năm, khoa học luôn chứng minh được rằng bãi biển càng có nhiều sỏi và trầm tích, thì càng có khả năng hấp thụ sóng biển tốt hơn.

"Việc loại bỏ nhiều sỏi, cát hoặc trầm tích khác khiến bãi biển ít có khả năng hoạt động như một 'lá chắn tự nhiên' đối với lũ lụt và xói mòn", Joseph Earl cho biết.


Thậm chí ở một số nơi, người ta còn xây dựng các bờ đê bằng sỏi, như một hình thức phòng vệ tự nhiên trước bão. Lớp chắn này có vai trò quan trọng trong việc hấp thụ và tiêu tán năng lượng sóng, giảm nguy cơ sóng tràn ra ngoài bãi biển, gây cắt xén và xói mòn bờ và vách đá ở phía sau.

"Một cá nhân lấy một vài viên sỏi từ bãi biển có thể không ảnh hưởng đáng kể, nhưng tác động tích lũy đến từ nhiều người lại là một câu chuyện khác", Earl nhấn mạnh.

Hành động này càng trở cấp thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra sâu và rộng khắp, nơi những rủi ro về thiên tai được dự đoán là nghiêm trọng và thường xuyên hơn.

Các nhà khoa học kêu gọi cộng đồng từ khắp nơi trên thế giới có ý thức hơn trong việc giữ lại trầm tích trên các bãi biển, từ đó tạo thuận lợi về môi trường sống cho hệ sinh thái biển cũng như vùng lân cận.


"Không lấy sỏi từ bãi biển có vẻ là một yêu cầu phi lý, nhưng trên thực tế, điều này có thể đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ các bờ biển của chúng ta", Earl chia sẻ.

Tại một số quốc gia, điển hình như Anh Quốc, việc loại bỏ bất kỳ vật liệu nào khỏi bãi biển thậm chí được xem là phạm pháp. Đó là luật đã được quy định trong Đạo luật bảo vệ bờ biển năm 1949, nhằm hạn chế tổn thất cho hàng trăm ngàn tấn trầm tích từ các bãi biển.

Minh Khôi / Theo:sciencealert

ĐỜI NGƯỜI CHÍNH LÀ: NHÂN SINH MỘT GIẤC PHÙ VÂN, SỚM CÒN XUÂN SẮC CHIỀU ĐÔNG ĐÃ TÀN

Đời người mơ mơ thực thực, tưởng như mộng nhưng không phải mộng, tưởng như chân nhưng nào phải là chân. Cuộc sống có biết bao điều khiến ta nuối tiếc, bao điều khắc khoải u sầu. Tuy nhiên, đau khổ hay sướng vui, tất cả rồi cũng trở thành “Những điều đã qua", chỉ có buông xuống mới giúp cho bản thân mình nhẹ bước thênh thang...

Cuộc sống vốn chẳng có gì dễ dàng, đời người dài ngắn cũng chỉ trên dưới ba vạn sáu nghìn ngày, hà tất phải đắm chìm trong những phiền muộn để uổng phí tháng năm. (Ảnh: Shutterstock)

Không có mùa đông xuân đến có nghĩa gì, không có đau khổ ai hiểu về hạnh phúc?

Nhân sinh tại thế, có rất nhiều những sự tình đều nằm ở tự thân, rất nhiều cảm nhận đều thuộc về cá nhân. Người có tấm lòng thoáng đãng thì thấy tiền đồ rộng mở, ai lòng dạ hẹp hòi thì thấy đời trắc trở gian nan.

Vậy nên dụng tâm làm người, chuyên tâm làm việc. Rộng mở tấm lòng, tâm thái ung dung mới có thể giúp người giúp mình.

Quá khứ là điều đã qua, mà tương lai là điều chưa tới, trân quý hiện tại mới là trân quý bản thân mình. Làm người nhấc lên được thì cũng phải bỏ xuống được, cũng như việc gì gánh không được thì hãy buông xuống, nghĩ không thông thì hãy cứ bỏ qua.

Cuộc sống vốn chẳng có gì dễ dàng, đời người dài ngắn cũng chỉ trên dưới ba vạn sáu nghìn ngày, hà tất phải đắm chìm trong những phiền muộn để uổng phí tháng năm. Quá khứ không giúp chúng ta mạnh mẽ, tương lai mới là động lực mình cần. Kiếp người có dài ra sao hay ngắn cỡ nào cũng đều gói gọn trong ba ngày: Ngày hôm qua, ngày hiện tại và ngày mai. Ngày và đêm tuy thay đổi nhưng hôm qua chỉ còn là dòng nước, một đi không trở lại; hôm nay tuy vẫn còn nhưng đang dần trôi mất; ngày mai tuy chưa đến nhưng rồi cũng sẽ lại qua. Chỉ có buông xuống ngày hôm qua, trân quý ngày hiện tại, thì ngày mai mới không phải ân hận u sầu...

Kiếp người có dài ra sao hay ngắn cỡ nào cũng đều gói gọn trong ba ngày: Ngày hôm qua, ngày hiện tại và ngày mai. (Ảnh: Shutterstock)

Trời có thay mùa đổi gió, người có đổi vận thay duyên. Không có mùa đông, thì xuân đến có nghĩa gì, không có đau khổ, thì lấy gì hiểu hạnh phúc? Đời nếu như không có đau khổ phiền não thì không phải kiếp nhân sinh, quá khứ nếu không như ý thì chẳng qua cũng chỉ là bài học cho ta thêm trân quý tương lai.

Đời người: “sáng còn thắm đỏ đôi gò má, chiều đã bạc phơ nửa mái đầu”

Một kiếp thế nhân thoáng trông tưởng chừng như rất dài, nhưng ngoảnh đầu nhìn lại chỉ như áng mây trôi: "nhân sinh như mộng hải hồ, trăm năm thoáng chốc cơ đồ vụt tan"... Có những người ta gặp hôm qua vẫn còn nói nói cười cười nhưng nay đã đôi đường sinh ly tử biệt, chút ký ức hoài niệm rồi cũng dần bị năm tháng vùi chôn. Thế nên, hãy thương nhau khi còn có thể, đừng để sau này hối hận cũng bằng không.

Kiếp người ngắn ngủi, có câu: "tấc thời gian quý hơn thước ngọc" tháng ngày là vô giá, điều bất hạnh thì hãy buông, điều oán thù thì nên bỏ. Chỉ khi biết bỏ đi và buông xuống mới có thể giúp ta vượt qua màn đêm u tối và đón ánh mặt trời.

“Nhân thân nan đắc”, có được thân người nào đâu có dễ, mọi chuyện đến và đi hãy cứ để tuỳ kỳ tự nhiên. Đừng vì cưỡng cầu mà thêm sầu thêm khổ, duyên có thì việc tất thành, nợ mà còn chưa trả sớm chiều ắt gặp nhau. Có những khi ta tưởng rằng “Hoa rơi hữu ý, nước chảy vô tình”, phải chăng hoa kia vì hữu ý mà lìa cành xa gốc, nước thật vô tình bỏ mặc cánh hoa rơi? Kỳ thực vạn sự trên đời đến và đi ấy đều do duyên nợ an bài. Hoa đến ngày thì hoa kia phải nở, nước theo dòng nước phải chảy về xuôi. Đến khi duyên đã hết, nợ đã đền thì cũng là lúc cần phải xa nhau...

Con người chúng ta cũng lại như thế, giữa hai người gặp nhau ấy là bởi duyên đủ, nợ đầy, hội đủ các yếu tố đó thì tạo thành nhân duyên. Khi duyên vơi, nợ cạn thì cũng là lúc xa nhau, đó là điều tất yếu. Cho nên đôi lúc con người ta xa nhau chẳng phải nghĩa cạn, tình mòn mà là bởi vì duyên xưa, nợ cũ đã hoàn trả xong. Hãy buông khi còn có thể...

Cổ Phong / Theo: ntdvn

DẠ TRANH - BẠCH CƯ DỊ


Dạ tranh

Tử tụ hồng huyền minh nguyệt trung,
Tự đàn tự cảm ám đê dung.
Huyền ngưng chỉ yết thanh đình xứ,
Biệt hữu thâm tình nhất vạn trùng.


夜箏 - 白居易

紫袖紅弦明月中
自彈自感闇低容
弦凝指咽聲停處
別有深情一萬重


Đàn tranh trong đêm
(Dịch thơ: Lê Nam Thắng)

Dưới trăng áo tím dây hồng
Gảy đàn cảm thấy thẹn lòng dung nhan
Dây ngừng ngón lặng âm tan
Thâm tình ly biệt muôn vàn thiết tha


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Bạch Cư Dị 白居易 (772-846) tự Lạc Thiên 樂天, hiệu Hương Sơn cư sĩ 香山居士 và Tuý ngâm tiên sinh 醉吟先生, người Hạ Khê (nay thuộc Thiểm Tây). Ông là thi nhân tiêu biểu nhất giai đoạn cuối đời Đường, là một trong những nhà thơ hàng đầu của lịch sử thi ca Trung Quốc. Người ta chỉ xếp ông sau Lý Bạch và Đỗ Phủ.

Nguồn: Thi Viện



KHOA HỌC GIẢI THÍCH VÌ SAO CHÚNG TA NHÌN THẤY MA

Khoa học hiện tại chưa thể chứng minh được sự tồn tại của ma quỷ, nhưng các yếu tố về tinh thần và môi trường thì có thể.

Ma có thật, hay chúng ta chỉ đang là nạn nhân của sự nhầm lẫn, ảo giác? (Ảnh minh họa: Getty).

Ma có thật hay không? Điều đó còn tùy thuộc. Thế nhưng, cần khẳng định rằng, khoa học hiện tại chưa thể chứng minh rằng có những linh hồn đi xuyên qua tường hoặc hét lên dưới sàn nhà.

Tuy nhiên, những lần nhìn thấy hiện tượng ma quái của chúng ta chắc chắn là cảm giác có thật. Nếu như ma không tồn tại, chẳng lẽ bộ não đang đánh lừa chúng ta?

Bạn muốn tin rằng ma có thật

Con người đã phát hiện ra những thứ ma quái, để rồi khái niệm bóng ma từ đó cũng xuất hiện. Ở một mức độ nào đó, chúng ta có thể giải thích hiện tượng này.

Ngay cả với những người bình thường nhất trong số chúng ta, vẫn có điều gì đó thôi thúc, khiến ta không thể cưỡng lại được cảm giác muốn khám phá những bí ẩn liên quan tới ngôi nhà ma ám, hay những linh hồn báo thù.

Đôi khi, sự hy vọng nhìn thấy một bóng ma là tất cả những gì để ta thực sự nhìn thấy chúng.

Nghiên cứu cho thấy phần lớn tâm trí con người rất dễ bị ám thị bởi những hiện tượng tâm linh huyền bí (Ảnh minh họa: Reddit).

Chris French, nhà nghiên cứu tâm lý học dị thường tại Đại học London, cho biết: "Chúng ta có xu hướng như vậy vì tâm trí con người rất dễ bị ám thị".

Theo chuyên gia này, chúng ta đã tiến hóa để tiếp nhận các tín hiệu từ thế giới bên ngoài như một cách để thoát khỏi các mối đe dọa luôn hiện hữu. Vì vậy, khi một gợi ý xuất hiện đúng lúc, nó có thể khiến chúng ta nhìn thấy những thứ không có ở đó.

Sự kỳ quặc về mặt tinh thần này mạnh mẽ đến mức nó có thể đánh lừa chúng ta ngay cả trong thời gian thực.

Trong một nghiên cứu khác do French thực hiện, những người tham gia cho biết họ nhìn thấy một chiếc chìa khóa bị uốn cong theo ý muốn của họ, chỉ vì những người đứng cạnh nói rằng họ cũng nhìn thấy sự việc kỳ lạ đó xảy ra.

Rõ ràng, tâm lý mong muốn được khám phá, hoặc tận mắt nhìn thấy thứ gì đó, khiến chúng ta dễ tiếp cận những thứ ngay cả khi nó không tồn tại.

Não khiến bạn nhìn thấy thứ mà đáng lẽ không thể

Những hiện tượng ma quái có thể là kết quả của những vấn đề lớn hơn trong não của chúng ta, cụ thể là chất xám.

Đối với một số người, việc nghe thấy tiếng nói hoặc trải nghiệm một vài hình ảnh kỳ lạ có thể là dấu hiệu sớm của các tình trạng bệnh lý như tâm thần phân liệt.

Đối với những người trải qua nỗi đau mất mát người thân, nỗi nhớ về hình bóng của họ có thể khiến não "triệu hồi" các linh hồn như một phương thức để đối phó với chấn thương tâm lý.

Điều đó hình thành nên những "cuộc gặp gỡ" sống động giữa người sống và linh hồn, thứ được các nhà tâm lý học gọi là "giao tiếp sau khi chết".

Bí ẩn về chứng tê liệt trong khi ngủ vẫn còn chưa được giải đáp (Ảnh: Sleepcycle).

Nó từ lâu đã nằm trong số những loại trải nghiệm huyền bí phổ biến nhất, ảnh hưởng đến cả những người hoài nghi và những người tin tưởng.

Ngay cả với những người không mắc bệnh tâm thần, những thay đổi tạm thời trong hoạt động của não cũng có thể dẫn đến việc bạn cảm thấy như "chạm trán với hồn ma".

Các nhà khoa học từng mất hàng thập kỷ, nhưng vẫn chưa thể giải mã hiện tượng "liệt trong giấc ngủ", khi vẫn giữ được cảm giác có ý thức nhưng không thể cử động.

Một số người cho rằng nó xảy ra khi não giao thoa giữa giai đoạn nhận thức có ý thức và giai đoạn ngủ REM (giấc ngủ mắt chuyển động nhanh).

Các nền văn hóa khác nhau có cách gọi tên khác nhau cho hiện tượng kỳ lạ này. Thí dụ ở Campuchia, một số người nói rằng đó là "con ma đẩy nạn nhân xuống". Trong khi ở Nigeria, người dân địa phương lại gọi nó bằng cái tên khác: "con quỷ ngồi lên lưng bạn".

Tâm trí lừa dối chúng ta?

Trong những năm gần đây, các nhà thần kinh học đã xác định được nguyên nhân tiềm ẩn khiến chúng ta có cảm giác bị ai đó hoặc thứ gì đó ám ảnh.

Nghiên cứu cho thấy các cơn động kinh ở thùy thái dương - khu vực não xử lý trí nhớ hình ảnh và ngôn ngữ - có thể kích hoạt các cơn động kinh. Trong khi, các rối loạn tín hiệu ở vùng não này có thể khiến chúng ta cảm thấy như được kết nối với các thế giới khác.

Nghiên cứu thực tế cho thấy, những bệnh nhân có tiền sử mắc các vấn đề như vậy thường tin vào các hiện tượng tâm linh, huyền bí.

Não của chúng ta có luôn tin rằng ma là có thật? (Ảnh minh họa: Getty).

Trong dân gian, người ta thường đồn nhau rằng, ma có xu hướng xuất hiện trong khoảng thời gian từ 2 đến 4 giờ sáng. Kỳ lạ thay, đây cũng chính là thời điểm mà các cơn động kinh này xảy ra thường xuyên nhất.

Chúng ta cũng có thể trở thành nạn nhân của sự nhầm lẫn ảo giác.

Trong một nghiên cứu thực hiện vào năm 2014, các nhà khoa học thần kinh tới từ Thụy Sĩ đã bịt mắt một nhóm những người tham gia, sau đó nối tay họ với một cỗ máy theo dõi chuyển động của ngón tay.

Khi các đối tượng cử động ngón tay, một phần phụ của robot phía sau họ đồng thời chạm vào lưng họ theo cùng một phương thức. Đa số đều ngay lập tức nhận ra tác động này.

Nhưng khi nhóm nghiên cứu quyết định ngưng các chuyển động bắt chước của thiết bị trong vài mili-giây, một số người nói rằng, họ vẫn cảm thấy một ngón tay đang chọc vào lưng họ, như thể có một sự hiện diện thần bí nào đó đằng sau họ.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, những chuyển động bị ngưng trệ có thể gây ra sự xung đột tạm thời với não bộ, tại nơi kiểm soát các tín hiệu cảm giác và vận động.

Hiện tượng "cảm giác có sự hiện diện" này cũng có ý nghĩa chung đối với những hiện tượng siêu nhiên xung quanh chúng ta.

Nếu một sự chậm trễ nhỏ trong chuyển động của hệ thần kinh là đủ để triệu hồi một linh hồn, thì có lẽ bộ não siêu việt và chưa thể được giải mã của chúng ta vốn dĩ có khuynh hướng ở một mức độ nào đó vẫn tin rằng, ma quỷ là có thật.

Để rồi khi chúng ta lớn lên, nhưng những cảm giác đó không bao giờ biến mất.

Minh Khôi / Theo: Dân Trí

ĐIỆU VĂN THIÊN TƯỜNG TRONG CẢI LƯƠNG


Nguồn gốc Văn Thiên Tường

Nếu không tìm tư liệu để hoàn thành bài viết này, tôi sẽ không biết Văn Thiên Tường là tên của một người. Vậy người đó là ai và ai sáng tác nên bài Văn Thiên Tường?

Đầu tiên trong cấu trúc 20 bài bản tổ cải lương, Văn Thiên Tường nằm trong nhóm 4 bài Oán Phụ là Văn Thiên Tường, Bình Sa Lạc Nhạn, Thanh Dạ Đề Quyên và Xuân Nữ. Là bài Oán nên thể điệu mang tính trần thuật, tự sự, thổ lộ tâm tình, buồn ảo não với nhiều mức độ.

Điệu Văn Thiên Tường ra đời khoảng thế kỷ XIX -19, được sáng tác bởi ông Trần Quang Thọ (ông cố của GS-TS Trần Văn Khê) - một nhạc công của triều đình Huế, khi đã về cư ngụ tại đất Vĩnh Kim - Mỹ Tho - Tiền Giang. Do thấy ông Thủ Khoa Huân (Nguyễn Hữu Huân) - vị anh hùng dân tộc vì dám nổi lên khởi nghĩa chống Pháp mà bị bắt rồi kết án tử hình chính tại Mỹ Tho. Hoàn cảnh thật giống với ông Văn Thiên Tường, cũng là một vị quan tiến sĩ triều Tống (Trung Quốc), khởi nghĩa chống giặc Nguyên nhưng thất bại, cũng bị kết án tử. Và cả 2 ông cho đến lúc chết vẫn hiên ngang, ngoan cường, giữ tròn khí tiết người anh hùng dân tộc. Ông Trần Quang Thọ vì để che mắt nhà cầm quyền Pháp lúc bấy giờ mà lấy tên Văn Thiên Tường đặt cho điệu hát này, ngụ ý ca ngợi vị anh hùng dân tộc Thủ Khoa Huân. Thật sự ly kỳ cho sự ra đời của một điệu hát vô cùng quen thuộc trong nghệ thuật cải lương.

Tính chất của Văn Thiên Tường

Văn Thiên Tường là một thể điệu buồn. Dùng những lúc cần trần thuật, thổ lộ tâm tình, những lúc cần bày tỏ tâm sự của mình với người khác. Đây là một thể điệu được sử dụng rất nhiều trong cải lương, vọng cổ. Có thể bắt gặp nhiều lời ca khác nhau của cùng 1 điệu Văn Thiên Tường chỉ trong cùng 1 vở cải lương. Và trong các tuồng cải lương hay bài vọng vọng cổ, nghệ sĩ chỉ thể hiện Lớp dựng Văn thiên Tường, hoặc Lớp dựng với Lớp xế xảng.

Cấu trúc Văn Thiên Tường

Văn Thiên Tường có tổng cộng 42 câu, chia làm 3 lớp chính:

Lớp 1 (lớp nhứt, lớp đầu): Gồm 15 câu (từ câu 1 đến câu 15)

Lớp 2 (lớp nhì): Giống hoàn toàn lớp 1 (từ câu 16 đến câu 30)

Lớp 3: Gồm 12 câu. (từ câu 31 đến câu 42)

Trong 3 lớp chính, mỗi lớp sẽ bao gồm 2 lớp phụ là Lớp Dựng (6 câu) & Lớp Xế Xảng (3 câu). Lớp Dựng và Xế Xảng bắt đầu từ câu 7 đến câu 15 của Lớp Nhứt.

Lớp 1 và lớp 2 của Văn Thiên Tường giống hoàn toàn nhau là do lớp đầu nói về Văn Thiên Tường, và lớp thứ hai nói về anh hùng Thủ Khoa Huân. Nên hai lớp giống nhau cũng như hai người giống nhau ở khí tiết anh hùng, dù bị giặc bắt, vẫn hiên ngang anh dũng hy sinh, quyết không khuất phục kẻ thù.

Khi viết lời ca, nếu chỉ có Lớp Dựng thì soạn giả chỉ viết là (ca) LỚP DỰNG, nếu chỉ có Lớp Xế Xảng thì soạn giả viết là (ca) XẾ XẢNG, chớ không viết là (ca) VĂN THIÊN TƯỜNG. Và nếu viết là (ca) VĂN THIÊN TƯỜNG thì có nghĩa là sẽ ca LỚP NHỨT (hoặc LỚP NHÌ, LỚP BA) của thể điệu này.


Bản đờn Văn Thiên Tường ((9 câu, nhịp 8, hơi oán, trường canh hoãn điệu)

1. (-) (-) (-) Xán u liu (oan)

liu xề oan (liu) xề xán xứ liu (-) xế xang xư xề (-) xề xán u xề ú liu (oan)

2. Lỉu liu oan (xề) xề oan liu u (-) xề xán u xề u liu (oan) liu oan xề xảng xang xề (liu)

xế xang xư (xề) xảng xang xề (liu) tồn xang xế (xê) xảng xang xư (xàng)

3. Tồn (xang) xế xê (-) hò xê xang (xự) liu xề xảng xang xừ (xang)

xang xế (xê) xang xự (-) xang xế xê (-) xề xảng xang xư (hò)

4. Lỉu liu oan (xề) xề oan liu u (-) xề xán u xề u liu (oan) liu oan xề xảng xang xề (liu)

xế xang xư (xề) xảng xang xề (liu) tồn xang xế (xê) xảng xang xư (xàng)

5. Tồn (xang) xế xê (-) hò xê xang (xự) liu xề xảng xang xừ (xang)

xang xế (xê) xang xự (-) xang xế xê (-) xề xảng xang xư (hò)

6. Tồn (xang) xế xê (-) xề xảng xang (hò) liu xề xảng xang xề (liu)

xế xang xư (xề) xề oan liu (ú) xế xang xư (xề) xảng xang xề (liu)

XẾ XẢNG:

7. Liu oan xề xảng xang xề (liu) (-) Tồn xang líu (xể) líu cống xê (xang)

xang xế (xê) xể xang xư (xàng) xàng xề (xang) xề xự xế xừ (xang)

8. Xế xế xang xư (xề) xề xự cống xừ (xang) (-) Tồn xang xế (xê)

xê oán (líu) líu líu (-) líu cống xê (-) xề xế xang xư (hò)

9. Tồn (xang) xảng xang cống (xê) xề xự xế xừ (xang) xề xề xề (xang)

xang xế (xê) xể xang xư (xàng) xàng xề (xang) xề xự xế xừ (xang)

Các lời ca nổi tiếng của Văn Thiên Tường


Có rất nhiều lời Văn Thiên Tường đi sâu lòng lòng người mộ điệu cải lương. Trong đó phải kể đến Tâm Sự của Mai Đình với Hàn Mặc Tử lúc biết anh mang chứng bệnh nan y, mà vẫn một lòng yêu thương săn sóc: “ Anh Trí ơi, kể từ nay anh không còn sợ cô đơn. Bên anh, em trọn đời săn sóc đau thương,... Em mới là người ban ân sâu nghĩa nặng, anh nguyện tôn thờ suốt cuộc đời anh”

Màn tâm sự trước lúc 2 người yêu nhau mà sắp phải “chém giết lẫn nhau như 2 kẻ tử thù” của Tần Lĩnh Sơn và Hồ Bảo Xuyên quận chúa trong Đêm lạnh chùa hoang:” Thôi hãy cố mà quên tất cả, vui cùng em giây phút để chia tay, nếu kiếp này mình không duyên không nợ, thì xin hẹn lại kiếp lai sinh…với bao nhiêu mộng ước, ta đành vĩnh biệt hôm nay.”

Hay lớp Văn Thiên Tường trong vở Cải lương Lương Sơn Bá Chúc Anh Đài của Minh Vương - Thanh Kim Huệ, mang nỗi đau thương của nàng Chúc khi hay tin người yêu mình lìa bỏ cõi trần :” Ôi hỡi Lương… huynh, mảnh khăn hồng, còn thấm máu tươi. Tình dang dở, mà người đã xui tay. Ôi trời già lá lay, duyên trăm năm đã lỡ, tình một thuở ngậm ngùi…”

Một điệu hát từ lâu đã được nhiều người thuộc nằm lòng mỗi khi nhắc nhớ đến Cải lương. Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn đọc hiểu hơn về Văn Thiên Tường.

Nguồn: nguyetcam.vn



Thursday, August 27, 2026

NGƯỜI THÔNG MINH CÓ 5 ĐIỀU KHÔNG MUỐN HỎI, VÌ KHÔNG HỎI NÊN MỚI AN NHIÊN

Đời người phải trải qua không ít phiền não, nếu lòng cứ mãi như sóng cuộn bão tố, nhấp nhô mãi không dừng, đắm chìm trong ưu sầu của thế gian thì cả đời cũng không tìm được hạnh phúc, chi bằng cứ coi nhẹ hết thảy, chẳng cần nhớ về quá khứ, không lo sợ hiện tại, cũng chẳng cần biết về tương lai, chỉ cần biết không thẹn với lòng và bản thân nổ lực bao nhiêu là đủ.


Cuộc sống xưa nay chưa từng dễ dàng với bất kỳ ai, nó luôn đi kèm với những nhấp nhô và thách thức, rất nhiều người đều bị hủy hoại bởi phiền não của chính mình.

Vậy làm thế nào đột phá bản thân cùng những quan niệm cố hữu? Người thông minh, sẽ hiểu được điều hòa nội tâm của mình, không bị những sự tình bên ngoài ảnh hưởng, coi nhẹ ưu sầu của thế gian, nội tâm tự nhiên bình yên phẳng lặng.

1. Người trưởng thành, không hỏi về quá khứ

Tô Thức có một bài thơ viết: “Nhân sinh như quán trọ, ta cũng là lữ khách qua đường”. Nhân sinh vốn là một chuyến hành trình gian nan, tôi và bạn đều là những vị khách qua đường vội vã.

Đừng vì quá khứ mà đau buồn, bởi vì chúng ta đang sống ngay ở thời điểm hiện tại, nên cần vui vẻ thoải mái, chớ làm tăng thêm phiền não cho chính mình.

Người thực sự trưởng thành, sẽ không để cho quá khứ chiếm cứ hiện tại. Cho dù quá khứ có khó chịu đựng đến đâu, cũng đã trở thành chuyện xưa cũ, chi bằng dừng chân ở hiện tại, buông bỏ những chấp niệm vô nghĩa, sống tốt mỗi phút mỗi giây.

Quá khứ của bạn, có lẽ có rất nhiều chuyện thương tâm, nhưng nói cho cùng, những chuyện đó đều đã qua, bất kể là bạn để ý nhiều hay ít, đều không thể thay đổi được. Chi bằng để cho tâm tình của mình được hưởng chút ánh nắng ấm áp, để thời gian lưu lại những khoảnh khắc đã qua.

Kỳ thực, rất nhiều thứ chỉ cần bạn muốn buông xuống, liền có thể buông được, chỉ có buông bỏ thống khổ, mới có thể nắm lấy được hạnh phúc. Từ nay về sau, học cách bỏ qua cho chính mình. Không vì chút vụn vặt mà thút thít nỉ non, cũng không vì một người, một sự tình không đáng mà giày vò bản thân mình.

Người muốn rời đi thì hãy để họ đi, thứ gì không thuộc về mình thì cũng không cần cố lấy. Sống thanh thản thoải mái, mới là phương thức yêu bản thân mình tốt nhất.

2. Người nỗ lực, không hỏi hiện tại

Có lẽ, tình cảnh hiện tại của bạn đang không được như ý, mỗi ngày đều rất mệt mỏi, rất mờ mịt, nhưng tuyệt đối không nên vì vậy mà hoài nghi mình, thậm chí cam chịu. Nếu như bạn cũng từ bỏ mình, vậy người khác càng không có lý do để coi trọng bạn.

Nhân sinh chính là một quyển sổ tiết kiệm, bạn đầu tư mỗi một phần cố gắng, thì tương lai một ngày nào đó sẽ được đền đáp lại. Người khác có được, chỉ cần bạn nguyện ý phó xuất, cũng có thể có được giống như vậy.

Là vàng ắt sẽ phát sáng, cơ hội vĩnh viễn lưu lại cho người có chuẩn bị. Những người này chính là hiểu rõ bản thân cần gì, vĩnh viễn sẽ không bị ràng buộc trong trạng thái hiện tại. Dù cho hiện tại trôi qua không như ý, cũng sẽ không hối hận, dù cho hiện tại có đắc ý, cũng sẽ không kiêu ngạo tự mãn, buông lỏng yêu cầu đối với mình.

Chỉ cần bạn chịu cố gắng, bất cứ thời điểm nào cũng là không quá muộn. Đường tương lai, vĩnh viễn ở dưới chân của bạn chứ không phải ở trong ánh mắt của người khác. Làm tốt mỗi một chuyện đơn giản chính là không đơn giản, làm tốt mỗi một chuyện bình thường chính là không tầm thường.

Hiện tại có rất nhiều sự tình khiến bạn khổ sở, nhưng nếu sau này quay đầu nhìn lại, sẽ phát hiện cái đó cũng không phải là chuyện gì đáng kể. Thời gian là liều thuốc hay trị hết thảy những mềm yếu, bồng bột, để tương lai sẽ trở nên vững vàng.

Lúc đắc ý cần xem nhẹ, lúc thất ý cần nghĩ thoáng, tha thứ nhiều một chút, so đo ít một chút, chỉ có bạn mới chính là chỗ dựa vững chắc nhất của cuộc đời mình.

3. Người rộng lượng, không hỏi tương lai

Có người từng nói, con nít và người già khi cười đều rất hồn nhiên. Con nít là bởi vì mới bắt đầu một kiếp nhân sinh, tâm không tích trữ điều gì; người già là bởi vì nhìn thấu nhân sinh, nên tâm không còn chỗ nào trở ngại.

Kỳ thực, nếu ai cũng có được tâm thái này thì cuộc sống sẽ trôi qua rất an vui. Con người vốn không có phiền não, chỉ là khi dục vọng nhiều lên liền biến thành phiền não.

Rất nhiều người đều vì những chuyện chưa phát sinh trong tương lai mà cảm thấy sầu lo, như vậy chính là tự tìm phiền não cho mình. Hết thảy mọi chuyện đều đã có câu trả lời của nó, chỉ là thời gian còn chưa tới, bạn mới không biết giải đáp như thế nào.

Đừng nghĩ cuộc sống quá khó khăn, ai cũng đều chậm rãi mà tiến tới như thế, điều bạn có thể làm chính là cố gắng hết mình ở hiện tại, như vậy mới không khiến tương lai phải lưu lại tiếc nuối.

Có người từng nói, con nít và người già khi cười đều rất hồn nhiên. Con nít là bởi vì mới bắt đầu một kiếp nhân sinh, tâm không tích trữ điều gì; người già là bởi vì nhìn thấu nhân sinh, nên tâm không còn chỗ nào trở ngại. (Ảnh: Pinterest)

Mặc kệ kết quả như thế nào, chỉ cần cố gắng hết mình, không thẹn với tâm, như vậy là tốt rồi. Cuộc sống đơn giản, tâm hồn thanh cao chính là cảnh giới tối cao của nhân sinh.

Tâm tình, là một con sông, tâm tình tốt hay xấu, quyết định ở chỗ chiều sâu của nó. Nếu tâm lượng quá nhỏ, một sợi lông gà cũng có thể kích thích bọt nước, khiến cho mình bực bội không thôi; tâm độ lượng, khó khăn lớn hơn nữa cũng có thể tâm bình khí hòa, bình yên đối đãi hết thảy.

Quá khứ, không cần tiếc nuối; hiện tại, trân quý bội phần; tương lai, không cần sầu lo. Không hỏi tương lai, không đồng nghĩa với cam chịu, tương lai còn chưa tới, mang theo rất nhiều nhân tố không xác định. Người trí tuệ, điều hưởng thụ cả đời chính là sống tự do tự tại trong cảnh giới của chính mình.

4. Mọi chuyện không hỏi đúng sai, chỉ cần không thẹn với lòng

Mỗi người sinh ra trên đời chính là một cá thể độc lập, không thể nào tìm thấy 2 người có đặc điểm giống hệt như nhau.

Cùng là con mắt, nhưng khác nhau cách nhìn; cùng là cái miệng, nhưng lại không giống nhau về cách nói. Bạn có tư tưởng của bạn, tôi có nguyên tắc của tôi; bạn có cái nhìn của bạn, tôi cũng có quan niệm của riêng mình. Chỉ cần không thẹn với lương tâm, thì sợ gì người khác nghị luận!

5. Cuộc sống không hỏi kết quả, chỉ hỏi nỗ lực bao nhiêu

Cuộc sống cần dũng cảm tiến tới, mặc kệ nhiều khổ nhiều khó khăn nhiều mệt mỏi, đều cần kiên cường đối mặt.

Bạn cố gắng, mới có thể thu hoạch được thành quả; không cố gắng, cuối cùng chẳng làm nên trò trống gì.

Mong rằng cuộc đời của mỗi người, không phải lưu lại bất kỳ tiếc nuối nào, những tháng ngày về sau sẽ ngày càng vui vẻ thoải mái.

Tuệ Tâm / Theo: khoahoctamlinh

TRỪ DẠ - LAI HỘC


Trừ dạ - Lai Hộc

Sự quan hưu thích dĩ thành không,
Vạn lý tương tư nhất dạ trung.
Sầu đáo hiểu kê thanh tuyệt hậu,
Hựu tương tiều tuỵ kiến xuân phong.


除夜 - 來鵠

事關休戚已成空
萬里相思一夜中
愁到曉雞聲絕後
又將憔悴見春風


Đêm trừ tịch
(Dịch thơ: phanlang)

Buồn vui cũng đã thành không
Nhớ ai vạn dặm cuối năm đêm tàn
Đến khi gà hết gáy vang
Lại tiều tuỵ giữa bàng hoàng gió xuân


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Lai Hộc 來鵠 tức Lai Bằng, là thi nhân triều Đường, không rõ năm sinh, mất năm 883. Người Dự Chương (nay là Nam Xương, Giang Tây). Khoảng năm Hàm Thông thi tiến sĩ không đỗ, về ẩn ở Sơn Trạch. Thường qua lại các tỉnh Hồ Nam, Hồ Bắc, Giang Tây, An Huy... Thơ ông thường viết về cảnh đời phiêu bạt, cùng khốn, cũng có một số bài quan tâm đến nỗi đau khổ của nhân dân. "Toàn Đường thi" còn 29 bài.

Nguồn: Thi Viện