ĐỒNG TIỀN ĐẪM MÁU TỪ MA TÚY MỸ LATIN - KỲ 7: TỪ TÀU BÁN NGẦM ĐẾN TÀU NGẦM KHÔNG NGƯỜI LÁI

Vào tháng 7-2025, hải quân Colombia đã bắt giữ tàu ngầm không người lái điều khiển từ xa đầu tiên chở ma túy trên biển Caribbean.

“Vua tàu bán ngầm” Óscar Moreno Ricardo bị bắt năm 2022 - Ảnh: financecolombia.com

Công nghệ không người lái tưởng chừng là lĩnh vực độc quyền của các chủ thể nhà nước thì giờ đây đã được bọn buôn ma túy Mỹ Latin khai thác.

Ba giai đoạn phát triển của tàu ngầm chở ma túy

Theo nghiên cứu của chuyên gia Roberto Uchôa (Brazil) đăng trên tạp chí Small Wars Journal (Mỹ), tàu ngầm chở ma túy là kết quả quá trình đổi mới và thích nghi kéo dài nhiều thập niên của các băng đảng.

Quá trình này được thúc đẩy bởi khái niệm "hiệu ứng bong bóng", nghĩa là khi các cơ quan thực thi pháp luật gây áp lực lên một tuyến đường hoặc một phương pháp buôn lậu, chúng sẽ sử dụng tuyến đường khác hoặc phương pháp khác.

Tàu ngầm chở ma túy có nguồn gốc từ những năm 1980 khi chính quyền Reagan huy động quân đội chống ma túy với ra đa, máy bay, tàu chiến.

Các cảng, sân bay và tuyến hàng không được tăng cường giám sát với các hệ thống như hệ thống giám sát bằng khí cầu TARS. Vận chuyển cocaine từ Colombia sang Mỹ ngày càng rủi ro hơn và ít lợi nhuận hơn. Do đó các băng ma túy Colombia bắt đầu vận chuyển bằng tàu ngầm.

Tàu ngầm chở ma túy đầu tiên được biết đến vào năm 1993. Quá trình phát triển loại tàu này được chia làm ba giai đoạn:

- Giai đoạn thử nghiệm (1990-2004): Đây là quá trình chế tạo thử và sai. Đầu tiên rất thô sơ, thường chỉ là xuồng cao tốc có vỏ bằng sợi thủy tinh. Thế hệ tàu bán ngầm đầu tiên bằng sợi thủy tinh và gỗ trang bị động cơ công suất thấp, phạm vi và năng lực còn hạn chế.

- Giai đoạn nguyên mẫu (2005-2006): Quá trình tạo nguyên mẫu nhanh chóng, năng lực được nâng cao và sử dụng công nghệ tự hành. Thiết kế tàu đồng nhất hơn với chiều cao thấp, khả năng tàng hình cao hơn, hiệu suất hoạt động tốt hơn và kích thước lớn hơn.

- Giai đoạn tiêu chuẩn hóa và hoàn thiện (2007 tới nay): Tàu chạy nhanh hơn (tới 18km/h), đôi khi được làm bằng thép, tải trọng lớn hơn (chở tới 10 tấn).

Các tính năng tiên tiến được sử dụng phổ biến hơn như động cơ diesel kép đến 350 mã lực, lớp chắn chì phía trên giảm dấu hiệu nhiệt, hệ thống định vị phức tạp như GPS, các tính năng chống ra đa và bộ giảm thanh làm mát bằng nước để giảm khả năng phát hiện nhiệt.

Tàu ngầm chở ma túy không người lái đầu tiên được phát hiện trên biển Caribbean tháng 7-2025 - Ảnh: hải quân Colombia

Tàu ngầm chở ma túy đã phát triển ngành công nghiệp bí mật. Các xưởng đóng tàu được xây dựng ở các địa điểm xa xôi ẩn giữa rừng già Colombia và Ecuador để tránh bị phát hiện.

Công tác vận chuyển vật liệu như sợi thủy tinh, động cơ, thiết bị định vị và nhiên liệu đến các địa điểm biệt lập này đã cho thấy mức độ tinh vi về tổ chức và khả năng lập kế hoạch của các băng ma túy.

Chi phí đóng một tàu ngầm chở ma túy có thể tốn từ 1-2 triệu USD. Do mức đầu tư tài chính lớn nên chỉ các tập đoàn ma túy mới kham nổi. Chi phí cao có thể được bù đắp bằng lợi nhuận khổng lồ vì một chuyến có thể vận chuyển tới vài tấn ma túy.

Ngành công nghiệp bí mật này đã sản sinh nhiều chuyên gia như "vua tàu bán ngầm" Óscar Moreno Ricardo. Sau khi bị bắt năm 2022, hắn tiết lộ các băng ma túy đã bắt cóc nhiều kỹ sư hải quân có chuyên môn cao để ép họ tham gia đóng tàu ngầm chở ma túy.

Tàu bán ngầm chở 6,6 tấn cocaine bị chặn bắt xa bờ đến 900km cách Azores (Bồ Đào Nha) tháng 3-2025 - Ảnh: theolivepress.es

Buổi bình minh của tàu ngầm không người lái

Ban đầu tàu ngầm chở ma túy hoạt động chủ yếu ở Thái Bình Dương chở ma túy từ Colombia sang Trung Mỹ và đến Mỹ.

Thập niên vừa qua, các băng ma túy thực hiện bước ngoặt chiến lược là lập đầu cầu chở ma túy xuyên Đại Tây Dương bằng tàu ngầm. Sau nhiều năm nghi ngờ, tháng 11-2019 châu Âu đã thu giữ được chiếc tàu ngầm chở ma túy đầu tiên vượt Đại Tây Dương trong chiến dịch Marea Negra (Thủy triều đen).

Tàu loại bán ngầm dài 22m bằng sợi thủy tinh, chở 3.068kg cocaine trị giá hơn 150 triệu USD khởi hành từ Brazil qua gần 6.500km băng Đại Tây Dương đến bờ biển Galicia (Tây Ban Nha).

Suốt hành trình dài một tháng, thủy thủ đoàn ba người phải đối phó điều kiện sống khắc nghiệt vì tàu ngầm chật chội, tối tăm lại ẩm ướt và mất vệ sinh. Thức ăn chỉ toàn đồ hộp, thanh năng lượng và đồ uống giữ tỉnh táo.

Họ phải dùng túi để đi vệ sinh. Do tiếp xúc thường xuyên với độ ẩm và hơi nhiên liệu độc hại nên cơ thể họ đầy vết loét. Họ dùng điện thoại vệ tinh thông thường và la bàn để định vị.

Hầu hết tàu ngầm đều thuộc loại tàu bán ngầm tự hành (SPSS) với buồng lái và ống xả động cơ nhô lên mặt nước. Tàu di chuyển độ sâu 2m đủ để mắt thường không nhìn thấy và ra đa khó phát hiện.

Do phụ thuộc động cơ diesel, lâu lâu tàu phải nổi lên để thông gió khoang lái và thải khói. Đây là lúc tàu dễ bị phát hiện nhất. Cuối tháng 3-2021, tàu bán ngầm chở ma túy đầu tiên đóng tại châu Âu bị phát hiện tại Málaga (Tây Ban Nha).

Sự kiện hải quân Colombia bắt giữ tàu ngầm không người lái điều khiển từ xa vào tháng 7-2025 là bước ngoặt quan trọng về công nghệ và chiến lược của các băng ma túy Mỹ Latin. Tàu của Băng vùng Vịnh (Colombia) bị bắt gần Santa Marta. Do tàu không chở hàng nên có thể đang trong giai đoạn thử nghiệm và đã tích hợp nhiều chức năng tiên tiến như sau:

- Chỉ huy và kiểm soát (C2): Yếu tố quan trọng nhất là hệ thống điều khiển. Tàu ngầm được trang bị ăng ten vệ tinh Starlink.

- Động cơ và thiết kế tàng hình: Tàu ngầm được thiết kế với hình dạng thủy động lực học để tạo khả năng tàng hình. Hình dạng này làm giảm vệt sóng trên mặt nước và hấp thu tín hiệu ra đa thấp.

- Khả năng và tầm hoạt động: Tàu ngầm nguyên mẫu này chở tới 1,5 tấn cocaine và tầm hoạt động từ 800-1.280km nhưng chắc chắn các mẫu mới hơn sẽ có khả năng cao hơn.

Với tàu ngầm không người lái, các băng ma túy Mỹ Latin đã loại bỏ được điểm yếu lớn nhất của chúng là yếu tố con người.

Một khi tàu ngầm bị bắt sẽ không có nguy cơ khai báo. Do không có người theo tàu nên quy trách nhiệm cho chúng càng khó, từ đó không đủ chứng cứ để truy tố.

Ngoài ra, không có người theo tàu nên không cần bảo đảm thực phẩm, không khí, nghỉ ngơi, do đó tàu ngầm có thể hoạt động dài ngày hơn. Ví dụ tàu có thể neo đậu hàng tuần chờ điều kiện lý tưởng để giao ma túy.

Chi phí đầu tư ban đầu rất cao nhưng chi phí vận hành mỗi chuyến hàng sẽ giảm vì không phải trả công cho thủy thủ đoàn. Như vậy mô hình kinh doanh tổng thể hiệu quả hơn, bền vững hơn và cuối cùng là sinh lời nhiều hơn.

-------------------------

Hiện nay các băng ma túy Mỹ Latin đã biết sử dụng vũ khí và chiến thuật của chiến tranh hiện đại. Ngoài tàu ngầm không người lái, chúng còn phát triển UAV và thiết bị nổ tự chế dành cho UAV.

>> Kỳ tới: UAV lắp thiết bị nổ tự chế

Hoàng Duy Long / Tuoitre

10 MÓN ĂN PHẢI THỬ KHI ĐẾN THIÊN TÂN

Nằm ở phía Bắc Trung Quốc, bên bờ sông Hải Hà, Thiên Tân không chỉ nổi bật với kiến trúc mang dấu ấn phương Tây mà còn là thiên đường ẩm thực đường phố đầy màu sắc. Với sự hòa quyện tinh tế giữa ẩm thực Bắc Kinh, Sơn Đông và vị biển đặc trưng, Thiên Tân mang đến những món ăn khiến bất kỳ du khách nào cũng phải dừng chân thưởng thức.

Trong bài viết này, studyinchina.io sẽ đưa bạn khám phá 10 món ăn đặc sản Thiên Tân nhất định phải thử, từ món ăn truyền thống cho tới những món ăn đường phố nổi tiếng khắp Trung Quốc.

Crepe mặn (煎饼果子)

Không chỉ là một món ăn sáng phổ biến, bánh kẹp Thiên Tân (crepe mặn) còn được xem là “quốc hồn quốc túy” của ẩm thực Thiên Tân. Với lớp vỏ mỏng tráng từ bột đậu xanh nguyên chất, nhân gồm trứng, bánh giòn hoặc dầu cháo quẩy, phết thêm tương đậu lên men và chút chao đỏ, mỗi chiếc bánh là sự kết hợp hoàn hảo giữa mềm – giòn – bùi – béo – mặn ngọt hài hòa.

Tinh hoa của văn hóa bữa sáng miền Bắc Trung Quốc

Khác với nhiều nơi đã “hiện đại hóa” món này bằng rau sống, thịt nguội hay sốt mayonnaise, người Thiên Tân vẫn kiên trì giữ nguyên công thức cổ truyền như một cách gìn giữ hồn cốt quê hương. Chính điều này đã giúp bánh kẹp được vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể của thành phố từ năm 2018.

Nếu bạn muốn cảm nhận một cách chân thực nhất, hãy thử chiếc bánh kẹp truyền thống giữa một sớm mùa thu trên phố Thiên Tân. Mỗi miếng cắn đều mang theo trọn vẹn hương vị tuổi thơ và niềm tự hào của người dân vùng cảng cổ. Một trải nghiệm ẩm thực Thiên Tân đáng nhớ mà bạn nhất định phải thử một lần trong đời.

Bánh bao Cẩu Bất Lý (狗不理包子)

Nằm trong top những món ăn Thiên Tân nổi tiếng nhất, bánh bao Cẩu Bất Lý là biểu tượng lâu đời của nền ẩm thực nơi đây. Ra đời từ năm 1858, món bánh đặc biệt này gây ấn tượng bởi lớp vỏ làm từ bột “bán lên men” cho độ mềm dai đặc trưng.

Phần nhân chế biến công phu từ thịt chân giò tươi tỉ lệ 3 phần mỡ – 7 phần nạc, quyện với nước hầm xương ngọt thanh theo kỹ thuật "đánh nước vào nhân" để giữ độ mọng nước mà không ngấy. Mỗi chiếc bánh đạt chuẩn phải có đúng 18 nếp gấp tỉ mỉ, tạo nên hình dáng tròn trịa, kín khít, đậm tính thủ công truyền thống.

Bánh bao Cẩu Bất Lý – Di sản ẩm thực quốc gia hơn 160 năm của Thiên Tân

Không chỉ là món ngon, bánh bao Cẩu Bất Lý còn là đặc sản Thiên Tân được xếp hạng Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia năm 2011. Câu chuyện tên gọi độc đáo – “Cẩu tử không để ý” càng khiến món ăn này trở nên thú vị và đáng nhớ.

Khi ghé thăm Thiên Tân, thưởng thức một chiếc bánh Cẩu Bất Lý nóng hổi, thơm lừng chính là cách bạn cảm nhận rõ nhất sự tinh túy, chuẩn mực và niềm tự hào trong từng nếp gấp của ẩm thực Thiên Tân. Đây là món ăn xứng đáng được thử ít nhất một lần trong đời.

Bánh cháy sốt mặn (锅巴菜)

Trong kho tàng ẩm thực Thiên Tân, Guōbācài – Bánh cháy sốt mặn (锅巴菜) hay dân gian còn gọi là “Gābācài” là một món ăn Thiên Tân độc đáo mà bất kỳ ai từng nếm thử đều khó quên. Món này được làm từ bánh kếp chiên vàng (từ bột đậu xanh và kê), cắt nhỏ rồi chan nước sốt đậm vị, tạo nên sự hòa quyện hài hòa giữa mềm, giòn, cay, thơm và béo ngậy.

Điểm đặc trưng của Guōbācài nằm ở lớp bánh viền giòn và nước sốt nấu từ quế, đại hồi cùng thảo mộc, pha sánh vừa đủ để thấm đều từng miếng bánh mà không bị đặc hay loãng. Khi ăn, người ta rưới thêm tương mè, nước chao đỏ và một chút dầu ớt – tạo nên tổng thể hương vị đậm đà, kích thích vị giác cho cả ngày mới.

Món bánh cháy sốt mặn đặc trưng trong bữa sáng của người Thiên Tân

Được ưa chuộng từ thời nhà Thanh, món ăn dân dã này vẫn được người Thiên Tân gìn giữ qua nhiều thế hệ. Những tiệm lâu đời như “Đại Phúc Lai” vẫn phục vụ Guōbācài theo đúng công thức cổ truyền.

Nếu bạn muốn khám phá một đặc sản Thiên Tân đậm chất đời thường mà tinh tế đến từng chi tiết, Guōbācài chính là món ngon nên thử ít nhất một lần khi đặt chân đến thành phố cảng này.

Bánh quẩy ngọt Thiên Tân (天津麻花)

Trong thế giới ẩm thực Thiên Tân, bánh quẩy ngọt xoắn sợi là món ăn dân dã nhưng chứa đựng kỹ nghệ làm bánh tinh xảo bậc nhất.

Nổi bật nhất phải kể đến thương hiệu Quế Phát Tường Thập Bát Nhai (桂发祥十八街麻花) – được mệnh danh là “quốc túy” trong dòng bánh truyền thống và đã được công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể cấp quốc gia vào năm 2014.

Điểm đặc biệt của bánh quẩy ngọt xoắn sợi nằm ở lớp bột “bán lên men”, vừa đủ độ đàn hồi để giữ bánh giòn, không quá xốp. Nhân bánh là hỗn hợp thập cẩm như hạt óc chó, mơ xanh, vừng, mứt… được trộn trực tiếp vào bột, tạo vị bùi ngọt xen lẫn thanh mát.

Món quà ngọt ngào mang hương vị kỹ nghệ truyền thống

Sau công đoạn “bảy lần nhào – bảy lần ép”, từng sợi quẩy xoắn đều tay được chiên đến khi rỗng ruột. Lớp trong tạo hình tổ ong giòn rụm, không đặc, không khô.

Đến Thiên Tân, nhất định phải thử một sợi bánh má huā – không chỉ vì hương vị thơm bùi hấp dẫn, mà còn bởi đây là đặc sản Thiên Tân mang đậm dấu ấn văn hóa, là món quà lưu giữ cả ký ức và tinh thần thủ công suốt hơn một thế kỷ.

Bánh nếp chiên giòn “Lỗ Tai” (耳朵眼炸糕)

Trong kho tàng ẩm thực Thiên Tân, bánh rán nếp chiên giòn “Lỗ Tai” là một món ăn lâu đời gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ. Được làm từ bột gạo nếp dẻo thơm, nhân đậu đỏ ngọt bùi và chiên ngập trong dầu mè, chiếc bánh nhỏ bé này mang trong mình tinh thần thủ công truyền thống, từ nguyên liệu đến kỹ thuật chế biến.

Tên gọi “Lỗ Tai” xuất phát từ một con hẻm nhỏ ở Thiên Tân – nơi món bánh này ra đời vào cuối đời nhà Thanh. Cái tên lạ tai nhưng dễ nhớ này đã theo bánh rán đi suốt hành trình trở thành một đặc sản Thiên Tân nổi tiếng trên toàn quốc.

Món quà vặt giòn thơm mang đậm hồn phố Thiên Tân

Điểm đặc sắc của món bánh nằm ở lớp vỏ được “trụng bột” bằng nước sôi trước khi tạo hình, giúp bánh giòn rụm bên ngoài mà vẫn dẻo mềm bên trong. Nhân đậu đỏ truyền thống bùi béo, kết hợp cùng lớp vỏ thơm mùi dầu mè tạo nên hương vị đặc trưng khó quên.

Nếu bạn ghé Thiên Tân, đừng bỏ qua món bánh rán giòn thơm này – không chỉ vì vị ngon lạ miệng, mà vì đó là một phần hồn xưa phố cũ, một nét tinh túy của ẩm thực Thiên Tân vẫn được gìn giữ nguyên vẹn cho đến hôm nay.

Món xào truyền thống ba vị (老爆三)

Nếu muốn trải nghiệm trọn vẹn ẩm thực Thiên Tân, bạn không thể bỏ qua Lão Bạo Tam – món ăn cổ truyền thuộc nhóm “món xào bốc lửa” trong mâm cỗ Bát Đại Oản danh giá. Dù không quá nổi tiếng ngoài Trung Quốc, nhưng đây lại là món ruột của bao thế hệ người Thiên Tân, thể hiện rõ nét phong cách nấu nướng nhanh – mạnh – chuẩn vị của miền Bắc Trung Hoa.

Món xào “60 giây” đậm chất Thiên Tân

Điểm đặc sắc nằm ở “tam” – ba loại nguyên liệu chính gồm gan heo mềm đậm, cật heo giòn sần sật và thăn heo mềm ngọt, được phối hợp hoàn hảo để tạo cảm giác đa tầng khi nhai. Nhưng tinh hoa thực sự nằm ở kỹ thuật “bạo” – xào siêu nhanh trên lửa lớn chỉ trong vòng 60 giây, yêu cầu đầu bếp phải thật thuần thục để món chín tới, giữ trọn vị ngon.

Nước sốt “mặn – thơm – hậu ngọt” cùng với cú chốt cuối cùng là một vệt giấm chua rưới vào chảo đang nóng tạo nên hương thơm bốc lên nức mũi, chính là nét đặc trưng của món ngon Thiên Tân này.

Một món ăn tưởng chừng đơn giản nhưng lại đậm đà bản sắc vùng miền – Lão Bạo Tam xứng đáng được nếm thử ít nhất một lần trong đời khi bạn đặt chân đến Thiên Tân.

Cá chép chiên sốt chua ngọt (罾蹦鲤鱼)

Nếu phải chọn một món ăn Thiên Tân vừa ngon vừa đẹp, xứng đáng gọi là “tác phẩm nghệ thuật sống”, thì Cá chép chiên sốt chua ngọt – Tăng bính lý ngư chắc chắn đứng đầu danh sách.

Món cá chép chiên giòn này không chỉ hấp dẫn bởi hương vị, mà còn bởi tạo hình độc đáo: đuôi cong dựng, vảy cá nở giòn như cánh hoa, sống động như đang bật nhảy khỏi mặt nước, đúng như cái tên “Tăng bính” gợi hình.

Điểm đặc biệt là cá vẫn giữ nguyên lớp vảy, sau khi chiên sơ sẽ được rưới đều dầu nóng lên thân. Nhờ kỹ thuật “định hình bằng dầu sôi”, từng lớp vảy phồng lên, giòn tan nhưng không cứng, tạo hiệu ứng thị giác đầy ấn tượng.

Món cá “biểu diễn” đỉnh cao của ẩm thực Thiên Tân

Cuối cùng, cá được rưới nước sốt chua ngọt pha dầu hoa tiêu, hòa quyện vị chua thanh, ngọt nhẹ, cay tê nồng nàn rất đặc trưng của ẩm thực Thiên Tân.

Từng được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp thành phố, Cá chép chiên sốt chua ngọt thường xuất hiện trong các bữa tiệc lớn tại Thiên Tân. Nếu có dịp ghé thăm vùng đất này, nhất định phải thử một lần để cảm nhận sự tinh xảo trong từng lớp vảy, từng cú “nhảy” đầy nghệ thuật từ gian bếp ra bàn tiệc.

Bánh khô Dương Thôn (杨村糕干)

Trong kho tàng ẩm thực Thiên Tân, bánh khô Dương Thôn là món điểm tâm dân dã nhưng mang giá trị văn hóa sâu sắc. Ra đời từ thời Minh (khoảng thế kỷ XV) tại vùng Dương Thôn, quận Vũ Thanh, Thiên Tân – món bánh này từng được vua Càn Long khen ngợi là “món quà ân huệ cho phụ nữ và trẻ nhỏ” vì tính mềm, dễ tiêu, giàu dinh dưỡng.

Điểm nổi bật của bánh nằm ở nguyên liệu gạo “Tiểu Trạm” – đặc sản của vùng Bắc Vận Hà – phối hợp theo tỉ lệ vàng giữa gạo tẻ và gạo nếp (7:3), cho vỏ bánh khô nhưng không bở, chắc mà vẫn dẻo. Nhân bánh truyền thống gồm hai vị: đậu đỏ bùi béo, mứt sơn tra chua thanh – vừa ngon miệng vừa tốt cho tiêu hóa.

Điểm tâm cổ truyền hơn 600 năm của ẩm thực Thiên Tân

Toàn bộ quy trình chế biến gồm 12 công đoạn thủ công. Từ ngâm gạo, xay đá, rây bột, ép khuôn đến sấy tự nhiên, thể hiện rõ nét tinh thần tỉ mỉ trong món ăn Thiên Tân xưa.

Ngày nay, bánh khô Dương Thôn vẫn là món quà không thể thiếu trong lễ đầy tháng, tiệc Tết hay làm quà biếu quê hương. Nếu có dịp đến Thiên Tân, đừng bỏ lỡ cơ hội thưởng thức chiếc bánh mộc mạc mà lưu giữ trọn vẹn hồn xưa Trung Hoa.

Bánh lê hấp mềm (熟梨糕)

Nhắc đến ẩm thực Thiên Tân, thật khó bỏ qua hình ảnh những chiếc xe đẩy nhỏ tỏa khói nghi ngút, kèm theo tiếng còi hơi “xì—xè—ẹt” đặc trưng, báo hiệu mẻ bánh lê hấp vừa chín tới.

Món ăn dân dã này thực chất là phiên bản đường phố của “甑糕” – bánh gạo hấp truyền thống, được người Thiên Tân biến tấu thành hình thức gọn nhẹ, dễ mang đi, phù hợp nhịp sống đô thị.

Bánh lê hấp – Món bánh giản dị gói trọn ký ức tuổi thơ Thiên Tân

Bánh được làm từ bột gạo xay mịn, hấp trong nồi đồng phun hơi, cho phần cốt mềm dẻo, thơm mùi gạo mới. Khi chín, người bán sẽ rưới thêm các loại topping thủ công như đậu đỏ nghiền, siro đường đỏ, mè rang, óc chó hay mứt hạt, tạo nên vị ngọt dịu, béo bùi quyện hòa trong từng miếng bánh nóng hổi.

Điểm khiến món món ăn Thiên Tân này trở nên đặc biệt chính là chiếc van phát còi trên nồi hấp. Tiếng còi báo hiệu bánh chín không chỉ thu hút khách mà còn là âm thanh gợi nhớ cả một thời thơ ấu cho thế hệ 7x, 8x nơi đây.

Nếu có dịp ghé Thiên Tân, nhất định hãy thử một lần món bánh ngỡ giản dị nhưng đong đầy ký ức và hồn phố này.

Theo: studyinchina

CON GÁI RƯỢU

Tôi gặp cha con họ trong một quán phở gần nhà thờ Ba Chuông, hồi năm 80 hay 81 gì đó.

Tối đó trời mưa. Đi chơi về khuya, tôi tấp vào quán phở. Quán vắng khách, chỉ có hai người: ông già và cô gái. Họ đang uống rượu, thủ thỉ nói chuyện. Tô phở đã kết thúc mà mưa chưa dứt. Sài Gòn mưa tháng Bảy nhì nhằng bất kể lúc nào, tối khuya hay nửa đêm về sáng cũng không chừa…

Chú em qua đây làm một ly cho ấm bụng, ông già nâng ly nói với qua. Đúng là buồn ngủ gặp chiếu manh. Mưa rả rích thế này, đang thèm rượu, mà uống một mình, cay ai chịu nổi! Không khách sáo, tôi bước qua bàn ông, cạn ly.

Ông già chỉ qua cô gái với chút hãnh diện: Đây là con gái tôi. Nó làm ở tổ hợp đan lát. Hôm nay nó lãnh lương, rủ bố đi nhậu. Cô gái trạc hai mươi, tóc ngắn, có da thịt, trông có vẻ quyết đoán.

Ông tự giới thiệu là họa sỹ. Trước năm 75, có triển lãm tranh ở nhiều nơi, kiếm tiền rủng rỉnh, tay chơi một thời. Bây giờ chẳng ai mua tranh, bèn đi vẽ thuê pa-nô, áp-phích qua ngày. Tôi dốt hội họa bẩm sinh, dốt từ thời đi học, và bây giờ vẫn dốt, nên không hào hứng lắm với chuyện tranh ảnh, nhưng nghe ông kể cuộc đời lãng tử của ông, chuyện văn nghệ sĩ Sài Gòn…, cũng thấy vui vui. Chuyện vãn, tôi đoán ông khoảng ngoài năm mươi, tóc dài chấm vai, thưa, nhiều sợi bạc, mắt hõm sâu, tinh anh, mặt gầy, xương xẩu, áo sơ mi đuôi tôm rộng thùng thình. Trông ông có vẻ già hơn tuổi nhiều.

Tô mồi gân bò còn hơi đầy, nhưng xị rượu gần cạn. Có vẻ như cha con họ uống nhiều, nói nhiều và nghe nhiều hơn là ăn. Tôi gọi thêm xị rượu, Xin phép chú, từ chai này cháu tính, mời chú và cô em… Ông xua tay, hơi to giọng: Chú em gọi rượu được, tính tiền được, nhưng không được gọi tôi bằng chú, phải gọi là anh, mình là dân nghệ sĩ… Ông già chơi thế mới… nghiệt. Tôi hơn cô gái chừng năm, sáu tuổi chứ nhiêu. Thiệt lỡ cỡ… Tôi rót rượu mời ông, mời cô gái. Cô chỉ nhấp môi, lí nhí: Cám ơn… chú. Lỡ cỡ là ở chỗ đó! Ông già cười ha hả: Con này nó chỉ phá mồi.

Rượu ngấm qua bờ môi… Bỗng nhiên ông đứng dậy, lảo đảo, một tay vịn mép bàn, và hát:

Ngày mai lênh đênh trên sông Hương
Theo gió mơ hồ hồn về đâu?
Sóng sầu dâng theo bao năm tháng
Ngóng về đường lối cũ tìm em…

Tiếng hát không cần nhịp, lúc ngắn lúc dài, khi hát khi nói, lúc nhỏ lúc to… Ông khom người xuống, tay phải áp vào tim, tay trái giang ra diễn đạt. Đã còng lưng sẵn, khi hát trông ông lại càng còng đến thảm hại.

Ông hát không cần người nghe, hát cho chính ông, hát để trang trải nỗi lòng. Rồi ông thẳng người lên:

Thương em thì thương rất nhiều
mà duyên kiếp lỡ làng rồi
Xa em, lòng anh muốn nói…

Giọng ông khàn, gào lên như tiếng con gà bị cắt tiết. Tôi nhìn sang cô gái, mắt cô chăm chăm nhìn cha. Tôi buột miệng: Mẹ đâu? Mắt cô vẫn không rời cha, môi mím chặt: Bỏ đi rồi! Tôi thấy khóe mắt cô có giọt nước…

Những năm tháng đó, lòng người đổ vỡ nhiều, kẻ đi người ở, tâm trạng lao đao, nhân tình thế thái… Giọng hát của ông họa sĩ dở nhất trên đời, nhưng nghe ông hát, nhìn ông diễn mới cảm ra được số phận thế nào… Tiếng hát không đi vào lòng người thì đi về đâu? Ánh mắt của cô con gái nhìn cha đã ám ảnh tôi cả một đoạn đường dài…

*

Cách đây không lâu, tôi có đọc một truyện ngắn của một cô gái kể về cha mình. Cha cô là một người đàn ông có trách nhiệm, nghiêm khắc, thương con. Từ ngày qua Mỹ, ông làm quần quật để lo cho các con ăn học. Mục tiêu của ông là thế, rồi dựng vợ gả chồng. Mẹ cô tiếng Anh kém, chỉ ở nhà nội trợ.

Đến tuổi, mẹ cô lãnh tiền già, ba cô lãnh lương hưu. Mẹ cô bỗng đổi tính đổi nết, ăn nói ngang ngược, suy diễn lung tung. Ba cô trở nên ít nói, suốt ngày ở trong phòng, niềm vui duy nhất là đứa cháu ngoại. Rồi một hôm ba cô bỏ đi, để lại mảnh giấy nhắn, đừng lo cho ông và cũng đừng tìm ông. Cô lo lắng, dọ hỏi khắp nơi. Không ai biết tin về ông.

Một hôm cô nhận được thiệp mừng sinh nhật của ông gửi cho con gái cô. Ông nhớ cháu ngoại. Thư không ghi địa chỉ người gửi. Cô xin nghỉ phép, lần theo dấu bưu điện tìm cha. Hai cha con gặp nhau ở quán cà phê. Cô mời ông về nhà để cô chăm sóc, nhưng ông từ chối. Ông cho biết ông đang trông cửa hàng cho một người bạn học. Bà ta đã góa chồng, hiện ở với đứa con gái trạc tuổi cô. Cả hai đều quý ông, và ông cảm thấy thoải mái khi ở đó. Trông cha cô khỏe ra, vui hơn, cô thấy yên tâm.

Vài năm sau, ông về thăm nhà. Ngày hôm sau bị đột quỵ, rồi mất ở bệnh viện vài ngày sau đó. Mẹ cô cũng than khóc như bất cứ bà vợ mất chồng nào khác. Ở nghĩa trang, cô thấy xa xa hai người phụ nữ mặc đồ đen, một già, một trung niên, lặng lẽ đứng dưới gốc cây. Một trong hai người dùng khăn chậm nước mắt. Linh cảm cho cô biết họ là ai. Cô tiến về phía họ, định nói lời cám ơn đã chăm sóc cha cô những năm tháng cuối đời, nhưng cả hai đã quay lưng, bước ra khỏi nghĩa trang. Cô cảm thấy có điều gì đó ân hận và nuối tiếc…

Chuyện chấm dứt ở đây.

Cô thương cha, cô muốn phụng dưỡng, chăm lo ăn uống, sức khỏe cho ông. Cô cũng hiểu cha cô buồn bực, khổ tâm vì những lời nói ngang ngược của mẹ. Là con, cô cảm thấy mình khó xử. Cô muốn cha vui. Nhưng liệu cô có hiểu, người già như cha cô, khi xong nghĩa vụ với con cái, thường có xu hướng quay về với quá khứ, với những ước mơ thời trẻ, không phải để thực hiện hay nuối tiếc, mà để sống với giấc mơ, đắm chìm với nó như một níu kéo mà phần lớn cuộc đời, vì cơm áo gạo tiền, vì trách nhiệm với gia đình họ đã không dám phiêu lưu.

Người già thấm thía số phận hơn người trẻ. Lý trí và cảm xúc, cố chấp và khoan dung, tự tôn và nhẫn nhục… Yếu tố mâu thuẫn trong những cặp đôi này đan xen vào nhau, vế sau thường trội hơn vế trước. Người già thường nghiêng về vế sau: cảm xúc, khoan dung và nhẫn nhục.

Như con hổ già trong gánh xiếc bỗng nhiên nhớ rừng, người già thường cô đơn, dễ tủi. Họ cần sự cảm thông và chia sẻ, nhưng bất cần trước sự mỏng manh của chính mình, hờ hững với tiện nghi vật chất. Thế giới tâm linh trở nên gần gũi hơn.

Với người già, thức ăn trở nên nhạt nhẽo, sức khỏe là điều miễn cưỡng. Con cái quan tâm đến cha mẹ già như một đối tượng khách quan; chữ hiếu được làm tròn bằng sự chăm sóc duy ý chí với những kiến thức khoa học hiện đại. Nước mắt chảy xuôi là quy luật, nhưng chảy ngược như thế liệu có phải là những thứ người già cần?

Khi cha mất, cô mới nhận ra nhu cầu tinh thần của ông. Người đàn bà lặng lẽ ở nghĩa trang đã làm cô hiểu ra điều đó.

Cô hiểu, nhưng chưa thấu được những giọt nước mắt “không chính danh” mà người phụ nữ kia đã phải nuốt ngược vào tim. Tử Kỳ mất rồi, cây đàn Bá Nha còn để làm gì? Cô chưa với tay được tới tri âm. Chưa với tay được, có lẽ vì cô chưa bao giờ ngồi… nhậu với cha cô. (chữ “nhậu”ở đây mà hiểu theo nghĩa cụng ly chan chát, thì buồn chết). Không khí bàn nhậu thường làm tâm hồn người ta chùng lại, đôi khi nói với khoảng không, nói mà như không nói. Trong những khoảng khắc đó, cô có thể bắt gặp được cha cô. Người già biết quãng đời còn lại của họ như gió thoảng, sống chỉ là sống nốt cho hết tuổi đời…

*

Tôi không có duyên để gặp cha con ông họa sỹ lần thứ hai. Chẳng biết bây giờ họ ra sao… Nếu gặp lại, có thể tôi vẫn nhận ra ông. Ông không thể già hơn được nữa. Còn cô gái, bây giờ cũng xấp xỉ năm mươi với nếp nhăn trên khóe mắt, và còn biết bao biến đổi khác… Chỉ một lần gặp, rồi ba mươi năm trôi qua, làm sao có thể nhớ được khuôn mặt.

Nhưng nếu gặp nhau ở quán rượu, chỉ cần bắt gặp ánh mắt của cô nhìn cha, có thể tôi sẽ nhận ra. Đó là ánh mắt xót xa thương cảm vô bờ, rõ ràng là ánh mắt của người mẹ, không phải của đứa con nhìn cha. Chắc chắn tôi sẽ nhận ra.

Vũ Thế Thành, Đà Lạt, 2012

(Trích sách “Những thằng già nhớ Mẹ”, tái bản 2022)

BIỂN ĐỎ PANJIN - KỲ QUAN THIÊN NHIÊN ĐỘC ĐÁO NHẤT TRUNG QUỐC

Đỏ rực, mênh mông và đẹp như một giấc mơ, Biển Đỏ Panjin là tuyệt tác thiên nhiên hiếm có mà không nơi nào trên thế giới sở hữu. Đến đây, du khách sẽ có cảm giác như đang bước trên một “tấm thảm đỏ” khổng lồ do chính thiên nhiên dệt nên.

Nằm bên bờ vịnh Bột Hải, cách trung tâm thành phố Panjin của tỉnh Liêu Ninh khoảng 40km, Biển Đỏ Panjin (Red Beach Panjin) là một trong những kỳ quan thiên nhiên độc đáo và hiếm có nhất của Trung Quốc. Không giống những bãi biển thông thường với bờ cát trắng và làn nước xanh, nơi đây nổi tiếng bởi những cánh đồng thực vật màu đỏ trải dài bất tận, tạo nên khung cảnh tựa như một tấm thảm nhung khổng lồ phủ kín vùng đất ngập nước. Vẻ đẹp siêu thực ấy khiến Biển Đỏ Panjin trở thành điểm đến nổi tiếng không chỉ tại Trung Quốc mà còn được nhiều tạp chí du lịch quốc tế bình chọn là một trong những cảnh quan thiên nhiên kỳ lạ nhất thế giới.

Thực tế, tên gọi “Biển Đỏ” không xuất phát từ màu nước biển mà đến từ loài thực vật đặc biệt mang tên “Suaeda salsa” – một loài cây chịu mặn sinh trưởng trên các bãi bồi ven biển. Mỗi năm, khi mùa xuân bắt đầu, những mầm cây non nhú lên với sắc đỏ nhạt pha chút xanh. Đến mùa hè, cây phát triển mạnh hơn và dần chuyển sang màu đỏ sẫm. Khi tiết trời sang thu, đặc biệt từ giữa tháng 9 đến giữa tháng 10, toàn bộ cánh đồng Suaeda salsa đồng loạt đổi sang sắc đỏ thắm rực rỡ, phủ kín hàng nghìn hecta đất ngập nước. Từ trên cao nhìn xuống, cả khu vực như được thiên nhiên khoác lên một tấm áo đỏ khổng lồ, nổi bật giữa màu xanh của lau sậy, ruộng lúa và mặt nước trong xanh, tạo nên một bức tranh thiên nhiên đẹp đến khó tin.

Biển Đỏ Panjin thực chất là một hệ sinh thái đất ngập nước ven biển rộng lớn với diện tích hàng chục nghìn hecta, được xem là một trong những vùng đất ngập nước được bảo tồn tốt nhất tại Trung Quốc. Khu vực này không chỉ sở hữu những thảm thực vật đỏ đặc trưng mà còn bao gồm các cánh đồng lau sậy bạt ngàn, những con kênh đan xen, các bãi bồi ven biển và những cánh đồng lúa màu mỡ. Chính sự kết hợp hài hòa giữa nhiều kiểu cảnh quan đã tạo nên một hệ sinh thái phong phú, nơi thiên nhiên vẫn giữ được vẻ nguyên sơ hiếm có giữa nhịp sống hiện đại.

Không chỉ hấp dẫn bởi màu đỏ kỳ diệu, Biển Đỏ Panjin còn là “thiên đường” của các loài chim nước. Đây là điểm dừng chân quan trọng trên tuyến di cư Đông Á – Australia, một trong những tuyến đường di cư lớn nhất thế giới của các loài chim. Mỗi năm, hơn 260 loài chim với số lượng lên tới hàng trăm nghìn cá thể tìm đến đây để nghỉ ngơi, kiếm ăn và sinh sản. Trong số đó có nhiều loài quý hiếm như sếu mào đỏ, hạc trắng phương Đông, cò thìa mặt đen và nhiều loài chim nước đang được bảo tồn. Chính giá trị sinh thái to lớn ấy đã giúp Panjin trở thành điểm đến lý tưởng cho những người yêu thiên nhiên, các nhà nghiên cứu sinh học cũng như những nhiếp ảnh gia đam mê ghi lại vẻ đẹp của động vật hoang dã.

Mùa thu luôn được xem là thời điểm đẹp nhất để khám phá Biển Đỏ Panjin. Mặc dù khu thắng cảnh mở cửa đón khách từ khoảng tháng 5, nhưng phải đến khoảng giữa tháng 9 và kéo dài đến giữa tháng 10, Suaeda salsa mới đạt màu sắc rực rỡ nhất. Đây cũng là lúc thời tiết Liêu Ninh mát mẻ, bầu trời trong xanh và ánh nắng dịu nhẹ, rất thuận lợi cho việc tham quan, chụp ảnh và ngắm cảnh. Đặc biệt, vào khoảng từ 4 đến 5 giờ chiều, khi ánh hoàng hôn dần buông xuống, những tia nắng vàng cam phủ lên thảm thực vật đỏ tạo nên khung cảnh vô cùng lãng mạn. Sắc đỏ, sắc vàng và màu xanh của bầu trời hòa quyện với nhau, biến cả vùng đất ngập nước thành một bức tranh sơn dầu khổng lồ khiến bất kỳ ai cũng phải trầm trồ.

Điểm đặc biệt của Suaeda salsa nằm ở khả năng thích nghi tuyệt vời với môi trường đất mặn và kiềm – nơi rất ít loài thực vật có thể sinh trưởng. Cây bắt đầu nảy mầm từ tháng 3-6, ra hoa vào khoảng tháng 7-8, kết hạt trong tháng 9-10 trước khi chín hoàn toàn vào đầu tháng 11. Khi nhiệt độ giảm xuống vào cuối thu, những thảm cỏ đỏ dần chuyển sang màu tím sẫm rồi khô héo để chuẩn bị cho một chu kỳ sinh trưởng mới. Chính quá trình thay đổi màu sắc theo từng giai đoạn phát triển đã tạo nên nét đẹp độc đáo, khiến Biển Đỏ Panjin mỗi mùa lại mang một diện mạo khác nhau.

Đến với Biển Đỏ Panjin, hoạt động được nhiều khách du lịch yêu thích nhất chính là tản bộ trên những cây cầu gỗ được xây dựng uốn lượn xuyên qua các cánh đồng Suaeda salsa. Những lối đi này kéo dài hàng kilomet, đưa du khách tiến sâu vào trung tâm vùng đất ngập nước mà vẫn đảm bảo bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên. Từ đây, du khách có thể chiêm ngưỡng những thảm thực vật đỏ trải dài đến tận chân trời, hít thở bầu không khí trong lành và cảm nhận sự yên bình hiếm có giữa thiên nhiên rộng lớn. Mỗi góc nhìn đều mang đến những khung cảnh khác nhau, đặc biệt vào sáng sớm khi sương còn giăng nhẹ hay lúc chiều tà khi ánh nắng nhuộm vàng cả không gian.

Nếu muốn cảm nhận Biển Đỏ Panjin từ một góc nhìn khác, du khách có thể lựa chọn các chuyến tham quan bằng thuyền xuất phát từ Red Beach Wharf. Con thuyền nhẹ nhàng lướt qua những con kênh giữa vùng đất ngập nước, đưa du khách len lỏi qua các thảm cỏ đỏ, rừng lau sậy và những bãi chim tự nhiên. Từ mặt nước nhìn vào, toàn bộ khung cảnh hiện lên rộng lớn và yên bình hơn rất nhiều. Đây cũng là cơ hội tuyệt vời để ghi lại những bức ảnh toàn cảnh, đồng thời quan sát các loài chim nước trong môi trường sống tự nhiên mà không làm ảnh hưởng đến chúng.

Một điểm nhấn khác của Biển Đỏ Panjin là khu đầm lầy lau sậy (Reed Marsh Wetlands). Những cánh đồng lau sậy cao quá đầu người trải dài theo các con kênh tạo nên khung cảnh vừa thơ mộng vừa hoang sơ. Khi những cơn gió từ vịnh Bột Hải thổi qua, cả cánh đồng lau đồng loạt đung đưa như những con sóng mềm mại giữa đất trời. Đây cũng là nơi trú ngụ của nhiều loài chim nước và là địa điểm lý tưởng để quan sát động vật hoang dã trong môi trường tự nhiên.

Bên cạnh giá trị du lịch, Biển Đỏ Panjin còn đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với môi trường sinh thái của khu vực Đông Bắc Trung Quốc. Hệ thống đất ngập nước nơi đây giúp điều hòa khí hậu, lọc nước, chống xói mòn bờ biển và tạo môi trường sinh sống cho hàng trăm loài động thực vật quý hiếm. Chính vì vậy, công tác bảo tồn luôn được chính quyền địa phương đặc biệt chú trọng nhằm gìn giữ vẻ đẹp nguyên sơ và đa dạng sinh học của khu vực cho các thế hệ tương lai.

Không quá sôi động hay náo nhiệt như nhiều điểm du lịch nổi tiếng khác, Biển Đỏ Panjin hấp dẫn du khách bằng vẻ đẹp thanh bình, độc đáo và gần như không nơi nào có được. Giữa những thảm thực vật đỏ rực trải dài đến tận chân trời, những cánh đồng lau sậy bồng bềnh trong gió và tiếng chim trời vang vọng khắp không gian, mỗi khoảnh khắc tại Panjin đều mang đến cảm giác thư thái và choáng ngợp trước sự kỳ diệu của thiên nhiên. Nếu có dịp du lịch Trung Quốc, đừng bỏ lỡ cơ hội ghé thăm Biển Đỏ Panjin để tận mắt chiêm ngưỡng một trong những kỳ quan sinh thái đẹp và độc đáo nhất Châu Á!

Theo: vietviettourism

ĐỒNG TIỀN ĐẪM MÁU TỪ MA TÚY MỸ LATIN - KỲ 6: BIẾN TIỀN MA TÚY THÀNH TIỀN ĐIỆN TỬ

Vào tháng 6-2024, Bộ Tư pháp Mỹ đã công bố cáo trạng đối với đường dây do Edgar Joel Martinez-Reyes cầm đầu tại Los Angeles. Đường dây này chủ yếu rửa tiền cho băng ma túy Sinaloa khét tiếng ở Mexico thông qua con đường mua tiền điện tử.

Edgar Joel Martinez-Reyes - tên rửa tiền cho băng Sinaloa ở Los Angeles - Ảnh: latimes.com

Do tiền điện tử có ưu điểm giao dịch nhanh, xuyên biên giới và ẩn danh nên ngày càng được các băng ma túy tận dụng.
ELLIPTIC

Chiến dịch Fortune Runner và hơn 47 triệu USD

Edgar Joel Martinez-Reyes (45 tuổi) bị lộ trong cuộc điều tra liên bang mang tên chiến dịch Fortune Runner kéo dài nhiều năm. Cuộc điều tra do Cơ quan Phòng chống ma túy (DEA) của Mỹ và đơn vị điều tra hình sự cùa Sở Thuế vụ (IRS-CI) phụ trách. Trong vụ án này, Martinez-Reyes đã câu kết với nhóm môi giới người Trung Quốc ở Mỹ để rửa hơn 47 triệu USD tiền ma túy cho băng Sinaloa. 24 người đã bị truy tố. Giữa tháng 12-2025, Martinez-Reyes đã nhận tội rửa tiền tại tòa án liên bang ở Los Angeles.

Theo điều tra, từ tháng 10-2019 đến 10-2023 hắn đã nhập khẩu số lượng lớn ma túy vào Mỹ và bán thu được số tiền khổng lồ bằng đô la Mỹ.

Đầu năm 2021, hắn đích thân sang Mexico gặp băng Sinaloa và đạt được thỏa thuận về cách thức rửa tiền ma túy bằng cách mua tiền điện tử thông qua nhóm môi giới người Trung Quốc ở Mỹ. Khi trở về Mỹ, hắn đã rửa tiền ma túy theo cách này để chuyển tiền về Mexico.

Nhóm nghiên cứu và điều tra của Công ty phân tích Elliptic (Anh) giải thích thông thường các bước rửa tiền qua tiền điện tử diễn ra như sau:

l Các nhóm rửa tiền chuyên nghiệp nhận tiền mặt ma túy và gửi vào tài khoản ngân hàng Mỹ bằng nhiều hình thức truyền thống như lấy danh nghĩa các công ty sử dụng nhiều tiền mặt, chuyển số lượng lớn tiền mặt, chuyển tiền qua hoạt động kinh doanh và/hoặc qua các công ty bình phong.

- Sau đó chuyển tiền trong ngân hàng mua các loại tiền mã hóa ổn định (stablecoin), thường là Tether (USDT) trên blockchain Tron hoặc Ethereum qua trung gian của các nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo (VASP).

- Kế đến chuyển tiền điện tử vào tài khoản tiền điện tử hoặc ví điện tử không lưu ký thuộc sở hữu của băng Sinaloa hoặc do băng Sinaloa chỉ định.

- Khi băng Sinaloa nhận được tiền điện tử ở Mexico, chúng sẽ bán lại với giá chiết khấu theo thỏa thuận để đổi lấy ngoại tệ USD hoặc đồng nội tệ peso Mexico.

Một số ví dụ sau đây cho thấy băng Sinaloa và băng Jalisco New Generation Cartel (CJNG) ở Mexico, băng Primeiro Comando da Capital (PCC) ở Brazil và băng MS-13 ở Mỹ đều dùng đến tiền điện tử:

- Ngày 20-11-2024, Mỹ đã tịch thu 5,4 triệu USD trong ba ví điện tử liên quan đến hoạt động rửa tiền cho các băng ma túy.

- Ngày 4-3-2024, Giám đốc Martin Mizrahi ở Las Vegas đã bị kết tội âm mưu lừa đảo các công ty và rửa 4 triệu USD thu được từ lừa đảo và buôn ma túy. Mizrahi đã hợp tác với các băng ma túy Mexico chuyển tiền bán ma túy thành bitcoin và gửi vào nhiều ví điện tử.

- Ngày 26-9-2023, Mario Alberto Jimenez Castro cùng chín tên khác bị kết án vì rửa tiền cho nhóm Los Chapitos thuộc băng Sinaloa, trong đó có rửa tiền qua tiền điện tử.

- Ngày 17-3-2023, Sergio Antonio Duarte Frias bị bắt ở Guatemala và bị kết án vì rửa 869.000 USD tiền bán ma túy cho băng Sinaloa bằng cách mua tiền điện tử.

Băng Primeiro Comando da Capital (PCC) ở Brazil đã đầu tư tiền điện tử và rửa tiền ma túy thông qua khai thác bitcoin - Ảnh: The Guardian

Làm thế nào nhận dạng tiền điện tử ma túy?

Nhóm nghiên cứu và điều tra của Công ty Elliptic nhận xét do tiền điện tử có ưu điểm giao dịch nhanh, xuyên biên giới và ẩn danh nên ngày càng được các băng ma túy tận dụng. Tiền điện tử giúp chúng hoạt động hiệu quả hơn thay vì phụ thuộc vào các công ty bình phong và các tài khoản ngân hàng truyền thống như trước.

Các băng ma túy có thể mua tiền điện tử vì nhiều mục đích khác nhau, sau đây là một số ví dụ:

- Khai thác và đầu tư bitcoin: Băng PCC ở Brazil đã đầu tư tiền điện tử và rửa tiền ma túy thông qua khai thác bitcoin. Công ty khai thác bitcoin Jacatorta ở Brazil có liên quan đến băng này. Do các khoản đầu tư vào tiền điện tử kém hiệu quả, tranh chấp đã từng xảy ra trong nội bộ đầu não băng PCC.

- Hối lộ: Sáu tên thuộc một tổ chức rửa tiền Trung Quốc đã bị truy tố vào tháng 9-2020 vì rửa tiền cho băng ma túy Mexico thông qua các sòng bạc, dịch vụ chuyển tiền mặt và các công ty bình phong. Tiền điện tử đã được sử dụng ở Mỹ để hối lộ nhằm đổi lấy hộ chiếu.

- Mua bán ma túy và tống tiền: Theo điều tra của Trường Ngoại giao thuộc Đại học Georgetown, băng MS-13 ở Mỹ đã yêu cầu thanh toán bằng tiền điện tử trong các phi vụ buôn ma túy và tống tiền.

- Máy ATM tiền điện tử: Kết quả điều tra của châu Âu và Mỹ xác định các băng ma túy đã dùng máy ATM tiền điện tử để đổi tiền mặt thành tiền điện tử, sau đó chuyển tiền điện tử vào ví của các băng ma túy.

- Tài trợ khủng bố: Từ những năm 1990, nhiều báo cáo đã phát hiện mối liên hệ giữa các băng ma túy Mỹ Latin với các tổ chức khủng bố Hồi giáo như Hezbollah.

Để nhận dạng tiền điện tử ma túy cần lưu ý một số dấu hiệu đáng nghi ngờ như sau:

- Tiền gửi vào các tài khoản của VASP được rút ra nhanh chóng trong vòng 24 giờ khiến số dư tài khoản gần như bằng không.

- Giao dịch gửi vào/rút ra rất nhanh từ các tài khoản đáng ngờ.

- Thực hiện các giao dịch hoán đổi chuỗi chéo (trao đổi tiền điện tử trực tiếp giữa các mạng lưới blockchain khác nhau mà không cần qua sàn) trong các VASP. Ví dụ như nhận token Ethereum nhưng rút ra token Tron.

- Khối lượng giao dịch lớn với các tài khoản có nhiều yếu tố giống nhau (ví dụ người dùng ở cùng địa bàn với băng ma túy tình nghi).

- Chủ tài khoản nhận tiền gửi stablecoin đáng ngờ cũng là người trả tiền gas cho các địa chỉ gửi tiền.

Khi so sánh giá trị tiền điện tử trong các vụ truy tố và tịch thu gần đây với thu nhập hằng năm ước tính hơn 1 tỉ USD của các băng ma túy, các nhà nghiên cứu nhận thấy tỉ lệ tiền điện tử chiếm rất nhỏ, từ đó suy ra các phương pháp rửa tiền truyền thống vẫn tiếp tục chiếm ưu thế.

Dù vậy kết quả theo dõi hoạt động rửa tiền thông qua tiền điện tử có thể vạch trần cơ sở hạ tầng cùng bọn điều hành các băng ma túy và các nhóm rửa tiền chuyên nghiệp, từ đó truy vết và triệt phá các giao dịch rửa tiền dễ dàng hơn.

Theo Công ty phân tích TRM Labs (Mỹ), tiền điện tử có nguồn gốc từ tiền ma túy được dùng để mua các hóa chất tiền chất dùng để sản xuất ma túy. Trong hơn 120 nhà sản xuất hóa chất tiền chất Trung Quốc được nghiên cứu vào năm 2024 ở 26 thành phố và 16 tỉnh Trung Quốc, 97% đã yêu cầu thanh toán bằng tiền điện tử.

Ngoài ra có thể chuyển trực tiếp tiền ma túy thành tiền điện tử theo hai cách. Một là mua số lượng lớn tiền điện tử trên các sàn giao dịch. Người mua là bọn trung gian hoặc doanh nghiệp sử dụng nhiều tiền mặt.

Hai là sử dụng các sàn giao dịch tiền điện tử và mạng lưới ví điện tử. Một khi tiền được luân chuyển qua mạng lưới ví điện tử sẽ khó truy vết nguồn gốc và điểm đến cuối cùng của dòng tiền.

-------------------------

Từ nhiều nguồn thu nhập bằng cách đa dạng hóa thị trường, các băng ma túy ở Mỹ Latin đã mua súng máy, xe tăng, áo giáp, xe bọc thép và đặc biệt là tàu ngầm không người lái.

>> Kỳ tới: Từ tàu bán ngầm tới tàu ngầm không người lái

Hoàng Duy Long / Tuoitre

KHÁM PHÁ TRƯỜNG GIANG TAM HIỆP: THẮNG CẢNH KỲ VĨ TRÊN SÔNG DƯƠNG TỬ

Ẩn mình giữa núi non trùng điệp và dòng Trường Giang cuộn chảy, Tam Hiệp không chỉ sở hữu cảnh sắc ngoạn mục với những vách đá sừng sững, dòng nước biếc uốn lượn, nơi đây còn chất chứa bao huyền thoại và dấu ấn lịch sử ngàn năm. Hãy cùng studyinchina.io khám phá Trường Giang Tam Hiệp: Thắng cảnh kỳ vĩ trên sông Dương Tử trong bài viết dưới đây nhé.

Trường Giang Tam Hiệp ở đâu?

Tam Hiệp (三峡) là tên gọi chung của ba hẻm núi hùng vĩ nằm trên thượng lưu sông Trường Giang: Quế Hiệp, Vu Hiệp và Tây Lăng Hiệp. Trải dài từ Trùng Khánh đến Nghi Xương (Hồ Bắc), quần thể này không chỉ nổi bật bởi vẻ đẹp ngoạn mục mà còn chất chứa biết bao câu chuyện lịch sử – văn hóa của Trung Hoa cổ xưa.

Khu vực Tam Hiệp được ví như một bức tranh thủy mặc khổng lồ, nơi dòng sông uốn lượn giữa núi non trùng điệp, mây khói bảng lảng, gợi lên vẻ tráng lệ mà thâm trầm. Đây từng là nơi các bậc danh sĩ ẩn cư, các vị vua chúa viếng thăm và biết bao thi nhân lưu bút lại những vần thơ bất hủ.

Trường Giang Tam Hiệp

Một số điểm dừng nổi bật trên hành trình du ngoạn Tam Hiệp là Phong Đô Quỷ Thành, Bạch Đế Thành và thành phố Nghi Xương nơi tọa lạc đập Tam Hiệp. Mỗi điểm đến đều mang trong mình vẻ đẹp riêng và câu chuyện văn hóa độc đáo.

Phong Đô Quỷ Thành được ví như “cõi âm trần gian”, tái hiện sinh động thế giới âm phủ trong tín ngưỡng dân gian Trung Hoa. Bạch Đế Thành nằm trên mỏm đá cao bên bờ Trường Giang gắn liền với nhiều giai thoại thời Tam Quốc. Còn Nghi Xương là nơi lưu giữ nhiều di tích lịch sử và cảnh quan hữu tình.

Không chỉ là một danh lam thắng cảnh, Tam Hiệp còn đóng vai trò quan trọng về địa chính trị, giao thương và thủy lợi từ hàng ngàn năm trước.

Tam đại hiệp – Ba khe núi hùng vĩ nhất Trường Giang

Trên dòng chảy của Trường Giang, ba khe núi hùng vĩ gọi chung là Tam Hiệp (三峡) hiện lên như ba chương chính trong một bản giao hưởng sông núi. Đó là Quế Hiệp, Vu Hiệp và Tây Lăng Hiệp – mỗi hẻm núi mang một sắc thái riêng, từ dữ dội đến trầm mặc, từ kỳ vĩ đến thơ mộng. Tam Hiệp không chỉ tạo nên cảnh quan đặc sắc bậc nhất Trung Quốc mà còn là nơi ghi dấu biết bao sự kiện lịch sử, truyền thuyết dân gian và giá trị địa chất độc đáo.

Quế Hiệp (Qutang Gorge - 瞿塘峡)

Quế Hiệp (瞿塘峡), hẻm núi đầu tiên trong chuỗi Tam Hiệp, được mệnh danh là “cửa ngõ” dẫn vào thế giới sông núi kỳ vĩ của Trường Giang. Với chiều dài chỉ khoảng 8km nhưng hai bên là những vách đá dựng đứng cao hàng trăm mét, Quế Hiệp gây ấn tượng mạnh bởi sự hùng tráng và bí ẩn.

Đây là khe hẹp nhất và cũng là khe hùng vĩ nhất, có nơi sông chỉ rộng 100m. Trong 3 hiệp, Quế Hiệp là ngắn nhất, bắt đầu từ thành phố Phụng Tiết đến trấn Bạch Đế gần Bạch Đế Thành.

Quế Hiệp - hẻm núi đầu tiên trong Tam Hiệp

Điểm nổi bật nhất của Quế Hiệp là ngọn núi Trương Phi – nơi tưởng niệm vị mãnh tướng thời Tam Quốc. Bên cạnh đó là “Vách vạn lý” – một vách đá sừng sững với dòng chữ khắc cổ, minh chứng cho hành trình khai phá và bảo vệ lãnh thổ xưa kia. Khung cảnh nơi đây vừa có vẻ dữ dội của đá núi, lại vừa có sự mềm mại nhờ dòng sông xanh lặng lẽ uốn lượn phía dưới.

Quế Hiệp mang đến cho du khách cảm giác như đang lạc bước vào một bức tranh sống động. Mọi âm thanh dường như lắng lại, chỉ còn tiếng nước róc rách, tiếng gió thổi vi vu qua khe đá, và ánh sáng lọt qua kẽ núi, tạo nên một không gian đầy mê hoặc và thiêng liêng.

Vu Hiệp (Wu Gorge - 巫峡)

Vu Hiệp (巫峡) là đoạn trung tâm và dài thứ hai trong ba hẻm núi, kéo dài khoảng 45km. Khác với sự hiểm trở của Quế Hiệp, Vu Hiệp lại nổi bật với vẻ đẹp thơ mộng, u tịch. Những ngọn núi cao phủ mây, dòng nước lặng trôi, tạo nên bức tranh tự nhiên mang đậm chất thần thoại.

Vu Hiệp

Điều khiến Vu Hiệp trở nên đặc biệt chính là truyền thuyết về “Thần Nữ Phong” – ngọn núi mang hình dáng người thiếu nữ đứng soi mình bên dòng nước. Tương truyền, nàng là một tiên nữ xuống trần giúp dân khai hóa, sau đó hóa thành núi canh giữ vùng sông nước. Hình ảnh ấy không chỉ mang tính biểu tượng mà còn gợi lên vẻ đẹp thi vị giữa thiên nhiên và con người.

Cảnh sắc Vu Hiệp như chốn bồng lai, khiến lòng người dịu lại giữa những xô bồ thường nhật. Nơi đây là điểm đến yêu thích của những ai muốn tìm sự tĩnh lặng, cảm nhận sự thanh sạch của sơn thủy, và lắng nghe những truyền thuyết vẫn âm vang giữa rừng núi.

Tây Lăng Hiệp (Xiling Gorge - 西陵峡)

Tây Lăng Hiệp (西陵峡) là hẻm núi cuối cùng và dài nhất trong ba đại hiệp, kéo dài tới 66km, bắt đầu từ Tỉ Qui và kết thúc tại Nghi Xương. Khác với vẻ thơ mộng của Vu Hiệp, Tây Lăng Hiệp nổi bật bởi sự hiểm trở, thác ghềnh, và những dòng nước xoáy cuộn trào. Trước khi có đập Tam Hiệp, nơi đây từng là đoạn sông nguy hiểm nhất trên toàn tuyến Dương Tử

Tây Lăng Hiệp

Tây Lăng Hiệp được chia thành nhiều đoạn nhỏ với những tên gọi gợi hình như Thanh Bá Hiệp, Bạch Dương Hiệp, Đèn Mờ Hiệp… Mỗi đoạn đều ẩn chứa những câu chuyện về lịch sử, phong tục, và cả những truyền thuyết dân gian ly kỳ. Bên cạnh đó, những hang động kỳ bí, thác nước ẩn mình và các ngôi làng cổ cũng khiến du khách không khỏi ngỡ ngàng.

Dù ngày nay dòng chảy đã được điều tiết bởi đập nước, vẻ đẹp dữ dội và tráng lệ của Tây Lăng Hiệp vẫn còn đó. Với khung cảnh núi non đan xen sông nước và mây trời, Tây Lăng Hiệp là chương kết hoàn hảo cho bản giao hưởng thiên nhiên Tam Hiệp.

Văn hóa và truyền thuyết quanh Tam Hiệp

Không chỉ nổi bật bởi cảnh sắc thiên nhiên, Tam Hiệp còn là mảnh đất thấm đẫm văn hóa và huyền thoại. Những câu chuyện dân gian về thần núi, tiên nữ, hay các nhân vật thời Tam Quốc như Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi… vẫn được người dân kể lại qua từng thế hệ.

Một trong những điểm đến nổi bật là Bạch Đế Thành, nơi gắn liền với bài thơ “Xuân giang hoa nguyệt dạ” và câu chuyện Lưu Bị lâm bệnh truyền ngôi cho Lưu Thiện. Ngoài ra, thành cổ Phong Đô – nơi được gọi là “cõi âm trần gian” – là điểm đến gây ấn tượng mạnh bởi những hình ảnh tái hiện âm phủ trong tín ngưỡng dân gian.

Động Tam Du - thành biểu tượng của văn hóa thi ca Trường Giang

Những truyền thuyết này không chỉ là một câu chuyện dân gian, mà còn phản ánh tín ngưỡng thờ thần núi – thần sông phổ biến của người dân sống dọc hai bờ Trường Giang. Với họ, thiên nhiên không đơn thuần là cảnh sắc mà còn là sinh thể linh thiêng, mang lại mùa màng, chở che làng mạc. Người dân địa phương thường tổ chức lễ tế thần sông, hội rước nước, nghi lễ cầu mưa, đặc biệt vào những mùa chuyển tiết, mưa lũ hay hạn hán.

Chính những điều này đã thổi hồn cho cảnh vật, khiến Tam Hiệp không chỉ là điểm đến để ngắm nhìn, mà còn để chiêm nghiệm. Mỗi vách núi, mỗi ngọn sóng, đều như mang một phần ký ức của đất nước Trung Hoa hàng nghìn năm lịch sử.

Đập Tam Hiệp – Đập thủy điện lớn nhất thế giới

Nằm trên sông Trường Giang ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, đập Tam Hiệp được coi là nhà máy thủy điện lớn nhất hành tinh. Con đập được xây dựng tại khu vực Tây Lăng Hiệp và chính thức vận hành từ năm 2008. Để xây dựng đập Tam Hiệp phải mất gần 18 năm để hoàn thành. Công trình khổng lồ này có độ dài hơn 2km và cao 185 mét, chứa tới 40 kilomet khối nước - tức là khoảng 40 nghìn tỉ lít.

Đập Tam Hiệp - Đập thủy điện lớn nhất hành tinh

Đập Tam Hiệp không chỉ có vai trò phát điện mà còn kiểm soát lũ và điều tiết giao thông thủy nội địa. Tuy nhiên, đằng sau vinh quang kỹ thuật ấy là hàng loạt tranh cãi. Hàng trăm nghìn người phải di dời, nhiều di tích văn hóa chìm dưới lòng hồ, và hệ sinh thái Trường Giang bị thay đổi sâu sắc. Dù vậy, không thể phủ nhận rằng đập Tam Hiệp đã trở thành biểu tượng cho tham vọng và năng lực xây dựng của Trung Quốc hiện đại.

Du khách khi đến đây có thể tham quan trung tâm điều hành, đài quan sát đập và chiêm ngưỡng toàn cảnh hồ chứa nước mênh mông. Đó là sự hòa quyện giữa kỳ quan nhân tạo và thiên nhiên, giữa thành tựu và đánh đổi, khiến mỗi người không khỏi suy ngẫm khi đứng trước công trình vĩ đại này.

Cảnh quan thiên nhiên và sinh thái bên bờ sông Trường Giang

Cảnh quan thiên nhiên tại Tam Hiệp là sự hòa quyện tuyệt mỹ giữa sông, núi, mây và rừng, tạo nên một bức tranh sơn thủy hùng vĩ mà thơ mộng. Hai bên bờ Trường Giang là những vách núi đá vôi dựng đứng, xen kẽ các triền rừng xanh mướt, thác nước đổ từ trên cao, và những hang động kỳ bí ẩn mình trong lòng núi. Mỗi thời khắc trong ngày, ánh sáng mặt trời lại phản chiếu lên mặt nước và vách đá, tạo nên những dải màu thay đổi kỳ ảo, mê hoặc lòng người.

Khu vực Tam Hiệp cũng là nơi cư trú của nhiều loài động – thực vật quý hiếm, tiêu biểu như cá heo Dương Tử, cá tầm Trung Hoa, gấu trúc nhỏ, khỉ vàng, và hàng trăm loài chim di cư. Những triền núi rậm rạp cùng khí hậu ẩm ướt đặc trưng đã tạo điều kiện lý tưởng để duy trì sự phong phú sinh học suốt hàng nghìn năm.

Trường Giang Tam Hiệp - Nơi cứ trú của nhiều loài động thực vật quý hiếm

Dù đập Tam Hiệp và quá trình hiện đại hóa từng ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường tự nhiên, nhưng các khu bảo tồn sinh thái đang dần được mở rộng và phục hồi.

Ngày nay, du khách có thể tham gia các tour sinh thái, khám phá những vùng hồ trong xanh, lắng nghe tiếng chim hót, và cảm nhận nhịp sống yên bình bên bờ Trường Giang. Đó là một cách để lắng nghe thiên nhiên, đồng thời góp phần nhỏ vào việc giữ gìn nét đẹp nguyên sơ của Tam Hiệp.

Tam Hiệp - Biểu tượng du lịch, văn hóa và phát triển

Tam Hiệp không chỉ là thắng cảnh, mà còn là biểu tượng cho sự hội tụ giữa thiên nhiên, lịch sử, văn hóa và con người. Thiên nhiên nơi đây không chỉ đẹp – mà còn hùng vĩ, đa tầng, chất chứa những tầng lớp sinh thái nguyên sơ và bí ẩn. Từ dòng Trường Giang cuộn chảy đến các hẻm núi dựng đứng, từng khe đá, từng dải mây đều như mang theo linh hồn của đất trời, khiến mỗi bước chân lữ khách trở nên sâu lắng.

Đối với văn hóa Trung Hoa đây là vùng đất thấm đẫm truyền thuyết, lịch sử và tín ngưỡng bản địa. Đó là nền văn hóa sông nước đặc sắc, vừa linh thiêng vừa bình dị, vẫn sống động trong nhịp sống hiện đại hôm nay. Không chỉ vậy, đập Tam Hiệp còn là biểu tượng của sức mạnh kỹ thuật và tầm nhìn phát triển. Sự kết hợp giữa cảnh quan kỳ vĩ, chiều sâu văn hóa và vai trò chiến lược trong nền kinh tế khiến Tam Hiệp trở thành điểm đến độc đáo, không thể thay thế.

Trường Giang Tam Hiệp - Biểu tượng văn hóa, du lịch và phát triển

Hàng triệu du khách trong và ngoài nước mỗi năm đã đến đây không chỉ để ngắm cảnh, mà còn để hiểu hơn về một Trung Hoa cổ kính đang hòa mình vào thời đại mới, nơi quá khứ và tương lai cùng giao thoa giữa dòng Trường Giang vĩ đại.

Theo: studyinchina

MỘT TIẾNG EM - ĐINH HÙNG

Một tiếng em

Từ giã hoàng hôn trong mắt em

Tôi đi tìm những phố không đèn

Gió mùa thu sớm bao dư vị

Của chút hương thầm kia mới quen

Cùng bóng hàng cây gập giữa đường

Âm thầm tôi ngỏ tấm tình thương

Bao nhiêu hoài bão, bao hy vọng

Nói hết cho lòng nhẹ mối vương

Rồi đây trên những lối đi này

Ta sẽ cùng ai tay nắm tay

Nhịp bước năm cung đàn ảo tưởng

Buông chìm tâm sự nửa đêm nay

Từng bước trôi cùng trăng viễn khơi

Thâu đêm chưa hiểu miệng ai cười

Nụ cười gửi tự thiên thu lại

Tiền kiếp xưa nào em hé môi?

Dĩ vãng nào xanh như mắt em

Chao ôi! màu tóc rợn từng đêm

Hàng mi khuê các chìm sương phủ

Vời vợi ngàn sao nhạt dáng xiêm

Kỷ niệm thơm từ năm ngón tay

Trăng lên từng nét gợn đôi mày

Bóng hoa huyền ảo nghiêng vầng trán

Chưa ngát hương tình, hương đã bay

Sông biển nào nghe thấu nỗi niềm?

Sóng đâu còn khoé mắt thâm nghiêm

Lòng ơi hoài vọng bao giờ nói

Thăm thẳm trùng dương một tiếng em

Nhẹ bước chiêm bao tưởng lạc đường

Rưng rưng mùi phấn bỗng ngùi thương

Sương đầm vạt áo mong manh lệ

Sao rụng bay vào tóc dạ hương

Tôi lánh trần ai đi rất xa

Bâng khuâng sao lạnh ánh trăng tà

Ngày mai hứa hẹn bừng hương cỏ

Tôi sẽ say nằm ngủ dưới hoa

Đinh Hùng - Xuân 1959

 Trích trong tập thơ Đường vào tình sử (1961)

Bài thơ này đã được nhạc sĩ Nguyễn Hiền phổ nhạc thành bài hát Mái tóc dạ hương.

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Đinh Hùng (3/7/1920 - 24/8/1967) người làng Phượng Dực, tỉnh Hà Đông cũ, nay là xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên, Hà Nội. Ngoài việc ký tên thật Đinh Hùng, ông còn dùng bút hiệu Thần Đăng khi làm thơ châm biếm và Hoài Điệp Thứ Lang khi viết tiểu thuyết.

Đinh Hùng là con út cụ Hàn Phụng (tên Phụng, chức quan Hàn lâm thị độc), thuở nhỏ theo bậc tiểu học tại Trường Sinh Từ, rồi bậc trung học tại Trường Bảo Hộ, tức Trường Bưởi tại Hà Nội. Sau khi đậu Cao đẳng Tiểu học hạng bình thứ và được học bổng theo ban chuyên khoa để thi tú tài bản xứ thì ông “thần Ái tình đã hiện đến cùng một lúc với sự thành công đầy hứa hẹn trên” (theo lời kể của Vũ Hoàng Chương), khiến ông bỏ ngang để theo nghiệp viết văn, làm thơ.

Nguồn: Thi Viện