BÍ ẨN VỤ TÀU NGA BỊ CHÌM KHI CHỞ "HÀNG HÓA TUYỆT MẬT" Ở ĐỊA TRUNG HẢI KỲ 1: DIỄN BIẾN SỰ CỐ

Theo CNN, cách đây hai năm, tàu chở hàng Ursa Major của Nga đã xảy ra hàng loạt vụ nổ và chìm trong hoàn cảnh bí ẩn, cách bờ biển Tây Ban Nha khoảng 96 km.

Tàu Ursa Major di chuyển qua vùng biển Bồ Đào Nha hồi tháng 12/2024. Ảnh: Không quân Bồ Đào Nha

Bí ẩn vụ tàu Nga chìm khi chở "hàng hóa tuyệt mật" ở Địa Trung Hải

Số phận bất thường của tàu Ursa Major vẫn là điều bí mật kể từ khi chìm ngày 23/12/2024. Nhưng theo điều tra của CNN, vụ việc có thể đánh dấu động thái can thiệp hiếm hoi và rủi ro cao của quân đội phương Tây nhằm ngăn Nga chuyển giao công nghệ hạt nhân nâng cấp cho Triều Tiên. Con tàu Ursa Major rời cảng chỉ hai tháng sau khi Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un điều quân hỗ trợ chiến dịch quân sự đặc biệt của Moskva tại Ukraine.

Hàng loạt hoạt động quân sự gần đây quanh xác tàu càng làm dấy lên nghi vấn về hàng hóa và điểm đến của con tàu. Theo dữ liệu bay công khai, máy bay đánh hơi hạt nhân của Mỹ đã bay qua khu vực xác tàu hai lần trong năm qua. Một nguồn tin nắm rõ cuộc điều tra của Tây Ban Nha cho biết xác tàu cũng bị một tàu nghi là gián điệp Nga tiếp cận một tuần sau khi chìm và sau đó xảy ra thêm bốn vụ nổ.

Chính phủ Tây Ban Nha hầu như không công bố thông tin, chỉ đưa ra tuyên bố ngày 23/2/2025 sau sức ép từ phe đối lập. Chính phủ nước này xác nhận thuyền trưởng người Nga nói với điều tra viên Tây Ban Nha rằng tàu Ursa Major chở các bộ phận của hai lò phản ứng hạt nhân tương tự loại dùng trên tàu ngầm, đồng thời không chắc chúng có chứa nhiên liệu hạt nhân hay không.

Diễn biến khiến tàu Ursa Major chìm xuống đáy Địa Trung Hải vẫn chưa được làm rõ. Theo nguồn tin nắm nội dung cuộc điều tra Tây Ban Nha, sự việc có thể liên quan tới việc sử dụng một loại ngư lôi hiếm nhằm xuyên thủng thân tàu. Vụ việc xảy ra trong những tuần cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Joe Biden, khi chiến sự Ukraine diễn biến có lợi cho Nga và Mỹ muốn tránh leo thang trực tiếp với Nga.

Kỳ 1: Diễn biến sự cố

Tàu Ursa Major (còn được gọi là Sparta 3) từng tham gia chiến dịch quân sự của Nga tại Syria để sơ tán thiết bị quân sự Nga. Ngày 2/12/2024, tàu này cập cảng nhiên liệu Ust-Luga ở vịnh Phần Lan trước khi di chuyển tới khu bốc dỡ container ở cảng St. Petersburg. Theo hồ sơ công khai, tàu rời cảng ngày 11/12/2024 để tới Vladivostok ở Viễn Đông Nga, chở hai “nắp hố ga” cỡ lớn, 129 container rỗng và hai cần cẩu Liebherr lớn.

Trước đó, tháng 10/2024, chủ sở hữu tàu là công ty liên kết nhà nước Oboronlogistics thông báo các tàu được cấp phép vận chuyển vật liệu hạt nhân. Video tua nhanh quá trình chất hàng tại Ust-Luga mà CNN phân tích cho thấy các container được đưa vào khoang tàu, để lại khoảng trống phía dưới vị trí đặt các “nắp hố ga” sau đó.

Con tàu đi dọc bờ biển Pháp rồi bị máy bay và tàu Hải quân Bồ Đào Nha theo dõi khi đi qua vùng biển nước này. Theo Hải quân Bồ Đào Nha, hai tàu quân sự Nga Ivan Gren và Aleksandr Otrakovsky hộ tống con tàu này. Sáng 22/12/2024, phía Bồ Đào Nha ngừng theo dõi.

Hình ảnh tàu Ursa Major bị nghiêng trên mặt nước. Ảnh chụp màn hình: CNN

Khoảng bốn giờ sau, khi ở vùng biển Tây Ban Nha, tàu Ursa Major giảm tốc mạnh khiến lực lượng cứu hộ Tây Ban Nha liên lạc kiểm tra tình trạng khẩn cấp. Theo điều tra của chính quyền hàng hải địa phương tại cảng Cartagena, thủy thủ đoàn trả lời rằng tàu vẫn ổn.

Tuy nhiên khoảng 24 giờ sau, tàu Ursa Major đổi hướng đột ngột và lúc 11h53 ngày 23/12/2024 phát tín hiệu cầu cứu khẩn cấp. Cuộc điều tra cho biết ba vụ nổ xảy ra bên mạn phải, có khả năng gần phòng máy, khiến hai thủy thủ thiệt mạng. Sau đó tàu nghiêng mạnh và mất khả năng di chuyển.

14 thành viên thủy thủ đoàn sống sót rời tàu bằng xuồng cứu sinh và được tàu cứu hộ Salvamar Draco của Tây Ban Nha tiếp nhận. Lúc 19h27, một tàu quân sự Tây Ban Nha tới hỗ trợ. Nhưng nửa giờ sau, tàu quân sự Nga Ivan Gren yêu cầu các tàu khác giữ khoảng cách hai hải lý và sau đó đề nghị trao trả ngay các thủy thủ được cứu.

Cơ quan cứu hộ hàng hải Tây Ban Nha khẳng định phải tiến hành hoạt động cứu nạn và điều trực thăng tới kiểm tra người sống sót. Một video cho thấy nhân viên cứu hộ cố vào phòng máy nhưng thấy cửa bị niêm phong. Người này kiểm tra khu sinh hoạt của thủy thủ đoàn và nhìn vào các container, phát hiện hai container chứa rác, lưới đánh cá và thiết bị khác.

Theo nguồn tin nắm cuộc điều tra, tàu Ursa Major khi đó vẫn ổn định và khó có khả năng chìm ngay. Nhưng lúc 21h50, tàu Ivan Gren bắn nhiều pháo sáng đỏ lên hiện trường và sau đó xảy ra bốn vụ nổ. Mạng lưới Địa chấn Quốc gia Tây Ban Nha ghi nhận bốn tín hiệu địa chấn tương tự đúng thời điểm và khu vực đó, có dạng giống thủy lôi hoặc vụ nổ khai thác đá trên mặt đất.

Tới 23h10, tàu Ursa Major được xác nhận đã chìm. 14 thủy thủ Nga sống sót được đưa vào cảng Cartagena, bị cảnh sát và điều tra viên Tây Ban Nha thẩm vấn. Theo tuyên bố của chính phủ Tây Ban Nha gửi phe đối lập, thuyền trưởng Nga tỏ ra ngần ngại khi nói về hàng hóa trên tàu do lo ngại cho an toàn cá nhân.

Theo tuyên bố, thuyền trưởng bị gây sức ép để giải thích rõ ông muốn nói gì với cụm từ “nắp hố ga”, vốn là tên hàng hóa ghi trong hồ sơ tàu. Cuối cùng ông thừa nhận đó là các bộ phận của hai lò phản ứng hạt nhân tương tự loại dùng trên tàu ngầm. Theo lời khai chưa thể xác minh, chúng không chứa nhiên liệu hạt nhân.

Nguồn tin nắm rõ cuộc điều tra cho biết thuyền trưởng Nga tên Igor Anisimov cho rằng tàu sẽ được chuyển hướng tới cảng Rason của Triều Tiên để giao hai lò phản ứng. Cuộc điều tra của Tây Ban Nha đặt câu hỏi về hành trình vòng quanh thế giới để vận chuyển hai cần cẩu, 100 container rỗng và hai “nắp hố ga” lớn từ một cảng của Nga tới một cảng khác cũng của Nga, dù nước này có mạng lưới đường sắt rộng khắp. Điều tra cho rằng hai cần cẩu được đưa lên tàu nhằm hỗ trợ dỡ loại hàng hóa nhạy cảm khi tới Rason.

Thủy thủ đoàn được đưa về Nga vài ngày sau đó. Bốn ngày sau vụ chìm tàu, Oboronlogistics gọi đây là vụ tấn công khủng bố có chủ đích và cho biết có ba vụ nổ. Công ty này nói một lỗ thủng kích thước 50 x 50 cm được phát hiện trên thân tàu, phần kim loại cong vào trong. “Boong tàu đầy mảnh đạn”, tuyên bố cho biết.

Một tuần sau, theo nguồn tin nắm cuộc điều tra, quân đội Nga quay lại hiện trường. Tàu Yantar (chính thức được mô tả là tàu nghiên cứu Nga nhưng bị cáo buộc làm gián điệp và gây gián đoạn tại vùng biển NATO) neo phía trên xác tàu Ursa Major suốt năm ngày trước khi xuất hiện thêm bốn vụ nổ, có thể nhằm vào phần còn lại của con tàu dưới đáy biển.

Dữ liệu theo dõi hàng hải từ công ty tình báo thương mại Kpler cho thấy tàu Yantar hiện diện trong khu vực hồi tháng 1/2024, neo tại Ai Cập rồi Algeria, sau đó phát tín hiệu vị trí cách vị trí cuối cùng của tàu Ursa Major khoảng 20 km ngày 15/1/2025.

Còn tiếp: Bí ẩn vụ tàu Nga chìm khi chở "hàng hóa tuyệt mật" ở Địa Trung Hải (Kỳ cuối): Bằng chứng quan trọng

Thùy Dương / Theo: Báo Tin Tức và Dân Tộc

Link tham khảo:

https://www.facebook.com/reel/923402970731209

https://edition.cnn.com/2026/05/12/world/a-russian-ship-sank-in-mysterious-circumstances-it-may-have-been-carrying-nuclear-reactors-to-north-korea

CHỈ HAI QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI SỞ HỮU MÁY BAY "NGÀY TẬN THẾ": SO KÈ SỨC MẠNH MÁY BAY CỦA NGA VÀ MỸ

Chỉ có hai quốc gia trên thế giới sở hữu máy bay “Ngày tận thế” – những trung tâm chỉ huy bay có thể hoạt động trong kịch bản chiến tranh hạt nhân. Giữa Nga và Mỹ, đâu là bên nắm ưu thế về công nghệ, khả năng sống sót và điều hành tác chiến?

Máy bay E-4B "Nightwatch" còn được biết đến với biệt danh "máy bay ngày tận thế" đóng vai trò như một "Lầu Năm Góc bay" trong trường hợp khẩn cấp quốc gia. Justin Oakes/Không quân Hoa Kỳ

Máy bay "Ngày tận thế" của Mỹ

Mới đây, một máy bay chỉ huy chiến lược – thường được gọi là “máy bay Ngày tận thế” của Mỹ – được phát hiện bay tuần tra quanh một căn cứ không quân quan trọng tại bang Nebraska.

Theo tờ Daily Mail, máy bay cất cánh lúc 10h17 ngày 6/4 (giờ địa phương), thực hiện ít nhất sáu vòng bay quanh khu vực trước khi hạ cánh trở lại căn cứ.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, khi Tổng thống Donald Trump đưa ra thời hạn yêu cầu Iran chấp nhận kế hoạch hòa bình do Mỹ đề xuất, đồng thời mở lại eo biển Hormuz. Mỹ cảnh báo sẽ tiến hành các biện pháp quân sự nhằm vào hạ tầng trọng yếu của Iran nếu yêu cầu không được đáp ứng.

Các máy bay “Ngày tận thế” của Mỹ thường thuộc hai dòng chính là Boeing E-4B Nightwatch hoặc Boeing E-6B Mercury. Đây là những phương tiện đặc biệt, được thiết kế để duy trì khả năng chỉ huy và kiểm soát của chính phủ Mỹ trong các tình huống khẩn cấp nghiêm trọng, đặc biệt là kịch bản chiến tranh hạt nhân.

Trong trường hợp xảy ra tấn công hạt nhân khiến hệ thống chỉ huy – kiểm soát dưới mặt đất bị tê liệt, các máy bay này sẽ đóng vai trò trung tâm điều hành trên không.

Từ đây, Tổng thống và giới lãnh đạo quân sự có thể tiếp tục chỉ đạo lực lượng vũ trang, bảo đảm duy trì quyền kiểm soát chiến lược. Máy bay được gia cố để chống chịu xung điện từ (EMP) – yếu tố có thể làm tê liệt hệ thống điện tử trên diện rộng sau một vụ nổ hạt nhân.

Về năng lực kỹ thuật, các máy bay “Ngày tận thế” được trang bị hệ thống liên lạc đặc biệt, cho phép kết nối trực tiếp với tàu ngầm hạt nhân, máy bay ném bom chiến lược và các đơn vị tên lửa. Nhờ đó, mệnh lệnh chỉ huy vẫn có thể được truyền đi trong mọi tình huống khủng hoảng.

Mỗi máy bay có thể chở tối đa 112 người, tầm bay hơn 7.000 dặm, được trang bị lớp bảo vệ chống phóng xạ, cùng hệ thống 67 ăng-ten, chảo vệ tinh và nhiều thiết bị công nghệ cao.

Theo số liệu từ Không quân Mỹ, chi phí chế tạo mỗi máy bay loại này vào khoảng 223,2 triệu USD, tương đương gần 6.000 tỷ đồng.

Máy bay "Ngày tận thế" của Nga

Hiện nay, trên thế giới chỉ có hai quốc gia sở hữu máy bay "Ngày tận thế” là Mỹ và Nga. Trong đó, phiên bản của Nga được thiết kế chuyên biệt để phục vụ Tổng thống Vladimir Putin cùng các quan chức cấp cao trong những tình huống khẩn cấp, đặc biệt là kịch bản chiến tranh hạt nhân.

Theo Euronews, máy bay "Ngày tận thế” của Nga là dòng Ilyushin Il-80 là phiên bản cải tiến từ máy bay chở khách và vận tải Il-86 do Tập đoàn Ilyushin phát triển. Dù có kích thước lớn, máy bay gần như không được trang bị cửa sổ (ngoại trừ buồng lái), nhằm tăng cường khả năng bảo vệ trước các điều kiện khí quyển khắc nghiệt hoặc tác động từ vụ nổ hạt nhân.

Bên trong Il-80 là một sở chỉ huy trên không hoàn chỉnh, tích hợp hệ thống thông tin liên lạc đặc biệt đặt trong cấu trúc mái vòm trên thân máy bay. Hệ thống này được cho là có khả năng chống chịu các xung điện từ (EMP), qua đó đảm bảo duy trì liên lạc trong môi trường tác chiến khắc nghiệt.

Trong kịch bản chiến tranh hạt nhân, máy bay Il-80 đóng vai trò duy trì chuỗi chỉ huy chiến lược, cho phép Nga thực hiện các mệnh lệnh quân sự, bao gồm cả đòn đáp trả hạt nhân hoặc điều phối lực lượng trên mặt đất. Đáng chú ý, máy bay có khả năng tiếp nhiên liệu trên không, giúp kéo dài thời gian hoạt động liên tục.

Tháng 7/2021, Nga đã khởi động chương trình phát triển thế hệ máy bay "Ngày tận thế” mới.

Theo RIA Novosti, mẫu máy bay này được xây dựng trên nền tảng Ilyushin Il-96-400M. Với các cải tiến công nghệ, phiên bản mới được kỳ vọng có tầm bay xa hơn, khả năng tiếp nhiên liệu trên không và đặc biệt có thể duy trì liên lạc với tàu ngầm trong phạm vi lên tới 6.000 km.

Hiện Không có số liệu công khai cụ thể về chi phí chế tạo mỗi chiếc máy bay "Ngày tận thế" của Nga, do đây là dự án quân sự tối mật.

So sánh máy bay "Ngày tận thế" của Nga và Mỹ

Điểm tương đồng lớn nhất giữa hai hệ thống là vai trò duy trì chuỗi chỉ huy trong trường hợp hệ thống dưới mặt đất bị tê liệt. Tuy nhiên, cách thức triển khai có sự khác biệt:

Máy bay Mỹ được trang bị hệ thống liên lạc cực kỳ phức tạp, với 67 ăng-ten và chảo vệ tinh, cho phép kết nối trực tiếp với tàu ngầm hạt nhân, máy bay ném bom chiến lược và lực lượng tên lửa. Đây là mạng lưới chỉ huy đa tầng, đảm bảo mệnh lệnh được truyền đi tức thời trong mọi kịch bản.

Máy bay Nga cũng sở hữu hệ thống liên lạc đặc biệt đặt trong mái vòm trên thân, có khả năng chống xung điện từ (EMP). Phiên bản thế hệ mới dựa trên Ilyushin Il-96-400M thậm chí được kỳ vọng có thể liên lạc với tàu ngầm trong phạm vi tới 6.000 km.

Ảnh minh hoạ AI.

Khả năng sống sót và bảo vệ: Nga có xu hướng ưu tiên tối đa yếu tố bảo vệ vật lý. Il-80 gần như không có cửa sổ (ngoại trừ buồng lái), nhằm hạn chế rủi ro từ sóng xung kích, bức xạ và điều kiện khí quyển khắc nghiệt sau một vụ nổ hạt nhân.

Trong khi đó, máy bay Mỹ được gia cố bằng các lớp bảo vệ chống phóng xạ và chống EMP, nhưng vẫn giữ cấu trúc gần với máy bay thương mại cải tiến. Cách tiếp cận của Mỹ thiên về tích hợp công nghệ và khả năng vận hành linh hoạt hơn là “đóng kín” tuyệt đối như Nga.

Tầm hoạt động và khả năng duy trì trên không: Máy bay Mỹ có tầm bay hơn 7.000 dặm (khoảng 11.000 km), hoạt động liên tục trong thời gian dài nhờ khả năng tiếp nhiên liệu trên không.

Máy bay Nga cũng có khả năng tiếp nhiên liệu trên không, nhưng thông số chi tiết ít được công bố. Tuy nhiên, thế hệ mới Il-96-400M được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể tầm bay và thời gian hoạt động.

"Máy bay Ngày tận thế" IL-80của Nga.

Quy mô và chi phí: Theo dữ liệu từ Không quân Mỹ, mỗi chiếc máy bay “Ngày tận thế” có giá khoảng 223,2 triệu USD. Mỹ duy trì nhiều nền tảng khác nhau (E-4B và E-6B), tạo thành hệ sinh thái chỉ huy đa lớp.

Ngược lại, Nga hiện vận hành khoảng 4 máy bay Il-80, số lượng ít hơn, nhưng tập trung vào vai trò phục vụ trực tiếp cho Tổng thống Vladimir Putin và bộ máy chỉ huy cấp cao. Và giá mỗi chiếc máy bay "Ngày tận thế" của Nga không được công bố do bảo mật quân sự.

Như vậy, có thể thấy, Mỹ và Nga cùng theo đuổi mục tiêu duy trì năng lực chỉ huy trong kịch bản tồi tệ nhất, nhưng lựa chọn hai hướng tiếp cận khác nhau.

Mỹ xây dựng một hệ thống linh hoạt, đa nền tảng, nhấn mạnh kết nối và điều phối lực lượng toàn cầu. Trong khi đó, Nga tập trung vào khả năng sống sót và bảo vệ tối đa, biến máy bay thành một “boongke bay” dành cho lãnh đạo cấp cao.

Sự khác biệt này phản ánh rõ nét tư duy chiến lược và học thuyết quân sự của hai cường quốc quân sự hàng đầu thế giới.

Minh Anh / Theo: Dân Việt

Link tham khảo:

https://www.businessinsider.com/doomsday-plane-nuclear-war-us-air-force-presidents-military-2024-11

https://tass.com/defense/849245

CHUYỆN THÚ VỊ VỀ HẠ SĨ GẤU NỔI TIẾNG TRONG QUÂN ĐỘI BA LAN BIẾT VẬN CHUYỂN ĐẠN DƯỢC VÀ NHỮNG "CHIẾN SĨ" ĐẶC BIỆT

Giữa khói lửa Thế chiến II, quân đội Ba Lan từng có một “người lính” đặc biệt: Wojtek – chú gấu nâu Syria được nuôi trong đơn vị, biết uống bia, hút thuốc và thậm chí còn giúp vận chuyển đạn dược trên chiến trường. Lịch sử quân sự thế giới còn ghi nhận nhiều chiến sĩ đặc biệt khác.

Ảnh phục dựng lại từ hình ảnh có thật bằng AI

Chuyện thú vị về Wojtek - Hạ sĩ gấu nâu nổi tiếng trong quân đội Ba Lan

Trong thế chiến thứ II, quân đội Ba Lan xuất hiện một binh sĩ đặc biệt - một chú gấu nâu khiến nhiều người chú ý.

Wojtek là một chú gấu nâu Syria được binh sĩ Ba Lan nhận nuôi. Ban đầu, Wojtek được ghi danh với cấp bậc binh nhì, sau đó được thăng lên hạ sĩ. Dù không trực tiếp chiến đấu như một người lính thực thụ, chú gấu đặc biệt này chủ yếu trở thành “liều thuốc tinh thần”, giúp cổ vũ và gắn kết các binh sĩ trên chiến trường.

Theo Britannica, năm 1942, Đại đội Cung cấp Pháo binh số 22 thuộc Quân đoàn II Ba Lan được điều đến Trung Đông để tham gia chiến đấu chống phát xít Đức. Khi đi qua khu vực gần thành phố Hamadan, Iran, các binh sĩ gặp một cậu bé chăn cừu mang theo một con gấu nâu Syria còn rất nhỏ trong chiếc bao tải. Cậu bé đã đổi con gấu con cho họ để lấy một con dao đa năng Thụy Sĩ, thịt bò đóng hộp và sô cô la.

Các binh sĩ Ba Lan quyết định nhận nuôi con gấu. Họ cho rằng mẹ của nó có thể đã bị thợ săn giết chết. Ban đầu, họ chăm sóc nó như một đứa trẻ, cho uống sữa đặc bằng một chai vodka rỗng, rồi dần dần cho ăn thêm mật ong, trái cây và mứt. Chú gấu nhanh chóng quen với cuộc sống trong đơn vị và trở nên thân thiết với những người lính. Họ đặt tên cho nó là Wojtek, cách gọi thân mật của tên Wojciech trong tiếng Ba Lan, có nghĩa là “chiến binh vui vẻ”.

Một binh sĩ tên Peter Prendys được giao chăm sóc Wojtek. Ông dạy chú gấu cách chào, vẫy tay và đi đều như một người lính. Điều thú vị là Wojtek tỏ ra rất thích thú với những bài huấn luyện này và thường làm theo một cách vui vẻ.

Ngoài những lúc được huấn luyện, Wojtek còn trở thành người bạn đặc biệt của các binh sĩ trong doanh trại. Nó thường tham gia các trò vui cùng họ như đấu vật, đấm bốc giả, chơi đùa và chạy nhảy quanh trại.

Vì có thân hình ngày càng lớn, Wojtek được cho ăn khẩu phần gấp đôi. Các binh sĩ còn thỉnh thoảng cho nó ăn vặt, uống bia và thậm chí cả hút thuốc lá. Wojtek đặc biệt thích bia, nhưng dường như nó không bao giờ bị say.

Trong các buổi tập ném lựu đạn, binh sĩ thường dùng cam để luyện tập, còn Wojtek thì thích thú chạy theo nhặt những quả cam đó. Chú gấu cũng rất thích đi xe tải. Khi còn nhỏ, nó thường ngồi ở ghế phụ bên cạnh tài xế. Khi lớn hơn, do thân hình quá to, Wojtek phải chuyển ra ngồi ở thùng sau xe.

Cũng theo Britannica, một sở thích nổi tiếng khác của Wojtek là tắm dưới vòi sen nước lạnh thật lâu. Về sau, nó còn học được cách tự mở vòi nước để tắm. Tuy nhiên, vì nguồn nước trong doanh trại có lúc khan hiếm, các binh sĩ buộc phải cấm Wojtek tự ý vào phòng tắm.

Dù vậy, có một câu chuyện rất nổi tiếng kể rằng một ngày nọ, Wojtek nhìn thấy cửa phòng tắm mở nên lặng lẽ đi vào. Tại đây, nó bất ngờ phát hiện một người Ả Rập đã lẻn vào trại lính Ba Lan, được cho là để tìm kho vũ khí nhằm chuẩn bị cho một cuộc cướp phá sau đó. Sự xuất hiện đột ngột của chú gấu khổng lồ khiến kẻ đột nhập hoảng sợ và buộc phải đầu hàng.

Sau sự việc đó, Wojtek được xem như đã lập công. Để thưởng cho “chiến binh vui vẻ” này, các binh sĩ cho nó được tắm thoải mái và uống hai chai bia.

Chính thức nhập ngũ

Năm 1944, khi Đại đội Cung cấp Pháo binh số 22 chuẩn bị sang Ý tham gia chiến dịch quân sự của phe Đồng minh, Wojtek bất ngờ gặp một rào cản đặc biệt, quy định quân đội không cho phép mang vật nuôi đi cùng.

Để chú gấu có thể tiếp tục ở lại với đơn vị, các binh sĩ Ba Lan đã tìm ra một cách hợp thức hóa rất độc đáo, cho Wojtek chính thức “nhập ngũ”. Chú gấu được phong cấp bậc binh nhì, được cấp số hiệu quân nhân và từ đó trở thành một thành viên hợp pháp của đại đội.

Người lính đặc biệt này cũng có số hiệu quân nhân, cấp bậc và sổ lương.

Sự có mặt của Wojtek mang lại niềm vui và động lực lớn cho các binh sĩ. Trong những ngày tháng chiến tranh căng thẳng, chú gấu không chỉ là người bạn đặc biệt, mà còn giúp tinh thần của cả đơn vị trở nên nhẹ nhõm, lạc quan hơn.

Đáng chú ý, Wojtek còn được cho là đã tham gia hỗ trợ trong Trận Monte Cassino vào tháng 5/1944. Theo những câu chuyện được kể lại, chú gấu đã bắt chước các binh sĩ, dùng hai chân trước ôm và vận chuyển các thùng đạn, đạn pháo từ xe tải đến vị trí chiến đấu.

Ảnh AI tạo từ ảnh thật.

Để ghi nhớ hình ảnh đặc biệt đó, Đại đội Cung cấp Pháo binh số 22 sau này đã đổi phù hiệu của mình thành hình một con gấu đang mang đạn pháo. Nhờ sự gắn bó, tinh thần phục vụ và lòng dũng cảm, Wojtek cuối cùng được thăng lên cấp hạ sĩ.

Sau khi Thế chiến II kết thúc, Wojtek cùng phần lớn thành viên trong đơn vị được đưa đến một trại tái định cư ở Scotland vào năm 1946. Tại đây, chú gấu đặc biệt này tiếp tục trở thành nguồn vui và niềm an ủi cho nhiều người lính Ba Lan sau chiến tranh.

Cuộc sống của Wojtek ở trại khá thoải mái. Chú được cho uống hai chai bia mỗi ngày, được cung cấp khẩu phần ăn gần như không giới hạn và còn có cả một bể bơi riêng để vui đùa. Đổi lại, Wojtek cũng giúp đỡ các đồng đội trong công việc thường ngày, chẳng hạn như cùng họ khiêng các cột rào khi làm việc tại một trang trại ở Scotland.

Tuy nhiên, khi quân đội bắt đầu giải ngũ, vấn đề đặt ra là Wojtek sẽ được đưa đi đâu. Các binh sĩ từng sống cùng chú cho rằng, do đã được con người chăm sóc từ nhỏ, Wojtek khó có thể tự sinh tồn nếu được thả về tự nhiên. Họ cũng không muốn đưa chú trở lại Ba Lan, bởi lúc đó chính quyền cộng sản đã nắm quyền và họ lo ngại Wojtek có thể bị sử dụng như một công cụ tuyên truyền.

Cuối cùng, vào năm 1947, Wojtek được chuyển đến Vườn thú Edinburgh. Trong những năm sau đó, chú trở thành một nhân vật nổi tiếng, thu hút nhiều du khách đến thăm. Những người đồng đội cũ của Wojtek thỉnh thoảng cũng ghé vườn thú, mang theo bia, kẹo và thuốc lá cho chú. Một số người thậm chí còn bước vào khu nuôi để chơi đùa, vật lộn với Wojtek như những ngày còn ở trong quân ngũ.

Trả lời với báo chí trước đó, Augustyn Karolewski một trong những chiến binh của Đại đội bảo đảm pháo binh số 22 đã đến thăm người đồng đội cũ vài lần và phát hiện ra rằng Wojtek vẫn đáp lại khi ông nói tiếng Ba Lan. “Ngay khi tôi gọi tên nó, nó liền ngồi dậy và lắc đầu ra vẻ muốn xin một điếu thuốc”, Karolewski nhớ lại.

Wojtek qua đời tại vườn thú vào năm 1963 ở tuổi 21. Khi chết, nó nặng gần 230 kg và cao hơn 1,8 m.

Sau này, chú còn được tạc tượng để tưởng nhớ tại Ba Lan, Scotland...và là cảm hứng của nhiều bộ phim nổi tiếng như: Chú gấu tham chiến (2011), Chú gấu Wojtek (2022).

Chó Stubby: Chú chó mang danh "trung sĩ" nổi tiếng nhất Thế chiến I

Ngoài câu chuyện của gấu Wojtek, trong Thế chiến I, câu chuyện về chú chó Stubby cũng đặc biệt thú vị.

Stubby là một chú chó được xem như linh vật không chính thức của Trung đoàn Bộ binh 102, thuộc Sư đoàn 26, còn gọi là Sư đoàn Yankee, trong Thế chiến I. Khi đơn vị được điều sang Pháp, Stubby cũng theo chân các binh sĩ ra mặt trận, tham gia chiến đấu cùng lực lượng Đồng minh bên cạnh quân đội Pháp.

Ảnh: Wikipedia

Trong 18 tháng phục vụ, Stubby đã có mặt trong 17 trận đánh và 4 chiến dịch tấn công lớn trên Mặt trận phía Tây. Chú chó này nổi tiếng vì nhiều lần cảnh báo binh sĩ trước các cuộc tấn công bằng khí mù tạt, giúp phát hiện và an ủi những người lính bị thương trên chiến trường. Một trong những câu chuyện được nhắc đến nhiều nhất là việc Stubby từng lao vào khống chế một lính Đức, giữ người này tại chỗ cho đến khi binh sĩ Mỹ kịp đến bắt giữ.

Những chiến công của Stubby được báo chí Mỹ thời bấy giờ ghi nhận rộng rãi. Sau chiến tranh, chú được trao nhiều phần thưởng danh dự, trong đó có huy chương vàng, một vạch ghi nhận bị thương trong chiến đấu và hai huân chương Trái tim Tím.

Stubby thường được gọi là chú chó chiến tranh được vinh danh nhiều nhất trong Thế chiến I, đồng thời là chú chó duy nhất được đề cử và thăng cấp lên cấp bậc trung sĩ nhờ thành tích trên chiến trường.

Sau khi qua đời, thi thể của Stubby được bảo quản và trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ. Câu chuyện về chú chó đặc biệt này cũng được đưa lên màn ảnh trong bộ phim hoạt hình Sgt. Stubby: An American Hero, ra mắt năm 2018.

Cher Ami – chú bồ câu đưa thư cứu gần 200 lính Mỹ trong Thế chiến I

Câu chuyện về chim bồ câu Cher Ami là một trong những huyền thoại cảm động nhất về động vật trong Thế chiến I.

Theo Bảo tàng Quân đội Hoa Kỳ, trong Thế chiến I, loài chim nhỏ bé này từng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc truyền tin giữa các đơn vị, nhất là khi điện thoại và vô tuyến còn hạn chế. Trong số đó, Cher Ami - chú bồ câu đưa thư của quân đội Mỹ đã đi vào lịch sử sau chuyến bay sinh tử giúp cứu sống 194 binh sĩ thuộc “Tiểu đoàn Mất tích”.

Ảnh: Bảo tàng Quân đội Mỹ

Cher Ami, trong tiếng Pháp có nghĩa là “người bạn thân yêu”, ra đời năm 1918. Đây là một trong khoảng 600 chim bồ câu thuộc Quân đoàn Tín hiệu Lục quân Mỹ được đưa sang Pháp để phục vụ nhiệm vụ liên lạc trên chiến trường.

Chim bồ câu đưa thư nổi tiếng với khả năng tìm đường trở về tổ, kể cả khi được thả ở những khu vực xa lạ. Chính khả năng định hướng đặc biệt này khiến chúng trở thành “phương tiện liên lạc sống” đáng tin cậy trong chiến tranh.

Khi điện thoại, điện báo hay vô tuyến có thể bị cắt đứt bởi bom đạn, một mẩu giấy nhỏ đặt trong ống kim loại gắn ở chân chim bồ câu đôi khi lại là hy vọng cuối cùng của cả một đơn vị.

Trong quá trình phục vụ, Cher Ami đã hoàn thành 12 nhiệm vụ đưa tin. Đây là thành tích đáng kể, bởi khi quân Đức phát hiện đối phương sử dụng chim bồ câu để truyền thông tin quan trọng, họ đã tìm cách bắn hạ chúng ngay trên không.

Nhiệm vụ nổi tiếng nhất của Cher Ami diễn ra trong Chiến dịch Meuse-Argonne năm 1918. Khi đó, một nhóm binh sĩ Mỹ thuộc Sư đoàn 77 bị cô lập trong rừng Argonne, mắc kẹt sau chiến tuyến Đức và về sau được gọi là “Tiểu đoàn Mất tích”.

Không chỉ bị quân Đức bao vây, đơn vị này còn rơi vào tình thế nguy hiểm hơn khi pháo binh Mỹ nhầm vị trí và bắt đầu bắn vào chính quân mình ngày 4/10/1918.

Trong hoàn cảnh không thể liên lạc bằng vô tuyến, chim bồ câu đưa thư trở thành lựa chọn duy nhất. Thiếu tá Charles Whittlesey và các binh sĩ lần lượt thả những con bồ câu mang thông điệp cầu cứu, nhưng gần như tất cả đều bị bắn hạ. Cuối cùng, họ chỉ còn lại Cher Ami.

Whittlesey buộc vào chân Cher Ami một mẩu giấy với nội dung khẩn cấp: “Chúng tôi đang ở dọc con đường song song với tọa độ 276,4. Pháo binh của chính chúng ta đang bắn thẳng vào chúng tôi. Vì Chúa, hãy dừng lại”.

Cher Ami cất cánh giữa làn đạn dày đặc. Chú bồ câu bị bắn xuyên ngực, rơi xuống đất, nhưng vẫn gượng dậy và tiếp tục bay. Trong tình trạng bị thương nặng, Cher Ami vượt quãng đường khoảng 25 dặm trong chưa đầy nửa giờ để đưa thông điệp về căn cứ Mỹ.

Khi đến nơi, Cher Ami vẫn còn sống nhưng bị thương nghiêm trọng. Các bác sĩ quân y đã cứu được chú chim, song Cher Ami mất chân phải và bị mù vĩnh viễn. Nhờ thông điệp mà Cher Ami mang về, pháo binh Mỹ dừng bắn vào vị trí của “Tiểu đoàn Mất tích”, giúp 194 binh sĩ sống sót trở về tuyến phòng thủ.

Với hành động dũng cảm ấy, Cher Ami được Chính phủ Pháp trao Huân chương Chiến công Croix de Guerre. Tướng John Pershing, chỉ huy Lực lượng Viễn chinh Mỹ tại châu Âu, cũng từng bày tỏ sự trân trọng đặc biệt đối với chú chim này.

Sau chiến tranh, Cher Ami được người huấn luyện là Đại úy John Carney đưa trở về Mỹ. Chú sống những ngày cuối đời tại Fort Monmouth, bang New Jersey và qua đời ngày 13/6/1919 do di chứng từ vết thương chiến tranh. Năm 1921, thi thể Cher Ami được bảo quản và trao tặng cho Viện Smithsonian trong một nghi thức trang trọng.

Trong nhiều thập kỷ, Cher Ami thường được gọi là chim mái dựa trên một số ghi chép thời chiến. Tuy nhiên, Viện Smithsonian sau đó xác định Cher Ami là chim trống. Năm 2021, nhân dịp kỷ niệm 100 năm Cher Ami được trưng bày, xét nghiệm ADN đã khẳng định điều này, khép lại một bí ẩn kéo dài suốt một thế kỷ.

Ngày nay, Cher Ami được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ thuộc Viện Smithsonian. Câu chuyện về chuyến bay cuối cùng của chú bồ câu nhỏ bé vẫn được nhắc lại như một biểu tượng đặc biệt về lòng dũng cảm, sự hy sinh và vai trò thầm lặng của những “người lính” không mang hình hài con người trên chiến trường.

Minh Anh / Theo: Dân Việt

XUÂN TỊCH TỬU TỈNH

Xuân tịch tửu tỉnh

Tứ huyền tài bãi tuý man nô,

Linh lục dư hương tại thuý lô.

Dạ bán tỉnh lai hồng lạp đoản,

Nhất chi hàn lệ tác san hô.

春夕酒醒

四弦才罷醉蠻奴

酃醁餘香在翠爐

夜半醒來紅蠟短

一枝寒淚作珊瑚

Tỉnh rượu đêm xuân

(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Rượu ngon, say cả tiếng đàn. 

Hương rượu ngây ngất, men tràn cung mây. 

Nửa đêm nến tắt đâu đây. 

Nến như nhỏ lệ, sáp gầy san hô.

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Bì Nhật Hưu 皮日休 (834-883) tự Tập Mỹ 襲美, Dật Thiếu 逸少, ngụ cư tại núi Lộc Môn 鹿門 nên có tự hiệu Lộc Môn tử 鹿門子, còn có hiệu khác là Gian khí bố y 間氣布衣, Tuý ngâm tiên sinh 醉吟先生 người Tương Dương 襄陽 (nay thuộc tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc), thi nhân đời Đường, đỗ tiến sĩ năm Hàm Tông thứ 8 (867) đời vua Ý Tông.

Nguồn: Thi Viện

SIÊU EL NINO 1877: KHỞI NGUỒN CỦA THẢM HỌA KHIẾN HƠN 50 TRIỆU NGƯỜI THIỆT MẠNG

Giới khoa học cảnh báo một đợt siêu El Nino mạnh nhất lịch sử có thể hình thành trong năm nay, làm dấy lên lo ngại về hạn hán, khủng hoảng lương thực và các hiện tượng thời tiết cực đoan trên toàn cầu, tương tự thảm họa từng khiến hơn 50 triệu người thiệt mạng vào thế kỷ 19.

Siêu El Nino 1877: Khởi nguồn của thảm họa khiến hơn 50 triệu người thiệt mạng

Khi khả năng xuất hiện một trong những đợt El Nino mạnh nhất từng được ghi nhận vào cuối năm nay ngày càng gia tăng, giới khoa học bắt đầu liên hệ tới năm 1877 - thời điểm hiện tượng này gây ra thảm họa trên quy mô toàn cầu.

El Nino là hiện tượng nóng lên của vùng nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương nhiệt đới, thường xuất hiện theo chu kỳ vài năm một lần. Năm nay, nhiệt độ nước biển tại khu vực này có thể tăng cao hơn mức trung bình tới 3 độ C và phá vỡ các kỷ lục trước đó.

Siêu El Nino và thảm họa lịch sử năm 1877

Sự thay đổi khi hậu gần 150 năm trước đã tàn phá mùa màng trên diện rộng. Điều này đặt ra câu hỏi liệu một cú sốc tương tự có thể đe dọa an ninh lương thực toàn cầu một lần nữa hay không. Đợt siêu El Nino mạnh nhất từng được ghi nhận trong giai đoạn 1877-1878 đã thúc đẩy các điều kiện dẫn tới nạn đói toàn cầu, khiến hơn 50 triệu người thiệt mạng tại Ấn Độ, Trung Quốc, Brazil và nhiều nơi khác. Con số này chiếm khoảng 3-4% dân số thế giới thời điểm đó và tương đương ít nhất 250 triệu người nếu xảy ra trong bối cảnh hiện nay.

“Đây có thể là thảm họa môi trường tồi tệ nhất từng xảy ra với nhân loại”, các nhà nghiên cứu nhận định về sự kiện này.

Thảm họa năm 1877 thực tế đã hình thành từ nhiều năm trước đó. Tình trạng hạn hán bắt đầu lan rộng khắp các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới từ năm 1875. Trong những năm tiếp theo, sự kết hợp giữa các tác động khí hậu mạnh ở Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương cùng với đợt El Nino kỷ lục đã làm hạn hán kéo dài và nghiêm trọng hơn.

Bà Deepti Singh, Phó Giáo sư tại Đại học Bang Washington, người nghiên cứu về đợt siêu El Nino này, cho rằng nạn đói không phải là hệ quả tất yếu của hạn hán. Theo bà, các chính sách của chính quyền thực dân trong thập niên 1870 đã phá vỡ những hệ thống địa phương vốn giúp cộng đồng thích ứng với biến động khí hậu. Điều này đặt ra câu hỏi liệu những hậu quả tương tự có thể tái diễn trong hiện tại hay không.

Hiện tượng El Nino dữ dội nhất từng được ghi nhận, xảy ra từ năm 1877 đến năm 1878, đã góp phần gây ra nạn đói khiến hơn 50 triệu người thiệt mạng. Ảnh: WP/ECMWF/NOAA

“Những đợt hạn hán kéo dài nhiều năm xảy ra đồng thời như trong thập niên 1870 hoàn toàn có thể xảy ra một lần nữa. Điểm khác biệt là hiện nay khí quyển và đại dương đã ấm hơn đáng kể so với những năm 1870, đồng nghĩa các hiện tượng cực đoan liên quan cũng có thể nghiêm trọng hơn”, bà Singh nhận định.

Tuy nhiên, thế giới ngày nay cũng có nhiều khác biệt quan trọng. Vào thời điểm đó, con người hoàn toàn không có khả năng dự báo sự xuất hiện của một đợt El Nino mạnh cũng như hiểu rõ tác động của nó. Phải hơn một thế kỷ sau, đợt siêu El Nino giai đoạn 1982-1983 mới giúp nâng cao đáng kể hiểu biết của giới khoa học về hiện tượng này.

Theo các chuyên gia, nhờ những bước tiến lớn trong giám sát và dự báo khí hậu, thế giới hiện được chuẩn bị tốt hơn nhiều để ứng phó với các hậu quả do El Nino gây ra. Những tổn thất thảm khốc như giai đoạn 1877-1878 khó lặp lại trong bối cảnh hiện nay, bởi nhiều yếu tố xã hội, chính trị và kinh tế từng làm trầm trọng thêm hậu quả khi đó không còn tồn tại.

Dù vậy, một hiện tượng khí hậu cực đoan như siêu El Nino vẫn có thể gây tác động đáng kể tới an ninh lương thực, đặc biệt tại những khu vực dễ bị tác động trước các điều kiện thời tiết bất lợi kéo dài, từ đó tạo ra hiệu ứng dây chuyền trên phạm vi toàn cầu.

“Nguy cơ hạn hán gia tăng do siêu El Nino sẽ đe dọa an ninh lương thực, nguồn nước và kinh tế ở nhiều khu vực, kéo theo các tác động lan rộng trong hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu vốn có tính liên kết cao”, bà Singh cảnh báo.

Thế giới chuẩn bị gì trước siêu El Nino tiếp theo?

Trong thế kỷ qua, các tiến bộ khoa học vượt bậc đã giúp thế giới có vị thế tốt hơn để đối phó với hiện tượng khí hậu cực đoan này. Các nhà khoa học từng không thể dự báo siêu El Nino vào các năm 1877, 1888 hay 1972. Tuy nhiên, hiện nay mức độ nhận thức về những gì siêu El Niño có thể gây ra đã cao hơn rất nhiều.

Đợt siêu El Nino giai đoạn 1982-1983 - vốn gây thiệt hại kinh tế rất lớn - được xem là bước ngoặt quan trọng trong quá trình nghiên cứu hiện tượng này.

Nhà khoa học khí hậu Kevin Trenberth – từng tham gia các nỗ lực quốc tế nhằm cải tổ hệ thống giám sát đại dương ở Thái Bình Dương sau đợt siêu El Niño bất ngờ năm 1982-1983, cho biết việc thiết lập hệ thống theo dõi thời gian thực đối với mô hình khí hậu quy mô lớn này là một “thành tựu quan trọng”.

Theo ông, đến giữa những năm 1990, khoảng 70 phao neo cố định đã được triển khai trên khắp Thái Bình Dương trong khuôn khổ một chương trình quốc tế, nhằm đo gió, nhiệt độ không khí, độ ẩm, áp suất cũng như nhiệt độ và độ mặn của tầng nước biển phía trên. Kể từ đó, số lượng thiết bị cung cấp dữ liệu thời gian thực đã tăng lên hơn 4.000, cho phép theo dõi sự hình thành của El Nino tại khu vực trung tâm Thái Bình Dương gần như hằng ngày. Những dữ liệu quan sát này cũng góp phần thúc đẩy khả năng dự báo hiện tượng El Nino.

Một trong những dự báo El Niño đầu tiên được Đại học Columbia đưa ra vào năm 1986 và đã được chứng minh chính xác khi El Nino xảy ra trong giai đoạn 1986-1987.

Đến năm 1996, các hệ thống dự báo theo mùa đã được vận hành tại Trung tâm Dự báo Thời tiết Hạn vừa châu Âu (ECMWF) và Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA). Các mô hình này dự báo một đợt El Nino mạnh sẽ hình thành trong năm 1997. Trên thực tế, hiện tượng này còn dữ dội hơn cả đợt năm 1982, gây thiệt hại toàn cầu ước tính từ 32-96 tỷ USD theo thời giá lúc bấy giờ.

Hiện nay, nhiều mô hình dự báo El Nino được cập nhật theo ngày, tuần hoặc tháng với độ chính xác tương đối cao, dù vẫn tồn tại sai số, đặc biệt vào mùa xuân. Các tiến bộ trong điện toán hiệu năng cao và công nghệ vệ tinh đã góp phần nâng cao đáng kể khả năng dự báo.

Các chuyên gia cho rằng nếu không có đợt siêu El Nino năm 1982-1983 cùng những bước tiến khoa học sau đó, thế giới hiện nay sẽ không thể chuẩn bị tốt như vậy cho hiện tượng đang hình thành trong năm nay.

“Hợp tác quốc tế sẽ đóng vai trò sống còn nhằm giảm thiểu tác động đối với những nhóm dân cư dễ tổn thương nhất tại các quốc gia có nguy cơ cao”, bà Singh nhấn mạnh.

Hoàng Phạm / Theo: VOV

Link tham khảo:

https://futurism.com/science-energy/el-nino-killed-50-million

CHUYỆN VỀ NGƯỜI PHỤ NỮ NGỔI GIỮA ELON MUSK VÀ TIM COOK TRONG BUỔI QUỐC YẾN Ở BẮC KINH

Hành trình vượt khó của bà chủ Lens Technology Chu Quần Phi (周群飛) từ nữ công nhân đến nữ tỷ phú, ngồi cạnh Elon Musk và Tim Cook trong buổi quốc yến đặc biệt.

Bà Chu Quần Phi và hai tỷ phú Mỹ Elon Musk và Tim Cook tại buổi quốc yến tối 14/5. Ảnh: Sina.

Mấy ngày nay trên mạng lan truyền một bức ảnh chụp trong buổi quốc yến chiêu đãi phái đoàn Tổng thống Donald Trump: hai ông lớn công nghệ hàng đầu thế giới - CEO Tesla Elon Musk và “thuyền trưởng” của iPhone Tim Cook - ngồi nghiêm chỉnh ở hai bên, chính giữa là một phụ nữ toát ra khí chất mạnh mẽ, là một nữ doanh nhân phương Đông.

Nhiều người đặt ra câu hỏi: “Người này là ai mà có vị thế lớn đến vậy? Bà ta hẳn không phải dạng vừa?”.

Thì ra màn hình cảm ứng bóng mịn và cứng cáp của điện thoại iPhone hay mui kính toàn cảnh sáng bóng và trong suốt của những chiếc xe Tesla – sản phẩm công nghệ cao “chịu va đập tốt nhất” và “nổi bật nhất” trên những sản phẩm ấy đều xuất phát từ nhà máy của bà. Người phụ nữ này quả thực không hề đơn giản và đó là lý do bà được xếp ngồi cạnh hai tỷ phú công nghệ Mỹ.

Bà Chu Quần Phi ngồi cùng bàn tiệc với các ông lớn công nghệ. Ảnh: CCTV.

Bà tên là Chu Quần Phi (周群飛), nhà sáng lập của Lens Technology, có biệt danh rất nổi tiếng trong giới: “Nữ hoàng kính”.

Bởi câu chuyện của bà rất đáng để suy ngẫm.

Chu Quần Phi là một nữ doanh nhân sở hữu khối tài sản hàng chục tỷ nhân dân tệ. Nhưng khởi đầu cuộc đời của bà gần như là một “ván bài xấu nhất”.

Cô bé 5 tuổi mồ côi mẹ, 15 tuổi phải rời nhà mưu sinh

Năm 1970, Chu Quần Phi sinh ra trong một ngôi làng nhỏ ở Tương Hương, Hồ Nam. Số phận đặc biệt nghiệt ngã ập đến với gia đình bà: năm 5 tuổi, mẹ qua đời; sau đó cha bà gặp tai nạn lao động và gần như bị mù hoàn toàn, trụ cột gia đình sụp đổ. Là con gái trong nhà, năm 15 tuổi Chu Quần Phi buộc phải bỏ học, mang theo tiền lộ phí vay được rồi một mình xuống Thâm Quyến mưu sinh.

Chu Quần Phi thuở đầu lập nghiệp. Ảnh: Creaders.

Khi ấy, đầu thời cải cách mở cửa Thâm Quyến là “miền đất đào vàng”. Nhưng với một cô bé nông thôn 15 tuổi, không quan hệ, không bằng cấp, nơi đó đầy xa lạ và gian nan.

Bà vào làm tại một nhà máy sản xuất kính đồng hồ, trở thành một nữ công nhân bình thường trên dây chuyền. Công việc hằng ngày là mài những miếng kính nhỏ, việc tay bị rách hay cứa chảy máu là chuyện cơm bữa. Nhưng Chu Quần Phi khác nhiều nữ công nhân khác ở một điểm: trong lòng bà luôn có ý chí “không chịu đầu hàng số phận”.

Ban ngày làm việc trong xưởng, tay bà không ngừng làm nhưng đầu óc cũng không ngừng quan sát từng công đoạn sản xuất. Buổi tối, khi nhiều người kéo nhau đi giải trí, bà lại lê cơ thể mệt mỏi đến trường học thêm ban đêm. Bà học kế toán, học máy tính, thậm chí còn học và thi lấy bằng lái xe tải… bất cứ kiến thức nào cảm thấy tương lai có thể dùng được, bà đều cố gắng học bằng mọi giá.

Trước khi bà rời quê, cha bà đã đưa cho bà cuốn “Thép đã tôi thế đấy” và nói: “Sau này nếu cảm thấy khổ quá, con hãy nghĩ đến người trong cuốn sách này”. Câu nói ấy trở thành chỗ dựa tinh thần giúp bà vượt qua vô số thời khắc khó khăn.

May mắn thay, người có mọi sự chuẩn bị cuối cùng cũng chờ được thời cơ của mình.

Nữ hoàng kính, bà chủ của Lens Technology. Ảnh: Creaders.

Sự trỗi dậy và cú chuyển mình mạnh mẽ

Năm 1993, ở tuổi 23, Chu Quần Phi dùng 20.000 NDT tích cóp được để thuê một căn nhà nhỏ ở Bảo An, Thâm Quyến, cùng vài người thân và đồng hương lập nên một xưởng gia công kính nhỏ, tiền thân của Lens Technology.

Sự gian nan của Chu Quần Phi khi khởi nghiệp ít ai có thể tưởng tượng được. Bà vừa là chủ, vừa là kỹ thuật viên, nhân viên bán hàng, kiêm luôn bốc vác.

Để giải quyết một vấn đề kỹ thuật, bà có thể ở lì trong xưởng nhiều ngày nhiều đêm; để giành được một đơn hàng, bà có thể mang mẫu sản phẩm nặng nề đi chào khắp nơi.

Thời đó, phần lớn ngành sản xuất Trung Quốc vẫn chỉ làm gia công đơn giản. Nhưng Chu Quần Phi hiểu rất rõ: nếu không có công nghệ lõi của riêng mình thì mãi mãi chỉ kiếm được tiền công cực nhọc và phải phụ thuộc người khác.

Bước ngoặt thực sự đến vào năm 2007. Khi ấy, Apple chuẩn bị ra mắt iPhone – mẫu điện thoại mang tính cách mạng. Chiếc điện thoại này cần một loại màn hình kính chưa từng có: phải cực kỳ cứng, trong suốt như pha lê, đồng thời cảm ứng phải cực nhạy. Yêu cầu ấy khiến rất nhiều nhà cung cấp hàng đầu thế giới bó tay.

Tim Cook và bà Chu Quần Phi. Ảnh: Creaders.

Khi cơ hội đến trước mặt, Chu Quần Phi và đội ngũ của bà đã quyết định nhận nhiệm vụ “gần như bất khả thi” này. Không có công nghệ sẵn, họ tự mày mò và thử nghiệm lặp đi lặp lại. Không có thiết bị đắt tiền, họ cải tiến máy móc theo cách thủ công.

Trong khoảng thời gian đó, bà và đội kỹ thuật đã trải qua vô số thất bại, nhưng mỗi lần thất bại họ lại tiến gần hơn tới thành công. Cuối cùng, Lens Technology đã phát triển thành công loại kính đạt đầy đủ tiêu chuẩn khắt khe của Apple, trở thành nhà cung cấp lõi cho iPhone. Trận chiến đó không chỉ giúp Lens Technology nổi tiếng trong ngành mà còn gắn chặt công ty với Apple.

Khi iPhone bùng nổ toàn cầu, Lens Technology cũng “như ngồi tên lửa”, doanh thu tăng vọt. Năm 2015, công ty lên sàn thành công, còn Chu Quần Phi trở thành nữ tỷ phú giàu nhất Trung Quốc, hoàn thành cú chuyển mình đáng kinh ngạc từ nữ công nhân thành đại gia công nghiệp.

Doanh thu năm 2025 mà Apple mang lại cho Lens Technology vượt 33,4 tỷ NDT. Dù Lens Technology đã chủ động thúc đẩy chiến lược ‘thoát phụ thuộc Apple’, khiến tỷ trọng doanh thu từ Apple giảm từ mức đỉnh 71% xuống còn 45,01%, thì Apple vẫn là khách hàng đơn lẻ lớn nhất của Lens.

Lens Technology lên sàn chứng khoán Hồng Kông thành công. Ảnh: Sina.

Chu Quần Phi vì sao có thể ngồi cạnh Elon Musk? Năm 2017, Lens bắt đầu cung ứng cho Tesla. Ban đầu chỉ là màn hình cảm ứng trung tâm, nhưng sau đó hợp tác ngày càng sâu rộng.

Điều thực sự khiến Elon Musk nhớ đến Lens chính là một bài kiểm tra đối với loại kính thông minh ở trụ B của xe. Yêu cầu mà Tesla đưa ra là: trong điều kiện chu kỳ thay đổi nhiệt độ cực đoan, tỷ lệ lỗi phải bằng 0. Khi đó chưa có nhà cung cấp nào làm được.

Đội ngũ của Chu Quần Phi đã mất 18 tháng nghiên cứu và tự phát triển một quy trình mang tên “cấu trúc giải phóng ứng suất composite đa lớp”, giúp loại kính này trở thành trang bị tiêu chuẩn trên toàn bộ dòng Tesla Model Y.

Sau đó, Elon Musk từng nói trong một cuộc họp nội bộ: “Điều Lens cung cấp không chỉ là linh kiện, mà là nền tảng vật lý cho trải nghiệm tương tác người–máy của cả chiếc xe”. Đến năm 2026, Lens Technology đang tham gia lắp ráp hoàn chỉnh robot hình người của Tesla, với mục tiêu đảm nhận một nửa năng lực sản xuất robot của hãng.

Từ màn hình điện thoại, đến ô tô, rồi robot — Chu Quần Phi đã đi cùng bản thiết kế sản phẩm của Elon Musk suốt cả chặng đường đó.

Một cơ sở của Lens Technology. Ảnh: Creaders.

Điều tạo nên vị thế của Chu Quần Phi

Đến đây chắc mọi người đã hiểu vì sao Chu Quần Phi có thể ngồi ngang hàng với Elon Musk và Tim Cook. Thứ bà dựa vào không phải quan hệ hay danh tiếng xã giao, mà là “thực lực cứng” và tính “không thể thay thế”.

Với Apple của Tim Cook, Chu Quần Phi là “đồng đội lâu năm” hợp tác gần 20 năm, là người đảm bảo chất lượng “gương mặt” của mỗi thế hệ iPhone. Nếu nhà máy của bà gặp vấn đề, dây chuyền iPhone toàn cầu có thể cũng bị ảnh hưởng.

Còn với Tesla của Elon Musk, Chu Quần Phi và Lens Technology là đối tác quan trọng trong lĩnh vực xe điện. Những mái kính toàn cảnh khổng lồ hay màn hình khoang lái thông minh của Tesla đều cần loại kính đặc biệt hàng đầu — và Lens Technology chính là chuyên gia trong lĩnh vực này.

Vì vậy, vị trí trung tâm trong bức ảnh đó, nói đúng hơn không phải do bà tự “ngồi vào”, mà là hai gã khổng lồ công nghệ toàn cầu dùng đơn hàng thật và sự phụ thuộc hợp tác sâu sắc để “mời” bà ngồi vào vị trí ấy.

Đằng sau đó là sự chuyển mình sâu sắc của ngành sản xuất Trung Quốc — từ chỗ chỉ “bỏ sức lao động, gia công thuê” đến ngày nay “dựa vào công nghệ và đặt ra tiêu chuẩn”. Chu Quần Phi chính là hình ảnh thu nhỏ sống động nhất của sự chuyển biến lớn đó.

Giờ đây, ở tuổi ngoài 50, Chu Quần Phi vẫn giữ nguyên tinh thần chiến đấu như thời mới khởi nghiệp. Câu chuyện của bà cho người ta thấy: “đỉnh cao” thật sự không nằm ở ánh hào quang nhất thời, mà là nhiều chục năm kiên trì trong một lĩnh vực, lặng lẽ như một người thợ thủ công già, làm một việc đến mức hoàn hảo để cả thế giới đều cần đến.

Sự kiên cường được tôi luyện từ gian khổ và sự tự tin tích lũy từ lao động thực tế chính là lý do bà có thể bình thản ngồi giữa sân khấu thế giới.

Qua bức ảnh gây sốt ấy, người ta không chỉ nhìn thấy cuộc lội ngược dòng phi thường của một phụ nữ, mà còn thấy cả bóng dáng của một thời đại đang tiến lên mạnh mẽ.

Theo NetEase, Creaders

Thu Thủy / Theo: viettimes

Link tham khảo:

https://m.economictimes.com/news/international/us/she-had-nothing-at-15-at-55-shes-chinas-wealthiest-woman-sitting-at-the-worlds-top-table-with-elon-musk-and-tim-cook-heres-the-story-of-zhou-qunfei/amp_articleshow/131117906.cms

CUỘC SỐNG LÀ TRƯỜNG ĐỜI, KHÓA HỌC LÀM NGƯỜI LÀ KHÓA HỌC KHÔNG BAO GIỜ TỐT NGHIỆP

Mỗi cử chỉ, hành vi, lời nói của một người đều sẽ bộc lộ rõ ra tính cách, phẩm chất, tâm tính, là nhân tố quan trọng, quyết định cuộc đời của người ấy là thông thuận hay trắc trở. Đối với các bậc hiền nhân, việc tu dưỡng đạo đức, học tập Đạo làm người là vô cùng quan trọng.

Học làm người là điều mà chúng ta phải học cả đời, mãi chẳng bao giờ có thể học hết được, nếu ví cuộc sống là trường đời, thì khóa học làm người là khóa học không bao giờ tốt nghiệp. Muốn hoàn thiện bản thân, hãy không ngừng học hỏi mỗi ngày.

Chuyện rút tiền tại ngân hàng của bà cụ

Một bà cụ đưa thẻ ngân hàng của mình cho một nhân viên giao dịch ngân hàng và nói: “Tôi muốn rút 10 đô la”.

Nhân viên giao dịch nói với cụ rằng: “Đối với các khoản rút tiền dưới 100 đô la, vui lòng sử dụng máy ATM”.

Bà cụ hỏi lý do tại sao thì nhân viên giao dịch trả lại thẻ ngân hàng cho cụ và bực dọc nói: “Đây là quy tắc. Cụ vui lòng rời đi nếu không có vấn đề gì khác. Còn khách hàng sau lưng cụ đấy!”.

Bà cụ im lặng suy nghĩ vài giây rồi đưa lại thẻ, nói với nhân viên nhân hàng hãy giúp bà rút tất cả số tiền bà có trong thẻ.

Nhân viên giao dịch kiểm tra số dư tài khoản của bà cụ, cảm thấy không khỏi ngạc nhiên. Cô liền gật đầu, cúi xuống và kính cẩn nói với bà cụ: “Dạ, cụ có 300.000 đô la trong tài khoản của mình và ngân hàng hiện không có nhiều tiền mặt như vậy. Cụ có thể hẹn và trở lại vào ngày mai được không ạ?”

Bà cụ hỏi: “Vậy tôi có thể rút ngay được bao nhiêu?”

Nhân viên giao dịch nói với bà cụ: “Cụ có thể rút số tiền tối đa lên đến 3000 đô la”.

“Vậy cho tôi lấy 3000 đô la ngay bây giờ”, bà cụ nói.

Cô giao dịch viên trao tiền một cách rất thân thiện và trân trọng cho cụ.

Bà cụ sau khi nhận tiền bỏ 10 đô la vào ví và yêu cầu nhân viên giao dịch gửi lại 2990 đô la vào tài khoản của mình.

Bài học từ câu chuyện này vô cùng sâu sắc và thấm thía, đó chính là lời mà người xưa vẫn thường nói “khôn đâu đến trẻ, khỏe đâu đến già”. Chúng ta hãy biết tôn trọng, đừng làm khó người già, bởi họ đã dành cả cuộc đời để học các kỹ năng.

Học làm người là khóa học cả đời

Con người sống ở đời, muốn phát triển bản thân thì phải học hỏi mỗi ngày. Chúng ta không chỉ học hỏi kiến thức, kỹ năng mà còn cần học văn hóa, đạo đức. Có câu: “Tiên học lễ, hậu học văn“, muốn học tốt văn hóa, trước tiên, phải học cách làm người.

Luôn nhẫn nhịn

Đứng trước mâu thuẫn, nhẫn một chút thì sóng yên bể lặng, lùi một bước biển rộng trời cao. Khi chúng ta biết nhẫn nhịn thì vạn sự tất an. Nhẫn chính là biết xử sự, biết hóa giải, dùng trí tuệ và năng lực làm cho chuyện lớn hóa thành nhỏ, chuyện nhỏ hóa thành không. Người có thể nhẫn nhịn, sẽ có thể nhận rõ được tốt xấu, thiện ác, đúng sai trên thế gian, từ đó mà bình thản tiếp nhận chúng.

“Lùi một bước, tiến hai bước”, nếu bạn cứ xông thẳng về phía trước, đương nhiên sẽ gặp phải bóng tối, muôn trùng trở ngại giăng lối. Nhưng khi nhẫn nhượng, vượt qua giai đoạn này, bạn sẽ đón nhận được những tia sáng rực rỡ.

Biết nhận lỗi

Trong cuộc sống, chúng ta thường có xu hướng đổ lỗi cho người khác trong mọi hoàn cảnh, thay vì nhận lỗi lầm về phía bản thân mình. Cho rằng bản thân mình luôn đúng, cao minh hơn người khác, chính là cách kìm hãm sự phát triển của mỗi người. Chỉ khi biết nhận lỗi, nhìn lại cái sai của bản thân, ta mới có thể sửa chữa, thay đổi để tiến bộ từng ngày.

Dũng khí lớn nhất của một người, chính là tự mình nhận sai, một người có dũng khí là một người mà có thể hướng nội tìm sai sót của bản thân, từ đó nhận ra những thiếu sót và sửa chữa. Người như vậy sẽ luôn có thể tự mình đề cao đạo đức, phẩm chất của bản thân, trở thành người hoàn thiện trong nhân cách.

Sống trên đời, biết nhận lỗi là phẩm đức tốt đẹp, cũng là một phương pháp tu hành.

Sống hài hòa

Con người cần phải học cách sống mềm mỏng, hài hòa thì mới có thể tồn tại lâu dài trong xã hội này được. Nếu quá cứng nhắc và bảo thủ, cái tôi quá cao, chỉ khiến rước họa vào thân, đánh mất đi nhiều cơ hội, nhiều mối quan hệ tốt đẹp.

Cổ nhân có cách ví von: Hàm răng của con người là cứng rắn, nhưng đầu lưỡi lại mềm mại. Đến cuối cuộc đời, răng đều sẽ lần lượt rụng hết, chỉ lưỡi là vẫn còn. Cho nên phải mềm mại, nhu hòa thì cuộc đời mới có thể lâu dài được.

Người trong lòng ôn nhu, hòa nhã thì mới có thể vui sống mỗi ngày. Một người càng trưởng thành thì tâm tính càng tường hòa, tĩnh lặng. Bởi vậy, ôn nhu, hòa nhã cũng là một đức tính mà mỗi người đều nên dụng tâm học tập.

Biết thấu hiểu

Một người sống không có sự thấu hiểu với người khác thì thường sinh ra thị phi, tranh chấp và dễ gây ra hiểu lầm. Trong cuộc sống, có rất nhiều việc tận mắt nhìn thấy mà chưa hẳn đã là đúng như bản thân mình nghĩ. Vì vậy, hãy luôn giữ một khoảng hòa hoãn, dùng trái tim để lắng nghe và cảm nhận, tìm cách liễu giải người khác. Khi có thể hiểu người khác, người ta sẽ sống vị tha hơn, yêu người, yêu cuộc đời hơn.

Khi thay đổi một góc độ, chúng ta sẽ phát hiện ra rằng không phải chỉ có mình chúng ta là nhân vật chính trong thế giới này. Mỗi người một dạng khác nhau, mỗi người đều có câu chuyện riêng của mình, mỗi người đều là nhân vật chính trong câu chuyện ấy.

Biết yêu thương, cảm động

Con người biết cảm động trước những sự việc trong cuộc sống là người có tấm lòng trắc ẩn, yêu thương bao dung rộng lớn. Nhờ biết cảm động trước sự khó khăn của người khác mà ta mới có những hành động, việc làm tốt đẹp giúp đỡ họ.

Khi nhìn thấy điểm tốt của người khác cần phải biết vui mừng, nhìn thấy việc tốt mà người khác làm cần phải biết cảm động. Cảm động chính là một loại tình cảm có sức mạnh phi thường.

Sự cảm động có thể khiến người ta cải biến, có thể khiến người ta từ bỏ những ác tâm, và khơi gợi thiện tâm trong lòng mỗi người. Con người không chỉ cần biết cảm động, mà sống trên đời cũng nên làm nhiều sự tình để người khác cảm động.

Một thân thể khỏe mạnh

Người xưa vẫn nói “Sức khỏe là vàng, có sức khỏe là có tất cả”, để có một cuộc sống tươi đẹp, trước hết chúng ta cần một thân thể khỏe mạnh. Thân thể khỏe mạnh không chỉ có ích lợi đối với chính bản thân mà còn khiến cho bạn bè và người thân an tâm. Một cơ thể khỏe mạnh chính là sự hiếu thảo lớn nhất mà con người dành cho cha mẹ mình. Có một thân thể khỏe mạnh, tâm thường an lạc, là món quà vô giá của kiếp nhân sinh.

Cổ nhân thường cho rằng, đời người chính là một quá trình học làm người, cũng là quá trình tìm về với bản tính lương thiện của mình. Làm người, mục đích cuối cùng không phải để hưởng thụ vinh hoa phú quý, người có thể cố gắng học tập, không ngừng nâng cao tâm tính, đạo đức thì cuối cùng nhất định sẽ có tương lai tốt đẹp.

Lan Hòa biên tập

An Nhiên / Theo: vandieuhay