VÌ SAO KHI ĐANG THẮNG QUÂN THANH NHƯ CHẺ TRE, NGÔ TAM QUẾ LẠI DỪNG LẠI?

Khi cuộc nổi dậy nổ ra, Ngô Tam Quế đã 62 tuổi. Theo cách lý giải của đời sau, ông lúc ấy muốn giữ gìn những gì đang có, hy vọng có thể kết thúc chiến tranh trong thế thắng, thay vì tiếp tục mạo hiểm mở rộng chiến trường.

Quân nổi dậy của Ngô Tam Quế lần lượt đánh chiếm Thường Đức, Lễ Châu, Trường Sa và những địa phương khác, qua đó hoàn toàn kiểm soát tỉnh Hồ Nam.

Vì sao khi đang thắng quân Thanh như chẻ tre, Ngô Tam Quế lại dừng lại?

Tháng 11/1673, Bình Tây vương Ngô Tam Quế phát động cuộc nổi dậy ở Vân Nam, mở đầu cuộc chiến tranh được lịch sử gọi là “Loạn Tam Phiên”. Trong giai đoạn đầu, do triều đình nhà Thanh chưa chuẩn bị đầy đủ, còn Ngô Tam Quế đã âm thầm mưu tính từ lâu, quân nổi dậy liên tiếp giành chiến thắng. Họ gần như không tốn sức đã chiếm được Quý Châu, sau đó lần lượt kiểm soát Hồ Nam, Tứ Xuyên và nhiều vùng đất khác, tiến sát bờ nam sông Trường Giang. Thế nhưng, điều khiến người ta bất ngờ là Ngô Tam Quế lại không vượt sông tiến lên phía Bắc. Chuyện gì đã xảy ra?

Những ngày đầu nổi dậy, Ngô Tam Quế giành được thắng lợi hết sức thuận lợi, có thể nói là thế như chẻ tre. Quân nổi dậy đi đến đâu, quan lại và tướng lĩnh ở các phủ, châu, huyện hoặc bỏ trốn, hoặc đầu hàng. Quân Thanh hễ giao chiến là nhanh chóng tan rã, thậm chí “quan binh quân Thanh thuộc lực lượng Lục kỳ ở Hồ Nam phần lớn đều theo giặc”.

Tháng 2 năm Khang Hi thứ 13 (1674), quân nổi dậy của Ngô Tam Quế lần lượt đánh chiếm Thường Đức, Lễ Châu, Trường Sa và những địa phương khác, qua đó hoàn toàn kiểm soát tỉnh Hồ Nam. Lúc này, ông hoàn toàn có thể thừa thắng vượt sông Trường Giang, tiến quân lên phía Bắc để mở rộng chiến quả. Thế nhưng, Ngô Tam Quế lại cho quân dừng chân suốt mấy tháng, không tận dụng thời cơ để vượt sông.

Trong khoảng thời gian đó, triều đình nhà Thanh tranh thủ tập trung lực lượng lớn, tăng cường phòng thủ khu vực bờ bắc Trường Giang. Hai bên dần hình thành thế đối đầu, khiến Ngô Tam Quế đánh mất thời cơ thuận lợi nhất. Tình thế sau đó ngày càng bất lợi cho quân nổi dậy.

Vậy tại sao Ngô Tam Quế lại đưa ra quyết định bị xem là sai lầm như vậy? Vào thời điểm ấy, nhiều tướng lĩnh dưới quyền ông đều chủ trương vượt sông tiến lên phía Bắc, nhưng đề xuất này lại bị chính Ngô Tam Quế bác bỏ. Nguyên nhân là ông vẫn nuôi hy vọng có thể đàm phán hòa bình với triều đình nhà Thanh.

Ngô Tam Quế cùng mưu sĩ Phương Quang Sâm cho rằng quân nổi dậy đang chiếm ưu thế, hoàn toàn có thể tận dụng tình thế thuận lợi trên chiến trường để đưa ra điều kiện với Hoàng đế Khang Hi.

Sau khi phát động cuộc nổi dậy, Ngô Tam Quế vẫn đối xử tương đối tử tế với hai sứ giả của nhà Thanh là Thị lang Bộ Lại Chiết Nhĩ Khẳng và Hàn lâm học sĩ Phó Đạt Lễ. Sau khi chiếm được Thường Đức, ông cho hai người mang thư do mình viết đến gặp Hoàng đế Khang Hi.

Trong bức thư, giọng điệu của Ngô Tam Quế hết sức ngạo mạn. Ông tuyên bố mình đã thu phục được một phần ba lãnh thổ của nhà Minh, sau đó đưa ra ba yêu cầu với triều đình nhà Thanh.

Nếu phía nhà Thanh chấp thuận những điều kiện này, hai bên có thể chấm dứt chiến sự. Vậy những yêu cầu của Ngô Tam Quế là gì?

Hoàng đế Khang Hi.

Thứ nhất, dựa vào những vùng đất hiện đang kiểm soát, Ngô Tam Quế muốn đàm phán với nhà Thanh để thực hiện cục diện “chia đôi thiên hạ, lấy Trường Giang làm ranh giới cai trị”.

Thứ hai, ông yêu cầu Hoàng đế Khang Hi thả con trai và các cháu nội của mình.

Từ thời Thuận Trị, con trai trưởng của Ngô Tam Quế là Ngô Ứng Hùng đã kết hôn với Hòa Thạc Kiến Ninh Trưởng công chúa, con gái của Hoàng Thái Cực. Sau đó, Ngô Ứng Hùng sống tại Bắc Kinh với tư cách con tin và sinh được mấy người con trai.

Ngô Tam Quế luôn canh cánh trong lòng về số phận của con cháu đang sống ở Bắc Kinh. Vì thế, ông muốn lợi dụng ưu thế quân sự hiện tại để gây sức ép, buộc Hoàng đế Khang Hi trả tự do cho họ.

Chính vì hai nguyên nhân này, Ngô Tam Quế mới quyết định tạm dừng tiến quân, chờ đợi phản hồi từ phía Khang Hi.

Tuy nhiên, kết quả lại khiến ông vô cùng thất vọng. Bức thư không những không cứu được tính mạng của con cháu ông mà còn trở thành “lá bùa đòi mạng”.

Sau khi đọc thư của Ngô Tam Quế, Hoàng đế Khang Hi lập tức ban chiếu:

“Gần đây, sau khi xem tấu chương của Ngô Tam Quế, trẫm nhận thấy lời lẽ trong đó hết sức ngang ngược, hắn còn dám tùy tiện đưa ra những yêu cầu vô lý. Nay xử tử Ngô Ứng Hùng và con trai hắn là Ngô Thế Lâm bằng hình phạt thắt cổ; những người con còn nhỏ tuổi khác đều được miễn chết và sung vào quan phủ.”

Thông qua việc xử tử Ngô Ứng Hùng, Khang Hi muốn tuyên bố với thiên hạ quyết tâm dẹp loạn của triều đình. Ông đồng thời ra chiếu chỉ bác bỏ đề nghị nghị hòa của Ngô Tam Quế, yêu cầu đối phương chỉ có con đường “trói mình quy hàng”.

Khi nhận được tin con cháu bị giết, Ngô Tam Quế không khỏi rơi nước mắt. Ông thậm chí phải thừa nhận: “Ngày hôm nay, ta đã cưỡi lên lưng hổ rồi”, nghĩa là đã lâm vào tình thế tiến thoái lưỡng nan, không còn đường lui và buộc phải tiếp tục chiến đấu.

Con người khi tuổi cao thường trở nên thận trọng, thậm chí bảo thủ hơn. Khi cuộc nổi dậy nổ ra, Ngô Tam Quế đã 62 tuổi.

Ngô Tam Quế từng trải qua nhiều trận mạc, nhưng đến lúc này, ông đã già và không còn sự quyết đoán, táo bạo như thời trai trẻ.

Con người khi tuổi cao thường trở nên thận trọng, thậm chí bảo thủ hơn. Khi cuộc nổi dậy nổ ra, Ngô Tam Quế đã 62 tuổi. Theo cách lý giải của đời sau, ông lúc ấy muốn giữ gìn những gì đang có, hy vọng có thể kết thúc chiến tranh trong thế thắng, thay vì tiếp tục mạo hiểm mở rộng chiến trường.

Thế nhưng, chính tâm lý ấy lại khiến ông trở nên do dự, bó buộc trong các quyết định và bỏ lỡ thời cơ quân sự quan trọng.

Cuộc đời vốn là như vậy: cơ hội một khi đã bỏ lỡ thì rất khó quay trở lại. Sau khi Ngô Tam Quế đánh mất thời cơ giành thắng lợi quyết định, cán cân chiến tranh dần nghiêng về phía nhà Thanh. Trải qua nhiều năm nỗ lực, Hoàng đế Khang Hi cuối cùng đã hoàn toàn dẹp yên cuộc nổi dậy của “Loạn Tam Phiên”.

Trong tình thế rất khó khăn, năm 1678, Ngô Tam Quế vẫn xưng làm Hoàng đế, lập ra nhà Đại Chu (大周), thủ đô tại Hành Dương, Hồ Nam. Nhưng chỉ được 5 tháng thì chết vào ngày 2 tháng 10 năm 1678, ông thọ 66 tuổi.

Cháu của ông là Ngô Thế Phiên nối ngôi nhưng thế lực đã rất suy yếu. Năm 1681, quân nhà Thanh tấn công và chiếm được Vân Nam, Thế Phiên phải tự tử. Cuộc nổi dậy của "Tam phiên" đến đây thì bị dập tắt.

Minh Tuấn / Theo: Dân Việt

NHỮNG THÍ NGHIỆM TRÊN NGƯỜI TÀN BẠO NHẤT CỦA PHÁT XÍT NHẬT THỜI THẾ CHIẾN II - PHẦN 1

Sáu trong số những thí nghiệm kinh hoàng nhất đều là tác phẩm của Đơn vị 731, đơn vị nghiên cứu chiến tranh sinh học và hóa học tàn bạo của Quân đội Đế quốc Nhật Bản.

Người của Đơn vị 731 thử nghiệm vi khuẩn trên tù nhân ở Trung Quốc. Ảnh: Xinhua

Theo trang ATI, trong số tất cả các khu vực từng diễn ra Thế chiến thứ hai, không có khu vực nào hoạt động lâu như khu vực mà sau này được gọi là trường Thái Bình Dương. Trên thực tế, Nhật Bản đã bắt đầu chiến tranh bằng cách tấn công người Mãn Châu năm 1931 và nước này đã xâm lược Trung Quốc vào năm 1937.

Những xáo trộn và biến động mà những cuộc xâm lược này gây ra đã làm rung chuyển Trung Quốc, gây ra cuộc nội chiến và nạn đói có lẽ đã giết chết nhiều người hơn số người đang sống ở Canada và Australia cộng lại.

Trong số tất cả những sự phẫn nộ mà Đế quốc Nhật Bản đã gây ra cho người dân Trung Quốc trong cuộc chiếm đóng tàn bạo này, có lẽ không có gì lớn hơn lòng căm thù Đơn vị 731 của người Nhật.

Cho dù ban đầu chỉ đơn thuần là một cơ quan nghiên cứu và y tế công cộng, nhưng Đơn vị 731 cuối cùng đã phát triển thành một “dây chuyền lắp ráp” các bệnh tật được dùng làm vũ khí, mà nếu được triển khai đầy đủ, có thể giết chết tất cả mọi người trên Trái đất vài lần. Tất nhiên, tất cả những “tiến bộ” này đều được xây dựng trên nỗi đau tột cùng của các tù nhân, những người bị giữ làm vật thí nghiệm và lồng ấp bệnh tật cho đến khi Đơn vị 731 tan rã vào cuối chiến tranh.

Trong một danh sách dài những hành động tàn bạo, có sáu chương trình đặc biệt nổi bật trong lịch sử đẫm máu của Đơn vị 731:

Thí nghiệm tê cóng

Bàn tay tê cóng của một người Trung Quốc sau thí nghiệm tại Đơn vị 731. Ảnh: Xinhua

Yoshimura Hisato, một nhà sinh lý học thuộc Đơn vị 731, đặc biệt quan tâm đến vấn đề hạ thân nhiệt. Hisato thường xuyên ngâm chân tay của tù nhân trong một bồn nước chứa đầy đá lạnh và giữ chân tay tù nhân trong đó cho đến khi cánh tay và chân đông cứng lại, có một lớp băng phủ trên da. Theo lời kể của một nhân chứng, các chi phát ra âm thanh như ván gỗ khi bị gậy đập vào.

Sau đó, Hisato đã thử các phương pháp khác nhau để làm ấm lại nhanh chóng phần phụ đã đông lạnh. Đôi khi, hắn ta làm điều này bằng cách ngâm chân tay tù nhân vào nước nóng, đôi khi để chân tay tù nhân gần ngọn lửa, hoặc những lần khác hắn để mặc đối tượng không được điều trị qua đêm để xem mất bao lâu thì máu của người đó tan ra.

Giải phẫu sinh thể tù nhân còn tỉnh táo

Một bác sĩ Đơn vị 731 giải phẫu bệnh nhân. Ảnh: Xinhua

Đơn vị 731 ban đầu là một đơn vị nghiên cứu, chuyên tìm hiểu ảnh hưởng của bệnh tật và thương tật đến khả năng chiến đấu của lực lượng vũ trang. Các bác sĩ trong đơn vị đã đưa nghiên cứu này đi xa hơn một chút so với giới hạn thông thường của đạo đức y tế bằng cách quan sát thương tích và diễn biến bệnh tật trên những bệnh nhân còn sống.

Lúc đầu, những bệnh nhân này là tình nguyện viên từ quân đội, nhưng khi các thí nghiệm đạt đến giới hạn chịu đựng và khi nguồn tình nguyện viên cạn kiệt, đơn vị này chuyển sang nghiên cứu về tù binh và tù nhân thường dân Trung Quốc.

Đơnvị 731 không có khái niệm gọi là giới hạn. Trong khoảng thời gian này, Đơn vị 731 bắt đầu gọi các đối tượng nghiên cứu tù nhân là “khúc gỗ”, hay “Maruta” trong tiếng Nhật.

Phương pháp nghiên cứu trong các thí nghiệm này rất man rợ.

Ví dụ, giải phẫu sinh thể là hoạt động cắt xẻo cơ thể người, không gây mê, để nghiên cứu hoạt động của các hệ thống sống. Hàng nghìn đàn ông và phụ nữ, hầu hết là tù nhân cộng sản Trung Quốc cũng như trẻ em và nông dân cao tuổi, bị cho nhiễm các bệnh như tả và dịch hạch. Sau đó, bác sĩ mổ lấy nội tạng của họ để kiểm tra trước khi chết để nghiên cứu ảnh hưởng của căn bệnh này trên nội tạng chưa bị phân hủy.

Các đối tượng bị cắt cụt tứ chi và được gắn lại vào phần bên kia của cơ thể. Những người khác thì bị đập nát hoặc đông cứng chi, hoặc bị cắt hệ thống tuần hoàn để quân Nhật quan sát diễn tiến của tình trạng hoại tử.

Cuối cùng, khi cơ thể của một tù nhân đã được sử dụng hết, họ thường sẽ bị bắn hoặc giết bằng cách tiêm thuốc gây chết người, mặc dù một số có thể đã bị chôn sống. Không một tù nhân nào trong số các tù nhân Trung Quốc, Mông Cổ, Hàn Quốc hoặc Nga được giao cho Đơn vị 731 còn sống sót sau khi bị giam giữ.

Kiểm tra vũ khí

Quân đội Nhật Bản rất quan tâm tới hiệu quả của các loại vũ khí khác nhau. Để xác định hiệu quả, Đơn vị 731 tập hợp các tù nhân lại với nhau trên một trường bắn và cho họ phát nổ từ các phạm vi khác nhau bằng nhiều loại vũ khí của Nhật Bản, chẳng hạn như súng lục Nambu 8mm, súng trường bắn tỉa, súng máy và lựu đạn. Các đặc điểm vết thương và độ sâu thâm nhập của vũ khí sau đó được so sánh trên cơ thể của các tù nhân đã chết và hấp hối.

Lính Nhật dùng cơ thể tù nhân để tập đâm lưỡi lê. Ảnh: AP

Lưỡi lê, kiếm và dao cũng được nghiên cứu theo cách này, mặc dù các tù nhân thường bị buộc lại trong các thí nghiệm này.

Súng phun lửa cũng đã được thử nghiệm, trên cả vùng da có quần áo và lộ ra ngoài. Ngoài ra, các phòng hơi ngạt đã được thiết lập tại các cơ sở của đơn vị và các đối tượng thử nghiệm bị phơi nhiễm khí độc thần kinh và chất gây phồng rộp.

Chúng thả các vật nặng lên các tù nhân để nghiên cứu vết thương do đè bẹp. Các đối tượng bị nhốt và không có thức ăn và nước uống để tìm hiểu xem con người có thể tồn tại bao lâu nếu nhịn đói khát. Các nạn nhân chỉ được phép uống nước biển, hoặc được tiêm máu nhóm khác hoặc máu động vật để nghiên cứu truyền máu và quá trình đông máu.

Trong khi đó, thí nghiệm tiếp xúc với tia X kéo dài đã làm vô sinh và giết chết hàng nghìn người tham gia nghiên cứu. Họ còn phải chịu tình trạng bỏng khủng khiếp khi các tấm phát xạ bị tính toán sai hoặc được giữ quá gần với núm vú, bộ phận sinh dục hoặc khuôn mặt của đối tượng.

Để nghiên cứu tác động của trọng lực cao đối với phi công và lính dù rơi xuống, các nhân viên của Đơn vị 731 đã chất người vào các máy ly tâm lớn và quay họ với tốc độ ngày càng cao cho đến khi họ bất tỉnh và/hoặc chết. Điều này thường xảy khi trọng lực vào khoảng 10 đến 15. Trẻ nhỏ cho thấy khả năng chịu đựng các lực gia tốc thấp hơn.

NHỮNG THÍ NGHIỆM TRÊN NGƯỜI TÀN BẠO NHẤT CỦA PHÁT XÍT NHẬT THỜI THẾ CHIẾN II - PHẦN CUỐI

Thùy Dương

Theo: baotintuc

CHÍNH KHÍ CA - VĂN THIÊN TƯỜNG

Chính khí ca

Thiên địa hữu chính khí,

Tạp nhiên phú lưu hình.

Hạ tắc vi hà nhạc,

Thượng tắc vi nhật tinh.

Ư nhân viết hạo nhiên,

Bái hồ tắc thương minh.

Hoàng lộ đương thanh di,

Hàm hoà thổ minh đình.

Thời cùng tiết nãi hiện,

Nhất nhất thuỳ đan thanh.

Tại Tề thái sử giản,

Tại Tấn Đổng Hồ bút.

Tại Tần Trương Lương chuỳ,

Tại Hán Tô Vũ tiết.

Vi Nghiêm tướng quân đầu,

Vi Kê thị trung huyết.

Vi Trương Tuy Dương xỉ,

Vi Nhan Thường Sơn thiệt.

Hoặc vi Liêu Đông mạo,

Thanh tháo lệ băng tuyết.

Hoặc vi “Xuất sư biểu”,

Quỷ thần khấp tráng liệt.

Hoặc vi độ giang tiếp,

Khảng khái thôn Hồ Hiệt.

Hoặc vi kích tặc hốt,

Nghịch thụ đầu phá liệt.

Thị khí sở bàng bạc,

Lẫm liệt vạn cổ tồn.

Đương kỳ quán nhật nguyệt,

Sinh tử an túc luân.

Địa duy lại dĩ lập,

Thiên trụ lại dĩ tôn.

Tam cương thực hệ mệnh,

Đạo nghĩa vi chi căn.

Ta dư cấu dương cửu,

Lệ dã thực bất lực.

Sở tù anh kỳ quan,

Truyền xa tống cùng bắc.

Đỉnh hoạch cam như di,

Cầu chi bất khả đắc.

Âm phòng khuých quỷ hoả,

Xuân viện bí thiên hắc.

Ngưu ký đồng nhất tạo,

Kê thê phượng hoàng thực.

Nhất triêu mông vụ lộ,

Phân tác câu trung tích.

Như thử tái hàn thử,

Bách lệ tự tích dịch.

Ai tai thư như trường,

Vi ngã an lạc quốc.

Khởi hữu tha mậu xảo,

Âm dương bất năng tặc.

Cố thử cảnh cảnh tại,

Ngưỡng thị phù vân bạch.

Du du ngã tâm bi,

Thương thiên hạt hữu cực.

Triết nhân nhật dĩ viễn,

Điển hình tại túc tích.

Phong thiềm triển thư độc,

Cổ đạo chiếu nhan sắc.

Bài này tuyển từ Văn Sơn tiên sinh toàn tập quyển 4, bản Gia Tĩnh đời Minh. Nguyên bài thơ này có tiểu dẫn “Ta bị nhốt ở Bắc Đình, trong một căn nhà bằng đất. Nhà rộng tám thước sâu xuống lòng đất bốn tầm, có mỗi một cánh cửa thấp nhỏ, khoảng trống hẹp, ẩm thấp và tối tăm. Vào ngày hè, các mùi bốc lên nồng nặc, gồm mấy thứ khí hơi nước, khí đất, hơi nóng của mặt trời, hơi lửa, khí của gạo và uế khí, vẫn không bị các bệnh dịch xâm hại đến, và ta sống ở nơi này đã hai năm rồi, không sao cả. Đó là có sự nuôi dưỡng bên trong mới được như vậy, chắc các ngươi cũng chẳng biết nguồn nuôi dưỡng đó từ đâu? Mạnh Tử nói ‘Ta biết bồi bổ hạo khí của ta’. Ở đây có bẩy khí, ta có một khí, một địch lại bẩy ta còn lo gì nữa. Huống hạo khí là chính khí vậy, nên làm bài Chính khí ca.”

正氣歌 - 文天祥

天地有正氣，

雜然賦流形。

下則為河岳，

上則為日星。

於人曰浩然，

沛乎塞蒼冥。

皇路當清夷，

含和吐明庭。

時窮節乃見，

一一垂丹青。

在齊太史簡，

在晉董狐筆。

在秦張良椎，

在漢蘇武節。

為嚴將軍頭，

為嵇侍中血。

為張睢陽齒，

為顏常山舌。

或為遼東帽，

清操厲冰雪。

或為出師表，

鬼神泣壯烈。

或為渡江楫，

慷慨吞胡羯。

或為擊賊笏，

逆豎頭破裂。

是氣所磅礡，

凜烈萬古存。

當其貫日月，

生死安足論。

地維賴以立，

天柱賴以尊。

三綱實系命，

道義為之根。

嗟予遘陽九，

隸也實不力。

楚囚纓其冠，

傳車送窮北。

鼎鑊甘如飴，

求之不可得。

陰房闃鬼火，

春院閟天黑。

牛驥同一皂，

雞棲鳳凰食。

一朝蒙霧露，

分作溝中瘠。

如此再寒暑，

百沴自僻易。

哀哉沮洳場，

為我安樂國。

豈有他謬巧，

陰陽不能賊。

顧此耿耿在，

仰視浮雲白。

悠悠我心悲，

蒼天曷有極！

哲人日已遠，

典刑在夙昔。

風簷展書讀，

古道照顏色。

Bài hát chính khí

(Dịch thơ: Nguyễn Văn Thọ)

Anh hoa chính khí đất trời

Khoác hình vật chất khắp nơi vẫy vùng.

Tràn mặt đất tuôn sông kết núi,

Vút trời mây chói lói trăng sao

Trần ai lẩn bóng anh hào,

Muôn ngàn khí phách rạt rào tầng xanh.

Thuở non nước thanh bình khắp chốn,

Nét đan thanh chóng lộn bệ rồng.

Sơn hà gặp buổi lao lung,

Càng cao tiết ngọc, càng bừng vẻ son.

Tề Thái Sử mất còn mấy độ,

Thẻ tre kia há sợ gươm ai.

Đổng Hồ múa bút mấy hồi,

Làm cho Tấn tặc tơi bời ruột gan.

Trương Lương xót nỗi Hàn khói lửa,

Dùi đồng vung, nghiêng ngửa Tần vương.

Ngọn cờ Tô Vũ phong sương,

Càng băng giá cảnh, càng hương sắc lòng.

Đầu Nghiêm tướng dường đồng, dường thép,

Máu Kê quân nhuốm hết long bào.

Trương Tuần răng cứng cát sao,

Thành đồng đà nát, lòng đào khôn thay.

Lưỡi Thường Sơn nào hay lắt léo,

Mũ Quảng Minh che nẻo Liêu Đông.

Xuất sư biểu ấy hào hùng,

Ngọc vàng rộn rã nát lòng thần minh.

Dòng nước Hiệt lênh đênh bỡ ngỡ,

Thề cùng sông: «an rợ mới về!

Hốt ngà có lúc cũng ghê,

Cho đầu soán chúa ê chề tóc tang.

Linh khí ấy chứa chan muôn thuở,

Rực trần ai, tở mở trăng sao.

Khí thiêng đượm máu hùng hào,

Phù sinh nhẹ tựa hồng mao sá gì.

Giây buộc đất nó xe cho vững,

Cột chống trời nó dựng cho cao.

Cương thường đạo nghĩa trước sau,

Mối giường then chốt quán thâu một mình.

Ta lỡ bước điêu linh tù túng,

Vì ba quân lấp lửng ươn hèn.

Thân tù dạ lỏng khoá then,

Một xe đầy ải, băng miền heo may.

Đời luân lạc tỉnh say mấy độ,

Vạc dầu sôi mà ngó như sương.

Ngục tù khoá kín ánh dương,

Phòng giam trời vắng tối dường than tro.

Long câu giữa trâu bò len lỏi,

Phượng hoàng kia phận gửi đàn gà.

Một mai gió lạnh sương mờ,

Mấy hồi run rét, xác xơ thân tàn.

Cậy tuế nguyệt thổi tan chướng khí,

Nhờ dương quang đượm vẻ an khương.

Nhớp nhơ là chốn tù trường,

Mà ta khinh khoát coi dường Bồng Lai.

Ta vốn chẳng có tài phép lớn,

Nhưng trần ai khôn bận lòng ta.

Lòng ta Chính Khí chói loà,

Âm dương điên đảo khôn mờ tấc son.

Trời lồng lộng mây tuôn sóng bạc,

Động lòng sầu man mác trời mây.

Biển trời bát ngát chơi vơi,

Con thuyền dĩ vãng, bóng người xa xưa.

Người xưa quá, tinh hoa vẫn đó,

Tinh hoa còn rạng rỡ tờ mây.

Đạo xưa vầng sáng đâu đây,

Linh lung vầng sáng toả đầy dung quang.

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Văn Thiên Tường 文天祥 (1236-1282) vốn tên là Vân Tôn 雲孫, tự Tống Thuỵ 宋瑞, Lý Thiện 履善, hiệu Văn Sơn 文山. Thiên Tường là tên bạn đặt cho lúc ông 20 tuổi đến Giang Tây thi cống sĩ. Nguyên quán ở Thành Đô, sau đổi qua Lư Lăng.

Ông sống vào thời đất nước ông bị Mông Cổ xâm lấn. Năm 1271, Hốt Tất Liệt cử binh đánh Nam Tống. Hai thành Tương Dương và Phàn Thành bị vây chặt, thủ đô Lâm An bị uy hiếp. Ông mộ binh được vạn người, kéo về bảo vệ Lâm An. Khi quân Mông Cổ đến đánh Lâm An, quan quân triều đình bỏ chạy, ông đảm nhận chức sứ giả đến trại quân Nguyên đàm phán. Không ngờ ông bị bắt, nhưng sau trốn được chạy về nam mộ binh đánh tiếp cùng với Trương Thế Kiệt, Lục Tú Phu. Nhưng sau cùng lực lượng không đối chọi nổi, ông bị bắt đem về Đại Đô (Bắc Kinh). Hốt Tất Liệt đã chiêu hàng nhưng ông quyết không đầu hàng, cuối cùng bị xử trảm tại đây năm 47 tuổi.

Nguồn: Thi Viện

HÓA RA ĐÂY MỚI LÀ CÁCH "TRẢ THÙ" KHÔN NGOAN NHẤT

Có người chỉ vì một chút bất bình trong tâm mà dùng cả nửa đời còn lại để trả thù, nhưng đó thực ra không phải là cách ‘trả thù’ khôn ngoan nhất.

Đâu mới là cách 'trả thù' khôn ngoan nhất? (ảnh Adobestock)

Bị giảm lương một cách vô lý

Tôi nhớ khi tôi vừa tốt nghiệp đại học, một công ty truyền hình có mời tôi dẫn một chương trình đặc biệt. Đạo diễn của chương trình đó thấy tôi văn chương khá tốt, nên muốn tôi kiêm luôn cả biên kịch.

Nhưng khi chương trình đó làm xong, đến lúc nhận lương, người đạo diễn đó chẳng những không trả cho tôi phí biên kịch, còn khấu trừ của tôi một nửa phí dẫn chương trình. Ông mang biên lai đưa cho tôi và nói: “Cậu ký nhận 1600, nhưng tôi chỉ có thể cấp cho cậu 800, bởi vì chương trình bị thấu chi”.

Tôi lúc đó không nói gì, tôi ký tên và thầm nghĩ: “Quân tử báo thù, 3 năm chưa muộn”.

Sau đó người đạo diễn đó lại tìm đến tôi. Tôi vẫn tỏ ra như bình thường và giúp ông ấy vài việc.

Lần cuối cùng, ông ấy không trừ tiền của tôi, lại còn đối với tôi rất khách khí. Bởi vì khi đó bộ phận tin tức của công ty truyền hình rất vừa ý với tôi, do đó tôi nghiễm nhiên trở thành phóng viên kiêm người dẫn chương trình.

Chúng tôi về sau thường gặp nhau ở công ty. Mỗi lần như thế ông ấy thường mỉm cười mang chút lúng túng.

Người đạo diễn tự thấy xấu hổ vì những việc làm của mình (ảnh minh họa Adobestock)

Ông đạo diễn chính là quý nhân của tôi

Tôi đã từng muốn kiện ông ấy, nhưng đúng như người bạn học cấp ba nói, không có ông ấy thì tôi có thể có được ngày hôm nay không? Nếu như ban đầu tôi không chịu nhẫn nại một chút, thì có thể tiếp tục có cơ hội được làm người dẫn chương trình không?

Ông ấy đã cho tôi cơ hội, ông ấy là quý nhân của tôi. Ông ấy đã biết cái sai của mình rồi, tôi hà tất cứ phải đi trả thù nữa?

Sau đó tôi đi du học Mỹ.

‘Trả thù’ sếp theo cách đặc biệt

Một ngày nọ, một người bạn học đã phàn nàn với tôi rằng ông chủ người Mỹ đã ‘bóc lột’ anh; không những trả lương rất ít mà còn cố tình trì hoãn việc xin thẻ xanh (để được định cư ở Hoa Kỳ) của anh.

Lúc đó tôi đã nói với anh ấy: “Sếp tệ như vậy thì thôi đừng làm nữa cũng được. Nhưng cậu sao có thể làm không công lâu như vậy được, dù sao cũng phải học thêm một chút; sau đó rồi hãy chuyển công ty, cho nên cậu phải lén học nhiều hơn”.

Anh ấy nghe lời tôi nói, không những mỗi ngày làm thêm giờ, anh ấy còn ghi nhớ cách viết của những tài liệu kinh doanh. Ngay cả cách sửa chữa máy photocopy anh cũng cẩn thận đứng bên cạnh quan sát thợ sửa và ghi chép lại; cũng là để sau này anh tự mở công ty thì có thể tiết kiệm được một chút chi phí.

Nỗ lực thay đổi, hoàn cảnh tự nhiên có chuyển biến (ảnh minh họa Adobestock)

Nửa năm sau, tôi hỏi anh có dự định chuyển công ty không? Anh cười nói: “Không cần! Sếp bây giờ nhìn mình với cặp mắt khác xưa; vừa thăng chức, vừa tăng lương cho mình, lại vừa đồng ý cho mình lấy thẻ xanh. Sếp còn hỏi mình tại sao thái độ thay đổi 180 độ như vậy, trở nên quá tích cực như thế?”

Tâm lý bất bình của anh ấy cũng không còn nữa. Anh vì muốn ‘trả thù’ mà đã thay đổi phương pháp, quyết tâm hoàn thiện kỹ năng trước khi ra đi. Kỳ thực năm đó nguyên nhân cũng là do anh chưa đủ nỗ lực.

Học bói toán để ‘trả thù’ vị đại sư

Gần đây tôi cũng gặp được một chuyện thú vị. Một người bạn của tôi đột nhiên dốc sức học bói toán, từ bát tự, tử vi đẩu số, cho đến chiêm tinh thuật, không có cái gì là anh ấy không nghiên cứu.

Anh ấy học bói toán cũng không phải vì nghĩ bói toán linh nghiệm, mà muốn chứng minh là bói toán lừa gạt người khác. Nguyên nhân cũng là vì có một vị đại sư rất nổi tiếng đã coi bói cho anh, nói rằng anh sẽ sống đến 47 tuổi. Anh thề rằng nhất định phải đập nát bảng hiệu của vị đại sư đó.

Và bạn đoán xem sự thể sẽ như thế nào?

Học bói toán chỉ vì muốn chứng minh vị đại sư đã sai (ảnh minh họa 1991design)

Thay đổi bản thân, vận mệnh cải biến

Anh ấy càng học thì càng thấy sợ. Bởi vì anh ấy tự xem cho chính mình, thì xác thực là không thể sống lâu được.

Lúc này anh liền thay đổi, anh đi làm từ thiện và nói: “Dù sao cũng không sống được lâu nữa, cố gắng sử dụng thật tốt những năm tháng còn lại mà làm một chút việc có ý nghĩa”.

Anh rất tích cực làm từ thiện, mọi người đều nói là anh đã thay đổi; từ một tiểu nhân nóng nảy hay nịnh bợ, nay anh đã trở thành một bậc quân tử nhân hậu từ ái.

Thời gian cứ thế trôi đi lúc nào không hay, vậy mà anh ấy đã qua 47 tuổi, rồi qua 48 tuổi; mà nay thì đã 53 tuổi, mặt mũi hồng hào, sinh khí bừng bừng, vô cùng khỏe mạnh.

Tôi nói đùa với anh ấy: “Anh có đi đập nát bảng hiệu của vị đại sư đó không”.

Mắt anh ấy sáng lên và nói: “Tại sao?” Rồi anh cười nói: “Nếu không phải là ông ấy cảnh báo mình, thì với tính cách trước đây của mình, thể nào cũng sẽ lên cơn đau tim vào năm 47 tuổi, điều đó là không tránh được!”

Cách ‘trả thù’ khôn ngoan nhất là hãy thay đổi chính mình

Chỉ cần bạn thay đổi, thế giới xung quanh bạn cũng sẽ thay đổi theo (ảnh minh họa Adobestock)

Bạn có hay đấu đá với người khác không? Phải chăng trong tâm bạn cũng đầy bất bình? Bạn có căm phẫn “thù này không trả không phải là quân tử” không? Vậy thì xin hãy suy nghĩ một chút về những câu chuyện mà tôi vừa kể.

Bạn nên biết rằng, kẻ thù sẽ kích thích tiềm năng của bạn, sẽ trở thành quý nhân của bạn. Bạn cũng nên biết rằng, rất nhiều hận thù, ân oán, kỳ thực vấn đề đều nằm ở bạn.

Bạn càng phải nên hiểu rằng, cách ‘trả thù’ tốt nhất đó là hãy tận dụng sự bất bình kia để làm nên thành công của bản thân. Dùng thành công đó xem như là câu trả lời cho kẻ thù của bạn, đồng thời hãy biến kẻ thù thành bằng hữu.

Hãy đem câu “Oan oan tương báo bao giờ mới hết” mà đổi thành “Tương phùng cười vang xóa tan hận thù”. Chẳng phải đó chính là thành công lớn nhất của đời người sao?

Cách ‘trả thù’ khôn ngoan nhất đó là hãy thay đổi chính mình, chỉ cần bạn thay đổi thì mọi thứ xung quanh bạn cũng sẽ thay đổi theo.

Chân Chân / Theo: Vision Times

SỐ PHẬN QUẢ BOM NGUYÊN TỬ THỨ BA, KHÔNG TẤN CÔNG NHẬT BẢN MÀ GIẾT HẠI CHÍNH NGƯỜI MỸ

Quả bom nguyên tử thứ ba đã không được thả xuống Nhật Bản như kế hoạch, nhưng khi quay trở lại Mỹ, phần "lõi quỷ" của nó lại khiến hai nhà khoa học vật lý thiệt mạng.

Thí nghiệm với lõi plutoni của quả bom nguyên tử thứ ba vào năm 1946. Ảnh: Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos (LANL)

Tháng 8/1945, Mỹ thả hai quả bom nguyên tử xuống hai thành phố Nhật Bản là Hiroshima và Nagasaki. Cho đến nay đây vẫn là lần duy nhất vũ khí hạt nhân được sử dụng trong một cuộc xung đột trên thế giới.

Hai quả bom đã gây ra sự tàn phá khủng khiếp, nhưng ít ai biết rằng nước Mỹ còn chuẩn bị sẵn một quả bom nguyên tử thứ ba, sẵn sàng thả tiếp xuống Nhật Bản. May mắn là Nhật Bản đã tuyên bố đầu hàng chỉ vài ngày trước thời điểm quả bom nguyên tử thứ ba được lên kế hoạch triển khai, tránh được tổn thất thêm hàng chục ngàn sinh mạng.

Quả bom thứ ba đã không cướp đi bất cứ mạng sống nào, nhưng phần lõi plutoni của nó thì lại gây họa, làm hai nhà vật lý Mỹ thiệt mạng, khiến nó còn mang biệt danh “lõi quỷ”.

Dự án Manhattan và quả bom nguyên tử không dùng đến

Người ta thường cho rằng kế hoạch từ trước đến nay dành cho Dự án Manhattan của Mỹ là chỉ chế tạo hai quả bom nguyên tử. Nhưng thực ra không phải vậy. Dự án này đã phát triển thành một dây chuyền sản xuất vũ khí nguyên tử hoàn chỉnh. Hầu hết các nguồn lực được sử dụng trong dự án nhiều tỉ USD này là dành cho việc thu thập urani và plutoni đã làm giàu, những nguyên liệu đặc biệt khó sản xuất vào thời điểm đó.

Đến mùa Hè năm 1945, Dự án Manhattan đã sản xuất đủ nhiên liệu phóng xạ để sản xuất ba quả bom, và quả thứ tư vẫn đang được kế hoạch thực hiện. Số nhiên liệu này tiếp theo được sử dụng trong cuộc Thử nghiệm Trinity, với hai quả bom mang biệt danh “Cậu bé” và “Gã mập”.

Nhật Bản đã không đầu hàng ngay lập tức sau khi hai quả bom nguyên tử được thả xuống Hiroshima và Nagasaki, buộc người Mỹ phải chuẩn bị sẵn quả bom thứ ba. Theo kế hoạch, quả bom này sẽ được thả vào ngày 19/8, nhưng ngày 16/8, Nhật hoàng đã tuyên bố đầu hàng.

Vào thời điểm đó, rất ít người trong Dự án Manhattan cho rằng sẽ chỉ có rất ít quả bom được thả. Nhiều người nghĩ sẽ cần nhiều bom hơn để buộc Tokyo đầu hàng, và ngay cả khi họ đầu hàng, vẫn có những lo ngại rằng chiến tranh có thể dễ dàng bùng phát trở lại.

Nhưng trên thực tế, rốt cuộc quả bom thứ ba không được sử dụng, để lại cho người Mỹ một lõi plutoni có đường kính 9cm, nặng 6,2kg. Họ quyết định chuyển phần lõi này cho mục đích thí nghiệm.

Khối cầu plutoni được bao quanh bởi các tấm phản xạ neutron làm bằng cacbua vonfram, tái tạo sự cố xảy ra tại phòng thí nghiệm Los Alamos vào ngày 21/81945. Ảnh: LANL

Những thí nghiệm với "lõi quỷ"

Lõi của quả bom nguyên tử thứ ba đã được sử dụng cho các thí nghiệm trong suốt năm 1945 và 1946. Vì được thiết kế cho một quả bom, khối cầu plutoni có biên độ an toàn cực kỳ mỏng trước khi nó đạt tới điểm siêu tới hạn.

Một trong nhiều thí nghiệm đã được tiến hành trên lõi plutoni, tập trung vào tính chất tới hạn của nó. Trong các thí nghiệm này, các nhà khoa học đã phủ quanh phần lõi bằng các tấm phản xạ neutron - phản xạ các neutron từ phản ứng phân hạch hạt nhân trở lại lõi, làm tăng phản ứng hơn nữa.

Nếu lõi plutoni hoàn toàn được bao quanh bởi các tấm phản xạ neutron, nó sẽ nhanh chóng đạt tới siêu tới hạn, giải phóng tia bức xạ cực mạnh.

Do các tiêu chuẩn an toàn được nới lỏng một cách đáng sợ, đồng nghĩa các nhà khoa học khi đó tiến hành các thí nghiệm này một cách thủ công.

Khi nhà vật lý học Harry Daghlian đang thực hiện thí nghiệm vào năm 1945 thì sơ xuất nghiêm trọng đã xảy ra. Trong lúc đặt các khối cacbua vonfram phản xạ neutron xung quanh lõi để đưa nó đến gần mức tới hạn, thì Daghlian đã vô tình làm rơi một khối vào lõi.

Daghlian tìm cách gỡ bỏ khối cacbua vonfram nhanh nhất có thể, nhưng đã quá muộn. Trong khoảnh khắc ngắn ngủi đó, lõi plutoni bước vào trạng thái siêu tới hạn và giải phóng một lượng bức xạ gây chết người. Daghlian lập tức được đưa đi cấp cứu, ông trải qua ba tuần tiếp theo chống chọi với phóng xạ rồi qua đời.

Sau cái chết của ông, các quy trình an toàn nghiêm ngặt hơn nhiều đã được áp dụng để ngăn ngừa sự cố xảy ra một lần nữa.

Hai nhà vật lý Harry Daghlian (bên trái) và Louis Slotin (bên phải) trong Thí nghiệm Trinity. (Nguồn ảnh: Los Alamos Archive)

Năm tiếp theo, 1946, một trong những đồng nghiệp của Daghlian là Louis Slotin, đảm nhận các thí nghiệm với lõi plutoni. Slotin là một nhà vật lý xuất sắc, nhưng cũng được cho là một người dễ chấp nhận rủi ro.

Các thí nghiệm của Slotin với lõi tương tự như của Daghlian nhưng lần này hai mặt phản xạ neutron nửa hình cầu sẽ được đóng lại từ từ để tăng hoạt động của lõi plutoni. Tuy nhiên, để ngăn chặn một tai nạn khác, những miếng đệm kim loại đã được đặt giữa các nửa quả cầu để ngăn chúng bao bọc hoàn toàn phần lõi.

Slotin đã mạo hiểm bỏ qua giao thức này, loại bỏ các bộ đệm, thay vào đó sử dụng phương pháp của riêng mình. Phương pháp của ông nhanh hơn nhưng cũng nguy hiểm hơn nhiều. Slotin sử dụng một chiếc tuốc nơ vít đầu dẹt đơn giản để duy trì khe hở giữa các tấm phản xạ, điều chỉnh nó bằng tay khi cần thiết. Ông trở nên khá thành thạo với kỹ thuật được các đồng nghiệp gán cho biệt danh “cù vào đuôi rồng” này.

Các đồng nghiệp của Slotin biết rằng kỹ thuật này cực kỳ rủi ro và thậm chí đã cố gắng cảnh báo, nhưng ông vẫn tiếp tục làm theo ý mình.

Vào ngày 21/5/1946, Slotin thực hiện thí nghiệm trước một nhóm nhỏ đồng nghiệp tại phòng thí nghiệm Los Alamos. Sử dụng kỹ thuật thông thường của mình, ông hạ thấp hai nửa quả cầu phản xạ neutron xung quanh lõi, sử dụng tuốc nơ vít để giữ chúng không đóng hoàn toàn.

Tuy nhiên, lần này, chiếc tuốc nơ vít bị trượt một khoảng rất nhỏ, cho phép hai tấm phản xạ neutron bao bọc hoàn toàn lõi. Phần lõi ngay lập tức bước vào trạng thái siêu tới hạn và gây ra một vụ nổ bức xạ mạnh mẽ.

Slotin nhanh chóng loại bỏ các tấm phản xạ neutron, nhưng giống như trong sự cố với Daghlian, thiệt hại đã xảy ra. Lúc tai nạn xảy ra, Slotin đang nghiêng người và đã hấp thụ phần lớn bức xạ, và vì thế có thể đã cứu sống những người khác trong phòng.

Chỉ trong vòng vài phút, Slotin đã có dấu hiệu nhiễm độc phóng xạ. Ông qua đời 9 ngày sau đó.

Sau khi cướp đi sinh mạng của hai người, quả cầu plutoni được gán cho biệt danh đáng sợ: “lõi quỷ”. Nó được lên kế hoạch sử dụng để thử nghiệm hạt nhân trong Chiến dịch Crossroad, nhưng điều này đã không bao giờ xảy ra và cuối cùng “lõi quỷ” được nấu chảy và tái chế thành các lõi khác.

Thu Hằng (warhistory)

Theo: baotintuc

Link tham khảo:

https://www.coffeeordie.com/article/demon-core

VỤ ÁM SÁT TỔNG THỐNG MỸ DẪN ĐẾN RA ĐỜI LỰC LƯỢNG MẬT VỤ

Sau cái chết của McKinley, vị tổng thống Mỹ thứ ba bị ám sát trong vòng 40 năm, mật vụ Mỹ mới chính thức trở thành lực lượng bảo vệ tổng thống, hoạt động thống nhất và chặt chẽ.

Tổng thống William McKinley (phải) đang rời địa điểm nơi ông có bài phát biểu tại Buffalo, New York, một ngày trước khi bị ám sát. Ảnh: Thư viện McKinley

Cuối năm 1914, Edmund Starling đến Nhà Trắng để bắt đầu một công việc mới, một nhân viên mật vụ bảo vệ nguyên thủ quốc gia. Ông chủ mới của anh, Joseph E. Murphy, đã trao đổi với Starling về những chi tiết trong hoạt động bảo vệ Tổng thống. “Nếu ông ấy chơi golf, chúng ta cùng đi. Nếu ông ấy đến nhà hát, chúng ta cũng vậy. Nếu ông ấy rời thị trấn, chúng ta sẽ đi cùng…”, Murphy nói.

Starling thậm chí đã tìm hiểu những chi tiết cụ thể của việc di chuyển bằng đường sắt với Tổng thống Wilson. “Mỗi mét đường sắt mà đoàn tàu đặc biệt đi qua đều phải được kiểm tra… Các khớp chuyển đường ray đều phải được đóng đinh và canh gác để không ai có thể tiếp cận. Nhóm phục vụ tàu được lựa chọn đặc biệt. Động cơ và đầu máy được kiểm tra và rà soát tất cả các lỗi cơ khí. Toàn bộ người đi trên tàu phải là thành viên có chứng nhận của đảng cầm quyền, và họ luôn phải ở trong tầm mắt của các mật vụ”, Starling nhớ lại.

Đặc vụ Edmund Starling (bìa trái) bảo vệ Tổng thống Coolidge và Đệ nhất phu nhân sau một buổi lễ nhà thờ. Ảnh: Thư viện Quốc hội Mỹ

Nhưng chỉ 13 năm trước đó, trên một chuyến tàu khác chở Tổng thống William McKinley, lại là một cảnh tượng rất khác.

Vào ngày 4/9/1901, Tổng thống McKinley và phu nhân đang trên hành trình đến Buffalo, New York, để tham dự Triển lãm Liên Mỹ. Khi đoàn tàu đi qua Buffalo, các pháo thủ định chào đón Tổng thống bằng một phát 21 phát đại bác. Nhưng rõ ràng là pháo binh đã không đo chính xác khoảng cách từ nơi họ đứng đến đường tàu. Ngay sau khi đại bác khai hỏa, các cửa sổ của toa tàu đầu tiên đã vỡ vụn.

George Cortelyou, Thư ký riêng của Tổng thống, vội vàng tìm cách dừng loạt đại bác. Nhưng khi Cortelyou ra hiệu ngừng bắn, pháo binh lại hiểu cử chỉ của ông như một lời mời tiếp tục. Và toàn bộ 21 phát đại bác được hoàn thành để chào đón Tổng thống McKinley đến Buffalo. Không ai bị thương và Tổng thống dường như không bận tâm, vì vậy đoàn tàu tiếp tục tiến về phía trước.

Vào năm 1901, Tổng thống Mỹ vẫn chưa có một cơ quan mật vụ thường trực, vì thế Thư ký Cortelyou lúc nào cũng lo lắng về sự an toàn của Tổng thống McKinley.

Mật vụ Mỹ, ban đầu chỉ là một bộ phận của Bộ Tài chính có nhiệm vụ điều tra hàng giả, đã thử nghiệm việc bảo đảm an ninh cho Tổng thống trong những năm trước chuyến đi của ông McKinley đến Buffalo, sau khi nước Mỹ chứng kiến hai vụ ám sát rúng động - Tổng thống Abraham Lincoln vào năm 1865 và James A. Garfield vào năm 1881.

Tuy nhiên, lực lượng an ninh vẫn còn lỏng lẻo và dường như thuận theo trước những ý tưởng bất chợt của Tổng thống. Sau khi vụ nổ súng vào đoàn tàu bị bỏ qua, trong chuyến thăm, Tổng thống McKinley lại có ý định gặp gỡ các thành viên cộng đồng địa phương tại một không gian mở, nơi ông tiếp đón và bắt tay họ.

Tranh vẽ vụ ám sát Tổng thống McKinley tại Buffalo, New York.

Thư ký riêng Cortelyou rất muốn ông chủ hủy bỏ sự kiện này đến mức ông tìm cách loại nó khỏi lịch trình. Tuy nhiên, nếu không có một báo cáo an ninh trình bày lý do, Cortelyou không thể ngăn Tổng thống tham dự sự kiện.

Trong chuyến thăm Buffalo, rõ ràng là Tổng thống McKinley đã được lên kế hoạch bảo đảm an ninh, nhưng hoạt động đó không được hệ thống hoá.

Các chi tiết về an ninh cho chuyến thăm của Tổng thống tới Triển lãm ở Buffalo chỉ được nêu ngắn gọn trong một văn bản phát cho các nhà tổ chức Triển lãm Liên Mỹ và các đảng viên có liên quan đến hoạt động của ông vào ngày 5/9/1901. Văn bản nêu rõ: "Trật tự sẽ được duy trì trong tòa nhà bởi nhóm Vệ binh Chính phủ. Thủy quân lục chiến và binh sĩ chính quy được huy động. Lực lượng Bảo vệ Triển lãm gác ở bên ngoài các lối vào khác nhau. Để vượt qua các lớp bảo vệ này, một cá nhân phải đeo huy hiệu thể hiện vai trò được phép của họ”.

Tuy nhiên, các biện pháp an ninh ngắn gọn này cũng chìm nghỉm trong một danh sách nêu chi tiết về đủ thứ từ âm nhạc, nhân sự đến danh sách khách mời.

Bất chấp các biện pháp an ninh không nhất quán, Tổng thống vẫn tận hưởng một ngày làm việc thành công vào 5/9. Ông có một trong những bài phát biểu hay nhất của mình trong buổi sáng và thưởng thức màn pháo hoa ngoạn mục vào buổi tối.

Đám rước linh cữu cố Tổng thống McKinley qua đường phố quê hương ông, Canton, bang Ohio năm 1901. Ảnh: Hiệp hội Lịch sử Hạt Portage

Sang ngày 6/9, bất chấp sự phản đối liên tục của Thư ký Cortelyou, Tổng thống McKinley đã đến khu vực Âm nhạc của Triển lãm vào khoảng 4 giờ chiều, chủ trì một buổi gặp gỡ cởi mở, bắt tay các thành viên công chúng.

Một số lượng lớn nhân viên an ninh được triển khai khi sự kiện bắt đầu. Bên Mật vụ cung cấp 3 đặc vụ, phía Triển lãm cung cấp 18 lính gác, Pháo binh cung cấp 7 binh sĩ. Nhưng do an ninh cho Tổng thống vẫn chưa phải là một hệ thống có tổ chức chặt chẽ, thống nhất, nên một số sai lầm đã xảy ra vào tối hôm đó.

Tại sự kiện, một nhân viên Mật vụ đứng ở phía bên trái Tổng thống McKinley để anh ta có thể nhìn rõ cánh tay phải của công dân tiếp theo trong hàng khi họ chìa tay ra bắt tay Tổng thống. Một đại diện của nhà tổ chức Triển lãm đứng bên phải Tổng thống để giới thiệu những cá nhân quan trọng trong buổi tiếp đón.

Thông thường, không ai có ý định đến gần Tổng thống McKinley mà không để tay của họ lộ rõ ràng cho các đặc vụ kiểm tra. Tuy nhiên, ngày hôm đó trời nóng và rất nhiều người dùng khăn tay. Quy tắc để tay trần đã được bỏ qua để khách có thể cầm khăn tay lau mồ hôi trên mặt.

Trong đám đông những người xếp hàng bắt tay Tổng thống có một người đàn ông thấp, béo, da ngăm đen, đôi môi bợt như không có máu và đôi mắt đen, sắc bén. Một kẻ như vậy đã lọt ngay vào ánh mắt của các mật vụ. Và họ bỏ qua "nhân vật chính" xếp hàng đằng sau người đàn ông khả nghi này: “một người đàn ông khá cao, trông có vẻ nam tính… người Mỹ gốc Đức... Khuôn mặt nhẵn nhụi, hơi nhọn của anh ta như không thể hiện bất kỳ mục đích thâm độc nào” – theo tờ New York Herald.

Leon Czolgosz trong ảnh chụp của cảnh sát năm 1901.

Người đàn ông này tên Leon Czolgosz, quê ở Cleveland, bang Ohio. Czolgosz là một người đàn ông vùng Trung Tây bình thường, tuy nhiên trong vài năm gần đây, gia đình bắt đầu nhận thấy anh ta có những hành vi kỳ quặc và hoang tưởng.

Trước khi xếp hàng để gặp Tổng thống McKinley, Czolgosz đã giấu một khẩu súng mới mua trong tay phải và che nó bằng một chiếc khăn tay. Hắn đưa tay trái của mình để Tổng thống bắt. McKinley hơi sửng sốt, nhưng ông sẵn lòng nắm lấy tay trái của Czolgosz vì nghĩ rằng người đàn ông đối diện chắc hẳn bị thương ở bên tay phải. Czolgosz lập tức nắm chặt McKinley bằng tay trái và nhả đạn vào Tổng thống bằng khẩu súng bên tay phải.

Tổng thống William McKinley trải qua đau đớn kéo dài hơn một tuần khi các bác sĩ cố gắng chữa lành vết thương cho ông. Tuy nhiên, vào ngày 14/9/1901, ông trở thành Tổng thống Mỹ thứ ba qua đời bởi bàn tay của một sát thủ trong vòng chưa đầy 40 năm.

Czolgosz sau đó phải lên ghế điện vì tội ác của mình. Người ta xác định rằng hắn đã hành động một mình.

Tổng thống Theodore Roosevelt tại lễ khánh thành đài tưởng niệm cố Tổng thống McKinley ở Canton, Ohio năm 1907.

Sau cái chết của McKinley, Mật vụ Mỹ chính thức trở thành lực lượng bảo vệ Tổng thống, hoạt động thống nhất, chặt chẽ. Và nhiệm vụ đầu tiên của họ là bảo vệ người kế nhiệm Theodore Roosevelt.

Thu Hằng (Richlandsource)

Link tham khảo:

https://www.history.com/articles/mckinley-assassination-created-the-secret-service

TÔ MẠC GIÀ - CHU BANG NGẠN

Tô Mạc Già

Liệu trầm hương,

Tiêu nhục thử.

Điểu tước hô tình,

Xâm hiểu khuy diêm ngữ.

Diệp thượng sơ dương can túc vũ,

Thủy diện thanh viên,

Nhất nhất phong hà cử.

Cố hương dao,

Hà nhật khứ.

Gia trú Ngô môn,

Cửu tác Trường An lữ.

Ngũ nguyệt ngư lang tương ức phủ.

Tiểu tiếp khinh châu,

Mộng nhập phù dung phố.

蘇幕遮 - 周邦彥

燎沉香

消溽暑

鳥雀呼晴

侵曉窺檐語

葉上初陽 干宿雨

水面清圓

一一風荷舉

故鄉遙

何日去

家住吳門

久作長安旅

五月漁郎相憶否

小楫輕舟

夢入芙蓉浦

Tô mạc già

(Dịch thơ: HHD)

Thiêu nắm trầm hương trừ nóng ẩm

Sẻ kia biết đoán tạnh hay mưa

Dưới hiên sáng sớm thì thầm nói

Lá ướt mưa đêm nắng sói khô.

Trận gió nước trong lá trội cao,

Cố hương xa thẳm biết khi nào.

Về thăm chỗ ở Ngô Môn cũ,

Làm khách Trường An đã bấy lâu.

Tháng năm lũ bạn ngư lang trước,

Có nghĩ đến mình mấy lúc không?

Một chiếc thuyền con chèo bến mộng,

Tây hồ quá khứ hoa phù dung.

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Chu Bang Ngạn 周邦彥 (1057-1121) tự Mỹ Thành 美成, hiệu Thanh Chân cư sĩ 清真居士, người Tiền Đường (nay thuộc Hàng huyện, Triết Giang). Ông từng làm quan tri huyện tri phủ, song con đường hoạn nạn, thăng trầm bất định. Ông rành âm nhạc, có thể tự làm nhạc phú, từ vận của ông thanh thoát, tác phẩm có tập Thanh Chân từ, tức Phiến Ngọc thù.

Theo: HHD Bellephoto