CHINH PHỤC NHỮNG VÌ SAO - KỲ 5: LY KỲ CHUYẾN TRỞ VỀ TRÁI ĐẤT ĐẦU TIÊN TỪ VŨ TRỤ

Chính xác chuyến bay vũ trụ đầu tiên của phi hành gia Liên Xô Yuri Gagarin diễn ra thế nào? Theo thời gian, nhiều điều đã được giải mật lại đầy đủ.

Gagarin đã đi vào lịch sử bằng chuyến bay vũ trụ có người lái đầu tiên của nhân loại - Ảnh: Russianspace

Đã có trục trặc cửa đóng tàu Vostok 1 ngay trước giờ phóng. Gagarin cũng không lên đúng quỹ đạo kế hoạch mà bay cao hơn. Đặc biệt, một vụ phóng thử trước đó không lâu đã thất bại. Phi thuyền bị nổ ít giây sau vụ phóng.

108 phút bay vũ trụ

Sau khi phóng thành công phi thuyền Vostok 1 (Phương Đông 1), Liên Xô đã công bố trước thế giới là quốc gia đầu tiên thực hiện thành công chuyến bay vũ trụ 108 phút (sau này có nguồn cho rằng chính xác là 106 phút).

Theo Russianspace, sau cuộc liên lạc vô tuyến thử đầu tiên của Gagarin với trạm điều hành lúc 7h20 giờ Matxcơva vào sáng lịch sử 12-4-1961, tổng công trình sư trưởng Sergei Korolev cho lệnh đóng nắp khoang tàu đã có phi hành gia sẵn sàng ở bên trong. Các kỹ thuật viên Ivanovsky, Morozov và Skoptsov cùng đóng tấm nắp nặng 100kg và siết chặt bằng 30 con ốc chuyên dụng đảm bảo an toàn cho chuyến bay.

Tuy nhiên trục trặc bất ngờ đã xảy ra. Một trong ba đèn báo hiệu việc kích hoạt cơ chế phóng cửa thoát hiểm không sáng lên trong hầm điều khiển phóng.

Điều này có nghĩa việc phóng không thể thực hiện được hoặc chuyến bay sẽ bị nguy hiểm nghiêm trọng. Korolev yêu cầu kỹ thuật viên mở cửa ra để đóng lại lần nữa. Lần này thì thành công, cả ba đèn đều sáng, sau khi Ivanovsky dùng tuốc vít điều chỉnh nhẹ tiếp điểm bị lỗi trước khi đóng cửa lại lần thứ hai.

Mọi người rời bệ phóng, chỉ còn một mình Gagarin ngồi ở khoang đầu phi thuyền Vostok 1, nhận lãnh trách nhiệm lịch sử của nhân loại: lần đầu tiên bay ra vũ trụ như bước chân đầu tiên trên hành trình dài đến những vì sao.

Tất cả đã sẵn sàng cho thời khắc lịch sử. Một phần nhỏ của giây trước 9h07 giờ Matxcơva, phi thuyền Vostok 1 phụt khói lửa gầm rú bay lên bầu trời trong xanh không một gợn mây và chếch mũi về phương Đông như chính con tàu mang tên. Sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan giữa thảo nguyên đang mùa hoa tulip dại mờ dần phía dưới.

Bên trong tàu, áp lực gia tốc đè nặng lên người phi hành gia đầu tiên. Nhịp tim vọt lên đến 150 nhưng anh đã được huấn luyện kỹ cho chuyện phi hành gia nào cũng phải trải qua khi rời Trái đất. Có lúc Gagarin như cứng đờ, không thể nói được. Dưới mặt đất mọi người rất lo lắng.

Chỉ huy Korolev gọi vô tuyến như hét lên: "Tuyết tùng, tuyết tùng, anh thế nào?". Tuyết tùng là mật danh chuyến bay. Mặt Korolev biến sắc, tay ông cầm máy gọi mà run lên và mặt chỉ giãn ra khi nghe tiếng trả lời của Gagarin. Sự thật trước đó nhiều chú chó được phóng thử nghiệm đã không thể có "vé về", trừ đôi chó may mắn Belka và Strelka.

Sau này nhiều tài liệu được giải mật cho rằng vụ phóng tàu Vostok 1 đã được thực hiện quá nhanh. Tổng công trình sư trưởng Korolev và một số lãnh đạo khác chấp thuận quá nhanh một số vấn đề kỹ thuật trước áp lực thời Chiến tranh lạnh giữa Mỹ và Liên Xô...

Trang Russianspace ghi lại: "Hai phút rưỡi sau khi phóng, lớp vỏ bao phủ tàu vũ trụ tách thành hai cánh hoa với một cú giật mạnh và rơi xuống để lộ cho phi công một khung cảnh ngoạn mục ở cửa sổ phía dưới. "Tuyệt đẹp", Gagarin thốt lên sau khi nhìn thấy một trong hai cánh hoa của chóp mũi từ từ rơi ra khỏi tên lửa, phía sau là bề mặt Trái đất tuyệt đẹp".

Tầng thứ ba tên lửa sau đó được kích hoạt tăng tốc tàu vũ trụ lên tốc độ gần 8km mỗi giây cần thiết để đạt đến quỹ đạo khoảng 10 phút sau khi cất cánh. Theo Korolev, khoảng 13 phút sau khi phóng, Gagarin đã trở thành người đầu tiên đến được quỹ đạo Trái đất. Kỷ nguyên vũ trụ thêm bước tiến mới cực kỳ trọng đại.

Điểm viễn cực trên quỹ đạo mà Vostok 1 bay tới là 327km so với bề mặt Trái đất, cao hơn hẳn kế hoạch 230km thiết lập bay. Vì phi thuyền có người lái đầu tiên này thiếu động cơ hãm dự phòng nên quỹ đạo bay của nó được thiết lập khoảng 230km, để cao độ đó có thể làm chậm tàu vũ trụ cho nó quay về khí quyển và đáp xuống 5-7 ngày sau khi phóng.

Lượng không khí, thức ăn, nước uống và các vật dụng tiêu hao thiết yếu khác cho chuyến bay chỉ được chuẩn bị đủ 10 ngày. Tuy nhiên các số liệu khoa học Vostok 1 bay đến quỹ đạo cao thực tế này khiến con tàu cần hơn hai tuần để có thể trở về Trái đất. Do đó nếu động cơ hãm bị hỏng mà không có dự phòng, Gagari có thể sẽ phải nhận cái chết từ từ trên quỹ đạo.

09h25 giờ Matxcơva ngày 12-4-1961, Gagarin gọi về Trái đất và được trạm mặt đất Zarya 3 ở bán đảo Kamchatka, vùng Viễn Đông Liên Xô tiếp nhận. Russianspace ghi lại những trao đổi này từ tài liệu được giải mật. Trong đó Kedr là mật danh Gagarin và Karpenko là người liên lạc dưới mặt đất:

Kedr (Gagarin): Gọi Zarya 3, anh nghe rõ không?

Kedr: Zarya 3, anh nghe rõ không, anh nghe rõ không? Không nghe thấy Vesna (trạm mặt đất sóng ngắn), không nghe thấy Vesna.

Zarya 3 (Karpenko): Đã hiểu; chúng tôi nghe rõ anh.

Kedr: Chuyến bay đang diễn ra tốt đẹp, mọi thứ đều ổn. Anh có thể cho tôi biết gì không?

Khoang hạ cánh của Gagarin

Trở về Trái đất

Hành trình trở về Trái đất của Gagarin ban đầu diễn ra thuận lợi. Động cơ hãm được khởi động lúc 10h25. Gagarin viết lại trong nhật ký của mình: "Ngay khi TDU (động cơ hãm) tắt, có một cú giật mạnh. Tàu vũ trụ bắt đầu quay quanh trục của nó với tốc độ rất cao. Trái đất đang di chuyển trong Vzor (cửa sổ) từ trên xuống dưới và từ phải sang trái. Tốc độ quay khoảng 30 độ mỗi giây, không dưới...

Mọi thứ đều quay cuồng. Một khoảnh khắc tôi nhìn thấy châu Phi - nó xảy ra trên châu Phi - khoảnh khắc khác là đường chân trời, khoảnh khắc khác là bầu trời. Tôi hầu như không kịp che chắn mình khỏi ánh nắng mặt trời để ánh sáng không làm chói mắt tôi. Tôi đưa chân về phía cửa sổ (dưới cùng) nhưng không đóng rèm. Tôi muốn tự mình tìm hiểu chuyện gì đang xảy ra".

Theo thiết lập bay, khoang về Trái đất của Gagarin sẽ tách khỏi mô đun thiết bị trong vòng 10-12 giây sau khi quá trình giảm quỹ đạo kết thúc nhưng điều đó đã không xảy ra. Tàu vũ trụ tiếp tục quay tròn dữ dội khi tiến gần đến các tầng khí quyển dày đặc. Cuối cùng, quá trình tách rời diễn ra lúc 10h35, khi tàu vũ trụ đang trên bầu trời biển Địa Trung Hải.

Khi khoang trở về Trái đất lao xuống bầu khí quyển, phi hành gia đầu tiên của loài người nhìn thấy một vầng sáng đỏ rực xuất hiện phía sau cửa sổ cùng với tiếng lách tách của lớp cách nhiệt bị thiêu rụi dần.

"Có một khoảnh khắc, khoảng 2-3 giây, khi dữ liệu trên các đồng hồ điều khiển bắt đầu trông mờ đi. Nó bắt đầu chuyển sang màu xám trong mắt tôi. Tôi cố gắng giữ bình tĩnh. Điều đó có ích, mọi thứ dường như trở lại vị trí ban đầu".

Có mùi khét xuất hiện trong khoang nhưng may mắn chỉ thoảng qua chốc lát. Việc hạ cánh tiếp tục an toàn. Ở độ cao 7km trên bề mặt Trái đất, cửa khoang được tách ra, Gagarin phóng ra ngoài.

Đó là lúc 10h42 giờ Matxcơva. Ghế phóng phi hành gia bung ra thành công rơi tự do xuống đất. Dù chính và dù dự phòng lần lượt mở bung. Gagarin hạ cánh với hai chiếc dù. Quá trình này kéo dài khoảng sáu phút, Gagarin gặp khó khăn khi mở một van trong bộ đồ phi hành gia để thở không khí nhưng rồi ông đã làm được.

Cánh đồng vừa được cày xới gần làng Smelovka (quận Ternovsky, thành phố Saratov, Liên Xô) đã in dấu chân đầu tiên trở lại mặt đất của Gagarin lúc 10h55 (hoặc 10h53 theo một nguồn khác).

Anna, vợ một kiểm lâm địa phương, và cháu gái đang trồng khoai tây gần đó đã thấy người đàn ông mặc bộ đồ màu cam. Họ chào nhau bằng tiếng Nga. Sau bối rối ban đầu, Anna giúp Gagarin mở khóa mũ bảo hiểm và mời ông uống sữa.

Thiếu tá Akhmed Gasiev, chỉ huy đơn vị phòng không số 40218 gần đó, cũng đến sau ít phút. Gagarin giơ tay chào báo cáo với Gasiev: "Trung úy Gagarin. Hạ cánh an toàn". Và Gasiev đáp lại bằng cái ôm thật chặt. Gagarin đã hạ cánh chệch khỏi địa điểm dự kiến 300km về phía đông bắc.

Ngày 14-4-1961, Gagarin được đến Matxcơva trên chiếc máy bay Il-18 có nhóm máy bay chiến đấu hộ tống trang trọng. Tại đường băng, Tổng bí thư Nikita Khrushchev và nhiều người khác đón chào anh hùng Liên Xô đầu tiên trở về từ vũ trụ.

>> Kỳ 6: Phi hành gia Mỹ Alan Shepard - người thứ 2 lên vũ trụ

Thùy Chi / Theo: tuoitre

CHIỀU QUÊ VÀ TRÒ TRỐN TÌM TUỔI THƠ

Những buổi chiều hè ở quê cuối thập niên chín mươi, khi nắng đã rút dần sau rặng tre, gió từ cánh đồng thổi về mát rượi, lũ trẻ trong xóm lại ríu rít tụ tập đầu ngõ để chơi trốn tìm.

Ảnh minh họa.

Đứa “bị” úp mặt vào gốc tre, hai bàn tay che kín mắt, giọng đếm to, rành rọt:

“Một… hai… ba… mười! Tao đi tìm đây nhé!”

Tiếng hô vừa dứt, cả bọn ùa chạy tán loạn. Đứa lao vào bụi chuối, đứa chui xuống gầm giường tre kê ngoài hiên, có đứa nhanh chân trèo tót lên cây khế đầu ngõ. Tim vừa thót lại vì sợ bị lộ, miệng vừa muốn bật cười vì trò nín thở giấu mình mà đứa nào cũng vụng về.

Chơi trốn tìm thì luật rõ ràng. Cả nhóm oẳn tù tì chọn ra một đứa “bị”. Nó phải bịt mắt, úp mặt vào gốc cây hay bức tường mà đếm, có khi chỉ đến mười, có khi đến năm mươi hay trăm, tùy thỏa thuận. Trong lúc ấy, bọn còn lại tản đi khắp nơi tìm chỗ nấp: bụi chuối, bờ duối, gầm giường tre, hoặc thấp thỏm sau lũy tre.

Ảnh minh họa.

Khi đếm xong, “người đi tìm” hô to:

“Tao đi tìm đây nhé!”

Rồi bắt đầu lùng sục khắp ngõ. Hễ thấy ai, nó phải chạy về chạm tay vào “cột” – thường là gốc tre hay bức tường, rồi reo lên:

“Tớ thấy thằng Tuấn sau bụi chuối nhé!”

Người bị gọi đúng thì không được chối, phải bước ra chịu thua.

Thế nhưng, trò chơi đâu chỉ có vậy. Những đứa trốn khéo, chờ lúc “người đi tìm” mải ngó chỗ khác, sẽ cắm đầu lao thật nhanh về phía “cột”, vừa chạm vừa kêu to: Cõng!

Thế là thoát, coi như thắng vòng ấy. Nếu tất cả bị bắt hết, đứa bị lộ đầu tiên sẽ làm “bị” ở lượt sau. Còn nếu có người thoát được, “người đi tìm” lại phải tiếp tục chịu phần thua.

Ảnh minh họa.

Có những hôm chúng tôi chơi đến tận khi trời tối mịt. Trăng non treo lơ lửng trên ngọn tre, đồng làng rì rào tiếng dế gáy. Cả đám mải mê rượt đuổi, quên cả bữa cơm chiều. Chỉ khi nghe tiếng mẹ gọi vọng ra từ đầu ngõ:

“Về ăn cơm thôi con ơi, tối rồi đấy!’’

Lúc ấy, từng đứa mới rối rít kéo nhau về, người lấm lem bùn đất, đầu gối xước xát, áo quần ướt mồ hôi, nhưng gương mặt nào cũng sáng bừng.

Giờ nhớ lại, trò trốn tìm ngày ấy chẳng có gì cầu kỳ. Chỉ cần một khoảng sân đất, một lũy tre già và tiếng cười giòn tan, thế là đủ cho một mùa hè tuổi thơ không thể nào quên. Cái hồn nhiên, giản dị ấy, có lẽ hôm nay khó lòng tìm lại giữa nhịp sống vội vã và ồn ào.

Khai Tâm biên tập

Theo: vandieuhay

THU PHONG TỪ - LÝ BẠCH

Thu phong từ

Thu phong thanh,

Thu nguyệt minh.

Lạc diệp tụ hoàn tán,

Hàn nha thê phục kinh.

Tương tư, tương kiến tri hà nhật?

Thử thì, thử dạ nan vi tình...

秋風詞

秋風清，

秋月明。

落葉聚還散，

寒鴉棲復驚。

相思相見知何日，

此時此夜難為情。

Thu phong từ

(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Gió thu trong trẻo mát lành. 

Trăng thu sáng tỏ, tròn vành lung linh. 

Lá rơi, lá rụng vô tình. 

Quạ kêu đêm lạnh, giật mình thất kinh. 

Tương tư chẳng gặp được mình. 

Đêm nào gặp gỡ tâm tình thiết tha ?

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Lý Bạch 李白 (701-762) tự Thái Bạch 太白, hiệu Thanh Liên cư sĩ 青蓮居士, sinh ở Tứ Xuyên (làng Thanh Liên, huyện Chương Minh, nay là huyện Miện Dương). Quê ông ở Cam Túc (huyện Thiên Thuỷ - tức Lũng Tây ngày xưa). Lý Bạch xuất thân trong một gia đình thương nhân giàu có. Lúc nhỏ học đạo, múa kiếm, học ca múa, lớn lên thích giang hồ ngao du sơn thuỷ, 25 tuổi “chống kiếm viễn du”, đến núi Nga My ngắm trăng, ngâm thơ rồi xuôi Trường Giang qua hồ Động Đình, lên Sơn Tây, Sơn Đông cùng năm người bạn lên núi Thái Sơn “ẩm tửu hàm ca” (uống rượu ca hát), người đời gọi là Trúc khê lục dật. Sau đó được người bạn tiến cử với Đường Minh Hoàng, ông về kinh đô Trường An ba năm, nhưng nhà vua chỉ dùng ông như một “văn nhân ngự dụng” nên bất mãn, bỏ đi ngao du sơn thuỷ.

Nguồn: Thi Viện

SỐNG NHƯ CHIẾC LÁ, SÁNG NHƯ NGỌN ĐÈN

Bạn không cần trở thành ngọn đuốc – nếu bạn là ngọn đèn nhỏ giữ ấm cho ai đó qua đêm tối.

Sống Như Chiếc Lá, Sáng Như Ngọn Đèn

Người ta thường dạy chúng ta phải thành công rực rỡ, phải giỏi giang vượt trội, phải trở thành một ngọn đuốc chói lòa giữa đêm đen. Nhưng nếu cả đời này ta không rực rỡ thì sao?

Thì cũng chẳng sao cả.

Bởi sống có ý nghĩa, đâu nhất thiết phải sáng chói như mặt trời. Trong vũ trụ rộng lớn, vẫn có chỗ cho những vì sao mờ, cho ánh sáng dịu dàng của ngọn đèn nhỏ nơi góc tối – âm thầm nhưng bền bỉ, ấm áp mà kiên cường.

Có người sinh ra để vá trời lấp bể, có người lại chọn đắp lũy xây thành. Không phải ai cũng cần trở thành ánh hào quang, bởi chính những điều bình thường, lặng lẽ, mới giữ cho thế gian khỏi rơi vào tối tăm.

Ánh sáng dịu dàng của ngọn đèn nhỏ nơi góc tối – âm thầm nhưng bền bỉ, ấm áp mà kiên cường. Ảnh minh họa.

Từng có một Khương Tử Nha như thế.

Suốt tuổi trẻ, ông chỉ là kẻ bán cá nghèo khổ, sống lặng lẽ bên dòng Vị Thủy. Người đời cười chê ông vô dụng, khi thấy ông ngồi câu cá bằng lưỡi câu thẳng. Nhưng ông chỉ mỉm cười: “Ta câu kẻ có chí, chẳng phải cá.”

Bảy mươi tuổi, ông gặp Chu Văn Vương. Khi ấy, ông đã sẵn sàng – bởi ông chưa bao giờ ngừng giữ vững chí hướng và một nội tâm sáng. Đến lúc thời cơ gọi tên, ông đứng dậy, và góp phần thay đổi cả thiên hạ.

Điều khiến người ta nể phục, không phải vì ông đã làm nên đại nghiệp, mà vì ông đã sống qua bảy mươi năm không từ bỏ chính mình.

Chúng ta cũng thế. Có thể không ai biết tên, không ai tung hô, không ai đặt lên bục cao. Nhưng nếu sống tử tế, sống đủ đầy trong cái nhỏ bé, thì cũng đã là một dạng rực rỡ.

Khương Tử Nha câu cá chờ thời. Ảnh minh họa.

Một chiếc lá không cần trở thành hoa để có giá trị. Lá xanh – là đã đẹp.

Một ngọn đèn không cần chiếu sáng quảng trường – chỉ cần sưởi ấm một người trong đêm lạnh, thế là đủ.

Những người âm thầm giữ phố phường sạch đẹp, giữ mái nhà yên ấm, giữ lũ trẻ nên người – họ là ánh sáng không tên, nhưng không thể thiếu.

Nếu hôm nay bạn chưa thành công, chưa được công nhận, chưa thấy ánh sáng nơi cuối đường – cũng đừng vội buồn.

Chỉ cần bạn sống lương thiện, sống ngay thẳng, làm tốt điều nhỏ nhất trong tầm tay – thì đó đã là một đời người đáng trân trọng.

Chỉ cần bạn sống lương thiện, sống ngay thẳng. Ảnh minh họa.

Bạn không cần là lửa – nếu bạn là một dòng suối mát.

Bạn không cần hét lớn giữa đám đông – nếu bạn thích hát thầm trong lặng yên.

Bạn không cần trở thành ngọn đuốc – nếu bạn là ngọn đèn nhỏ giữ ấm cho ai đó qua đêm tối.

Hãy sống bình thường – nhưng tử tế.

Hãy sống lặng lẽ – nhưng vững vàng.

Bởi vì mỗi người mang trong mình một nhịp điệu riêng, một ánh sáng riêng.

Và chính điều đó – làm nên vẻ đẹp thực sự của một đời người.

Khai Tâm biên tập

Theo: vandieuhay

CHINH PHỤC NHỮNG VÌ SAO - KỲ 4: CHUYẾN BAY VŨ TRỤ LỊCH SỬ

"Đã có lệnh lên đường! Mắt tôi hướng về kim đồng hồ: 9h07 giờ Matxcơva. Tôi nghe một tiếng rít rồi một tiếng gầm kéo dài: toàn thân tên lửa khổng lồ rung chuyển, cất lên chầm chậm, rời khỏi bệ phóng.Giai đoạn chống trả sức hút của Trái đất bắt đầu...".

Tên lửa được kéo đến bãi phóng

Đó là sáng 12-4-1961 đi vào lịch sử loài người lần đầu tiên bay ra vũ trụ. Và người thốt lên lời này chính là Yuri Alekseyevich Gagarin, phi hành gia đầu tiên thực hiện 108 phút chuyến bay vũ trụ mà như dài hơn ngàn thế kỷ con người nhìn lên bầu trời và chỉ có thể ước mơ chạm đến những vì sao.

Sứ mệnh tuyệt mật Vostok

1961 - năm thứ tư của kỷ nguyên vũ trụ với dấu mốc đầu tiên là vệ tinh Sputnik 1 được phóng lên quỹ đạo vào năm 1957.

Thời điểm này nhân loại đang có Chiến tranh lạnh giữa hai siêu cường Liên Xô - Mỹ đều đã đầy kho vũ khí hạt nhân. Ông John F. Kennedy được bầu làm Tổng thống Mỹ thứ 35 kế nhiệm Dwight D. Eisenhower. Ở Liên Xô, Tổng bí thư Nikita Sergeyevich Khrushchyov đang năm thứ tám lãnh đạo siêu cường sau Joseph Stalin.

Trong cuộc đua kỷ nguyên vũ trụ, hai lãnh đạo này đều mong muốn quốc gia mình dẫn đầu và đó cũng là áp lực nặng nề với họ trên trường quốc tế đang chia thành hai phe dưới "soái kỳ" Mỹ hoặc Liên Xô.

Sáu tháng sau sự kiện Liên Xô phóng vệ tinh Sputnik 5 đưa đôi chó Belka và Strelka lên quỹ đạo vào ngày 19-8-1960 rồi về Trái đất an toàn, họ lại tiếp tục một thành công lịch sử: phóng tàu Vostok 1 đưa phi hành gia đầu tiên của loài người là Gagarin tiến ra vũ trụ ngày 12-4-1961. Đây chính là chuyến bay có người lái đầu tiên thực hiện hành trình khám phá vũ trụ.

Theo Russianspace, tàu Vostok 1 (Phương Đông 1) được thực hiện thành công sau năm năm nghiên cứu phát triển và bảy lần phóng thử không người lái. Đến tháng 4-1961, tên lửa R-7, vốn là nền tảng cho tên lửa phóng của Yuri Gagarin, đã bay được 46 lần...

Trước đó từ năm 1958, tức chỉ một năm sau vụ phóng vệ tinh nhân tạo Sputnik 1 thành công, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô đã thông qua một nghị quyết mật ngày 1-11-1958 về Chương trình Vostok đưa phi hành gia lên vũ trụ.

Ngoài Bộ Quốc phòng, chương trình này được sự phối hợp của nhiều bộ ngành, cơ quan nghiên cứu khoa học với tổng công trình sư trưởng là Sergei Korolev, một nhà khoa học tên lửa lỗi lạc được Liên Xô bảo vệ đặc biệt. Ở phía bên kia, chương trình đưa người lên vũ trụ Mỹ mang tên Mercury (Sao Thủy) được Keith Glennan, giám đốc NASA, công bố muộn hơn vào ngày 17-12-1958.

Sau này khi các tài liệu dần được giải mật, thế giới mới biết chuyến bay vũ trụ của Gagarin vốn không chỉ có thành công rực rỡ vào thời điểm đó. Trong bảy nguyên mẫu tàu vũ trụ Vostok phóng thử nghiệm không người lái năm 1960-1961, có hai tàu không lên được quỹ đạo do sự cố tên lửa và hai tàu không hoàn thành tất cả nhiệm vụ được thiết lập...

Tuy nhiên, đó thực sự là thời điểm đặc biệt. Áp lực Chiến tranh lạnh đã cho phép người đứng đầu chương trình vũ trụ Liên Xô Sergei Korolev bỏ qua nhiều nhiệm vụ thứ yếu trên con đường hướng tới mục tiêu chính trị to lớn.

Gagarin - phi hành gia vũ trụ đầu tiên Ảnh: Russianspace

Trung úy Gagarin được chọn lựa

Một chương trình tuyển chọn bí mật được thực hiện ở Liên Xô để tìm phi hành gia. Trung úy phi công Gagarin là một trong 20 người được chọn huấn luyện và sẽ thu hẹp dần.

Ngày 17-3-1961, nhóm sáu ứng viên phi hành gia được tuyển chọn cuối cùng đã đến sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan để làm quen hoạt động bay thực tế.

Đến ngày 25-3, Gagarin cùng nhóm mình được chứng kiến vụ phóng cuối cùng của nguyên mẫu không người lái tàu vũ trụ Vostok. Đó chính là cách mà họ sẽ bay sau này. Ngay sau cuộc thử nghiệm thành công, Sergei Korolev tuyên bố sẵn sàng cho nhiệm vụ có người lái đầu tiên.

Ngày 5-4-1961, tức một tuần trước vụ phóng Vostok 1, nhóm phi hành gia sáu người của Gagarin tập trung ở Baikonur. Để phòng bất trắc cho nhân sự quan trọng, họ bay đến điểm phóng trên ba máy bay Ilyushin-14. Gagarin và người dự bị Gherman Titov ngồi trên hai máy bay khác nhau trong suốt chuyến đi.

Sergei Korolev, lãnh đạo chương trình vũ trụ của Liên Xô, ra tận sân bay đón họ và thông báo ngày phóng diễn ra từ 10 đến 12-4-1961. Một ngày sau khi nhóm phi hành gia đến Baikonur, nhân vật quan trọng khác là ông Konstantin Rudnev, chủ tịch Ủy ban Nhà nước giám sát việc phóng tàu, cũng có mặt. Một cuộc họp kỹ thuật quan trọng được tổ chức lúc 11h30 để kiểm tra lại toàn diện, nhất là hệ thống hỗ trợ sự sống.

Vostok được tính toán đến từng kg để phù hợp với lực đẩy tên lửa và quỹ đạo bay. Các mẫu không người lái có khối lượng 4.540 - 4.700kg nhưng Gagarin ngồi vào sẽ nặng 4.725kg. Có người đề xuất phi hành gia dự bị là Titov vì nhẹ hơn Gagarin một chút. Tuy nhiên Sergei Korolev vẫn chọn Gagarin.

Có chuyện kể rằng trước đó Sergei Korolev đã thử cho các phi hành gia uống một loại thuốc gây đau đầu và hỏi họ sẵn sàng bay ngay không. Tất cả đều gật đầu, chỉ trừ Gagarin nói thật về sức khỏe và chính sự trung thực này đã tạo thiện cảm với lãnh đạo.

Sáng 10-4-1961, sáu phi hành gia lại có cuộc họp với cấp cao. Sergei Korolev nói những lời lạc quan: "Liên Xô đã sẵn sàng cho chuyến bay đầu tiên đưa người vào vũ trụ. Sáu phi hành gia có mặt ở đây đều sẵn sàng thực hiện chuyến bay nhưng Gagarin sẽ bay trước, những người khác sẽ tiếp nối.

Ngay trong năm nay, 10 tàu vũ trụ Vostok sẽ sẵn sàng. Năm tới chúng ta sẽ có tàu vũ trụ Sever hai hoặc ba chỗ ngồi. Tôi nghĩ các phi hành gia có mặt ở đây sẽ không ngại cùng nhiều người trong chúng ta lên quỹ đạo vũ trụ... Chúng tôi tự tin rằng chuyến bay đầu tiên đã được chuẩn bị cẩn thận và nó sẽ diễn ra thành công. Chúc ông Gagarin mọi điều tốt đẹp"...

Sang ngày 11-4-1961, những chuẩn bị cuối cùng cho chuyến bay vũ trụ có người lái đầu tiên được thực hiện. Tên lửa được kéo đến bởi một đầu máy xe lửa lúc 5h sáng theo giờ Matxcơva.

Đến 13h, Gagarin cùng người dự bị Titov và Korolev đã đến thăm bệ phóng. Các sĩ quan thử nghiệm tặng Gagarin bó hoa tulip dại đang phủ kín thảo nguyên thời điểm đó. Buổi tối, bác sĩ đã gắn các cảm biến lên cơ thể hai phi hành gia này và chúc họ ngủ ngon.

5h30 sáng 12-4-1961, Gagarin và Titov được đánh thức. Họ điểm tâm bằng "thức ăn vũ trụ", rồi vượt qua cuộc kiểm tra sức khỏe cuối cùng. Hai phi hành gia bắt đầu mặc đồ bay, quy trình khá mất thời gian với nhiều thiết bị và cảm biến. Người dự bị Titov mặc trước, Gagarin mặc sau để đỡ nóng bức và khó chịu.

Lớp ngoài bộ đồ có màu cam. Chữ CCCP (Liên Xô) đến lúc này mới được sơn màu đỏ lên nón bay màu trắng. Người ta muốn có sự nhận diện "phe mình" khi Gagarin trở lại mặt đất để tránh bị nhận lầm "phi công địch" thời Chiến tranh lạnh.

Tại điểm số 0 gần bệ phóng, Gagarin nói lời tạm biệt với Korolev và các quan chức khác. Titov cũng ở đó để sẵn sàng thay thế. Sau khi lên tàu, Gagarin bật một vài công tắc liên lạc với phòng điều khiển phóng lúc 7h20. Thời khắc lịch sử sắp đến.

9h07 giờ Matxcơva ngày 12-4-1961, tàu Vostok 1 mang theo Gagarin cất cánh lên bầu trời đúng kế hoạch. Khoảng 13 phút sau khi phóng, Gagarin đã được khẳng định là người đầu tiên bay lên được quỹ đạo Trái đất.

Russianspace ghi lại: "Nhà du hành vũ trụ đầu tiên trên thế giới kinh ngạc nhìn ngắm bức tranh muôn màu muôn vẻ của bề mặt Trái đất, đường chân trời cong, các vì sao và bầu trời đen kịt phía sau cửa sổ...".

Không ai khác, chính Gagarin là người đầu tiên từ vũ trụ được nhìn ngắm hành tinh xanh - tổ ấm của nhân loại. Ông đã đến độ cao nhất là 327km so với bề mặt Trái đất trên quỹ đạo bay.

Chưa đầy một tháng sau, phi hành gia thứ hai lại được phóng thành công lên vũ trụ nhưng lần này là người Mỹ Alan Shepard.

 

>>Kỳ 5: Ly kỳ chuyến trở về Trái đất đầu tiên từ vũ trụ

Thùy Chi / Theo: tuoitre

HÒN ĐẢO TÍ HON Ở ANH CHỈ CÓ 60 CƯ DÂN, ĐẸP ĐẾN MỨC "SIÊU THỰC"

Nằm trong số những hòn đảo có người sinh sống nhỏ nhất Vương quốc Anh, hòn đảo Easdale nhỏ đến mức chỉ mất chưa đầy một giờ để đi bộ vòng quanh.

Hòn đảo sở hữu cảnh quan được khen ngợi là "đẹp siêu thực" (Ảnh: Mirror).

Trong các vùng của Vương quốc Anh, Scotland được xem là điểm đến lý tưởng nhất để "trốn" khỏi cuộc sống bộn bề, náo nhiệt. Với những dải cảnh quan hùng vĩ trải dài cùng cộng đồng dân cư ít, vùng cao nguyên và các hòn đảo nơi đây mang đến cảm giác tách biệt hoàn toàn với nhịp sống hiện đại, giúp du khách tận hưởng sự thư thái trọn vẹn.

Trong số đó, hòn đảo Easdale thuộc hạt Argyll and Bute ở Scotland được ví như "thiên đường" vì đáp ứng nhiều yêu cầu để trở thành nơi thư giãn trọn vẹn. Hòn đảo chỉ rộng vỏn vẹn 25ha, là một trong những hòn đảo có người sinh sống nhỏ nhất nước Anh.

Nằm trong quần đảo Slate, cách thị trấn Oban khoảng 27km về phía Tây Nam, Easdale hiện có chưa tới 60 cư dân. Trên đảo hoàn toàn không có đường dành cho xe cộ, đi bộ là cách di chuyển duy nhất. Để có thể khám phá trọn vẹn hòn đảo bằng cách đi bộ, du khách chỉ mất chưa đầy một giờ.

Hòn đảo này chỉ có chưa tới 60 cư dân sinh sống (Ảnh: Mirror).

Chỉ mất 5 phút đi phà từ hòn đảo lân cận Seil là tới Easdale. Seil lại được nối với đất liền bằng cây cầu nổi tiếng Bridge Over The Atlantic. Chính nét độc đáo ấy đã khiến nhiều du khách say mê hòn đảo tí hon này. Có người còn thốt lên rằng nơi đây "như không có thật".

Nhiều người trải nghiệm du lịch nhận xét hòn đảo này "dễ thương và độc đáo hết mức có thể".

Trước kia, Easdale cùng các đảo lân cận là trung tâm buôn bán đá phiến của Scotland. Một mỏ đá bỏ hoang tại hòn đảo nay đã trở thành điểm tắm tự nhiên giữa khung cảnh hoang sơ.

The Puffer

Không có xe cơ giới, hàng hóa trên đảo được vận chuyển bằng những chiếc xe cút kít nhiều màu sắc. Tuy không có cửa hàng, đảo lại sở hữu một quán rượu mang tên Puffer Bar and Restaurant. Quán rượu này được nhiều du khách đánh giá tích cực trên mạng xã hội. Có người còn gọi đây là "viên ngọc nhỏ".

Điểm cao nhất của đảo chỉ 38m, nhưng từ đảo, tầm nhìn ra vịnh Firth of Lorn (vịnh biển ở Scotland) rất ngoạn mục. Trên đảo, nhà sinh hoạt cộng đồng thường xuyên mời các ban nhạc đến biểu diễn.

Easdale là nơi tổ chức Giải vô địch thế giới ném đá lướt nước (Ảnh: Getty Image).

Vào tháng 9 hằng năm, đảo Easdale lại trở nên sôi động với Giải vô địch thế giới ném đá lướt nước (World Stone Skimming Championships). Tham quan hòn đảo nhỏ xinh đẹp này, du khách cũng có thể ghé thăm Bảo tàng Dân gian Easdale để tìm hiểu thêm về lịch sử địa phương.

Dù xa xôi, hành trình đến Easdale không hề khó. Từ thành phố Glasgow (Scotland), du khách chỉ cần lái xe chưa tới 3 giờ là đã chạm đến hòn đảo "không giống nơi nào trên đời" này.

Mộc Khải / Theo:Mirror

Link tham khảo:

https://www.wildaboutargyll.co.uk/visit/slate-islands/easdale/

TÔ VŨ MIẾU - ÔN ĐÌNH QUÂN

Tô Vũ miếu

Tô Vũ hồn tiêu hán sứ tiền,

Cổ từ cao thụ lưỡng mang nhiên.

Vân biên nhạn đoạn hồ thiên nguyệt,

Lũng thượng dương quy tái thảo yên.

Hồi nhật lâu đài phi giáp trướng,

Khứ thì quan kiếm thị đinh niên.

Mậu Lăng bất kiến phong hầu ấn,

Không hướng thu ba khốc thệ xuyên.

Tô Vũ tự Tử Khanh, đầu năm Đại Hán thời Hán Vũ Đế, làm trung lang tướng cầm tiết đi sứ Thiền Vu, bị giam. Sau bị đày đi Vũ bắc hải chăn dê. Xuân năm Thuỷ Nguyên thứ 6, về kinh sư làm Điển thuộc quốc.

蘇武廟

蘇武魂銷漢使前

古祠高樹兩茫然

雲邊雁斷胡天月

隴上羊歸塞草煙

回日樓臺非甲帳

去時冠劍是丁年

茂陵不見封侯印

空向秋波哭逝川

Miếu Tô Vũ

(Dịch thơ: Nguyễn Minh)

Tô Vũ hồn tan đi Hán sứ

Miếu đã xưa cây cổ hai bên

Trăng đất rợ, nhạn mây liền

Dê về từ lũng, cỏ biên khói vờn

Lúc Vũ về không còn Giáp trướng

Khi Vũ đi hùng tráng mũ gươm

Mậu Lăng không thấy ấn phong

Lặng nhìn sóng nước khóc sông chảy hoài.

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Ôn Đình Quân 溫庭筠 (812-870) vốn tên Kỳ 岐, tự Phi Khanh 飛卿, người Thái Nguyên đời Vãn Đường (nay thuộc tỉnh Sơn Tây), là cháu của tể tướng Ôn Ngạn Bác 溫彥博. Ông tinh thông âm nhạc, là một thi nhân tài tử mẫn tiệp, từ trẻ đã nổi danh thi từ nhưng thi không đỗ nên đi chu du đây đó. Từ của ông lời rất đẹp, phái Hoa gian liệt ông vào người đứng thứ nhất đời Đường. Tác phẩm của ông có Hán Nam chân cảo và Ác Lan tập, song đều tán lạc không còn.

Nguồn: Thi Viện