CƠM NGUỘI, CÓ VÔ SỐ LOÀI CÂY MANG TÊN CƠM NGUỘI!

Cây cơm nguội vàng - hình ảnh quen thuộc trên các tuyến phố Hà Nội khi đất trời vào thu

Cơm nguội, có vô số loài cây tên cơm nguội!

Trong những bài viết vừa qua, tui đã kể ra được 3 loài cây mang tên cơm nguội. Đó là:

 

• Cây cơm nguội đường phố ở Hà Nội, được nhắc đến trong lời ca "cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ: của Trịnh Công Sơn. Cây này có tên khoa học là Celtis sinensis Pers.
  
  
• Cây cơm nguội trong bài thơ Bông cơm nguội của Mường Mán, là cây dạng bụi, cao khoảng 1,5 - 2 met. Có tên khoa học là Ardisia quinquegona Blume, thuộc họ Đơn nem Myrsinaceae.
  
  
• Cây cơm nguội, còn có tên là cây nổ, có ở Long Khánh quê tui. Cũng là cây dạng bụi, cao khoảng 1,5 - 2 met. Có tên khoa học là Flueggea virosa, thuộc họ Thầu dầu - Euphorbiaceae.

Vậy còn cây gì mang tên cơm nguội nữa không?

Có một loài cây tên cây nhội, còn gọi là thu phong, trọng dương mộc, cây quả cơm nguội, có tên khoa học Bischofia javanica Blume, thuộc họ Thầu dầu (Euphorbiaceae). Đây là cây thân gỗ lớn, có thể cao tới hơn 20 mét, tán lá rộng, thường mọc hoang ở đồi núi và được trồng phổ biến trong đô thị để tạo bóng mát.

Ở Việt Nam, loài cây này mọc nhiều tại các tỉnh miền núi phía Bắc như Hòa Bình, Sơn La, Yên Bái, Lào Cai, Điện Biên. Ngoài việc lấy bóng mát, ngọn và lá non cây nhội còn được dùng làm thực phẩm. Người dân có thể hái lá non để nấu canh, xào hoặc làm gỏi cá.

Cây nhội (cơm nguội) và trái. Ảnh: medlatec.vn

Trên đây là những loại cây cơm nguội tương đối thông dụng, ngoài ra cón rất nhiều loài cây cơm nguội khác nữa.

Đáng chú ý là trong hệ thực vật có hẳn một chi tên là chi cơm nguội, danh pháp khoa học là Ardisia. Trung tâm Dữ liệu Thực vật Việt Nam (botanyvn.com) mô tả chi này như sau:

ARDISIA Sw.

[Từ chữ Hy Lạp ardis: đầu nhọn, mũi nhọn; cây có hoa nhọn]

Cây gỗ hay cây nhỡ. Lá mọc so le, đơn, mép có răng, không có lá kèm.

Hoa lưỡng tính mọc thành chùm hay chùy ở nách lá, màu trắng, hồng hay tía. Đài hợp có 5 thùy. Tràng hợp cũng có 5 thùy xen kẽ với các thùy đài. Nhị 5, có bao phấn gần dính, 2 ô. Bầu 1 ô, có một vòi dài mang đầu nhụy phình ở đỉnh vòi.

Quả mọng có 1 hạt.

Gồm 250 loài ở các vùng nhiệt đới và nóng, trừ ở châu Phi và rất ít ở Ôxtrâylia.

Ardisia pseudo-crispa Pit. có tên tiếng Việt là Cơm nguội thường, Cơm nguội nhăn. Ảnh: tracuuduoclieu.vn

Thực vật thuộc chi Cơm nguội đều có thể gọi chung tên là Cơm nguội. Như vậy ta có đến 250 loài cây cơm nguội khác nhau.

Ngay trong Cơ sở Dữ liệu Thực vật của Trung tâm Dữ liệu Thực vật Việt Nam cũng đã liệt kê hơn 60 loại cây cơm nguội (Ardasia). Ở đây tui chỉ trích ra 10 loại đầu tiên để... coi cho vui thôi.

• Ardisia arborescens: Cơm nguội mộc
• Ardisia brevicaulis: Cơm nguội thân ngắn
• Ardisia caudata: Cơm nguội lá có đuôi
• Ardisia colorata:Cơm nguội màu
• Ardisia conspersa: Cơm nguội tràn
• Ardisia corymbifera: Cơm nguội hoa ngù
• Ardisia crassinervosa: Cơm nguội gân lồi
• Ardisia crenata: Cơm nguội răng
• Ardisia depressa: Cơm nguội bẹp
• Ardisia ixoraefolia: Cơm nguội lá trang

Ai muốn biết chi tiết về một loại cây cơm nguội nào đó thì bấm vào đường ở tên khoa học của loại cây đó.

Vậy đó, cơm nguội thì cũng lắm thứ cơm nguội chớ bộ!

Phạm Hoài Nhân

Theo: Amazing Vietnam

CHUYỆN VỀ TƯỢNG "PHẬT CÔ ĐƠN" TỌA THIỀN GIỮA CÁNH ĐỒNG HOANG TÀN

Phật đài cháy rụi, chùa bị bom san phẳng khiến tượng Phật trơ trọi giữa vùng đất hoang tàn. Sau thời gian khuất lấp trong lau sậy, tượng “Phật cô đơn” được bài trí trong khuôn viên ngôi chùa nổi tiếng linh thiêng ở ngoại ô thành phố.

Bát Bửu Phật đài năm 1990 - Ảnh: Võ văn Tường

TP.HCM và các tỉnh lân cận có nhiều ngôi chùa cổ không chỉ có kiến trúc đặc sắc mà còn sở hữu những pho tượng đặc biệt. Mỗi bức tượng của các chùa này đều ẩn giấu những câu chuyện, giá trị văn hóa tâm linh riêng.

“Đức Phật cô đơn”

Tọa lạc trong khu đất có diện tích rộng lớn, bài trí nhiều cây xanh, tiểu cảnh xanh mát, chùa Phật Cô Đơn (tên chính thống là Bát Bửu Phật Đài hay chùa Thanh Tâm, xã Lê Minh Xuân, huyện Bình Chánh, TP.HCM) nổi tiếng linh thiêng.

Chùa Phật Cô Đơn.

Hiện nay, ngôi chùa cũ không chỉ là nơi để Phật tử, người dân chiêm bái, cầu nguyện. Nơi đây còn là địa điểm tham quan nổi tiếng của TP.HCM. Ngoài có cảnh quan yên bình, xanh mát, kiến trúc tráng lệ, chùa thu hút khách thập phương bởi sở hữu tượng “Phật cô đơn”.

Theo các tư liệu của chùa, tên gọi này xuất phát từ việc người dân phát hiện bức tượng Phật Thích Ca Mâu Ni có kích thước lớn trơ trọi giữa vùng đất hoang tàn vào những năm 1976. Xuất xứ của pho tượng cũng có nhiều thông tin li kì.

Chùa có không gian xanh mát với nhiều tiểu cảnh đẹp mắt.

Trước đây, bức tượng trên nằm trong khuôn viên chùa Thanh Tâm. Năm 1956, cư sĩ Lê Chí Bình, pháp danh Thiện Bảo phát tâm cúng dường khoảng 30ha đất gia đình để xây dựng chùa Thanh Tâm.

Sau đó, ông có ý định đúc tượng Phật để thờ trong khuôn viên chùa. Tháng 9/1957, ông được chùa Xá Lợi (chùa Phật học Xá Lợi ngày nay) hiến tặng tượng Phật Thích Ca Mâu Ni có kích thước lớn.

Bức tượng này cao 4,80m, chiều ngang hai gối 4m, nặng khoảng 4 tấn. Toàn bộ tượng được đặt trên đài sen cao 1,20m. Lúc bấy giờ, việc thỉnh tượng Phật từ chùa Xá Lợi về chùa Thanh Tâm gặp rất nhiều khó khăn.

Tượng Phật Thích Ca Mâu Ni được người dân đặt tên là tượng "Phật cô đơn" vào năm 1976.

Do có kích thước lớn, trọng lượng nặng, mọi người không thể di chuyển tượng ra khỏi cửa ở tầng lầu chùa Xá Lợi. Để có thể thỉnh tượng về chùa, ông Bình làm lễ, xin được chia tượng thành 2 phần.

Ông Bình để lại nguyên vẹn phần thân trên của bức tượng. Thân dưới của tượng, ông cho người chia làm 41 phần, mỗi phần có độ lớn, trọng lượng đủ để 2 người khiêng. Sau đó, ông khởi công xây dựng đài bát giác, cách chùa Thanh Tâm khoảng 100m làm nơi bài trí tượng Phật.

Cách đây nhiều năm, vì chiến tranh, tượng trơ trọi giữa đồng vắng.

Các tài liệu của chùa ghi nhận, việc xây dựng đài bát giác hay còn gọi là Bát Bửu Phật Đài kéo dài từ năm 1959 đến năm 1961 mới hoàn thành. Phật đài cao 3m, xung quanh có 4 cầu thang với 21 bậc.

Tháng 3/1961, ông Bình cho người ráp nối các phần của bức tượng lại như lúc ban đầu. Tháng 8 cùng năm, chùa Thanh Tâm làm lễ an vị tượng Phật Thích Ca Mâu Ni đã được ráp nối hoàn thiện trên Bát Bửu Phật Đài.

Linh thiêng

Lúc bấy giờ, Phật đài cùng tượng Phật Thích Ca Mâu Ni cao lớn sừng sững trở thành biểu tượng tâm linh, thu hút nhiều Phật tử đến chiêm bái. Tuy nhiên sau đó khói lửa bom đạn chiến tranh đã tàn phá vùng đất có chùa tồn tại.

Đặc biệt, tháng 2/1965, Bát Bửu Phật Đài trúng trái sáng từ máy bay ném bom dẫn đến bị cháy rụi phần mái lợp bằng cỏ tranh. 9 tháng sau, chùa Thanh Tâm cũng bị trúng bom, sập nát hoàn toàn.

Nay tượng được an vị trên đài cao, khang trang trước chính điện của chùa Thanh Tâm.

Sau nhiều năm tháng bị chiến tranh tàn phá, vắng bóng người qua lại, Bát Bửu Phật Đài hoang phế, um tùm cỏ dại. Các công trình của chùa Thanh Tâm cũng bị bom đạn san phẳng, không còn dấu vết.

Tuy vậy, tượng Phật Thích Ca Mâu Ni vẫn sừng sững, tọa thiền trên đài sen giữa vùng đất bị bom đạn cày xới, mọc đầy cỏ hoang. Lúc này, trên thân tượng phật có nhiều lỗ do trúng đạn. Tuy vậy, súng đạn không làm hư hại cũng như ảnh hưởng đến thần thái của bức tượng.

Khuôn viên chùa có nhiều tượng kích thước lớn khác.

Sau này, khi được trở lại vùng đất cũ, ông Bình cho người trám lại các vết thủng do đạn gây ra trên thân tượng. Năm 1976, đoàn thanh niên xung phong đến khu vực có chùa Thanh Tâm để đào kênh thông nước xả phèn.

Tại đây, nhiều người phát hiện tượng Phật Thích Ca Mâu Ni sừng sững giữa cánh đồng hoang. Thấy tượng trơ trọi nơi đồng vắng, không người hương khói, những người này đặt tên cho tượng Phật này là tượng “Phật cô đơn”. Tên gọi này được lưu truyền từ đó đến bây giờ.

Sự việc tượng Phật Thích Ca Mâu Ni vẫn tồn tại nguyên vẹn trong vùng đất bị bom đạn bị cày xới trơ trụi khiến Phật tử, người dân tin tượng rất linh thiêng. Sau đó, tượng Phật cô đơn được đông đảo Phật tử, người dân đến chiêm bái.

Khu nội viện của chùa.

Năm 1988, Bát Bửu Phật Đài được chỉnh trang. Cùng năm, chùa xây dựng nhiều công trình như: Nhà tiếp khách, phòng phát hành kinh sách, cổng tam quan… Năm 2017, chùa được xây lại toàn bộ và lấy lại tên Thanh Tâm như lúc trước.

Sau đợt trùng tu này, các công trình tại chùa Thanh Tâm đều tráng lệ, có kiến trúc đẹp mắt. Khuôn viên chùa trồng, bài trí nhiều cây xanh, tiểu cảnh. Nơi đây cũng bài trí nhiều tượng phật có kích thước lớn, nhỏ được tạo tác tinh xảo, đẹp như những tác phẩm nghệ thuật.

Mỗi ngày, chùa đón nhiều lượt khách thập phương, Phật tử và ni sư đến chiêm bái, tu học.

Tuy nhiên nổi bật và được chú ý hơn cả vẫn là tượng Phật cô đơn có từ hơn 60 năm trước. Tượng được bài trí trên đài cao. Phía dưới tượng là chánh điện của chùa Thanh Tâm.

Phía trước chánh điện, chùa bài trí tượng Quan Thế Âm Bồ Tát cao lớn. Ngoài ra, chùa có nội viện nằm ở 2 bên chính điện. Đây là nơi dành cho các ni sư tu tập.

Theo: vietnamnet

THỤC TIÊN CHỦ MIẾU - LƯU VŨ TÍCH

Thục tiên chủ miếu

Thiên địa anh hùng khí,

Thiên thu thượng lẫm nhiên.

Thế phân tam túc đỉnh,

Nghiệp phục ngũ thù tiền.

Đắc tướng năng khai quốc,

Sinh nhi bất tượng hiền.

Thê lương Thục cố kỹ,

Lai vũ Nguỵ cung tiền.

蜀先主廟

天地英雄氣

千秋尚凜然

勢分三足鼎

業復五銖錢

得相能開國

生兒不象賢

淒涼蜀故妓

來舞魏宮前

Miếu Thục tiên chủ

(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Đất trời hào khí anh hùng.

Thiên thu lẫm liệt, khắp vùng vang danh.

Tựa thế chân vạc dành dành.

Phục hưng Hán nghiệp mà thành đế vương.

Thừa tướng lập quốc mở đường.

Sinh con tài đức cũng dường kém thay.

Ca nhi nước Thục ai hay.

Đến cung đất Ngụy đêm ngày múa ca !

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Lưu Vũ Tích 劉禹錫 (772-842) tự Mộng Đắc 夢得, người Bành Thành (nay là huyện Đông Sơn, tỉnh Giang Tô) đỗ tiến sĩ năm Trinh Nguyên thứ 9 (793), làm giám sát ngự sử đời Đức Tông. Thời Thuận Tông cùng tham dự vào những chủ trương chính trị tiến bộ cùng Vương Thúc Vân, Liễu Tông Nguyên, sau Vương Thúc Văn bị bọn cường quyền gièm pha, ông cũng bị đổi thành Lãng Châu thứ sử. Ông làm từ hay dùng tục ngữ địa phương, Bạch Cư Dị từng gọi ông là thi hào. Tác phẩm có Lưu Vũ Tích tập.

Nguồn: Thi Viện

LANG THANG PHỐ CỔ NGẮM MÙA THU TĨNH LẶNG CỦA BẮC KINH

Từ góc ngõ nhỏ Nam La Cổ Hạng êm đềm đến bóng ngân hạnh lấp lánh bên bức tường đỏ Tử Cấm Thành, mùa thu Bắc Kinh mang một sức hút khó cưỡng. Một chuyến đi ngắn ngày đến một đô thị tưởng chừng ồn ào, vội vã hóa ra lại mở ra một khung cảnh di sản vô cùng chậm rãi và thanh bình.

Tôi không còn nhớ rõ duyên cớ nào đưa tôi đến với Bắc Kinh. Hình như, ban đầu là vì yêu thích Thượng Hải mà cài đặt ứng dụng rednote để tìm hiểu, và rồi lại vô tình bị những khung hình mùa thu Bắc Kinh hớp hồn.

Tôi cũng không còn nhớ rõ vì sao tôi cứ mặc định Bắc Kinh là một đô thị hiện đại với những toà nhà cao tầng lạnh lẽo. Vậy mà những gì tôi thấy là một Bắc Kinh êm đềm với những nếp nhà cũ phủ lá vàng. Phải nhỉ, sao tôi lại quên Bắc Kinh từng là kinh đô trong hàng trăm năm.

Di sản phố cổ

Nam La Cổ Hạng là một khu hutong (ngõ nhỏ) ở trung tâm Bắc Kinh nổi tiếng vì vẻ đẹp mùa thu. Con phố chính ở đây san sát quán xá, tấp nập du khách. Vậy nhưng, chỉ cần rẽ ngay vào một ngõ nhỏ là gần như náo nhiệt đã như bị chặn lại. Trong ngõ, người dân vẫn sống cuộc sống bình thường của mình.

Quần áo hay chăn màn vẫn mang ra đường phơi phóng dưới nắng vàng. Trước cổng nhà, một chị gái đang nhặt rau. Sâu trong hẻm, mấy cô đứng tuổi đang túm tụm chuyện trò. Chẳng có vẻ gì bị tác động bởi dòng chảy du lịch ngoài kia.

Lâu lâu, một làn gió mạnh cuộn lấy loạt lá vàng của cây bạch lạp chao liệng. Đám trẻ vội đưa điện thoại lên bắt lấy cơn “mưa” lá vàng. Ngẩng đầu lên mới thấy: trời cao, trong và xanh đến lạ - làm nổi bật túm bông lau trắng phau phớt phơ trên mái nhà. Trời chẳng những đẹp mà còn dễ chịu. Gió mát chứ chưa lạnh, chỉ cần khoác lên người một chiếc áo ấm là đủ cảm thấy thật êm ái.

Nhà văn Dư Đạt Phu từng viết đại ý rằng: chẳng cần ra khỏi cửa, thuê một căn nhà nát, pha chén trà đặc, đếm nắng ngắm hoa thôi cũng đã thấy trọn hương thu. Quả thực, cái sự hài hoà của thiên nhiên trong những ngày thu Bắc Kinh đem đến một sự say mê đặc biệt.

Ngắm nghía thiên nhiên ngay ở nhà cũng là một nét riêng của Bắc Kinh. Chính là vì kiểu nhà tứ hợp viện luôn có một khoảng sân trong ở chính giữa. Đó là nơi vừa vặn để kết nối với thiên nhiên trong sự tĩnh lặng.

Bắc Kinh áp dụng triết lý bảo tồn “vi tân sinh” với khu phố cổ - cho phép cải tạo nhỏ nhưng không phá vỡ cấu trúc chung. Người dân tiếp tục sống trong các căn nhà cổ, tạo nên một không gian bảo tồn chân thực. Điều này chính là một nét cuốn hút đặc biệt nếu so sánh với nhiều đô thị di sản đang không thoát khỏi bị du lịch hóa quá mức từ châu Á sang châu Âu.

Cây cối vào thu

Thu về tô vẽ những gam màu rực rỡ cho khắp các đường phố, công viên của thủ đô. Công viên Trung Sơn là một địa điểm phải đến trong mùa thu với các nhiếp ảnh gia. Do công viên nằm ngay cạnh Tử Cấm Thành, để vào được đây thường phải xếp hàng dài để đi qua kiểm soát an ninh. Nhiều người lựa chọn đi từ 7h sáng để không phải chen chúc. Thậm chí có người đến từ 6h sáng hoặc sớm hơn để chụp được những tấm hình không người.

Sáng sớm, mặt trời vẫn còn chiếu nghiêng, in bóng một nhánh ngân hạnh lên bức tường đỏ thẫm của ngôi điện xưa. Dải lá thả mình như chuỗi ngọc bội lấp lánh dưới nắng, mỗi khi được gió lay lay lại khiến bóng nắng lao xao theo. Nền đỏ càng làm tôn lên nét trong của lá. Đó là một vẻ đẹp rất riêng có của Bắc Kinh - trầm mặc và thanh khiết.

Công viên Địa Đàn cũng được truyền tai là một trong những điểm ngắm ngân hạnh đẹp nhất. Thực vậy, gần cổng Bắc hoặc cổng Tây của công viên có rất nhiều hàng cây đương độ rực rỡ. Mặt trời dần lên cao khiến tán cây cũng dần sáng bừng lên. Cả con đường ngân hạnh trở thành một dòng sông ánh sáng trong trẻo và dịu êm, cho người đi bộ cảm giác được lướt trôi trong niềm hân hoan khó tả.

Sáng sớm, rất nhiều người dân đến Địa Đàn để tập thể dục. Ở góc này, một nhóm người cao tuổi đang tập thái cực quyền trên một khoảng sân được bao quanh bởi những cây phong. Có một cây với tán lá cam đỏ phủ rộng mang dáng dấp của một cụ ông hiền hoà, thâm trầm. Ở góc khác, giai điệu dân vũ lại vang lên giữa những bước nhảy nhịp nhàng xoay tròn. Xoay tròn như để đưa tiếng nhạc bay lên trời xanh cao rộng, bày tỏ một lời cảm ơn với món quà sắc thu dịu dàng, êm ái.

Mùa thu Bắc Kinh không thể không nhắc tới cây hồng. Muốn thấu được vẻ đẹp của cây có khi phải dành vài ngày ở một vùng núi. Còn giữa Bắc Kinh thì cũng còn phải xem bạn có đủ may mắn để bắt gặp một cây hồng mùa thu khi lang thang qua những con ngõ không. Cuối tháng 10, lá cây đã gần rụng hết, chỉ còn lại những quả chín đỏ rực treo trên cành trơ trọi. Ngước nhìn từ dưới lên giống như một bức tranh thuỷ mặc, mộc mạc mà tinh tế, rực rỡ mà tĩnh tại.

Bắc Kinh, Bắc Bình

Tác gia Lão Xá từng viết: “Mùa thu Bắc Bình chính là thiên đường nơi trần thế”. Người trẻ thời nay thì rủ tai nhau trên rednote rằng “Khi lá vàng rụng bên thềm nhà là khi Bắc Kinh trở thành Bắc Bình”. Bắc Bình - cái tên có từ thời nhà Nguyên - là tiếng gọi đầy hoài niệm về một Bắc Kinh xưa cũ. Nó cũng toát lên được chất trầm tĩnh, thanh tao của vùng đất này.

Nhìn tổng thể, Bắc Bình được bao bọc bởi núi non ở ba phía, cách xa biển, ít gió ẩm. Bắc Bình, mặc dù là kinh đô, lại liền kề với vườn tược, thôn làng. Rau quả theo mùa được đưa từ núi Tây, núi Bắc vào trong thành. Mùa thu cũng là mùa của đủ loại quả ngon - táo, lê, nho, hồng. Lão Xá đã viết “Tôi yêu Bắc Bình vì hoa nhiều, rau nhiều, trái cây nhiều”.

Ở nội ô thì cây cối có nhiều ở hồ Bắc Hải (Beihai), Thập Sát Hải (Sichahai), công viên Thiên Đàn (Tiantan), Địa Đàn (Ditan)… Những khoảng xanh lớn này cho người Bắc Bình được phóng tầm mắt theo chiều xa, được hoà mình vào cây cỏ và nắng gió. Người ta có thể tìm đến dưới một tán cây yên ắng, để say nhìn, để lắng nghe, và để được thoải mái nghĩ ngợi.

Là vì những đền đài giờ chỉ là những bảo tàng tĩnh mịch. Là vì những thành quách dễ gợi nên đồng cảm với người xưa. Cũng chẳng biết là vì gì mà trong mắt văn nhân Bắc Bình vốn vẫn trầm mặc, khác hẳn với cái chất phồn hoa hay phong hoa của Giang Nam (Tô Châu, Hàng Châu). Thu về với nét u buồn sẵn có của nó lại khiến Bắc Bình như khoác lên mình một lớp áo tĩnh tại.

Tôi cũng yêu mùa thu của Seoul. Đó là mùa thu của những cuộc tụ tập cắm trại bên bờ sông Hán, của những cú ném bóng chày trên bãi cỏ công viên, của những chuyện trò rôm rả cùng bước chân leo núi. Nếu phải tóm gọn cái chất của mùa thu Seoul thì có thể là khoẻ khoắn và lãng mạn.

Còn với Bắc Kinh, tôi cảm thấy có một sự chậm rãi hơn, tĩnh lặng hơn. Những dãy nhà tường xám thấp thấp dưới bóng cây bạch lạp, những gam màu đỏ thẫm khắp các tường cột của điện đài, những động tác từ tốn của một bài thái cực quyền. Tất cả như bảo với tôi rằng: chậm lại một chút, thả lỏng một chút, không sao đâu, bạn đang ở Bắc Bình.

Mùa thu này, tôi chỉ được ở Bắc Bình vài ngày. Tôi mới đi được vài nơi, vẫn còn rất nhiều cảnh đẹp của Bắc Bình chưa thể tới. Nhưng chừng đó đã đủ để tôi biết tôi đã phải lòng thành phố này. Cái cảm giác được yên lòng khi lang thang một mình qua những con ngõ vắng của Bắc Bình - tôi nghĩ, và tôi biết - rồi sẽ một ngày khiến tôi xúc động đến mức phải đặt ngay vé máy bay quay lại nơi đây.

Bài và ảnh: Thái Mạnh Cường / Travellive+

ĐÁM CƯỚI ĐƠN THÂN: VÌ SAO PHỤ NỮ LẠI NÓI "TÔI ĐỒNG Ý" VỚI CHÍNH MÌNH?

Đám cưới đơn thân (solo wedding) đang thu hút sự chú ý tại Nhật Bản khi ngày càng có nhiều phụ nữ lựa chọn trải nghiệm một đám cưới không chú rể.

Một cô dâu, không chú rể

Đám cưới đơn thân (ソロウェディング – solo wedding) hay tự cưới (セルフウェディング – self wedding) về cơ bản là một trải nghiệm chụp ảnh cưới dành cho khách hàng nữ mà không có chú rể. Cô dâu sẽ mặc váy cưới màu trắng kiểu phương Tây hoặc kimono trắng (shiromuku) theo truyền thống, sau đó chụp ảnh trong studio hoặc tại các địa điểm ngoài trời. Không có khách mời, lời thề hay chú rể, trải nghiệm tập trung hoàn toàn vào cô dâu.

Ý tưởng này được cho là bắt nguồn từ công ty du lịch Cerca Travel ở Kyoto, khi họ ra mắt gói trải nghiệm chụp ảnh cưới một mình trong hai ngày vào năm 2014. Gói này bao gồm thử và thuê váy cưới, làm tóc và trang điểm, xe limousine đưa đón, một đêm nghỉ tại khách sạn và buổi chụp ảnh tại khu vườn của quán trà Shugakuin Kirara Sanso. Khi mới ra mắt, gói dịch vụ này có giá khoảng 2.540 USD.

Dịch vụ chụp ảnh cưới chỉ có cô dâu đang nở rộ tại Nhật. Ảnh: Ushico-PIXTA(ピクスタ)-

Tuy nhiên, hiện nay có nhiều studio cũng cung cấp dịch vụ này với mức giá đa dạng. Một số gói chụp trong studio có giá từ khoảng 6 triệu đồng, trong khi những trải nghiệm cao cấp với nhiều trang phục và địa điểm chụp ngoài trời có thể lên tới vài chục triệu đồng.

Đám cưới đơn thân không nhất thiết chỉ dành cho những người chưa từng kết hôn. Theo Unseen Japan, khoảng một nửa khách hàng của Cerca Travel đã kết hôn và tìm đến dịch vụ này đơn giản vì muốn có lại trải nghiệm mặc váy cưới hoặc thực hiện một bộ ảnh mà họ chưa từng có trước đây.

Một trường hợp từng gây chú ý là nữ diễn viên Mana Sakura, người tổ chức đám cưới đơn thân vào tháng 3/2019. Trong buổi lễ, cô tự đeo nhẫn và tuyên thệ sẽ tôn trọng, yêu thương và làm cho chính mình hạnh phúc.

Tại sao trở thành xu hướng?

Đám cưới đơn thân được chú ý trong bối cảnh số người kết hôn tại Nhật Bản đang ở mức thấp. Theo số liệu của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, năm 2024 có 485.092 cuộc hôn nhân được đăng ký giữa người Nhật tại Nhật Bản.

Sang năm 2025, con số này tăng lên 489.119, nhưng vẫn ở mức thấp trong lịch sử. Số ca sinh cũng tiếp tục giảm. Cũng vào năm này, số trẻ em được sinh ra tại Nhật Bản là 671.236, giảm so với 686.173 trẻ của năm 2024.

Ảnh: Ushico-PIXTA(ピクスタ)

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên. Đầu tiên là sự thay đổi quan niệm về gia đình ở phụ nữ Nhật Bản, khi ngày càng độc lập về tài chính, nhiều người muốn tránh các quy chuẩn xã hội gò bó về gia đình.

Số khác cho biết họ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đối tượng kết hôn. Một cuộc khảo sát của Cơ quan Gia đình và Trẻ em Nhật Bản cho thấy 63,8% người lao động độc thân ở độ tuổi 20 muốn kết hôn nhưng 29,3% trong số đó trả lời rằng mình không thể tìm được bạn đời phù hợp.

Trong bối cảnh hôn nhân ngày càng trở thành một lựa chọn cá nhân thay vì một cột mốc bắt buộc, các dịch vụ dành cho người độc thân cũng có thêm không gian phát triển. Với một số phụ nữ, solo wedding mang lại cơ hội trải nghiệm những nghi thức vốn thường gắn với hôn nhân mà không cần phải chờ đến khi có bạn đời.

Họ tìm đến dịch vụ này vì đơn giản muốn được mặc một chiếc váy cưới đẹp, trong khi những người khác xem đây là cách đánh dấu một cột mốc hoặc khoảnh khắc quan trọng trong cuộc đời.

Tìm thấy sự bình yên khi sống một mình

Sự phát triển của các dịch vụ dành cho người độc thân cũng mở rộng khái niệm solo wedding. Không chỉ tự mình chụp ảnh cưới, khách hàng ngày nay còn có thể tổ chức những “đám cưới 2D” với nhân vật hư cấu.

Năm 2026, THE iDOLM@STER SideM hợp tác với một dịch vụ cưới tại Tokyo để thực hiện chương trình Shining Moments Produced by Beit. Chương trình cho phép khách hàng nữ trải nghiệm một lễ cưới hư cấu cùng Beit, nhóm idol nam gồm ba thành viên trong series THE iDOLM@STER SideM.

Đám cưới 2D với các nhân vật hư cấu.

Chương trình lần lượt được tổ chức tại Odaiba, Osaka, Yokohama, Nagoya, Omiya và Fukuoka từ tháng 1 đến tháng 4/2026. Các trải nghiệm bao gồm chụp ảnh, vật phẩm lưu niệm và những nội dung tương tác với hình tượng của các nhân vật.

Một số studio cũng thiết lập không gian chụp ảnh “đám cưới 2D”, sử dụng màn hình để hiển thị hình ảnh chú rể hư cấu. Giá khởi điểm cho những trải nghiệm này vào khoảng 11.000 yên.

Dù là “kết hôn” với nhân vật hư cấu hay chỉ đơn giản tổ chức một đám cưới cho chính mình, những người trải nghiệm các dịch vụ này cho biết họ tìm thấy niềm vui khi có thể thực hiện mong muốn cá nhân mà không cần gắn nó với một mối quan hệ ngoài đời thực.

Họ có thể mặc váy cưới, chụp ảnh, tổ chức một buổi lễ hoặc đơn giản là tận hưởng cảm giác trở thành cô dâu theo cách riêng.

Gây tranh cãi

Đám cưới đơn thân không chỉ thu hút phụ nữ chưa từng kết hôn mà còn có những khách hàng đã kết hôn hoặc từng bỏ lỡ cơ hội tổ chức đám cưới. Với một số người, đây đơn giản là một trải nghiệm để thực hiện điều mình từng mong muốn.

Xu hướng này cũng gây ra những tranh luận về ý nghĩa của hôn nhân và cuộc sống độc thân. Người ủng hộ cho rằng solo wedding cho phép phụ nữ tự quyết định cách họ muốn đánh dấu những cột mốc quan trọng trong cuộc đời, đồng thời thể hiện sự trân trọng bản thân.

Ảnh: wedding-select

Ở chiều ngược lại, một số ý kiến lo ngại những xu hướng như vậy có thể củng cố tâm lý lựa chọn cuộc sống độc thân trong bối cảnh Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng kết hôn muộn, tỷ lệ kết hôn thấp và dân số suy giảm.

Tuy nhiên, sẽ khó để khẳng định solo wedding là nguyên nhân khiến tỷ lệ kết hôn giảm. Thay vào đó, sự xuất hiện của loại hình dịch vụ này có thể được xem là một biểu hiện của những thay đổi trong cách người Nhật nhìn nhận hôn nhân, tình trạng độc thân và việc tận hưởng cuộc sống cá nhân.

Đám cưới đơn thân vì thế không nhất thiết là lời tuyên bố từ chối hôn nhân. Với một số phụ nữ, đó đơn giản là cách họ tận hưởng một trải nghiệm từng được xem là chỉ dành cho những người đã tìm thấy bạn đời.

Ái Thương / Theo: Kilala

KYAKUHIKI - GÓC KHUẤT PHÍA SAU NHỮNG LỜI MỜI GỌI TRÊN ĐƯỜNG PHỐ NHẬT BẢN

Nhật Bản nổi tiếng với sự văn minh, trật tự và lòng hiếu khách, nhưng tại một số khu phố giải trí sầm uất vẫn tồn tại hiện tượng Kyakuhiki (客引き) – những người đứng trên đường mời gọi, chèo kéo khách vào quán ăn, quán bar hay các cơ sở dịch vụ. Đằng sau những lời mời tưởng chừng thân thiện ấy đôi khi là những rủi ro mà cả người dân địa phương lẫn du khách đều được khuyến cáo nên cảnh giác.

Khi màn đêm buông xuống, những khu phố giải trí nổi tiếng của Nhật Bản như Kabukichō (Tokyo), Roppongi hay Shinsaibashi (Osaka) trở nên rực rỡ với ánh đèn neon, những quán bar, nhà hàng và câu lạc bộ đông đúc. Bên cạnh bầu không khí sôi động ấy, vẫn tồn tại một hiện tượng mà cả người dân địa phương lẫn khách du lịch đều được khuyến cáo nên cảnh giác, đó là Kyakuhiki (客引き) – hành vi chèo kéo hoặc lôi kéo khách hàng vào các cơ sở kinh doanh dịch vụ giải trí.

Trong tiếng Nhật, “Kyakuhiki” có nghĩa là “kéo khách”. Thuật ngữ này dùng để chỉ những người chủ động tiếp cận người đi đường nhằm mời gọi họ vào quán bar, hộp đêm, nhà hàng, quán karaoke hay các cơ sở giải trí khác. Bề ngoài, họ thường xuất hiện với vẻ ngoài lịch sự, thân thiện và nói chuyện rất khéo léo. Tuy nhiên, mục đích của nhiều đối tượng không đơn thuần là quảng bá dịch vụ mà là dẫn khách đến những cơ sở có dấu hiệu lừa đảo hoặc thu phí bất hợp lý để đổi lấy tiền hoa hồng từ chủ quán.

Những người làm Kyakuhiki thường hoạt động mạnh nhất từ chiều tối đến rạng sáng, khi các khu vui chơi về đêm bắt đầu nhộn nhịp. Họ đứng dọc các tuyến phố đông người qua lại, chủ động tiếp cận từng nhóm khách hoặc khách đi một mình, đặc biệt là khách nước ngoài. Với kinh nghiệm quan sát, họ dễ dàng nhận ra những người lần đầu đến Nhật hoặc còn bỡ ngỡ với khu vực xung quanh để tiếp cận.

Các lời mời gọi thường rất hấp dẫn như: “Đồ uống không giới hạn chỉ từ 2.000 Yên”, “Quán đang có chương trình giảm giá đặc biệt”, “Không cần đặt chỗ”, “Có nhân viên nói tiếng Anh” hay “Đây là quán nổi tiếng được nhiều du khách yêu thích”. Một số người còn hứa hẹn những dịch vụ “độc quyền”, “chỉ có trong hôm nay” hoặc khẳng định khách sẽ được ưu đãi đặc biệt nếu đi cùng họ.

Chính những lời mời tưởng chừng vô hại này lại là chiếc bẫy khiến không ít người mất cảnh giác. Khi khách đồng ý đi theo, họ thường được dẫn đến những quán bar hoặc cơ sở giải trí ít tên tuổi, nằm sâu trong các tòa nhà hoặc ngõ nhỏ. Ban đầu, mức giá vẫn đúng như lời quảng cáo, nhưng sau khi sử dụng dịch vụ, hóa đơn thanh toán lại xuất hiện hàng loạt khoản phụ phí mà khách hoàn toàn không được thông báo trước.

Những khoản thu này có thể bao gồm phí chỗ ngồi, phí phục vụ, phí tiếp viên, phí đồ ăn nhẹ, phụ phí theo thời gian, phí sử dụng phòng riêng hoặc nhiều khoản phụ thu khác. Kết quả là một bữa uống vài nghìn Yên có thể nhanh chóng biến thành hóa đơn lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm nghìn Yên.

Điều cần lưu ý là không phải mọi khoản phụ phí trong các quán ăn hay quán bar ở Nhật Bản đều là bất hợp pháp. Nhiều nhà hàng hợp pháp vẫn thu phí chỗ ngồi (seat charge) hoặc tự động phục vụ một món khai vị nhỏ gọi là otoshi (お通し) đối với khách gọi đồ uống có cồn. Tuy nhiên, các khoản phí này thường được niêm yết rõ ràng trên thực đơn hoặc được nhân viên thông báo trước khi phục vụ.

Ngược lại, tại các cơ sở do Kyakuhiki dẫn khách tới, nhiều khoản phụ phí bị che giấu hoặc cố tình không giải thích. Hình thức “chặt chém” này trong tiếng Nhật được gọi là Bottakuri (ぼったくり). Khách hàng chỉ biết tổng chi phí thật sự khi nhận hóa đơn và lúc đó thường rất khó từ chối thanh toán. Không ít trường hợp, nếu khách phản ứng hoặc từ chối trả tiền, họ còn bị gây sức ép, đe dọa hoặc bị yêu cầu thanh toán ngay tại chỗ để tránh xảy ra xung đột.

Trong những năm gần đây, các đối tượng Kyakuhiki còn sử dụng những phương thức tinh vi hơn nhằm tiếp cận nạn nhân. Một số người ăn mặc sang trọng, nói chuyện lịch sự và chủ động bắt chuyện như những người bạn mới quen. Họ mời khách đi uống rượu, ăn tối hoặc giao lưu văn hóa, tạo cảm giác hoàn toàn tự nhiên. Sau khi khách đồng ý, đối tượng sẽ đưa họ đến một quán bar quen biết rồi nhanh chóng lấy cớ rời đi, để lại nạn nhân một mình. Đến cuối buổi, khách phải thanh toán toàn bộ hóa đơn với mức giá cao bất thường cho một cuộc gặp tưởng như rất bình thường.

Về mặt pháp luật, cần phân biệt rõ giữa Kyakuhiki và Yobikomi (呼び込み). Yobikomi là hình thức quảng bá hợp pháp, trong đó nhân viên đứng trước cửa hàng để phát tờ rơi, cầm bảng quảng cáo hoặc lịch sự mời khách xem thực đơn. Giá cả được niêm yết rõ ràng, khách hoàn toàn có quyền từ chối và người mời sẽ không bám theo, cản đường hay tạo áp lực.

Trong khi đó, Kyakuhiki là hành vi chủ động chèo kéo, theo sát hoặc dụ dỗ khách đến những cơ sở kinh doanh cụ thể và đã bị nhiều địa phương tại Nhật Bản nghiêm cấm. Tùy theo quy định của từng tỉnh, thành phố, người thực hiện hành vi kéo khách trái phép có thể bị xử phạt lên tới 500.000 Yên, trong khi chủ cơ sở kinh doanh hưởng lợi từ hoạt động này có thể bị phạt tới 1 triệu Yên, thậm chí phải đối mặt với các hình phạt nghiêm khắc hơn nếu có hành vi lừa đảo hoặc cưỡng ép khách hàng.

Dù vậy, Kyakuhiki vẫn chưa thể bị loại bỏ hoàn toàn. Phần lớn các đối tượng hoạt động khá tinh vi, thường thay đổi địa điểm, chỉ tiếp cận trong thời gian ngắn hoặc lợi dụng những khu vực đông khách du lịch để tránh bị phát hiện. Nhiều vụ việc chỉ có thể xử lý khi cơ quan chức năng thu thập được đầy đủ bằng chứng về hành vi vi phạm. Thực tế cho thấy, mặc dù các địa phương tiếp nhận không ít đơn khiếu nại liên quan đến hoạt động kéo khách, số vụ bị khởi tố vẫn còn khá khiêm tốn do khó chứng minh yếu tố lừa đảo hoặc cưỡng ép.

Nhằm bảo vệ người dân và khách du lịch, nhiều địa phương tại Nhật Bản đã tăng cường các biện pháp kiểm soát hiện tượng Kyakuhiki. Cảnh sát thường xuyên tổ chức các đợt tuần tra tại những khu phố giải trí lớn, đồng thời lắp đặt biển cảnh báo bằng nhiều ngôn ngữ để nhắc nhở du khách không đi theo những người chèo kéo trên đường. Một số thành phố còn ứng dụng hệ thống camera thông minh kết hợp trí tuệ nhân tạo để phát hiện hành vi kéo khách và tự động phát thông báo cảnh báo qua loa khi phát hiện đối tượng nghi vấn.

Bên cạnh những nỗ lực của chính quyền, chính người dân và du khách cũng được khuyến khích nâng cao ý thức phòng tránh. Khi đến các khu vui chơi về đêm ở Nhật Bản, du khách nên lựa chọn những quán ăn hoặc quán bar có địa chỉ rõ ràng, xem trước đánh giá trên các nền tảng uy tín, kiểm tra kỹ bảng giá trước khi gọi món và tuyệt đối không đi theo những lời mời ngẫu nhiên từ người lạ trên đường phố. Nếu cảm thấy có dấu hiệu bất thường hoặc bị gây áp lực, cách an toàn nhất là lịch sự từ chối và nhanh chóng rời khỏi khu vực.

Nhật Bản vẫn là một trong những quốc gia an toàn nhất thế giới, nhưng cũng giống như bất kỳ điểm đến du lịch nổi tiếng nào, nơi đây vẫn tồn tại những chiêu trò nhắm vào sự thiếu cảnh giác của du khách. Hiểu đúng về Kyakuhiki không chỉ giúp du khách tránh được những khoản chi phí không đáng có mà còn góp phần mang lại một chuyến du lịch Nhật Bản trọn vẹn, an toàn và đáng nhớ.

Theo: vietviettourism

Link tham khảo:

https://japantoday.com/category/features/lifestyle/bar-touts-in-japan-what-'kyakuhiki'-are-and-how-to-avoid-nightlife-scams

QUY YẾN THI - TRƯƠNG CỬU LINH

Quy yến thi

Hải yến tuy vi miễu,

Thừa xuân diệc tạm lai.

Khởi tri nê chỉ tiện,

Chỉ kiến ngọc đường khai.

Tú hộ thời song nhập,

Hoa đường nhật kỷ hồi.

Vô tâm dữ vật cảnh,

Ưng chuẩn mạc tương sai.

歸燕詩

海燕雖微眇

乘春亦暫來

豈知泥滓賤

只見玉堂開

繡戶時雙入

華堂日幾回

無心與物景

鷹隼莫相猜

Bài cho chim én trở về

(Dịch thơ: Nguyễn Minh)

Chim én biển tuy thân nhỏ bé

Nhân mùa xuân ấm ghé tạm chơi

Há chê bùn đất ngậm hoài

Cửa nhà sang trọng công khai ra vào

Đôi én lầu gấm cao cùng nhập

Hoành tráng như đài tháp đi, về

Vô tâm đối cảnh không mê

Hỡi loài ó, cắt chớ nghi ngờ gì.

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Trương Cửu Linh 張九齡 (678-740) tự Tử Thọ 子壽, hiệu Bác Vật 博物, người Khúc Giang 曲江, Thiều Châu 韶州 (nay thuộc tỉnh Quảng Đông), đỗ tiến sĩ năm 707 đời Đường Trung Tông, được bổ làm Tả thập di, trong năm Khai Nguyên đời Đường Huyền Tông làm đến chức Trung thư lệnh. Về sau, ông làm chức Thượng thư hữu thừa, rồi bị bãi chức vì không hợp với Tể tướng Lý Lâm Phủ và mếch lòng vua.

Nguồn: Thi Viện