Tuesday, August 25, 2026

CUỘC ĐỐI ĐÁP GIỮA HAI TIỂU HÒA THƯỢNG: CỬA ĐẠO LUÔN RỘNG MỞ, QUAN TRỌNG LÀ Ở ‘NGỘ’

Từ xưa đến nay, có rất nhiều người giảng về hàm dưỡng, tu dưỡng tâm tính. Nhưng khi thật sự đối mặt với vấn đề, thì tâm thái cao thấp của một người đều có thể nhìn thấy rõ. Quan trọng là là ở “ngộ”, chỉ cần dựa vào “ngộ” có thể nhìn thấy được cảnh giới của một người là cao hay thấp.


1. Dụng tâm để ngộ

Xưa kia có hai ngọn núi, một ngọn quay mặt về hướng Bắc và ngọn còn lại thì hướng về phía Nam, đồng thời trên mỗi ngọn núi đều có một ngôi chùa. Để phân biệt mỗi khi nhắc đến, người thời đó thường gọi là chùa Bắc và chùa Nam.

Mỗi buổi sáng, hai ngôi chùa đều có một tiểu hòa thượng xuống chợ dưới núi để mua rau. Hai tiểu hòa thượng này tuổi trẻ khí thịnh, các tâm của người thường vỗn chưa qua tôi luyện, nên vẫn chưa thể vứt bỏ được nhiều. Họ đều không phục đối phương, mỗi lần khi gặp nhau ở chợ, họ thường bí mật hoặc đôi khi công khai thử tài, thách đố lẫn nhau.

Một hôm, tiểu hòa thượng ở chùa Nam hỏi: “Cậu đi đâu thế?”

Tiểu hòa thượng ở chùa Bắc đáp: “Chân tớ đi đến đâu, tớ sẽ đi đến đó”.

Tiểu hòa thượng ở chùa Nam nghe xong, không biết phải đối đáp thế nào, đành ấm ức trong lòng, nhanh chóng mua rau mà quay về chùa bẩm với sư phụ

Chú tiểu ấy trẻ người non dạ đã đành, vị trụ trì của chùa Nam lại cũng hồ đồ như thế, tâm tật đố không buông bỏ. Sau khi nghe đệ tử mình nói lại câu chuyện ấm ức khi không đối đáp được với chú tiểu chùa Bắc, thay vì khuyên bảo chú bé tu tâm tính, không nên gây chuyện thị phi thì ông lại mách rằng: “Lần sau gặp đối phương, vẫn hãy dùng câu đó để hỏi, nếu cậu ta còn trả lời như thế, con hãy nói: Nếu cậu không có chân, vậy cậu sẽ đi đâu? Như thế con sẽ có thể thắng được”.

Sáng hôm sau như thường lệ, hai tiểu hòa thượng ở chùa Nam và chùa Bắc lại gặp nhau ở chợ rau.

Tiểu hòa thượng ở chùa Nam lại hỏi: “Cậu đi đâu thế?”

Lần này chú tiểu hòa thượng ở chùa Bắc trả lời: “Gió đi đến đâu, tớ liền đến đó”.

Câu trả lời bất ngờ này khiến tiểu hòa thượng ở chùa Nam lại không thể đáp trả, cậu tiếp tục ngây người ra đó, ấm ức không nói nên lời. Sau khi trở về chùa, Sư phụ thấy tiểu hòa thượng mặt đầy ủ rũ, liền hỏi: “Lẽ nào phương pháp ta dạy con không có tác dụng sao?”

Tiểu hòa thượng liền thuật lại những gì đã xảy ra, Sư phụ nghe xong liền cười lớn xoa đầu chú tiểu và bảo: “Vậy con có thể hỏi ngược lại đối phương rằng: Nếu không có gió, cậu sẽ đi đâu?”

Sáng hôm sau, với khí thế ôm chắc phần thắng và muốn làm cho đối phương phải “nín lặng” trước những gì mình sắp nói ra, tiểu hòa thượng ở chùa Nam nhanh nhảu chạy đến hỏi chú tiểu hòa thượng ở chùa Bắc rằng: “Cậu đi đâu thế?”

Lần này, câu trả lời cậu ấy nhận được từ đối phương rất thực tế, chú tiểu hòa thượng chùa Bắc hồn nhiên đáp: “Tớ đi chợ.”

Tiểu hòa thượng ở chùa Nam lại một lần nữa không có gì để nói, bởi vì không thể nào mở miệng hỏi tiếp rằng: “Nếu không có chợ, cậu sẽ đi đâu?”, câu nói này rất vô lý!

Vị sư phụ sau khi biết tình huống này, ông liền thở dài:

“Nhìn hoàng hôn ngộ ra đời vô thường,

Nhìn mây trắng ngộ ra nó thong dong,

Nhìn núi non ngộ ra sự xảo diệu,

Nhìn sông biển ngộ ra nó mênh mông . .

Sự học hỏi quý ở chỗ dụng tâm mà ngộ, không thể dựa vào người khác mà ngộ được. Thứ của người khác vĩnh viễn là của người khác, chỉ có thứ tự bản thân mình ngộ ra mới là của mình”.


2. Rễ và ngọn

Xưa kia có một thanh niên luôn thích khoe khoang bản thân trước mặt người khác. Một ngày nọ, sư phụ dẫn anh ta đến một cái cây và hỏi: “Con nói xem ngọn cây này có đẹp không?”

“Dạ đương nhiên, ngọn cây nở đầy hoa tươi mới đẹp làm sao!” Người đệ tử nhanh miệng đáp.

Ngay lúc đó một cơn gió thổi qua, ngọn cây phát ra âm thanh “loạt xoạt”.

Vị sư phụ hỏi tiếp: “Con có nghe thấy gì không?”

“Dạ đương nhiên nghe thấy rồi, tiếng của ngọn cây mới trong trẻo và vui tai làm sao!”, anh thanh niên nhanh nhảu đáp.

“Nhưng con có biết ngọn cây trong tiếng Hán gọi là gì không? Nó gọi là Mạt!”

Sư phụ nói xong liền chỉ vào gốc cây và bảo: “Con có nhìn thấy rễ cây không? Con có nghe thấy rễ của cây phát ra tiếng động không?”

Người thanh niên nhíu mày đáp: “Dạ thưa, rễ cây chôn xuống đất, làm sao nhìn thấy được? Hơn nữa rễ cây tĩnh lặng, làm sao nghe được tiếng của nó thưa sư phụ?”

“Nhưng con có biết rễ cây trong tiếng Hán gọi là gì không? Nó gọi là Bổn!”, Sư phụ giải thích.

“Nghĩa là, mặc dù ngọn cây đầy hoa có thể lao lao, gây sự chú ý đến những người xung quanh, nhưng nó rất mỏng manh, chỉ cần một cơn gió mạnh thì có thể sẽ gãy ngay và không còn giá trị gì sau đó nữa. Còn gốc cây, mặc dù trầm lặng, thậm chí bị chôn vùi dưới đất, nhưng đó là căn bản của sự sống, không có nó thì cũng sẽ không có cây, không có lá, cành và tất nhiên những đóa hoa trên ngọn cây cũng không có cơ hội mà lao xao, khoe sắc trước gió,… con hiểu ý của ta chứ?”

Anh thanh niên cúi mặt, khẽ gật đầu lĩnh hội nội hàm lời dạy của sư phụ. Từ đó về sau, anh trở nên trầm tĩnh hơn, ăn nói cũng rất biết chừng mực, đặc biệt là không bao giờ khoe khoang trước mặt người khác nữa.

Theo: Tinh Hoa

Monday, August 24, 2026

GIẢI MÃ TRANH VẼ "NGƯỜI NGOÀI HÀNH TINH" TRÊN VÁCH HANG ĐỘNG THỜI TIỀN SỬ

Nhiều bức tranh vẽ trên các hang động từ hàng ngàn năm trước được cho là cách thức người tiền sử mô tả về sự xuất hiện của người ngoài hành tinh. Tuy nhiên, các nhà khoa học lại không cho là như vậy.


Vì sao người tiền sử vẽ tranh trên các vách hang?

Người tiền sử vẽ tranh trên các vách hang, nơi họ sinh sống và trú ngụ cách đây hàng ngàn năm, vì nhiều lý do khác nhau.

Nhiều nhà khảo cổ học cho rằng những bức tranh vẽ này mang ý nghĩa tín ngưỡng hoặc được sử dụng cho các nghi lễ. Đôi khi, các bức tranh vẽ cũng là một cách để ghi lại các sự kiện quan trọng của người tiền sử như một chuyến đi săn thành công hoặc để mô tả hiện tượng tự nhiên mà con người lần đầu bắt gặp.

Vẽ tranh lên vách hang là cách người tiền sử mô tả về cuộc sống, quá trình săn bắt hoặc truyền đạt thông tin… (Ảnh: Pinterest).

Các nhà khoa học cũng cho rằng các bức tranh vẽ được sử dụng để truyền đạt thông tin, hướng dẫn thế hệ trẻ về các kỹ thuật săn bắn hoặc các loài động vật nguy hiểm, cần tránh xa.

Các nhà khoa học cũng không loại trừ khả năng các hình vẽ trên vách hang động là cách để người tiền sử đánh dấu lãnh thổ hoặc xác định chủ quyền với hang động mà họ đang trú ngụ. Hoặc đôi khi, các bức tranh vẽ chỉ đơn giản là cách để người tiền sử thể hiện óc sáng tạo và khả năng nghệ thuật của họ.

Người tiền sử thường dùng than từ gỗ cháy để vẽ tranh, bởi lẽ đây là chất liệu dễ sử dụng và hầu như luôn có sẵn. Đôi khi, họ sử dụng các loại đất sét, đá đỏ, máu, mỡ động vật… để thực hiện các bức tranh trên vách hang.

Vì sao các bức tranh vẽ trên vách hang động có thể tồn tại suốt cả ngàn năm

Một vấn đề khiến không ít người thắc mắc đó là vì sao các bức tranh vẽ trên vách hang động lại có thể tồn tại suốt một thời gian dài, lên đến hàng ngàn năm như vậy.

Các nhà khoa học cho biết có nhiều yếu tố giúp các bức tranh vẽ này có thể tồn tại lâu. Đầu tiên đó là hầu hết các bức tranh của người tiền sử còn tồn tại đều nằm sâu trong hang động, nơi tránh xa các điều kiện thời tiết như mưa, gió, ánh nắng mặt trời…

Những tranh vẽ được khắc trên vách đá tại Di tích Quốc gia Canyon, bang Arizona, Mỹ (Ảnh: Getty).

Chất liệu dùng để vẽ tranh cũng giúp các bức tranh này tồn tại lâu. Theo đó, người tiền sử dùng các chất màu tự nhiên như than củi, đất sét hay đá chứa oxit sắt… để vẽ, giúp các bức tranh tồn tại được lâu. Ngoài cách vẽ thông thường, một số bức tranh còn được khắc vào đá, giúp chúng tồn tại được lâu hơn.

Phát hiện nhiều tranh vẽ "người ngoài hành tinh" cách đây hàng ngàn năm trên khắp thế giới

Bên cạnh những bức tranh vẽ mô tả về cuộc sống hàng ngày, quá trình săn bắt, hái lượm… nhiều bức tranh vẽ của người tiền sử đã gây ra không ít tranh cãi khi có nội dung giống như mô tả về người ngoài hành tinh.

Hình ảnh tranh vẽ giống người ngoài hành tinh được tìm thấy tại Ấn Độ. Những bức tranh này được cho là vẽ từ cách đây 10.000 năm (Ảnh: TOI).

Vào năm 2018, các nhà khảo cổ học tại Ấn Độ đã tìm thấy bên trong các hang đá tại bang Chhattisgarh và bang Madhya Pradesh những bức tranh vẽ của người tiền sử. Các bức tranh này mô tả về những sinh vật có đầu to và thân hình kỳ lạ, giống với hình ảnh về người ngoài hành tinh xuất hiện trong các bộ phim khoa học viễn tưởng.

Các nhà khảo cổ học tin rằng những bức tranh này được vẽ từ cách đây hơn 10.000 năm.

Cũng trong năm 2018, các nhà khảo cổ học đã phát hiện nhiều hình vẽ trên vách các hang động bên trong Khu bảo tồn Động vật hoang dã Swaga Swaga tại miền trung Tanzania. Trong số những bức tranh vẽ này, các nhà khảo cổ học đã ấn tượng với tranh vẽ về 3 nhân vật bí ẩn sở hữu những chiếc đầu to quá khổ.

Những hình vẽ giống người ngoài hành tinh trên hang động tại Tanzania được cho là mô tả nghi thức truyền thống của tổ tiên người Sandawe (Ảnh: Đại học Cambridge).

Nhà khảo cổ học Maciej Grzelczyk đến từ Đại học Cambridge, Anh, cho rằng những bức tranh vẽ này có thể giúp giới khoa học tìm hiểu về tổ tiên của người Sandawe, một nhóm người dân tộc bản địa sống tại khu vực Đông Nam Phi.

Một trong những thách thức lớn nhất của các nhà khoa học đó là "xác định danh tính" của 3 nhân vật bí ẩn này. Khi quan sát kỹ các bức tranh vẽ, họ nhận ra những cái đầu to lớn của các nhân vật khá giống với đầu trâu.

Grzelczyk cho biết sừng trâu đóng một vai trò quan trọng trong các nghi lễ của người Sandawe, do đó bức tranh vẽ về những nhân vật giống với người ngoài hành tinh này được cho là mô tả về những người đội mũ sừng trâu để thực hiện các nghi lễ tín ngưỡng.

Ý nghĩa về các bức tranh vẽ giống người ngoài hành tinh trên vách hang đá của người tiền sử

Những bức tranh vẽ giống người ngoài hành tinh trên các vách hang đá của người tiền sử đã gây ra nhiều tranh cãi và suy đoán từ giới khảo cổ.

Không ít ý kiến cho rằng những bức tranh vẽ này được người tiền sử mô tả về sự kiện người ngoài hành tinh đã từng ghé thăm Trái Đất và giao tiếp với họ. Tuy nhiên, đây chỉ là giả thuyết trong văn hóa đại chúng, khi các bức tranh vẽ của người tiền sử được chia sẻ lên mạng xã hội. Trong khi đó, cộng đồng khoa học chính thống và giới khảo cổ không ủng hộ giả thuyết này vì thiếu bằng chứng cụ thể.

Giả thuyết được giới khoa học chấp nhận nhiều nhất đó là những bức tranh vẽ này mô tả về những nghi lễ tín ngưỡng, tôn giáo… trong đó người thực hiện nghi lễ sẽ mặc những bộ trang phục và đội những chiếc mũ đặc biệt, khiến kiểu dáng của họ trở nên khác thường.


Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng những bức tranh vẽ này có thể là cách mô tả của người tiền sử về các vị thần, linh hồn hoặc những thực thể siêu nhiên mà họ tôn thờ, chứ không nhất thiết là sinh vật ngoài hành tinh.

Ngoài ra, không loại trừ khả năng một số bức tranh vẽ do người hiện đại vẽ thêm lên các vách hang đá nhằm cố tình tạo ra sự hiểu lầm cho các nhà nghiên cứu.

Nhìn chung, các nhà khoa học cho biết nghiên cứu kỹ về các bức tranh vẽ trên vách hang động có thể giúp họ hiểu rõ hơn về cuộc sống, văn hóa và tín ngưỡng của người tiền sử. Họ tin rằng các bức tranh vẽ của người tiền sử đều có ý nghĩa về mặt văn hóa, tâm linh hoặc biểu tượng, chứ không liên quan đến người ngoài hành tinh.

T. Thủy / Theo: DNews

‘SO ĐO’ LÀ KHỞI ĐẦU CỦA BẦN CÙNG

Người khôn ngoan là người luôn biết cách cư xử hào phóng, rộng lượng, vì vậy mà đi đâu cũng thấy may mắn, kết giao được nhiều bạn bè tốt. Ngược lại, người có lòng dạ hẹp hòi, so đo, tính toán chi li với người khác thì chỉ toàn thấy oán giận khắp nơi, tự đẩy mình vào thế cô lập.


So đo là chướng ngại cản trở sự thăng hoa của tâm tính, cũng là cơ chế phòng ngự bản thân một cách tiêu cực. Những người như thế thường có tính khí ích kỷ, lạnh lùng, khép kín, khiến cuộc sống rơi vào vòng tuần hoàn ác tính, càng ngày càng trở nên kém cỏi.

Sở dĩ một người có thể sống tự do tự tại, không phải là vì anh ta có nhiều thứ tốt đẹp hơn, mà là vì anh ta ít so đo hơn.

Điểm lấm tấm trên hạt trân châu lớn

Một người nọ rất may mắn khi có được một viên trân châu lớn đẹp đẽ, nhưng anh ta không cảm thấy thỏa mãn với nó, vì trên viên trân châu có vài điểm lấm tấm nhỏ.

Anh ta nghĩ rằng nếu có thể loại bỏ những điểm lấm tấm này đi, thì giá của nó chắc chắn sẽ tăng gấp ba. Thế là anh ta cầm dao, nhẫn tâm cạo đi lớp bên ngoài của viên trân châu. Nhưng cứ cạo mãi mà điểm lấm tấm vẫn còn, anh ta lại tiếp tục cạo thêm lớp nữa. Cứ như vậy, anh ta cạo hết lớp này qua lớp khác, cuối cùng những điểm lấm tấm kia không còn nữa, mà ngay cả viên trân châu cũng chẳng còn.

Nhà văn Jack Kerouac từng nói: “Những linh hồn không bị trói buộc sẽ không so đo bất cứ điều gì, vì sâu trong nội tâm của họ có sự kiêu ngạo như một quốc vương”.

Thực ra điều quan trọng nhất trong cuộc sống không phải là cứ đi so đo thật giả, được mất, danh lợi, địa vị cao thấp, hay giàu nghèo ra sao, mà là làm thế nào để trân trọng cuộc sống và khám phá ý nghĩa thi vị của cuộc sống.

Nếu trong lòng một người cứ mãi so đo, thì sẽ thấy khắp nơi toàn những lời oán giận; nhưng nếu lòng rộng mở, thì lúc nào cũng sẽ thấy đều là mùa xuân. Cho đi là cách giao tiếp tốt nhất, bởi vì “cho đi” sẽ khiến chúng ta cảm thấy hạnh phúc, vui vẻ hơn là khi “nhận lại” gấp bội.

Nước cứu sinh trên sa mạc

Có một người đàn ông vừa đói vừa khát, ông gần như sắp chết giữa sa mạc. Nhưng đột nhiên ông phát hiện, có một ngôi nhà tồi tàn nhỏ bé mà bên trong có một máy bơm nước, và bên cạnh là một bình nước với miệng ấm bị nhét chặt bằng gỗ.

Bên cạnh có tờ giấy viết: “Đầu tiên, bạn hãy rót nước trong bình này vào máy bơm nước, sau đó mới có thể bơm nước. Tuy nhiên, bạn vui lòng hãy rót nước đầy vào bình lại trước khi đi”.

Lúc này người đàn ông phải đối mặt với một lựa chọn khó khăn. Nếu ông đổ hết nước trong bình vào máy bơm mà nước vẫn không chảy ra, thì chẳng phải đã lãng phí bình nước cứu mạng này sao? Nhưng ngược lại, nếu ông uống hết nước trong bình, thì ông sẽ giữ được mạng sống của mình trong bao lâu?

(Ảnh minh họa qua Soha)

Suy nghĩ một lúc, cuối cùng người đàn ông quyết định sẽ làm theo những gì được ghi trong tờ giấy. Quả nhiên không phụ lòng mong đợi, máy bơm nước đã phun ra dòng nước suối tươi mát, và người đàn ông đã sung sướng uống lấy uống để.

Sau khi đã khát, ông ngồi xuống nghỉ ngơi một lát, rồi sau đó rót đầy nước vào bình trở lại. Đồng thời ông để lại thêm hai câu nữa vào tờ giấy rằng: “Hãy tin tôi, những gì viết trên giấy là thật. Chỉ cần bạn coi nhẹ sự sống chết, học cách cho đi thì mới có thể nếm được nước suối thơm ngọt”.

Bảy thứ mà người nghèo sở hữu

Có một người nghèo nọ hỏi một người thông minh: “Sao tôi lại nghèo như vậy?”

Người thông minh trả lời: “Vì anh không học được cách cho đi”.

Người nghèo lại nói: “Tôi không có cái gì thì sao có thể cho người khác?”

Người thông minh trả lời: “Một người không có gì cũng thể cho người khác 7 thứ tốt đẹp!”

Người nghèo lại hỏi: “Bảy thứ tốt đẹp nào?”

Người thông minh đáp: “Vẻ mặt: Mỉm cười xử sự; ngôn ngữ: Nói những lời khen ngợi, an ủi; tâm: Mở rộng cửa lòng, hòa nhã với mọi người; mắt: Nhìn người khác một cách thiện ý; thân thể: Giúp đỡ người khác bằng hành động; ngồi: Khiêm tốn nhường chỗ; nhà: Có tấm lòng dung chứa người khác”.

Bảy thứ mà người nghèo sở hữu. (Ảnh qua Kenh14)

Người nghèo nghe xong thì cũng bừng tỉnh đại ngộ.

Vậy nên, cuộc sống một người muốn có sự vui vẻ thì nhất thiết phải học được cách cho đi, hạnh phúc thật sự là phải san sẻ với người khác nếu không thì trong lòng sẽ giống như biển chết, chỉ có dòng nước đi vào mà không có đi ra, cuối cùng cũng sẽ hoàn toàn im lặng.

Đạt được thứ mình muốn có thể sẽ mang đến cảm giác thỏa mãn, nhưng cho đi lại là một kiểu vui vẻ khác. Khi một người đặt sự so đo của mình xuống, học được cách cho đi thì mới có thể gặt hái được hạnh phúc; Hiểu được cách cho đi mới có thể nhận được nhiều hồi báo hơn!

Theo: Tinh Hoa

DẠ HỢP HOA - SỬ ĐẠT TỔ


Dạ Hợp Hoa - Sử Đạt Tổ

Liễu tỏa oanh hồn,
Hoa phiên điệp mộng,
Tự tri sầu nhiễm Phan lang.
Khinh sam vị lãm,
Do tương lệ điểm thâu tàng.
Niệm tiền sự,
Khiếp lưu quang,
Tảo xuân khuy, tô vũ trì đường.
Hướng tiêu ngưng lý,
Mai khai bán diện,
Tình mãn từ trang.

Phong ty nhất thốn nhu trường,
Tằng tại ca biên nhạ hận,
Chúc để oanh hương.
Phương cơ thụy cẩm,
Như hà vị chức uyên ương.
Nhân phù túy,
Nguyệt y tường,
Thị đương sơ, thùy cảm sơ cuồng!
Bả nhàn ngôn ngữ,
Hoa phòng dạ cửu,
Các tự tư lương.


夜合花 - 史達祖

柳鎖鶯魂
花翻蝶夢
自知愁染潘郎
輕衫未攬
猶將淚點偷藏
念前事
怯流光
早春窺酥雨池塘
向消凝裏
梅開半面
情滿徐妝

風絲一寸柔腸
曾在歌邊惹恨
燭底縈香
芳機瑞錦
如何未織鴛鴦
人扶醉
月依墻
是當初誰敢疏狂
把閑言語
花房夜久
各自思量


Dạ hợp hoa
(Dịch thơ: Lộc Bắc)

Liễu che oanh, hoa lay mộng bướm
Tự biết rằng sầu vướng chàng Phan
Áo thưa dấu lệ tuôn tràn
Chuyện xưa nhớ lại thời gian hãi hùng

Thấy xuân sang, hồ cùng mưa mát
Phách đọng ngưng, hồn nát tả tơi
Hoa mai chớm nở nơi nơi
Hàm tình thiếu nữ rạng ngời điểm trang

Cơn gió thoảng, tình vương một mối
Đã từng bên ca rỗi hận mang
Hương thơm dưới nến nhẹ loang
Cửi xinh gấm đẹp bẽ bàng uyên ương

Rượu say sưa, trên tường trăng rõi
Ai khi xưa dám nói luông tuồng
Thề non hẹn biển giờ buông
Phòng hoa đêm trải, vấn vương riêng mình!


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Sử Dạt Tổ (khoảng 1160–khoảng 1210), tự là Bang Khanh , tên hiệu Mai Khê , là người gốc Biện Kinh (nay là Khai Phong , Hà Nam ). Ông là một nhà thơ trữ tình thời Nam Tống .

Theo: longhovinhlong



4 ĐẶC ĐIỂM CỦA NGƯỜI CÓ TU DƯỠNG: SUỐT ĐỜI THUẬN LỢI, LUÔN GẶP QUÝ NHÂN PHÙ TRỢ!

Khi tiếp xúc với những người có tu dưỡng, những người có đạo đức cao thượng và học vấn uyên bác, bạn sẽ cảm thấy lòng tươi mát như làn gió xuân. Sự tu dưỡng là điều không thể ngụy tạo, mà nó có sức hút, sự quyến rũ xuất phát từ nội tâm.


Thế nào là một người có tu dưỡng? Đây là một khái niệm tương đối trừu tượng, tu dưỡng là phẩm chất đạo đức và quy tắc ứng xử của một người. Sự tu dưỡng xuất phát từ nội tâm con người, phản ánh qua từng cử chỉ hành vi đúng mực.

Khi tiếp xúc với những người có tu dưỡng, những người có đạo đức cao thượng và học vấn uyên bác, bạn sẽ cảm thấy lòng tươi mát như làn gió xuân.

Ngược lại, khi tiếp xúc với những người không có sự tu dưỡng, bạn sẽ cảm thấy tâm hồn khô héo và không có những ấn tượng tốt về họ.

Nhà văn người Anh Powys từng nói: “Bất kỳ ai, dù hiểu biết đến đâu, chỉ cần giữa học vấn và chuẩn mực đạo đức có tồn tại khoảng cách, thì đều không phải là người có tu dưỡng và được giáo dục tốt”.

Tu dưỡng không nhất định có quan hệ với học thức cũng như địa vị trong xã hội, tu dưỡng được thể hiện nhiều hơn thông qua những điều nhỏ nhặt trong cuộc sống.

Romain Rollang có một câu nói nổi tiếng: “Lòng tốt không phải là một loại học vấn, mà là một loại hành vi”. Một người thuần phác lương thiện hay không ít nhiều cũng có liên quan đến cách giáo dục mà anh ta tiếp thụ, nhưng điều đó không quá lớn, sự tu dưỡng thực sự xuất phát ra từ nội tâm con người.

Nếu một người có tâm địa xấu, dù cho họ có nhận được sự giáo dục cao đến đâu, cũng không thể lan tỏa yêu thương tới những người xung quanh, sự tu dưỡng là điều không thể ngụy tạo, mà nó có sức hút, sự quyến rũ xuất phát từ nội tâm.

Tục ngữ có câu: “Rồng sinh rồng, phượng sinh phượng, chuột sinh con chuột lại đào hang”. Sự tu dưỡng cũng như thế, nó phụ thuộc khá nhiều vào ảnh hưởng của giáo dục từ gia đình, bầu không khí của gia đình tốt có thể nuôi dạy nên những đứa trẻ xuất sắc, sự tu dưỡng xuất phát từ trái tim bắt nguồn từ những điều bình thường nhỏ nhặt trong cuộc sống.

Một người có tu dưỡng có thể thể hiện qua bốn đặc điểm sau:

Nhẫn nại lắng nghe những ý kiến của người khác

Khi quan sát kỹ chúng ta có thể phát hiện ra rằng, bí quyết thành công của hầu hết những người nổi tiếng, họ không phải là vì họ hài hước hay biết cách nói chuyện, một trong những yếu tố quan trọng nhất chính là họ có tính nhẫn nại, có khả năng lắng nghe và tôn trọng ý kiến của đối phương.

Hemingway có câu: “Chúng ta mất hai năm để học nói, nhưng sau đó lại mất sáu mươi năm để học cách im lặng. Đôi khi, chúng ra nói càng nhiều, khoảng cách lại càng xa, mẫu thuẫn cũng nhiều hơn. Trong giao tiếp, hầu hết mọi người đều mong muốn biểu đạt ý kiến của bản thân, ai cũng muốn quan điểm của mình được công nhận, nhưng cuối cùng, họ không cũng không thể hiểu rõ được đối phương”.

Mỗi người đều mong muốn ý kiến của bản thân được coi trọng, điều này khiến hầu hết mọi người khi nói chuyện, không tự chủ mà nói thao thao bất tuyệt, không chỉ là truy cầu thể hiện bản thân, mà còn tìm sự tán thành, đồng thuận của người khác.

Một người có tu dưỡng biết cách thiện đãi và lắng nghe người khác hơn, họ có thể hiểu được những khúc mắc trong tâm của đối phương, từ đó có thể kiên nhẫn lắng nghe và đồng cảm hơn, từ đó họ dễ dàng có thể giải quyết những vấn đề và mâu thuẫn xảy ra trong cuộc sống.


Để mắt đến chuyện đại sự, không so đo toan tính thiệt hơn

Có câu nói “chịu thiệt là phúc”, nhiều người tưởng như chịu thiệt nhiều là điều không tốt, khi chịu thiệt thòi hay bị người khác chiếm đoạt lợi ích cá nhân, họ liền nghĩ đến tranh tranh đấu đấu.

Người có tu dưỡng sẽ không vì lợi ích trước mắt mà toan tính thiệt hơn, họ cho rằng “lùi một bước biển rộng trời cao, nhẫn một chút sóng yên gió lặng”, họ hiểu rằng khi đối diện với mâu thuẫn, họ có cơ hội học cách trưởng thành hơn, khi bị lấy mất lợi ích thiết thân, họ có thể nhẫn chịu, xem nhẹ, vì họ biết, nếu có thể xả bỏ những thứ đó, họ có thể đắc được nhiều hơn thế.

Người có tu dưỡng sẽ không vì những chuyện nhỏ nhặt mà phiền lòng, sẽ không để cảm xúc chi phối mà làm lỡ những việc đại sự.

Người có tu dưỡng là người có thể bao dung, thấu hiểu cho người khác, tấm lòng thoát đãng, không suy tính thiệt hơn.

Tử tế và khiêm tốn

Hai chữ “tử tế”, nói ra thì dễ nhưng hành được tốt thì không phải ai cũng có thể làm được. Một trái tim thiện lương luôn được chào đón mọi lúc, mọi nơi. Trong cuộc sống, nếu mọi người đều có thể dùng sự tử tế chân thành để đối đãi với nhau, tin rằng mối quan hệ giữa người với người sẽ ngày càng tốt đẹp hơn.

Có câu “Người giỏi bại bởi chữ kiêu”, có nhiều người rất có tài năng và bản sự, nhưng trên con đường dẫn đến thành công, họ có thể thất bại bởi một chữ “kiêu”, khi đạt được một thành tựu hoặc mục tiêu nào đó, họ sẽ dương dương tự đắc, tự cao tự đại và cho bản thân mình là trung tâm, tốt hơn người khác.

Người có giáo dưỡng sẽ học cách khiêm tốn, lịch sự, có thể phát hiện ra những thiếu sót, từ đó hoàn thiện bản thân hơn.


Không tự ý gây phiền phức, rắc rối cho những người xung quanh

Một người không tự ý gây ra phiền phức cho người khác, nhất định là một người có giáo dưỡng tốt, sự tu dưỡng tốt nhất chính là không tự ý mang lại rắc rối cho người khác, mà ngược lại, có thể tự hướng vào nội tâm để giải quyết những khúc mắc của mình.

Có nhiều người tự họ không muốn tự gây rắc rối cho bản thân, mà lại vì lợi ích của bản thân mà gây rắc rối đến cho người khác, những người này xem ra có vẻ là tinh minh, nhưng kì thực lại rất ngu ngốc. Cần phải biết rằng sẽ không một ai nguyện ý tiếp xúc với một người hay mang lại phiền phức cho họ cả.

Người thực sự có tu dưỡng, khi gặp vấn đề họ có thể tự soi xét bản thân để tìm ra những phương án xử lý tốt nhất, không tùy ý mang lại phiền phức, rắc rối cho những người xung quanh, họ có thể đặt vị trí của mình vào người khác, nghĩ cho người khác nhiều hơn.

Lan Hòa biên dịch
Nguồn: Aboluowang

Sunday, August 23, 2026

VỢ CỦA BẠN KHÔNG NÊN DÒM NGÓ, CHỒNG CỦA BẠN CHỚ CÓ CHẠM VÀO

“Vợ của bạn không được dòm ngó; chồng của bạn không được chạm vào”, là câu tục ngữ mà tổ tiên muốn nhắn nhủ thế hệ tương lai rằng, bất kể bạn có gia đình hay chưa, đều không được dòm ngó hay quá thân thiết với bạn đời của người khác. Nhất định phải chú ý lễ tiết và giữ chừng mực, đây là điều tối kỵ trong đạo đức làm người.


Trong hồi 80 của “Tây Du Ký”, kể rằng thầy trò Tôn Ngộ Không muốn đi qua Hỏa Diệm Sơn cần phải mượn quạt ba tiêu của Thiết Phiến Công Chúa, vợ của Ngưu Ma Vương. Tôn Ngộ Không nghe thấy thế liền nghĩ rằng điều này quá dễ dàng, bởi Ngộ Không và Ngưu Ma Vương vốn là huynh đệ kết nghĩa.

Ngộ Không rất tự tin đến gặp chị dâu để mượn quạt, nhưng không ngờ Ngưu Ma Vương không hiểu sự tình đã mắng Tôn Ngộ Không một trận: “Trước đó, ngươi đã lừa gạt vợ ta mượn quạt. Vợ ta không chịu, nên đã đến tìm ta! Thế mà giờ ngươi vẫn còn muốn đuổi theo nàng! Như người ta nói, vợ của bạn thì đừng ức hiếp”.

Từ đó, câu nói cuối cùng của Ngưu Ma Vương đã lan truyền rộng rãi và được nhiều người nghe đến. Tuy nhiên câu này vẫn còn nửa vế sau mà không mấy ai biết.

1. Vợ của bạn, không được ức hiếp (dòm ngó)

“Bằng hữu thê bất khả khi”, nghĩa là “Vợ của bạn, không được ức hiếp”, câu này là nhắm vào người đàn ông. Ý chỉ ngoài việc không được bắt nạt và lừa dối vợ bạn, thì thuật ngữ “ức hiếp” còn có nghĩa là “giành giật”. Nói thẳng ra là đối với thê thiếp của bạn thì không được nghĩ đến.

Đây là quan niệm đã được truyền lại từ xưa đến nay. Bởi ai cũng có những người bạn thân thiết với mình trong suốt cuộc đời, và điều tối kị nhất chính là quá thân thiết với vợ bạn.

Nếu giữa bạn và vợ bạn có những cử chỉ quá gần gũi hoặc cư xử mơ hồ, thì không chỉ khiến những người xung quanh gièm pha mà còn ảnh hưởng đến tình cảm bạn bè của chính mình. Thậm chí là ảnh hưởng đến mối quan hệ vợ chồng của bạn.

Có một câu chuyện vào thời nhà Tống, Lưu Chí và Khương Chính là huynh đệ rất thân thiết. Sau đó, Lưu Chí kết hôn với một cô nương tên là Hoàng Mai.

Khương Chính vẫn thường giữ thói quen đến nhà Lưu Chí chơi và ở lại ăn cơm. Sau một thời gian dài, anh ta bỗng có tình cảm tốt với Hoàng Mai, thấy cô là một người có đức hạnh. Lưu Chí cũng nhận thấy điều này ở bạn nhưng thật khó để nói ra thành lời.

Một ngày nọ, Lưu Chí và vợ mời Khương Chính đến một quán rượu để dùng cơm. Khi đó, người phục vụ bưng thức ăn lên bàn, đã vô tình làm đổ canh lên quần áo của Khương Chính.

Lưu Chí nhân cơ hội này nói: “Anh ta cũng không muốn như thế. Nước canh đầy quá, nên tha thứ cho anh ta”.

Sau khi trở về nhà, Khương Chính xấu hổ nhận ra sai lầm của mình, và từ đó cũng ngừng ngưỡng mộ Hoàng Mai.

Thuận theo sự phát triển của xã hội, con người đạo đức trượt dốc hàng ngày, nhiều người đối với lối suy nghĩ này đã không còn coi trọng. Ngày nay, câu “vợ của bạn không được ức hiếp” đã trở thành “vợ của bạn không cần khách khí”. Đó là lý do tại sao có nhiều trường hợp bị anh em cướp mất vợ.

Thực ra câu tục ngữ “Vợ của bạn không được ức hiếp” chính là để cảnh báo mọi người rằng, nhất định cần phải khống chế vững các dục vọng trong lòng, không vi phạm các tiêu chuẩn đạo đức của chính mình, và không được bắt nạt hoặc cướp vợ của bạn.


2. Chồng của bạn không thể chạm vào

“Vợ của bạn không được ức hiếp” vẫn còn nửa câu sau, nhưng ít người biết, đó là “chồng của bạn, không được chạm vào”.

Tương tự như ý nghĩa của nửa câu đầu tiên, câu này lại nhắm vào phụ nữ. Nó cũng có nghĩa là phụ nữ cần giữ khoảng cách với chồng của bạn mình.

Người xưa nói: “Nam nữ thụ thụ bất thân”. Câu này không chỉ là nói về sự tiếp xúc đơn thuần giữa nam và nữ. Người xưa nói “thụ” có nghĩa là “trao”. Những gì được trao giữa nam và nữ là không thể truyền trực tiếp, mà cần phải được trao qua tay của người thứ ba.

Lễ nghi của Nho giáo nhấn mạnh rằng, thông thường giữa nam và nữ không thể tiếp xúc thân mật, và quy định rằng, phụ nữ càng không thể có mối quan hệ mập mờ với bất kỳ đàn ông nào khác, ngoại trừ chồng mình.

Nhưng ngày nay, nhiều phụ nữ không chỉ cố tình yêu chồng của bạn mình, mà bằng mọi thủ đoạn cũng phải cướp lấy cho bằng được.

Có một bộ phim truyền hình tên là “Tình yêu không có lỗi, lỗi ở bạn thân”, kể về hai cô gái là bạn tốt của nhau, nhưng cuối cùng lại vì một người đàn ông mà trở thành kẻ thù “không đội trời chung”.

Cốt truyện rất buồn, nhưng trong thực tế ngày nay, đã xảy ra rất nhiều chuyện như vậy và thậm chí còn ngay bên cạnh chính chúng ta. Một số người dường như còn nhìn thấy chính bản thân thông qua bộ phim này. Vì vậy mới có người nói rằng: “Mới xem tôi không biết ý nghĩa của bộ phim, nhưng xem tiếp thì chính tôi đã là nhân vật trong đó rồi”.

Từ xưa đến nay, “người thứ ba” luôn rất đáng lên án. Đối với người đã có gia đình, thì đừng nên ngưỡng mộ bạn đời của bạn, mà hãy nhìn vào ưu điểm bạn đời của chính mình.

Với những người độc thân thì không nên có tình ý với chồng của bạn, hãy tự tìm cho mình một tình yêu thực sự mà không thuộc về ai khác.

Trên thực tế, dù bạn là nam hay nữ, đều cần phải chú ý giữ chừng mực khi kết giao với người khác giới.

Theo: Tinh Hoa

QUÁ CỐ CHẤP THƯỜNG KHIẾN CHO CÁC MỐI QUAN HỆ RẠN VỠ

Cuộc sống có những thứ càng theo đuổi lại càng thấy mệt mỏi, càng cố chấp lại khiến cho các mối quan hệ trở nên bế tắc. Đôi khi buông lỏng lại chính là cấp cơ hội cho cả mình và người.


Bạn có từng đứng tại góc độ của đối phương mà suy nghĩ?

Tôi đã tham gia vào việc tư vấn và giáo dục trong nhiều năm, từ trước đến nay luôn giúp đỡ mọi người hàn gắn những tổn thương trong lòng do các mối quan hệ mang lại.

Tôi từng gặp một người phụ nữ vô cùng ưu tú, để cải thiện mối quan hệ giữa cô và mẹ, cô đã đầu tư rất nhiều tiền bạc và thời gian vào không ít các khóa học.

Những người quen biết cô đều thấy cô là người thấu hiểu lòng người, rất biết nghĩ cho người khác, không có việc gì là cô ấy không cân đối được. Nhưng có một điều cô luôn canh cánh trong lòng, đó là không thể chung sống hòa bình với mẹ của mình được.

Mỗi lần mẹ con gặp nhau lúc nào cũng như trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu, mẹ cô nhiều lần trách mắng cô không ra gì. Cô không ngừng thay đổi bản thân để phù hợp với sự kỳ vọng của mẹ, nhưng tất cả đều tốn công vô ích.

Chúng tôi dành rất nhiều thời gian để thảo luận, vẫn không tìm được nút thắt để cải thiện mối quan hệ. Lần nọ, sau khi khóc lóc than vãn một hồi, tôi trực tiếp hỏi cô ấy: “Ngoài chuyện mẹ của cô ra, trong cuộc sống này cô còn cảm thấy thiếu thốn điều gì không?”

Cô bỗng chốc ngây người, hít một hơi thật sâu rồi nói: “Nếu tôi không có người mẹ này, thì tôi cảm thấy tôi là một người hạnh phúc. Tất cả mọi thứ tôi muốn đều đã nằm trong lòng bàn tay”.

Tiếp theo, tôi lại hỏi cô: “Trong suốt thời gian dài như vậy, cô luôn muốn cải thiện mối quan hệ giữa hai mẹ con, nhưng cô có từng nghĩ rằng liệu mẹ của cô cũng có tâm nguyện như vậy không? Mong muốn có một gia đình yêu thương hòa thuận có phải là điều bà ấy quan tâm không?”.

Cô ấy trừng mắt nhìn tôi, như thể tôi đang nói tiếng ngoài hành tinh. Sau khi im lặng một lúc, cô mới buồn bã nói: “Tôi chưa từng nghĩ như vậy, tôi luôn cho rằng người mẹ nào cũng yêu thương con cái. Nhưng anh nói đúng, có lẽ bà ấy không muốn thân thiết, muốn một cuộc sống không có tôi, bà ấy không hề đáng thương.

Bà ấy có hứng thú và mối quan tâm của riêng mình, tôi can thiệp vào lại trở nên phiền phức. Là tôi cưỡng ép bà ấy phải lên sân khấu để diễn vở kịch gia đình hoàn mỹ, lại còn trách bà ấy diễn không đạt”.


Tôi nói: “Đây không phải là lỗi của cô, mà đối với việc hài hòa các mối quan hệ, toàn xã hội này đều mắc một chứng bệnh gọi là rối loạn ám ảnh cưỡng chế.

Họ cho rằng chỉ cần mối quan hệ có rạn nứt, thì phải gắng sức để hàn gắn, thẳng thắn nhận lỗi lầm trước để nhận được sự tha thứ. Không muốn chấp nhận sự hối tiếc, đó là kết cục bình thường nhất của một mối quan hệ”.

Quá cố chấp dễ gây tổn thương lẫn nhau

Lần tư vấn đó đem lại cho tôi và khách hàng một ấn tượng vô cùng sâu sắc. Đối với sự rạn nứt trong các mối quan hệ, ngoài việc hàn gắn, chúng ta còn có lựa chọn nào khác không? Liệu rằng có phải chúng ta quá cố chấp nên mới gây nên những tổn thương trong các mối quan hệ?

Chỉ chăm chăm muốn có được sự thỏa mãn cho chính mình bằng cách đặt kỳ vọng lên người khác, mà lại quên mất rằng mối quan hệ phải xuất phát từ hai người, động thái chỉ từ một phía, hạnh phúc không bao giờ xuất hiện.

Trong bộ phim Nhật Bản “Dr. Rintarō”, khi một bác sỹ khoa tâm thần đối mặt với một cô gái vì quá ưu sầu mà muốn tự tử, anh ta không khuyên răn những câu như là thế giới này đẹp biết bao, phải kiên cường dũng cảm tiếp tục sống… mà thấy được sự tổn thương sâu sắc trong lòng đối phương, nên nói với cô ấy: “Không cần phải gắng gượng nữa, cô đã kiên trì đến mức không thể kiên trì được nữa rồi!”.

Các mối quan hệ phải được cắt tỉa, dọn dẹp thường xuyên, nếu cứ để chúng ngổn ngang bừa bãi, chỉ đem lại cho chúng ta thêm nhiều gánh nặng và đau khổ. (Ảnh: Pinterest)

Cho dù là cố sức thế nào, thì tình hình cũng rất khó để cải thiện, tại sao không tự mình buông bỏ? Học cách yêu thương bản thân, không quá bận tâm đến những việc phiền toái và trách nhiệm, so với việc dũng cảm tiến lên là chuyện đòi hỏi phải có thêm nhiều dũng khí.

Mối quan hệ như một căn phòng, đòi hỏi phải thường xuyên dọn dẹp

Tôi nhớ có một khoảng thời gian, cuốn sách về dọn dẹp nhà cửa bán rất chạy, mọi người đều học cách thoát khỏi vật dụng, rũ bỏ những gánh nặng không cần thiết, khiến cuộc sống tươi mới trở lại.

Nhưng dường như trước nay chúng ta chưa từng suy xét kỹ càng rằng, có bao nhiêu không gian tâm lý trong lòng chúng ta? Có thể chứa thêm được bao nhiêu người? Và những người này sẽ chiếm giữ hay chia sẻ không gian tâm lý thế nào? Ai xứng đáng được giữ lại? Ai sẽ phải ra đi?

Dường như chúng ta rất bị động, đón nhận liên tiếp mối quan hệ này đến mối quan hệ khác, phải ghi nhớ cái tên này đến cái tên nọ, cho dù người đó không tồn tại trong cuộc sống, nhưng vẫn tồn tại trong cảm xúc của bạn, khiến bạn hao tổn không ít tâm sức.

Khi chúng ta học được kỹ năng thoát khỏi vật dụng, có hiệu quả trong việc “giảm cân” cho không gian vật lý, loại bỏ những thứ dư thừa. Cùng lý thuyết này, chúng ta liệu có thể vận dụng với không gian tâm lý, tìm lại chất lượng cuộc sống?

Một lần, tôi gặp một chuyện phiền não trong công việc, nó đã gây phiền nhiễu cho tôi một khoảng thời gian, mặc dù tan ca trở về nhà trong lòng vẫn bận tâm về chuyện này.

Một buổi tối, để bản thân bình tâm trở lại, tôi cầm máy hút bụi để hút bụi bẩn ở trên sàn. Hút mãi hút mãi, tôi đột nhiên nhận ra một chuyện rất quan trọng, tôi chăm chỉ dọn dẹp như vậy để giữ nhà cửa luôn gọn gàng, ra ngoài cũng không mua đồ linh tinh mang về nhà, nhưng tại sao chỉ vì một người không quan trọng, mà lại dễ dàng chiếm cứ không gian tâm lý, và làm rối đầu óc tôi như vậy?

Lúc đó, tôi mới nhận ra rằng, tôi không trân trọng ngôi nhà tâm lý như trân quý căn nhà của mình. Mối quan hệ giống như một căn nhà, đòi hỏi phải dọn dẹp thường xuyên. Tôi không những không thường xuyên sắp xếp dọn dẹp, còn chất đống đủ các thể loại mối quan hệ ở trong đầu.

Có những mối quan hệ tốt, có những mối quan hệ xấu, nhưng khi tất cả các mối quan hệ cứ chồng chéo lên nhau, không có giới hạn cách biệt, thì cho dù là tốt thì cũng dễ bị nhiễm bẩn, bị nhấn chìm.

Từ đó về sau, tôi hiểu rằng các mối quan hệ phải được cắt tỉa, dọn dẹp thường xuyên, nếu cứ để chúng ngổn ngang bừa bãi, chỉ đem lại cho chúng ta thêm nhiều gánh nặng và đau khổ.

Nhật Hạ / Theo: khoahoctamlinh