Friday, August 21, 2026

MƯU SỰ TẠI NHÂN, THÀNH SỰ TẠI THIÊN

Trong cuộc sống luôn có những việc, cho dù người ta có lao tâm khổ tứ thì kết quả cũng bằng không. Đó chính là điều mà cổ nhân gọi là “Hữu tâm trồng hoa, hoa không nở. Vô tâm cấy liễu, liễu thành rừng”. Mà ẩn sâu trong đó chính là đạo lý “mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên.”

(Hình minh họa: Qua kknews.cc)

Trong “Tam Quốc Diễn Nghĩa”, Gia Cát Lượng từng “lục xuất Kỳ Sơn (sáu lần dẫn quân ra Kỳ Sơn), chinh phạt Tào Ngụy. Nhưng Gia Cát Vũ Hầu (tên gọi khác được hậu thế đặt cho Gia Cát Lượng) túc trí đa mưu, liệu sự như thần, đến cuối cùng vẫn không thể giành lại được Trung Nguyên.

Tục ngữ nói: “Nhân toán bất như thiên toán” (người tính không bằng trời tính), thiên ý trong câu nói ấy là sâu thẳm không lường. Con người vĩnh viễn không có cách nào tranh sức mạnh với Trời được.

Trong xã hội hiện đại ngày nay có rất nhiều người không tin vào Thiên mệnh (số Trời). Họ một mực cho rằng mệnh là do tự mình nắm giữ, chỉ cần cố gắng là có thể làm chủ điều khiển được mà không biết rằng “người thuận đạo trời thì thanh nhàn, người nghịch đạo trời thì thống khổ”. Người có thể thuận theo tự nhiên thì mọi việc dễ thành, nghịch thiên thì hết thảy đều là “cực khổ mà không nên công trạng gì”.


“Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên” đã trở thành câu nói vô cùng thông dụng, cũng là câu thành ngữ hàm chứa tính triết lý rất lớn lao. Nó được xuất ra từ 103 hồi của tác phẩm nổi tiếng “Tam Quốc Diễn Nghĩa”. Trong đó, Gia Cát Lượng vắt hết óc, tính toán tỉ mỉ để dẫn dụ cha con Tư Mã Ý vào Thượng Phương cốc bằng cách cho người nói với Tư Mã Ý rằng toàn bộ lương thực của quân Thục đều ở trong ấy. Hơn nữa, khi cha con Tư Mã Ý vừa vào hang thì quân Thục ném rơm rạ, củi lửa chặn bít hai đầu. Gia Cát Lượng liền cho quân phóng hỏa thiêu cháy cha con Tư Mã Ý.

Cha con Tư Mã Ý cùng Ngụy binh không có đường tiến thoái lại gặp phải cảnh bị lửa đốt tai ương ngập đầu. Nhưng đúng lúc ấy, cuồng phong gào thét, mưa rào ập đến tầm tã, toàn bộ lửa đều bị mưa lớn dập tắt. Nhờ đó, cha con Tư Mã Ý chạy thoát khỏi Thượng Phương cốc. Gia Cát Vũ Hầu chỉ có thể ngửa mặt lên trời than rằng: “Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên. Bất khả cường dã!” (Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên, không thể cưỡng lại được).

Có thể nói “mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên” đã nói rõ ra huyền cơ ẩn sau sự thành công nơi thế gian. Mọi việc đều không phải là ngẫu nhiên, vô duyên vô cớ mà là có nguyên do, có Thiên ý. Mỗi một sự việc thành công đều không phải do sự cố gắng nhiều ít hay sự nổ lực của một người mà quyết định được. Con người có trăm ngàn suy tính nhưng ông trời chỉ có một suy tính là dựa vào “Đức” mà thôi, nhưng một suy tính này lại quyết định kết quả cuối cùng.

(Hình minh họa: Qua gushixuexi.com)

Mưu tính của con người (“Nhân mưu”) là một quá trình, còn “Thiên thành” là kết quả, “Nhân mưu” là trước, “Thiên thành” là sau. Trong cuộc sống có rất nhiều việc, cho dù là hao hết trăm cay nghìn đắng nhưng kết quả đều là bằng không. Đây chính là điều mà người xưa nói “Hữu tâm trồng hoa, hoa không nở. Vô tâm cấy liễu, liễu thành rừng”. Bởi vậy có thể thấy rằng, một người vì mục tiêu của mình mà cố gắng thì chỉ có thể đạt được kết quả ở trong một mức độ hạn định. Còn “Thiên” trong các yếu tố bên ngoài lại có ảnh hưởng vô cùng to lớn, thậm chí còn là mấu chốt quyết định sự thành công của một người.

Một người vô luận là lúc nhỏ có lý tưởng gì, có hoài bão muốn trở thành kỹ sư, giáo sư, hay khoa học gia, họa sĩ, bác sĩ, nhà thơ đều là những ước mơ tốt đẹp của bản thân. Nhưng cuối cùng người ấy làm ngành nghề gì lại rất có thể không do họ quyết định, không phải muốn gì liền có thể làm được. Do đó, có rất nhiều điều trong cuộc sống con người không kiểm soát nổi, đều là muốn làm mà không thể làm được mà nhiều việc tưởng không làm được thì lại có kết quả tốt đẹp. Cũng chính vì điều này mà cả đời người ta đều buồn khổ vì không đạt được như ý muốn, luôn bị ham muốn của mình vây hãm.


Con người là một phần của thiên nhiên, cho nên tất nhiên cũng phải tuần hoàn theo quy luật tự nhiên. Vì để đạt được lợi ích vật chất của bản thân mà phá hoại tự nhiên, nghịch thiên đạo mà hành. Kết quả nhất định là ngày càng xa rời thiên đạo, khoảng cách để được khoái hoạt càng ngày càng xa. Nhưng bởi vì con người ai cũng có rất nhiều dục vọng (ham muốn) nên dễ bị mê lạc mất, tính toán rất nhiều mà không nhận ra rằng “thành sự tại Thiên”.

Những người tu hành, bậc quân tử, cao nhân thời xưa đều hiểu mệnh. Họ tin rằng mọi sự đều đã được an bài, bất luận sự tình gì đều ẩn chứa thiên ý. Họ chọn cách sống thuận thiên ý, thích ứng với mọi hoàn cảnh, không cưỡng cầu để đạt được những thứ không thuộc về mình, cảm ơn cuộc đời nên luôn ung dung thản đãng, tự do tại tại, không tranh với đời.

An Hòa (t/h)

13 CÂU TRIẾT LÝ NHÂN SINH KINH ĐIỂN GIÚP BẠN THAY ĐỔI CUỘC ĐỜI NÀY

Đời người giống như một vở kịch, trong vở kịch ấy, chúng ta có thể tự mình lựa chọn vai diễn cho bản thân. Có đôi khi, nhìn vào những trí huệ và cảm ngộ về cuộc đời của người khác, chúng ta có thể cảm thụ được chúng, ít nhất cũng làm thay đổi quan niệm sống của mình. 


Dưới đây là 13 câu triết lý nhân sinh giúp người đọc phát hiện ra rằng, kỳ thực, để có được một cuộc sống hạnh phúc và bình thản không phải là một việc quá khó!

1. Khi bạn thù hận, oán giận người khác thì người bị hận không hề đau đớn mà chính bản thân bạn mới là người bị tổn thương, thống khổ, khiến bản thân đầy thương tích. Cho nên, sống trên đời luôn nhớ kỹ rằng, tuyệt đối không nên hận thù người khác.

2. Duyên phận giống như một cuốn sách, không để ý sẽ bỏ sót mất, đọc quá chăm chú thì sẽ rơi lệ.

3. Không tranh cãi với kẻ ngốc, nếu tranh cãi với kẻ ngốc thì rốt cuộc sẽ không biết ai mới là kẻ ngốc.

4. Bằng cấp là huy chương đồng, năng lực là huy chương bạc, đối nhân xử thế là huy chương vàng, tư duy mới là quân át chủ bài

5. Sự thành công của một người không phải được quyết định ở điểm khởi đầu mà là ở chỗ bước ngoặt.

6. Một người lớn lên tốt đẹp như vậy, xuất sắc như vậy nhưng tự bản thân lại không biết thì chính là khí chất, phong độ. Một người giàu có như vậy, có tài hoa như vậy nhưng người khác lại không biết, đây là tu dưỡng.

7. Nóng giận mà để nó phát ra, thì đó là bản năng. Nóng giận mà ước chế được nó lại thì đó là bản sự.

8. Làm đi làm lại một việc đơn giản nào đó thì được gọi là chuyên gia, nhưng dụng tâm làm một việc trùng lặp thì đó là người chiến thắng.

9. Thiện ý một câu ấm ba đông, lời ác lạnh người sáu tháng ròng. Nói chuyện phải dùng đầu óc suy nghĩ, việc nhạy cảm phải nói cẩn thận. Mỗi người phải tự quản tốt cái miệng của mình, đừng nhất thời để thỏa mãn cái miệng mà nói lời hàm hồ, như thế tự nhiên có thể hóa thù thành bạn.

10. Coi trọng, hiểu người khác nhiều hơn một chút, luôn mang trong mình lòng cảm kích, khoan dung. Khoang dung là một loại mỹ đức, cũng là một loại trí tuệ. Biển có thể dung nạp trăm sông mới có thể trở nên rộng rãi, cảm ơn bạn bè vì họ giúp đỡ mình, cho mình sự ấm áp, cảm ơn người thù ghét mình bởi họ cho bạn sự kiên cường.

11. Trên đời này có hai việc mà chúng ta không thể không làm, một là đi, hai là dừng lại xem bản thân mình có một phần tâm thái tốt đẹp hay không. Tâm thái tốt là người bạn đồng hành tốt, giúp chúng ta mừng rỡ và khỏe mạnh.

12. Con người còn sống ngày nào, chính là phúc khí, phải biết trân quý. Đời người ngắn ngủi mấy chục năm, đừng để tâm vào những chuyện vụn vặt, như thế thân mới có thể thoải mái mà tâm cũng thoải mái.

13. Tiền có hai loại, tiêu hết thì là tiền là tài sản, nếu để cất giữ không tiêu thì chỉ là “giấy”, là di sản.


Thái độ sống của một người như thế nào sẽ khiến cuộc đời người ấy như thế. 13 câu châm ngôn về cuộc đời này có thể giúp bạn hướng đến một con đường đời tốt hơn, sống được thông thuận, suôn sẻ hơn. Hãy chia sẻ đến những người bạn của mình để cùng nhau làm cho thế giới này tốt đẹp hơn!

An Nhiên / Theo: ĐKN

Thursday, August 20, 2026

VÌ SAO KHANG HI VÀ CÀN LONG ĐỀU TRƯỜNG THỌ, CÁC HOÀNG ĐẾ KHÁC THÌ KHÔNG? VÌ HỌ KHÔNG ĐỘNG ĐẾN THỨ NÀY!

Mong muốn của con người là vô tận, cho dù đó là tiền bạc, quyền lợi hay cuộc sống hưởng thụ, con người sẽ có những mục tiêu theo đuổi riêng trong cuộc sống. Hoàng đế trong cung cũng là phàm phu tục tử, sẽ già yếu sinh bệnh nên họ rất mong muốn được trường sinh bất lão.

Khang Hi và Càn Long là 2 vị vua sống thọ nhất - Ảnh: Tổng hợp

Tuy nhiên, thuốc trường sinh bất lão thuộc về bí luyện của đạo gia, không thể tùy tiện đưa cho người thường. Kể cả Hoàng đế cũng không ngoại lệ.

Trong lịch sử có rất nhiều vị Hoàng đế đã mù quáng tin theo những đạo sĩ giả, tốn kém rất nhiều tiền bạc rồi cuối cùng trả giá quá đắt cho việc theo đuổi tuổi thọ, đó là sinh mạng.

Tuy nhiên, cũng có nhiều Hoàng đế không tin vào thuật trường sinh hay thuốc tiên, như Khang Hy và Càn Long thời Thanh, họ không đụng đến bất cứ thứ gì để được sống lâu hơn.

Những Hoàng đế theo đuổi thuật trường sinh

Nói đến trường sinh bất lão, mọi người sẽ nghĩ ngay đến Tần Thủy Hoàng. Ông đã có công lớn trong việc thống nhất Trung hoa, tuy nhiên lại hủy hoại danh tiếng của mình vì theo đuổi trường sinh bất tử.

Những “chiến binh đất nung” trong lăng mộ của Tần Thủy Hoàng vẫn rất bí ẩn đối với chúng ta ngày nay, đây là cung điện dưới lòng đất mà ông đã xây dựng cho chính mình sau khi thất bại trong việc tìm kiếm sự trường sinh.

Tần Thủy Hoàng đã làm nhiều hơn thế vì mục tiêu trường tồn. Trước khi thống nhất đất nước, ông đã tiếp xúc với thuật giả kim và tu luyện vật bất tử.

Sau khi đạt được sự nghiệp vĩ đại của mình, ông cảm thấy mình đã quá già để có thể ngồi trên ngai vàng được lâu, vì vậy ông đã bắt đầu nghĩ đến việc làm thế nào để kéo dài tuổi thọ của mình. Dưới sự xúi giục của những vị đại thần xung quanh, Tần Thủy Hoàng bắt đầu chiêu mộ những những nhân tài khắp đất nước để tinh chế thuốc trường sinh.

Theo sử sách ghi lại, Tần Thủy Hoàng được cho là đã dùng chu sa (sulfua thủy ngân) với Hi vọng sẽ kéo dài tuổi thọ.

Tần Thủy Hoàng là người tôn sùng thuật trường sinh – Ảnh: Internet

Vào khoảng thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên, người ta cho rằng thủy ngân có sức mạnh giúp con người bất tử. Ngày nay, ai cũng biết thủy ngân là chất độc hại, nhưng người Trung Quốc cổ đại hoàn toàn có một ý tưởng khác. Họ tin rằng đặc tính kỳ diệu của thủy ngân sẽ chữa khỏi các bệnh lây nhiễm thịnh hành lúc đó, thậm chí các bệnh dường như không liên quan như khó tiêu, trầm cảm và các bệnh tim mạch.

Do đó, các nhà giả kim thuật Trung Quốc cổ đại đã điều chế các hợp chất thủy ngân, thường bằng cách trộn thủy ngân lỏng với các chất độc hại khác như lưu huỳnh. Những hợp chất này được dành riêng cho giới thượng lưu giàu có, những người khao khát sự bất tử.

Trớ trêu thay, những phương pháp chữa trị được cho là của Tần Thủy Hoàng có thể đã khiến ông qua đời ở tuổi 49.

Lý Thế Dân đời Đường, vào những năm cuối đời, đặc biệt, ông đã bị liệt sau cơn đột quỵ, và cảm thấy cái chết đang bị đe dọa, vì vậy ông đã bắt đầu chú ý đến phương pháp trường sinh, nhưng không có tiến triển gì.

Hoàng đế Gia Tĩnh của nhà Minh cũng là một người vô cùng sùng đạo và theo đuổi thuốc trường sinh. Về cuối đời, Gia Tĩnh rất khát khao được trường sinh bất lão.

Để thỏa mong ước này, ông nhiều lần uống thuốc chế từ thủy ngân. Sau một thời gian dài uống thuốc, sức khỏe của ông bắt đầu suy kiệt; tứ chi sưng phù, sắc mặt xám xịt, chân bước không vững, nói năng cũng rất khó khăn.

Gia Tĩnh lại uống rất nhiều thuốc kim thạch để trường thọ nhưng sau đó trúng độc rất nặng, nhiều ngự y bó tay vì ông uống quá liều. Cuối cùng, vào ngày 23 tháng 1, một tuần trước Tết Nguyên Đán, Gia Tĩnh Đế lâm bệnh nặng và qua đời ở cung Vạn Thọ, thọ 60 tuổi.

Trên thực tế, vị Hoàng đế Ung Chính nổi tiếng của nhà Thanh cũng vậy, mặc dù luôn siêng năng xử lý công việc của chính phủ, nhưng ông cũng muốn cai trị lâu dài hơn. Vì lý do này, ông cũng nuôi dưỡng một nhóm đạo sĩ giả trong cung điện để phục vụ riêng cho mình. Cuối cùng ông chết vì uống thuốc tiên “giả”, chỉ thọ 58 tuổi.

Hoàng đế trường thọ

Bây giờ chúng ta biết rằng dược liệu được tinh chế từ thời cổ đại thực sự là độc, trong đó có thủy ngân, chì, thủy ngân sulfua, … những thứ này nếu kết tủa lâu trong cơ thể sẽ gây ngộ độc. Chính vì những vị hoàng đế này uống những viên thuốc này trong một thời gian dài nên họ không sống được lâu, và những vị hoàng đế không bao giờ đụng đến những viên thuốc này lại sống lâu hơn thế này.

Càn Long sống thọ đến 87 tuổi – Ảnh minh họa internet

Trong đó, đáng kể nhất phải kể đến Hoàng đế Càn Long và Hoàng đế Khang Hi của nhà Thanh, Khang Hi lên ngôi năm 8 tuổi và làm hoàng đế 61 năm; Càn Long cũng sống đến 87 tuổi và trị vì 60 năm. Hai vị hoàng đế này không chỉ sống rất lâu mà còn lập công lớn trong việc cai trị nhà Thanh từ xưa nay hiếm có.

Nếu nói hai vị hoàng đế sống lâu là do may mắn thì không ai tin, nhưng dân tộc Mãn đều lớn lên trên lưng ngựa, cho nên thân thể tương đối cường tráng. Ngay cả khi họ không còn sống bằng nghề chăn gia súc nhưng xương cốt của họ vẫn còn khỏe, vì vậy hai vị hoàng đế này tương đối khỏe mạnh.

Điểm quan trọng nhất là bọn họ không phải loại hoàng đế có lòng tham quá lớn, bị dục vọng trường sinh khống chế nên không uống thuốc như những vị hoàng đế khác, sẽ không bị mắc bệnh viêm quầng. Hơn nữa, Hoàng đế Càn Long rất ghét thuật giả kim của Đạo gia, đã trục xuất rất nhiều đạo sĩ do Ung Chính để lại khỏi cung, đương nhiên sẽ không động đến thuốc tiên.

Hoàng đế Khang Hi là một trong những Hoàng đế vĩ đại nhất trong lịch sử Trung Hoa – Ảnh: Internet

Hai vị hoàng đế Khang Hy và Càn Long là những người tương đối tỉnh táo nên họ có thể quản lý đất nước một cách trật tự trong suốt thời gian trị vì, không nghe theo lời vu khống, theo đuổi trường sinh bất tử và lấy nhiều loại dược liệu khác nhau.

Tuy nhiên, thật đáng tiếc cho những vị hoàng đế như Ung Chính, nếu không có những kẻ đạo sĩ giả mạo lừa gạt thì có lẽ họ đã làm được nhiều điều hơn cho đất nước.

Khang Hi và Càn Long là những vị vua anh minh, thông tuệ kiến thức ở nhiều lĩnh vực. Do vậy, họ biết được không thể có loại thuốc nào giúp con người trường sinh bất tử, chống lại quy luật sinh – lão – bệnh – tử của con người.

Nguyệt Hòa biên tập
Theo: Sohu

TẠI SAO NHỮNG NGƯỜI THÂN CẬN BẠN LẠI DỄ GHEN TỊ VỚI BẠN HƠN LÀ NGƯỜI LẠ?

Tại sao những người thân cận bạn lại dễ ghen tị với bạn hơn là người lạ?

Có một nghịch lý mà không ít người từng trải qua trong cuộc sống.

Khi bạn đạt được một thành công nào đó và muốn chia sẻ niềm vui của mình, người dành cho bạn những lời chúc mừng chân thành đôi khi lại là những người xa lạ. Trong khi đó, người phản hồi lạnh nhạt nhất, ít nói nhất, hoặc đôi lúc buông ra vài lời khiến bạn chạnh lòng, lại có thể chính là người thân hay những người bạn từng rất gần gũi.

Nghe có vẻ khó tin, nhưng đây là một hiện tượng không hề hiếm gặp.

Điều đó không có nghĩa rằng mọi người thân đều ghen tị với bạn, mà bởi lòng đố kỵ thường dễ nảy sinh nhất giữa những người có nhiều điểm tương đồng về hoàn cảnh, môi trường sống và hành trình trưởng thành.

Những người từng đi cùng một con đường với bạn, có xuất phát điểm giống bạn, sẽ dễ đem bản thân ra so sánh hơn bất kỳ ai khác. Khi bạn tiến về phía trước, khoảng cách ấy vô tình trở thành một tấm gương phản chiếu, khiến họ nhìn thấy những điều mình còn chưa đạt được.

Ngược lại, với một người quá xa lạ hay quá thành công, khoảng cách quá lớn lại khiến sự so sánh không còn nhiều ý nghĩa. Chính vì vậy, điều khiến người ta dễ chạnh lòng hơn thường không phải là thành công của người xa lạ, mà là thành công của một người từng “cùng hội cùng thuyền” với mình.

Đó cũng là lý do tâm lý so sánh thường xuất hiện mạnh mẽ nhất trong những mối quan hệ thân thiết. Nếu không biết điều chỉnh, sự so sánh ấy rất dễ chuyển thành lòng đố kỵ thay vì trở thành động lực để cố gắng.

Thực ra, lòng đố kỵ không hẳn xuất phát từ việc ghét người khác.

Theo các nghiên cứu về tâm lý học, ghen tị phần lớn không bắt nguồn từ sự căm ghét người khác, mà xuất phát từ việc một người chưa thật sự hài lòng với chính cuộc sống của mình. Khi nhìn thấy người khác có được điều mà mình luôn mong muốn nhưng chưa đạt tới, như một cuộc sống đủ đầy hơn, một gia đình hạnh phúc hơn hay nhiều cơ hội hơn, trong lòng rất dễ nảy sinh cảm giác mất cân bằng.

Nói cách khác, điều khiến họ đau không phải là sự tồn tại của bạn, mà là khoảng cách giữa hiện thực của mình và điều mình khao khát.

Vì không biết đối diện với cảm xúc ấy, nhiều người vô thức lựa chọn cách phủ nhận thành công của người khác, giữ thái độ lạnh nhạt hoặc mong rằng người kia cũng sẽ gặp thất bại để bản thân cảm thấy nhẹ lòng hơn. Đây là một cơ chế tự bảo vệ bản ngã khá phổ biến trong tâm lý con người.

Tuy nhiên, điều mà người xưa quan tâm không chỉ là hành vi bên ngoài, mà còn là từng ý niệm trong tâm. Từ hàng nghìn năm trước, đạo đức truyền thống đã nhiều lần nhắc nhở con người về tác hại của lòng đố kỵ.

Khổng Tử từng nói: “Quân tử cầu chư kỷ, tiểu nhân cầu chư nhân.”

Người quân tử luôn biết quay về nhìn lại chính mình để sửa đổi và hoàn thiện bản thân. Còn kẻ tiểu nhân chỉ chăm chăm nhìn ra bên ngoài sẽ dễ sinh tâm hơn thua, oán trách và đố kỵ.


Lòng đố kỵ cũng chính là biểu hiện của việc luôn hướng ánh mắt về người khác thay vì quay về tu dưỡng chính mình.

Trong quan niệm truyền thống phương Đông, người xưa vẫn nhắc rằng: “Trên đầu ba thước có Thần linh.”

Câu nói ấy không phải để khiến con người lo sợ, mà để nhắc rằng: mọi ý nghĩ, lời nói và việc làm đều cần thuận theo đạo lý của Trời Đất. Theo quan niệm nhân quả, lòng đố kỵ còn được xem là “độc tố của tâm hồn”.

Bởi khi bạn sinh tâm ganh ghét, bạn không chỉ tạo ra những ý niệm tiêu cực mà còn vô tình mong người khác gặp điều không may để bản thân cảm thấy dễ chịu hơn, cảm thấy cân bằng hơn. Đó là một tâm niệm không thiện, và sẽ làm ô nhiễm đi những niệm đầu thiện lành của bạn.

Một người luôn sống trong sự so sánh và đố kỵ rất khó tích lũy được thiện duyên. Ngược lại, người biết chân thành vui mừng trước thành công của người khác lại đang nuôi dưỡng một tâm hồn rộng lượng, biết tùy hỷ và biết gieo những hạt giống thiện lành cho chính mình. Đó cũng là người dễ nhận được sự che chở của Thần linh và tránh cản trở dòng chảy phúc đức bên trong mình.

Không chỉ vậy, lòng đố kỵ còn khiến tâm hồn bạn không bao giờ được bình yên.

Một người luôn nhìn lên để so sánh sẽ rất khó cảm thấy đủ đầy, bởi trên đời này sẽ luôn có người thành công hơn bạn. Bạn sống trong sự bất an, lo lắng và hơn thua, để rồi đánh mất niềm vui với những gì bạn đang có.

Có lẽ vì vậy mà người xưa cho rằng, Thần linh không cần phải trừng phạt lòng đố kỵ bằng tai họa nào cả, mà chính tâm thái ấy đã là một sự trừng phạt. Càng nuôi dưỡng sự ganh ghét, con người càng tự đẩy mình xa khỏi sự bình an, may mắn và những phúc lành vốn có.

Điều đáng quý nhất trong cuộc đời không phải là thành công hơn người khác, mà là sau mọi thành công ấy, chúng ta vẫn giữ được sự tử tế, lòng biết ơn và một trái tim khiêm nhường.

Vì thế, đừng để lòng đố kỵ của người khác làm bạn đánh mất sự tử tế của mình. Hãy tiếp tục sống tốt, tiếp tục nỗ lực và chia sẻ niềm vui bằng sự khiêm cung. Đồng thời, cũng hãy học cách chân thành vui khi người khác đạt được điều tốt đẹp, bởi niềm vui ấy không làm mất đi phần phúc của mình, mà ngược lại còn làm cho tâm hồn trở nên rộng mở hơn.

Nếu một ngày bạn nhận thấy trong lòng mình xuất hiện sự so sánh hay ganh tị, hãy bình tĩnh và tự hỏi:

“Khi thấy người khác thành công, mình đang thật lòng chúc mừng họ, hay chỉ đang âm thầm so sánh với chính mình?”

Chỉ một câu hỏi ấy thôi cũng đủ để mỗi người bắt đầu hành trình nhìn lại nội tâm và tu dưỡng bản thân. Bởi người chiến thắng lớn nhất không phải là người hơn người khác, mà là người biết chiến thắng lòng đố kỵ của chính mình. Đó cũng là con đường đưa con người đến sự bình an và những phúc lành lâu bền.

Tú Uyên biên tập
Theo: vandieuhay

THƯ HỘC BÀN NGÀY XƯA - GUITARIST HỮU THỌ (SÁNG TÁC & HÒA ÂM)

Hôm nay nghe bài hát "Thư hộc bàn ngày xưa", sáng tác và hòa âm của anh bạn Guitarist Hữu Thọ làm tôi xúc động nhớ đến một thời học sinh của hơn nửa thế kỷ trước.

Ảnh cắt từ video clip của Guitarist Hữu Thọ

Thời trung học đệ nhất cấp (lớp 6 đến lớp 9) tôi học ở trường Bồ Đề (Cần Thơ) rồi thi vào trường Nông Lâm Súc Cần Thơ học tiếp trung học đệ nhị cấp (lớp 10 đến lớp 12). Thời đó ngoài những môn học phổ thông, tụi tôi còn phải học thêm những chuyên môn tùy ngành (Nông - Súc - Công Thôn. NLS Cần Thơ không có ngành Lâm) và nhất là thực hành nông trại. Đồng phục thì màu áo nâu có vẻ trầm buồn nên không nhiều nữ sinh như trường phổ thông khác.

Lúc đó đệ nhị cấp học buổi sáng, đệ nhất cấp học buổi chiều. Lớp tụi tôi học buổi sáng, chiều thì thực hành nông trại. Năm lớp 11, tôi hay viết những đoãn văn vu vơ hay vài câu thơ để trong hộc bàn cho người nào đó ngồi cùng chổ buổi chiều đọc để làm quen. Vậy đó mà khoảng hơn tuần sau, nhận được tấm giấy nhỏ cũng viết một vài câu vu vơ.

Rồi mấy tấm giấy nhỏ trong học bàn lại được tiếp tục qua qua lại lại. Đến khoảng nửa học kỳ sau, lớp chúng tôi đổi lại buổi chiều. Có một hôm, thấy có mấy cô gái nhỏ đứng ở cửa sổ lớp nhìn vào, chỉ chỉ về phía tôi rồi cười và chạy mất.

Ảnh cắt từ video clip của Guitarist Hữu Thọ

Mấy hôm sau đó, tôi nhận được một tấm giấy nhỏ nhét trong hộc bản "Em là H....còn anh tên gì?", tôi cho thằng bạn kế bên xem, nó cười rồi bảo trả lời đi. "Anh tên H, chào em.". Thư hộc bàn vẫn qua lại, ít hơn nhưng có lần em mời tôi và thằng bạn ngồi bên đến nhà dự sinh nhật em, quen nhiều tôi vẫn xem như em gái và chắc chắn không hề là tình yêu như câu chuyện của Guitarist Hữu Thọ. Năm sau tôi ít liên lạc hơn vì là năm thi, sau tú tài tôi vào đại học Nông Nghiệp Cần Thơ và gần như chẳng còn liên lạc nhau nữa.

Xem qua thì chẳng có gì, chẳng có tình yêu, chỉ có bạn bè và tuổi trẻ nhưng là dư âm của tuổi học trò. 

TB: Cuối cùng không muốn nhìn cũng phải nói: "Thư hộc bàn" ít nhất là một kỷ niệm của riêng tôi vì tôi có để một lá thư trong hộc bàn của cô bạn cùng học lớp luyện thi Tú Tài buổi tối ở trường Ngọc Phú (lúc đó thầy Nguyễn Xuân Vũ là hiệu trưởng, sau 1975 lại là đồng nghiệp), tôi được trả lời, và rồi quen nhau..... nhưng sau 1975 thì không còn gặp lại em nữa. Mấy tuần trước thằng bạn từ Mỹ qua có nhắc lại chuyện ngày xưa. Không biết bây giờ gặp lại có nhìn ra nhau không dù sao ai nấy đều đã quá "cổ lai hy" rồi.

Bây giờ mời các bạn nghe ca khúc "Thư hộc bàn ngày xưa" sáng tác của Guitarist Hữu Thọ. Ai có để thư trong hộc bàn ngày xưa thì chắc thấm thía hơn.

(LKH)



SỰ THẬT VỀ CÁI CHẾT CÔ ĐỘC Ở TUỔI 49 CỦA NAM PHƯƠNG HOÀNG HẬU

Nam Phương hoàng hậu có nghi lễ đăng quang hoành tráng nhất cuối cùng lại chết cô đơn nơi xứ người, chồng và con đều không có mặt.

Hai con tem cổ có in hình Nam Phương hoàng hậu.

Sự thật về cái chết cô độc ở tuổi 49 của Nam Phương hoàng hậu

Trong lịch sử Việt Nam, Nam Phương hoàng hậu đặc biệt không chỉ vì sau bà, vĩnh viễn không còn người phụ nữ nào được phong danh hiệu này nữa, mà còn vì trong suốt sự tồn tại của vương triều Nguyễn, bà là người phụ nữ duy nhất được phong hậu khi còn sống.

Dòng bài này có sử dụng tư liệu từ các nguồn: Hồi ký “Một nửa đời hư” (Vương Hồng Sển); Kể chuyện vua quan nhà Nguyễn (Phạm Khắc Hòe); Hỏi chuyện đời bà “thứ phi” Mộng Điệp với Cựu hoàng Bảo Đại (Nguyễn Đắc Xuân); Chuyện nội cung cựu hoàng Bảo Đại (Nguyễn Đắc Xuân).

Những năm cuối đời và cái chết của hoàng hậu Nam Phương

Tháng 3/1946, ông cố vấn Vĩnh Thụy, tức cựu hoàng Bảo Đại, bỏ đất nước vừa giành được độc lập, bỏ mẹ già, vợ trẻ, con dại, bỏ lăng tẩm tiên vương… “trốn” sang Hong Kong cùng kỹ nữ Lý Lệ Hà. Tháng 12/1946, tình hình chính trị và quân sự giữa Việt và Pháp rất căng thẳng, chiến tranh tới gần. Cựu hoàng hậu Nam Phương một nách 5 con sống trong cung An Định trong khi mẹ chồng cũng đã tản cư, cảm thấy hoang mang và tuyệt vọng.

Những đắn đo trước khi rời Tổ quốc

Chồng đã quay lưng với đất nước, bà Nam Phương cảm thấy như đứng trước ngã ba đường. Ở lại Huế thì nay mai chiến sự nổ ra, khó tránh hòn tên mũi đạn, đi tản cư về nông thôn thì sợ các con mình quen nếp sống vương giả, không hòa nhập được. Còn nếu đưa các con vào trú ẩn trong trại lính Pháp thì sẽ mang tiếng liếm gót giày thực dân, thanh danh vĩnh viễn không còn, một mai khó lên ngôi như bà vẫn hy vọng.

Tính đi tính lại, người phụ nữ thông minh chọn giải pháp đưa các con vào nương nhờ nhà thờ dòng Chúa cứu thế, nơi thuộc quyền quản lý của các linh mục Canada, một nước trung lập, không ngả về Mỹ hay Pháp. Cuộc sống ở đây khá kham khổ so với sinh hoạt trước kia của họ, sáng sáng các hoàng tử, công chúa phải tự đi tìm nước rót vào ca để rửa mặt.

Súng bắt đầu nổ ở Huế vài tuần và bà Nam Phương rất lo vì tu viện có thể bị tấn công, nhưng chạy vào trại lính Pháp cũng không ổn vì bà từng gửi ra bạn bè quốc tế một bức thông điệp lên án Pháp tái chiếm Nam Bộ. Bản thân các linh mục trong nhà dòng cũng cảm thấy lo sợ mình sẽ bị liên lụy, đã nói khéo với cựu hoàng hậu và bà quyết định đưa các con sang Pháp tản cư.

Năm 1947, bà đưa các con sang Pháp, nơi gia đình bà có rất nhiều bất động sản lớn. Từ đó, bà không lần nào trở lại Tổ quốc, nơi bà từng là mẫu nghi thiên hạ nữa, ngay cả khi Bảo Đại được Pháp đưa về nước làm quốc trưởng, bà cũng không về.


Cuộc sống trên đất Pháp

Thời gian đầu, mẹ con cựu hoàng hậu sống ở lâu đài Thorenc tại Cannes. Bà Nam Phương gửi các con vào trường trung học Couvent des Oiseaux, nơi bà từng học thời con gái. Hằng ngày, ngoài việc chăm sóc con cái, bà thường đọc sách báo hoặc chăm sóc hoa lá trong vườn, buổi tối thì chơi piano cho các con nghe. Những ngày lễ, mấy mẹ con cùng ra phố xem phim hoặc mua sắm.

Nam Phương hoàng hậu sành thời trang và có gu ăn mặc thanh lịch, tinh tế. Bà rất thích mua đồ của nhãn hiệu Christian Dior và Balmin, màu tím nhạt được bà ưa chuộng nhất. Về gu nghệ thuật, bà treo tranh của của Renoir, Buffet trong nhà. Cũng như thời tuổi trẻ, Nam Phương thích thể thao, nhất là các môn quần vợt, bóng bàn, golf.

Âm hưởng chung trong cuộc sống của cựu hoàng hậu là cô đơn. Bảo Đại thỉnh thoảng mới về Pháp, và đôi khi bà cũng cùng chồng tới casino xem ông đánh bạc. Những lần đó, nếu thắng bạc, ông vua mất ngôi sẽ tặng hết tiền cho vợ để mua sắm thời trang. Tuy nhiên, cái niềm vui ở bên chồng quá ít ỏi, nhất là từ sau năm 1955, Bảo Đại bị Ngô Đình Diệm lật, ông ta chán đời bỏ đi chơi tứ xứ, các con thì đã lớn, như chim bay đi…

Về sau, Nam Phương rời Cannes, dọn về một bất động sản khác của bố mẹ bà mua cho từ trước, đó là lâu đài Domain de la Perche ở vùng quê Chabrignac, cách Paris chừng 400 – 500 km. Lâu đài có rừng bao quanh gồm 32 phòng, 7 phòng tắm, 5 phòng khách... và một vườn hồng tuyệt đẹp. Trang trại lớn với 160 mẫu đất, một đàn bò gần trăm con. Lâu đài cách nhà dân khá xa, hàng xóm ít qua lại. Có lẽ bà hoàng xa xứ chọn nơi yên tĩnh này để nội tâm được bình ổn, sống kiểu nửa tu hành trong những năm cuối đời.

Cho dù không còn là hoàng hậu, cho dù hồi ở Việt Nam đã hiến rất nhiều vàng cho nhà nước, nhưng trong cuộc sống xa xứ, bà chưa bao giờ phải chịu thiếu thốn. Cho đến cuối đời, bà vẫn sống trong nhung lụa nhờ gia đình cự phú của mình. Bố mẹ hoàng hậu, ông bà Nguyễn Hữu Hào, đã mua cho con gái cả một chung cư lớn tại Neuilly và một chung cư ở đại lộ Opera (Pháp), cùng nhiều nhà đất ở Maroc, Congo…

Tuy nhiên, trái ngược với ông chồng lúc nào cũng cần tiền để tiêu xài xa hoa, với bà Nam Phương, tiền không giúp mua được niềm vui. Thứ bà cần không thể có được, vì vậy hoàng hậu cam phận sống lặng lẽ trong trang trại Charbrignac, bất động sản duy nhất bà giữ lại cho riêng mình, sau khi chia hết cho các con. Có lẽ sự cô đơn và nỗi đau buồn cho cuộc đời tuy vàng son mà bất hạnh của mình khiến hoàng hậu lưu vong mắc bệnh tim.

Trong những năm sống ở Charbrignac, Nam Phương rất ít ra ngoài giao lưu. Thi thoảng lắm bà mới lên Paris thăm các con, còn các hoàng tử, công chúa cũng chỉ về thăm mẹ ít ngày những dịp hè. Bảo Đại thì rất hiếm khi về đây, may lắm chỉ ghé qua năm một hai lần, rồi lại đi ngay. Lần về lâu nhất của ông là đám cưới của con gái, công chúa Phương Liên, cũng chỉ kéo dài vài ngày.

Mặc dù tư tưởng ảnh hưởng nhiều của phương Tây, vợ chồng coi như ly thân và nhan sắc vẫn mặn mà nhưng bà không bao giờ lấp khoảng trống trong lòng mình bằng một người đàn ông khác. Bà luôn một mình.

Hoàng hậu ngoài 20, đã có hai con: Con trai cả Bảo Long và con gái

Chết trong cô độc ở tuổi 49

Bệnh tim của hoàng hậu Nam Phương ngày càng nặng, nhiều khi khiến bà khó thở. Vào ngày 14/9/1963, sau khi ra ngoài chơi, bà đi tắm và sau đó cảm thấy đau cổ, sốt. Bác sĩ đến khám, cho biết bà chỉ viêm họng nhẹ. Nhưng rồi triệu chứng khó thở xuất hiện. Những người hầu cuống cuồng chạy đi tìm bác sĩ khác cách đó cả chục cây số. Nhưng cơn khó thở mỗi lúc một tăng, bác sĩ chưa đến kịp thì bà đã qua đời. Lúc đó, không chỉ ông chồng bạc tình đang bận ăn chơi ở miền nam nước Pháp mà cả những đứa con cũng đều học và làm việc tại Paris, không ai có mặt, chỉ có hai người hầu ở bên.

Đám tang hoàng hậu Nam Phương ngày 15/9/1963 không có Bảo Đại, người lúc đó đang đi chơi xa với bà Mộng Điệp. Khi công chúa Phương Liên được tin mẹ chết đã lập tức đánh điện tín báo cho cha, nhưng ông đã vắng nhà nên không nhận được.

Nếu như 29 năm trước, cô thiếu nữ Nguyễn Hữu Thị Lan đã có một đám cưới trọng thể, linh đình nhất, với sự chúc tụng của toàn thể quần thần, thì lúc này, tang lễ của hoàng hậu lưu vong Nam Phương diễn ra lặng lẽ, đơn giản, ngoài 5 đứa con ra không có một người họ hàng nào khác, về quan chức Pháp thì có hai quận trưởng của Brive la Gaillarde và Chabrignac. Tuy nhiên, đến viếng bà Nam Phương có một vị khách đặc biệt: Công chúa Như Lý, con gái ông vua lưu đày Hàm Nghi. Công chúa Như Lý sống không xa nơi ở của bà Nam Phương nhưng không bao giờ qua lại, chỉ đến tiễn đưa khi hoàng hậu đã trút hơi thở cuối cùng.

Nơi yên nghỉ của Nam Phương hoàng hậu tại Pháp

Mộ của hoàng hậu Nam Phương hiện vẫn nằm nghĩa trang công giáo tại Chabrignac, trên bia có dòng chữ tiếng Pháp: “Nơi đây an nghỉ của bà Hoàng hậu Việt Nam - bà Jeanne-Mariette Nguyễn Hữu Hào, 4/12/1914 - 15/9/1963), mặt sau ghi dòng chữ Hán: “Đại Nam Nam Phương Hoàng hậu chi mộ”.

H. Lê / Theo: Thời Trang Vàng

KHI THẾ GIỚI "MUỐN SỐNG NHƯ NGƯỜI BẢN ĐỊA TRUNG QUỐC"

Kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động 2026 đánh dấu bước ngoặt của du lịch Trung Quốc khi ghi nhận sự bùng nổ kỷ lục với hơn 2,25 triệu lượt khách xuất nhập cảnh mỗi ngày. Xu hướng du lịch đã dịch chuyển mạnh mẽ từ tham quan danh thắng thuần túy sang "kinh tế trải nghiệm", nơi khách quốc tế khao khát hòa mình vào đời sống bản địa qua những hoạt động như đi nhà tắm công cộng, thăm xưởng sản xuất xe điện hay chế tác thủ công truyền thống.


Kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động vừa qua tại Trung Quốc chứng kiến một sự bùng nổ chưa từng có tại quốc gia tỷ dân. Không còn gói gọn trong những hành trình tham quan cưỡi ngựa xem hoa, du lịch Trung Quốc 2026 đã thực sự bước sang một chương mới: kỷ nguyên của kinh tế trải nghiệm.

Cả thế giới đổ xô "đi làm người Trung Quốc"

Theo số liệu mới nhất từ Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Quốc gia, trung bình mỗi ngày có khoảng 2,25 triệu lượt người qua lại biên giới, có những thời điểm cao chót vót vượt ngưỡng 2,4 triệu lượt. Một con số thống kê gây kinh ngạc khác là các sản phẩm du lịch inbound Trung Quốc (đón khách quốc tế) đã tăng trưởng tới 364% so với tháng trước. Điều gì đã tạo nên sức hút ma thuật này?

Trào lưu "sống như người bản địa" đang trở thành chìa khóa giúp ngành du lịch Trung Quốc phát triển

Câu trả lời nằm ở cụm từ "trở thành người Trung Quốc" - một trào lưu đang làm mưa làm gió trên các nền tảng mạng xã hội quốc tế. Du khách giờ đây không còn thỏa mãn với việc chỉ đứng từ xa chiêm ngưỡng Vạn Lý Trường Thành hay Tử Cấm Thành. Họ muốn hòa vào nhịp sống thường nhật của người dân bản địa. Những trải nghiệm tưởng chừng rất đỗi bình thường như đi nhà tắm công cộng mở cửa 24/24h, thử liệu pháp y học cổ truyền, hay ăn lẩu lúc nửa đêm trong các không gian spa sang trọng bỗng chốc trở thành những sản phẩm du lịch "hot" hơn bao giờ hết.

Chính sách miễn thị thực Trung Quốc mở rộng cho hàng chục quốc gia, kết hợp với hệ thống hoàn thuế và thanh toán di động siêu tốc, đã dỡ bỏ những rào cản cuối cùng. Du khách từ các thị trường nguồn như Úc hay Hàn Quốc đang đổ xô đến đây để tìm kiếm chiều sâu văn hóa thay vì kiểu du lịch "lướt qua" của thập kỷ trước.

Trung Quốc không còn chỉ có "Vạn Lý Trường Thành"

Một xu hướng đáng chú ý trong năm 2026 là sự dịch chuyển không gian du lịch từ các siêu đô thị sang những thành phố hạng hai, hạng ba. Những địa danh mang tính chân thực, ít bị thương mại hóa đang lên ngôi. Tại Trịnh Châu, những khu phố được cải tạo từ nhà máy hóa dầu cũ thu hút hàng chục nghìn lượt khách ngay ngày đầu lễ. Thậm chí, những "tour du lịch công nghiệp" tham quan nhà máy sản xuất xe điện (EV) hay các công ty máy bay không người lái (UAV) luôn trong tình trạng cháy vé chỉ sau vài phút mở bán.

Tại tỉnh Phúc Kiến, những tòa Phúc Kiến Thổ Lâu của người Khách Gia vẫn giữ vững sức hút nhưng với một diện mạo mới mẻ hơn. Sự xuất hiện của các khu chợ di sản văn hóa phi vật thể và các sản phẩm sáng tạo như bưu thiếp âm thanh hay mô hình tích hợp chip NFC đã kéo gần khoảng cách giữa truyền thống và giới trẻ.

Công đoạn chế tác mực tàu thủ công tại xưởng mực Lão Hồ Khai Văn (tỉnh An Huy)

Du khách tham quan Phúc Kiến Thổ Lâu, nơi các giá trị văn hóa truyền thống của người Khách Gia

Hay tại An Huy, tiếng búa giã mực tại xưởng mực Lão Hồ Khai Văn không còn là âm thanh của một ngành nghề mai một. Nó đã trở thành giai điệu thu hút hàng nghìn lượt khách quốc tế mỗi ngày đến để tự tay trải nghiệm quy trình chế tác mực tàu thủ công. Sự "thay da đổi thịt" của các khu phố cổ như Lão Trì Khẩu, nơi nhà máy cũ biến thành quán trà và không gian nghệ thuật, đang mở ra hướng đi bền vững cho việc bảo tồn di sản gắn liền với phát triển kinh tế.

Trái ngược với vẻ thư thái của khách quốc tế, bức tranh du lịch nội địa Trung Quốc trong kỳ nghỉ 1/5 lại "vội vã" hơn. Chỉ trong ngày đầu tiên, đã có hơn 344 triệu lượt di chuyển trong nước. Hình ảnh dòng người chen chúc, xếp hàng dài từ chân núi lên đến đỉnh tại các danh thắng nổi tiếng đã trở thành "đặc sản" khó quên.

Những trải nghiệm "sống như người Trung Quốc" của du khách

Áp lực lên hạ tầng là có thật. Công suất cáp treo và các dịch vụ an ninh dù được nâng cấp liên tục vẫn khó lòng đáp ứng dòng người khổng lồ. Nhiều du khách phải đánh đổi hàng giờ chờ đợi mệt mỏi chỉ để đổi lấy vài phút đứng trên đỉnh cao chinh phục. Thế nhưng, sức hút của những hành trình leo núi vẫn không hề suy giảm. Đó là khao khát được "thoát ly" khỏi nhịp sống văn phòng, là nhu cầu chinh phục và tìm về với thiên nhiên, dù đôi khi hành trình ấy giống một cuộc hành quân hơn là nghỉ dưỡng.

Sự bùng nổ của du lịch đại chúng đang đặt ra bài toán hóc búa cho các nhà quản lý về khả năng chịu tải của điểm đến. Ngành du lịch Trung Quốc tăng trưởng gần 10% trong năm qua, vượt xa mức trung bình toàn cầu, đưa quốc gia này tiến gần hơn đến vị thế nền kinh tế du lịch số một thế giới. Tuy nhiên, để duy trì sức hút, Trung Quốc cần cân bằng giữa việc đón tiếp lượng khách khổng lồ và việc bảo tồn những giá trị nguyên bản, không để sự chen lấn làm bào mòn cảm xúc của lữ khách.

Khánh Linh / Travellive+