Friday, May 15, 2026

XUÂN ĐỀ HỒ THƯỢNG - BẠCH CƯ DỊ


Xuân đề hồ thượng

Hồ thượng xuân lai tự hoạ đồ,
Loạn phong vi nhiễu thuỷ bình phô.
Tùng bài sơn diện thiên trùng thuý,
Nguyệt điểm ba tâm nhất khoả châu.
Bích thảm tuyến đầu trừu tảo đạo,
Thanh la quần đái triển tân bồ.
Vị năng phao đắc Hàng Châu khứ,
Nhất bán câu lưu thị thử hồ.


春題湖上

湖上春來似畫圖
亂峰圍繞水平鋪
松排山面千重翠
月點波心一顆珠
碧毯線頭抽早稻
青羅裙帶展新蒲
未能拋得杭州去
一半勾留是此湖


Mùa xuân đề thơ trên hồ
(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Hồ xuân, cảnh đẹp tựa tranh. 
Nhấp nhô dáng núi, bao quanh mặt hồ. 
Ngàn thông, xanh ngắt lô xô. 
Trăng soi đáy nước, cơ đồ long lanh. 
Lúa non như trải thảm xanh. 
Cỏ bồng phấp phớ,i buông mành lả lơi. 
Hàng Châu muốn ở lại chơi. 
Chân đi không đặng, cảnh thời đẹp xinh


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Bạch Cư Dị 白居易 (772-846) tự Lạc Thiên 樂天, hiệu Hương Sơn cư sĩ 香山居士 và Tuý ngâm tiên sinh 醉吟先生, người Hạ Khê (nay thuộc Thiểm Tây). Ông là thi nhân tiêu biểu nhất giai đoạn cuối đời Đường, là một trong những nhà thơ hàng đầu của lịch sử thi ca Trung Quốc. Người ta chỉ xếp ông sau Lý Bạch và Đỗ Phủ. Ông xuất thân trong một gia đình quan lại nhỏ, nhà nghèo nhưng rất thông minh, 9 tuổi đã hiểu âm vận, 15 bắt đầu làm thơ, thuở nhỏ nhà nghèo, ở thôn quê, đã am tường nỗi vất vả của người lao động.

Nguồn: Thi Viện



7 CÂU CHUYỆN RẤT NGẮN CHỨA ĐỰNG ĐẠO LÝ THÂM SÂU

Hạnh phúc là một bát nước lọc, nước ngọt của người khác có hấp dẫn thế nào cũng không thể làm dịu được cơn khát như nước lọc. Người ta đau khổ vì theo đuổi thứ không thuộc về mình.


Câu chuyện 1:

Một con rùa bị mắng mỏ, nó không nói gì và từ từ rụt đầu vào mai.

Một con cá không chịu được nữa, khinh thường nói: "Cậu thật là yếu đuối, chỉ biết trốn thôi."

Con rùa thong thả duỗi 4 chân của nó ra: "Đây không phải là chạy trốn, chỉ đơn giản là muốn một môi trường yên tĩnh thôi."

Con cá nói: "Cậu bị mắng nhiếc thậm tệ như thế còn gì!"

Rùa nói: "Người ta thích nói thế nào thì nói thôi. Chỉ cần tớ không để ý vậy thì chẳng có vấn đề gì cả. Đây chính là lý do vì sao tớ sống lâu được như vậy đấy."

Cảm ngộ:

Người thích bạn, bạn làm gì cũng đúng.

Người không thích bạn, bạn có làm tốt tới đâu cũng không vừa mắt họ.

Với bạn bè, không cần giải thích; với kẻ địch, có giải thích cũng vô dụng.

Vì vậy, thay vì hao công tốn sức, chi bằng im lặng, cứ là mình!

Câu chuyện 2:

Một con chuồn chuồn đến một nơi lạ, nó gặp một con ruồi và hỏi:

"Quanh đây có hoa tươi hay không?"

Con ruồi trả lời:

"Hoa thì tớ không thấy, nhưng có lon, phân và rác thải khắp cống rãnh đấy."

Con chuồn chuồn tiếp tục bay đi, nó gặp một con ong và đặt câu hỏi tương tự.

Con ong vui vẻ nói:

"Quanh đây đẹp lắm, khắp nơi đều có hoa thơm".

Rồi con ong giới thiệu cho chuồn chuồn đồng cỏ nào có hoa loa kèn và nơi hoa lục bình vừa nở.

Cảm ngộ:

Lựa chọn bạn bè rất quan trọng.

Ở bên những người xuất sắc, bạn giống như tìm thấy ánh sáng của cuộc đời, ánh sáng ấy chỉ đường giúp bạn nhìn ra nhiều cảnh đẹp hơn.

Trong vô thức, nó cải thiện tầm nhìn và cách suy nghĩ của bạn, cho phép bạn tỏa ra sức mạnh và ánh sáng vô hạn.


Câu chuyện 3:

Một thanh niên đi mua bát, anh ta cầm bừa một chiếc lên và lần lượt gõ nhẹ vào những chiếc bát khác.

Nhưng dù đã gõ nhẹ vào hết tất cả bát rồi, vẫn không có cái nào khiến anh ta ưng ý cả.

Hóa ra mẹo của anh ta là:

Khi một bát bị va chạm nhẹ với bát khác, bát nào phát ra âm thanh giòn và sáng thì là bát tốt.

Ông chủ cửa hàng cười nói:

"Cái bát mà cậu dùng để thử bát vốn dĩ chỉ là hàng loại 2, muốn mua được cái bát tốt, phải đảm bảo rằng thứ mình sở hữu cũng phải là hàng đẹp đã."

Cảm ngộ:

Cuộc đời mỗi con người đều tồn tại một cái bát, bên trong chiếc bát đó có lòng tốt, sự tin cậy, bao dung, chân thành, cũng như đạo đức giả, nghi ngờ, hẹp hòi và ích kỷ.

Nếu bạn trao đi sự chân thành, bạn sẽ nhận được lòng tốt tương ứng;

Nếu bạn nghi ngờ, chắc chắn đối phương cũng sẽ hoài nghi.

Trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình, bạn mới gặp được phiên bản tốt nhất của người khác.

Câu chuyện 4:

Con heo đất ưỡn bụng ra rồi kiêu ngạo nói với tờ giấy trắng:

"Nhìn cái bụng đầy tiền của tôi này, cậu chẳng có cái gì hết, không thấy trống rỗng sao?"

Tờ giấy khiêm tốn nói:

"Không, tương lai của tôi sẽ rất viên mãn."

Sau này, chủ nhân cầm bút viết hai dòng chữ tinh xảo trên nền giấy trắng, và bồi cẩn thận thành biểu ngữ rồi treo trong phòng làm việc.

Khách ra vào đều vỗ tay tán thưởng, về sau tác phẩm thư pháp này trở thành bảo vật lưu truyền.

Còn con heo đất đó từ lâu đã bị đứa cháu của nhà thư pháp đập vỡ lấy tiền.

Cảm ngộ:

Kiêu căng là khởi đầu cho sự sa sút, đừng tự mãn chỉ vì một chút thành tích.

Cũng đừng coi thường ai, biết đâu ngày mai người ấy sẽ khiến bạn trầm trồ.

Muốn cải thiện bản thân, trước tiên bạn phải học được cách khiêm tốn.


Câu chuyện 5:

Gà và chim bay qua sân của người nông dân, gà ngây ngất khi thấy sân đầy thóc, nó dừng lại ăn không nói một lời.

Chim trở về sau khi đi kiếm ăn bên ngoài và hào hứng chia sẻ những gì nó đã thấy và nghe trong suốt cả ngày.

Gà khinh khỉnh nói:

"Tớ chả mất nhiều công sức mà vẫn có thể ăn một bữa thịnh soạn như vậy, không như cậu, bay cả ngày trời kiếm ăn mà chỉ no được nửa cái bụng."

Chim không nói gì, vỗ cánh bay đi.

Năm này qua năm khác, gà ngày càng trở nên béo phì và mất khả năng vỗ cánh bay.

Một vài năm sau, nó trở thành một món ăn trên bàn ăn.

Cảm ngộ:

Chìm đắm trong sự thoải mái, và cuối cùng sẽ là tự đào mồ chôn mình.

Nhảy ra khỏi vùng an toàn đúng lúc và thực hành một kỹ năng là kế tồn tại lâu dài.

Chỉ khi can đảm thử thách, chúng ta mới có thể đạt được những thành tựu phi thường.

Câu chuyện 6:

Có hai con hổ, một con được nhốt trong lồng và con còn lại sống trong vùng hoang dã.

Cả hai đều nghĩ rằng môi trường của chúng là nghèo nàn và chúng ghen tị với nhau.

Trong một lần tình cờ, hai con hổ chuyển đổi thân phận cho nhau, và cả hai đều cảm thấy rất hạnh phúc.

Con hổ mới được ở chuồng, nó chỉ ngồi hưởng thụ cả ngày.

Con hổ còn lại sung sướng khi trở lại vùng hoang dã, bởi nó tìm thấy một sự tự do đã mất từ ​​lâu.

Nhưng không được bao lâu, cả hai con hổ đều chết.

Một con chết vì u uất, một con chết vì đói.

Cảm ngộ:

Bạn không cần phải ngưỡng mộ người khác, thực tế là bạn đang được người khác ghen tị.

Hạnh phúc là một bát nước lọc, nước ngọt của người khác có hấp dẫn thế nào cũng không thể làm dịu được cơn khát như nước lọc.

Người ta đau khổ vì theo đuổi thứ không thuộc về mình.

Chỉ cần bạn không tự đi tìm lấy rắc rối và biết cách trân trọng những gì mình đang có, bạn nhất định sẽ hạnh phúc.


Câu chuyện 7:

Có một người đàn ông đang trú mưa dưới mái hiên.

Khi nhìn thấy một nhà sư cầm ô đi ngang qua, anh ta lớn tiếng gọi:

"Sư phụ, xin hãy giúp tôi!"

Nhà sư nói:

"Ta ở dưới mưa, ngươi ở dưới mái hiên. Dưới mái hiên cũng không có mưa, ngươi không cần ta giúp."

Vừa nghe nhà sư nói xong, anh ta lập tức chạy ra từ dưới mái hiên ra dưới trời mưa:

"Bây giờ tôi cũng đang ở dưới mưa, sư phụ nên giúp tôi rồi phải không?"

Nhà sư nói:

"Ta đang ở trong mưa, anh cũng đang ở trong mưa. Ta không bị mắc mưa vì ta có ô, anh bị mắc mưa vì anh không có ô. Vì vậy, anh không cần phải tìm ta, hãy tìm một chiếc ô!"

Cảm ngộ:

Vận mệnh giống như đường chỉ tay của bạn, tuy có xiên xẹo nhưng nó vẫn luôn nằm trong tay bạn.

Muốn có một cuộc đời ra sao, trước tiên phải bỏ ra những hành động tương xứng.

Cần người không bằng cầu mình, ông Trời sẽ không phụ lòng những người biết "tự thân vận động".


Lời kết:

Cùng một loại gỗ, đóng chúng thành ba chiếc thùng.

Một thùng đựng phân, mọi người đều tránh;

Một thùng đựng nước, tất cả đều sử dụng;

Một thùng đựng đầy rượu, ai ai cũng tâng bốc, tán tụng.

Đều là những chiếc thùng giống nhau, nhưng "nội dung" bên trong khác nhau, vận mệnh ắt khác nhau.

Trong cuộc sống cũng vậy, cái quan trọng chính là "nội dung".

Tư duy ra sao, cuộc đời như vậy.

Chúc bạn sớm ngộ ra được những triết lý này và trở nên sáng suốt hơn, cởi mở hơn, điềm đạm hơn.

Theo: Doanh Nghiệp & Tiếp Thị

Thursday, May 14, 2026

TIỀN THẬT RA KHÔNG PHẢI DO "KIẾM" MÀ CÓ

Tiền không phải là thứ có thể kiếm được theo cách thông thường. Người càng cố chấp muốn kiếm tiền, lại càng khó kiếm được tiền.


Tiền chính là phần thưởng dành cho bạn sau khi bạn giúp người khác giải quyết vấn đề. Khi nào bạn thật sự hiểu được câu này, khi đó bạn mới bắt đầu kiếm được tiền.

Người xưa nói: “Tài có tám chân, người có hai chân.”

Con người có hai chân thì dễ hiểu; còn tiền có tám chân, điều này phải nhìn vào chữ “tiền” (chữ phồn thể) mới thấy rõ.

Con người dùng hai chân đi đuổi theo tiền là vô cùng vất vả. Còn tiền có “tám chân”, muốn đuổi theo ai thì đuổi, rất dễ dàng.

Chỉ khi có phúc, tiền mới chủ động tìm đến bạn. Vậy thì, rốt cuộc của cải đến từ đâu?

Phật gia giảng: của cải bắt nguồn từ phúc báo, mà phúc báo lại bắt nguồn từ việc lợi ích cho chúng sinh.

Nhiều người cho rằng tiền là do mình kiếm được, nhưng thực ra “ba phần do nỗ lực, bảy phần do phúc”.

Người xưa nói: người có phúc thì không cần quá bận rộn, còn người không có phúc thì chạy vạy đến kiệt sức.

Nếu bạn bất chấp tất cả để theo đuổi tiền bạc, nhưng trong tâm lại thiếu hụt, thì loại năng lượng tiêu cực này sẽ khiến tiền rời xa bạn.

Ngược lại, nếu giữ được tấm lòng chân thành, chất phác, thì tâm sẽ đạt đến trạng thái viên mãn; loại năng lượng tích cực này tự nhiên sẽ thu hút tiền bạc và quý nhân đến với bạn.

Rõ ràng, nguyên nhân không đạt được phú quý là do đức hạnh chưa đủ. Bản tính vốn đã đầy đủ, hà tất phải cầu bên ngoài?

Mọi phiền não liên quan đến việc kiếm tiền trên thế gian, suy cho cùng chỉ xoay quanh một vấn đề:

Bạn đã mang lại được bao nhiêu giá trị cho người khác?

Bạn giúp được bao nhiêu người, thì bạn sẽ nhận được bấy nhiêu tài phú. Vì vậy, phía sau tiền là lòng người, phía sau lòng người là đức hạnh.

Năng lượng tích cực này tự nhiên sẽ thu hút tiền bạc và quý nhân đến với bạn. Ảnh internet.

Khi chưa có tiền, hãy đem sự chăm chỉ của mình cho đi, cơ hội sẽ đến – đó là “trời không phụ lòng người siêng năng”.

Khi có cơ hội, hãy đem sự chân thành cho đi, tiền cũng sẽ theo đó mà đến – đó là lấy chữ tín làm gốc.

Khi đã có tiền, lại biết cho đi một cách rộng rãi, thì sẽ tụ được người – đó là “tán tài để tụ nhân”.

Khi đã có người, lại biết trao đi tình thương, thì sự nghiệp sẽ theo đó mà đến – đó là “đức dày chở vật”.

Khi sự nghiệp đến, lại biết cho đi trí tuệ, thì niềm vui cũng sẽ đến – đó chính là “đức hành khắp thiên hạ”.

Tiền có linh tính.

Sự đến của tiền đều có nhân duyên.

Phúc đức của bạn dày đến đâu,

thì bạn mới gánh được bấy nhiêu tài phú.

Khi nhận thức của một người được nâng cao, thì chiều sâu tư duy cũng thay đổi theo.

Người ta nói: thành công nhỏ nhờ kỹ thuật, thành công vừa nhờ phương pháp, thành công lớn dựa vào “Đạo”.

“Đạo” chính là nguyên tắc cốt lõi của tiền bạc.

Đại đạo thì giản dị. Đạo làm ăn thực chất là đạo làm người: phải thông qua việc tự giác và giác ngộ người khác, đạt đến cứu người cũng là cứu mình, lấy lợi ích cho người làm gốc – đó mới là mô hình kinh doanh vĩ đại nhất.

“Tự giác” là hiểu rõ điểm mạnh và điểm yếu của mình, từ đó phát huy ưu thế để đáp ứng nhu cầu của người khác, thể hiện giá trị của bản thân.

“Giác tha” là đặt mình vào vị trí của người khác, cảm nhận nỗi khổ và niềm vui của họ, giúp họ thực hiện giá trị và ý nghĩa cuộc sống.

Chính vì ai cũng không muốn cho đi trước, nên phần lớn mọi người khó mà thành công.

Vì vậy, chúng ta cần đi ngược lại: hãy cho đi trước. Đây chính là một dạng giá trị hiếm có.

Khi người khác đạt được ước mơ, thì ước mơ của bạn cũng sẽ đạt được theo. Thông qua giúp người mà thành tựu chính mình, lấy lợi ích cho người làm nền rồi mới đến lợi ích cho bản thân.

Để người khác thắng trước, bạn sẽ thắng theo.

Hãy học cách nhìn ra quy luật của thế gian, rồi thuận theo “đạo trời” mà đi.

Chúng ta không thể thay đổi lịch sử, không thể chống lại ý trời. Chỉ có tôn trọng quy luật, thuận theo quy luật, mới là “con đường tắt” nhanh nhất.

Ai cũng nói thuận theo xu thế, nhưng “thế” là gì?

Thực ra chính là: thiên – địa – nhân. “Nắm thế” chính là nắm được xu hướng, rồi thuận thế mà tiến lên.

Ảnh internet.

Nhất định phải làm như vậy: trong vận “Ly Hỏa”, hãy chọn ngành nghề đang đi lên, theo sát người thầy có trí tuệ, kết giao bạn bè tích cực, nuôi dưỡng một tâm hồn đẹp. Nguồn gốc của tất cả những điều này chính là sức mạnh tinh thần.

Chỉ khi bạn làm một việc xuất phát từ nội tâm, không cần phô bày cho ai xem, cũng không cần người khác công nhận, thì bạn mới có thể giữ được sự thành kính và lòng kính sợ lâu dài.

Mọi ngành nghề đều là ngành của con người. Mọi vấn đề tưởng như là tiền, thực chất đều là vấn đề con người. Và mọi vấn đề của con người, cuối cùng đều quay về chính bản thân mình.

Khai Tâm biên dịch
Theo: aboluowang

CÂU CHUYỆN KỲ LẠ VỀ CÁ CHÉP: TẠI SAO CHÚNG CÓ THỂ SỐNG 10 NĂM TRONG BỂ NƯỚC MÀ KHÔNG CẦN CHO ĂN?

Khả năng sống sót mạnh mẽ của cá chép không chỉ khiến ta bất ngờ mà còn gợi mở nhiều điều về mối quan hệ giữa sinh vật và môi trường xung quanh.


Trong cuộc sống hiện đại, hình ảnh bể nước truyền thống dần trở nên xa lạ với nhiều người, đặc biệt là giới trẻ sống ở thành phố. Tuy nhiên, bể chứa nước là vật dụng không thể thiếu trong đời sống của người dân nông thôn ngay cả ở thời điểm hiện tại. Khi nước sinh hoạt chưa phổ biến, mỗi gia đình đều có một bể chứa để tích trữ nước giếng hoặc nước mưa, nước suối. Với sự phát triển của hệ thống cấp nước máy, những bể nước này dần bị thay thế, nhiều cái bị bỏ đi, số khác được tận dụng để trồng sen hoặc nuôi cá cảnh.

Cũng trong bối cảnh này, những chuyện đặc biệt đã gây chú ý trên mạng xã hội, liên quan đến một con cá chép đã sống trong bể nước suốt 10 năm mà không cần ai cho ăn. Điều gì đã xảy ra khiến con cá này sống sót trong thời gian dài như vậy? Đây là một hiện tượng hiếm gặp, khơi dậy nhiều thắc mắc về sinh học và điều kiện sống của loài cá chép.


1. Cá chép có thể sống được 10 năm không?

Trước hết, để giải đáp câu hỏi này, ta cần hiểu về tuổi thọ của cá chép. Trong điều kiện tự nhiên, cá chép có thể sống từ 10 đến 15 năm. Loài cá này nổi tiếng với sức sống mạnh mẽ, đặc biệt là trong môi trường hoang dã, tuổi thọ của chúng có thể kéo dài đến 15 năm nếu điều kiện sống thuận lợi. Do đó, việc một con cá chép sống 10 năm trong một bể nước không phải là điều quá ngạc nhiên về mặt sinh học.

Tuy nhiên, điều đặc biệt trong câu chuyện này là con cá chép đã tồn tại suốt 10 năm mà không hề được cho ăn, điều này khiến nhiều người cảm thấy khó tin. Liệu có phải nó sống sót nhờ khả năng đặc biệt nào đó, hay thực sự đã có những nguồn thức ăn mà không ai để ý đến?


2. Môi trường sống của cá chép trong bể nước

Một yếu tố quan trọng cần xem xét trong trường hợp này là môi trường sống của cá chép trong bể nước. Nếu từng đến chợ, bạn có thể đã thấy những chậu cá với thiết bị sục khí để cung cấp oxy cho cá. Cũng như các sinh vật trên cạn cần oxy để hô hấp, cá trong nước cũng cần oxy để sống, và chúng lấy oxy từ nước qua mang.

Trong điều kiện tự nhiên, nếu số lượng cá trong một không gian hẹp quá nhiều, lượng oxy trong nước sẽ không đủ để cung cấp cho tất cả chúng, dẫn đến hiện tượng cá bị ngạt thở. Vì vậy, các chậu chứa cá trong các khu chợ thường được lắp đặt thiết bị sục khí để bổ sung lượng oxy cần thiết.

Với trường hợp của con cá chép trong bể nước, có lẽ không cần thiết phải sử dụng thiết bị sục khí, bởi bể nước ở nông thôn có dung tích lớn, khoảng 300-500 lít nước. Theo tính toán, một con cá chép chỉ cần khoảng 4-5 mg oxy mỗi lít nước để sống, và với dung tích lớn như vậy, lượng oxy trong bể đủ để nó tồn tại mà không cần đến sự can thiệp của con người.


3. điều kiện sống và nguồn thức ăn

Một trong những điều khiến mọi người ngạc nhiên nhất chính là việc con cá chép sống suốt 10 năm mà không cần được cho ăn. Theo định luật bảo toàn năng lượng, để tồn tại, cá cần nạp năng lượng thông qua thức ăn. Việc cá không cần được cho ăn nhưng vẫn sống, thậm chí vẫn bơi lội, là điều khó lý giải.

Tuy nhiên, có khả năng rằng, trong thời gian này, con cá chép đã nhận được nguồn thức ăn từ môi trường xung quanh mà không ai để ý. Nước trong bể có thể chứa sinh vật phù du, một loại vi sinh vật nhỏ bé sống trong nước và cung cấp dinh dưỡng cho cá. Ngoài ra, côn trùng rơi vào bể cũng có thể trở thành thức ăn tự nhiên cho cá chép.

Điều này cũng được chứng minh qua thực tiễn nuôi cá trong bể nước từ thời cổ đại. Một số quán trà thường nuôi cá chép trong bể nước để kiểm tra chất lượng nước. Khi thấy cá chép vẫn sống khỏe mạnh, họ có thể yên tâm rằng nước sạch và an toàn. Cá chép thường được thả vào bể mà không cần cho ăn, và nó vẫn có thể sống nhờ nguồn dinh dưỡng tự nhiên có sẵn trong nước.

Câu chuyện về cá chép sống lâu không ăn cũng gợi nhớ đến truyền thống nuôi cá chép trong giếng nước ở nông thôn. Tại một số vùng, người dân thả cá chép vào giếng để giúp làm sạch nước. Cá chép ăn các sinh vật phù du và côn trùng trong nước, góp phần duy trì chất lượng nước sạch hơn.


Trong những trường hợp này, cá chép đóng vai trò như một "người bảo vệ" cho nguồn nước. Nếu một ngày nào đó cá chết, người dân sẽ nhận ra rằng nước đã bị ô nhiễm và không thể sử dụng nữa. Điều này cho thấy sức sống mạnh mẽ của cá chép trong điều kiện khắc nghiệt, và ngay cả khi không có thức ăn được cung cấp từ bên ngoài, nó vẫn có thể duy trì sự sống.

4. Cá chép - Biểu tượng của sức sống mãnh liệt

Câu chuyện về con cá chép sống suốt 10 năm trong bể nước mà không cần cho ăn không chỉ là một hiện tượng lạ lùng mà còn là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của loài cá này. Dù trải qua thời gian dài mà không có sự can thiệp của con người, cá chép vẫn có thể tồn tại nhờ vào môi trường tự nhiên và nguồn thức ăn nhỏ giọt mà chúng vô tình nhận được.


Khả năng sống sót mạnh mẽ của cá chép không chỉ khiến ta bất ngờ mà còn gợi mở nhiều điều về mối quan hệ giữa sinh vật và môi trường xung quanh. Trong điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt, loài cá này đã phát triển những cơ chế thích nghi tuyệt vời, giúp chúng tồn tại ngay cả trong những môi trường khó khăn nhất.

Câu chuyện về cá chép trong bể nước ở nông thôn không chỉ làm ta nhớ lại những ký ức xưa cũ, mà còn nhắc nhở chúng ta về sự bền bỉ và khả năng thích nghi tuyệt vời của tự nhiên. Dù thời gian có trôi qua, những sinh vật như cá chép vẫn âm thầm tồn tại, bảo tồn và phản ánh sức sống mãnh liệt của thế giới tự nhiên quanh ta.

Đức Khương / Theo: kenh14

BIỆT PHẠM AN THÀNH - THẨM ƯỚC


Biệt Phạm An Thành

Sinh bình thiếu niên nhật,
Phân thủ dị tiền kỳ.
Cập nhĩ đồng suy mộ,
Phi phục biệt ly thì.
Vật ngôn nhất tôn tửu,
Minh nhật nan trùng trì.
Mộng trung bất thức lộ,
Hà dĩ uý tương tư.

Phạm An Thành tên là Phạm Tụ 范岫, tự Mậu Tân 懋賓, đời Tề (Nam Bắc triều) từng làm chức quan tại An Thành nên gọi là Phạm An Thành. Sử chép Thẩm Ước và Phạm Tụ là bạn thân, cả hai đều mất cha từ nhỏ, thân thế tương đồng, tâm tính cũng giống nhau. Đời Tống, hai người đều ở dưới trướng An Tây tướng quân Lưu Hưng Tông 劉興宗. Đời Tề, cả hai lại cùng là môn hạ của Cánh Lăng vương Tiểu Tử Lương 蕭子良.


彆范安成 - 沈約

生平少年日
分手易前期
及爾同衰暮
非復別離時
勿言一尊酒
明日難重持
夢中不識路
何以慰相思


Từ biệt Phạm An Thành
(Dịch thơ: Mạc Đình)

Lúc còn là niên thiếu 
Xa nhau dễ hẹn kỳ 
Bây giờ cùng già yếu 
Chia tay khác mọi khi 
Đừng nói chỉ một ly 
Mai khó có dịp này 
Trong mơ chẳng rõ lối 
Nhung nhớ làm sao khuây.


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Thẩm Ước 沈約 (441-513) tự là Hưu Văn 休文, người Vũ Khang, Ngô Hưng (nay là Vũ Khang, Chiết Giang). Ông là văn học gia và sử học gia sống vào thời Vĩnh Minh (483-493), nước Tề đời Nam Bắc Triều, là tác giả sách Tứ thanh phổ. Một hôm vua Tề Vũ Đế hỏi: “Thế nào là bốn thanh?” Ông đáp ngay rằng: “Thiên tứ thánh triết”.

Nguồn: Thi Viện

TRÍ TUỆ NHÂN SINH: CÁCH ĐỐI DIỆN VỚI LỜI PHÊ PHÁN, CHỈ TRÍCH

Bất luận trong cuộc sống gặp phải điều gì thì đều có cách để giải quyết toàn vẹn. Vậy có những lúc vô duyên vô cớ bị người khác sỉ nhục nói xấu, thì nên phản ứng lại thế nào?

Trong kinh Phật có nói, con người phải gió thổi tám hướng cũng không động. (Ảnh: Faxingsj)

Đối với những lời phê phán, chỉ trích, nói xấu bôi nhọ, kiên trì án binh bất động

Có một câu thành ngữ là “Hô ngưu hô mã”, nghĩa là dù người khác có chửi bới, hay khen ngợi, cũng không buồn so đo. Thành ngữ này bắt nguồn từ một câu chuyện mà Trang Tử kể.

Có một người tự nhận mình là thông thái, tên là Sĩ Thành Khởi. Ông ta thường nghe mọi người khen ngợi Lão Tử có trí tuệ siêu nhiên vượt bậc, vậy là vượt chặng đường dài đến bái kiến Lão Tử.

Thấy nhà của Lão Tử bừa bộn như ổ chuột, thì tức giận nói: “Nghe mọi người nói ngài là thánh nhân trí tuệ cao siêu, ta băng qua mấy trăm dặm đường đến gặp ngài, không ngờ ngài chẳng khác gì con chuột!”.

Lão Tử nghe xong không hề có phản ứng. Sĩ Thành Khởi chửi xong liền bỏ đi. Hôm sau, ông ta cảm thấy mình có lỗi, bèn đến xin lỗi Lão Tử.


Lão Tử điềm nhiên nói: “Thánh nhân với không thánh nhân gì chứ, thứ danh hiệu ấy ta sớm đã vứt bỏ nó như chiếc giày rách rồi. Ta nếu đã đắc được đại Đạo, thì dù ngươi có chửi ta là trâu, là ngựa, là chuột, thì cũng có quan hệ gì chứ? Ta vẫn là ta”.

Người sống trên thế gian, khó tránh khỏi có lúc bị người khác tức giận, phê phán chỉ trích, thậm chí là vu khống bôi nhọ, nếu bạn vì thế mà tức giận, thì thật là không đáng!

Trong kinh Phật nói, con người phải gió thổi tám hướng cũng không động. Đối với sự phỉ báng của người khác, càng phản ứng kịch liệt thì càng không có hồi kết, chi bằng cứ án binh bất động, coi như nước đổ lá khoai!

Tâm thái “thuyền không” giảm bớt tranh chấp, đừng tự coi mình là trung tâm

Trang Tử đã từng nói đến một ví von khá thú vị là “thuyền không”. Nếu như bạn đang ngồi chèo thuyền, có một chiếc thuyền khác đi qua, người trên thuyền không giỏi chèo lái, đâm vào thuyền của bạn, lúc này rất có thể bạn sẽ tức giận.

Nhưng nếu trên chiếc thuyền đó không có người, là một chiếc thuyền trống không, gió thổi tới, liệu bạn có tức giận không?


Căn bệnh phổ biến của mọi người đó là quá đề cao bản thân, quá coi trọng chính mình, tự coi mình là cái rốn vũ trụ.

Quá coi trọng bản thân, sẽ dễ tranh chấp với mọi người, nếu như có tâm thái “thuyền không”, vậy thì cuộc đời sẽ bớt đi tranh giành, con người sẽ bớt tức tối nổi giận.

Có nhiều chuyện trong cuộc sống, chỉ dựa vào việc tức giận sẽ không giải quyết được vấn đề, thản đãng vứt bỏ, không tự cho mình là trung tâm, sẽ dễ dàng hóa giải mọi mâu thuẫn.

Đăng Dũng / Theo: vandieuhay

BẠN CHƯA TỪNG NGHE TÊN ÔNG ẤY, NHƯNG MỌI CON CHIP BẠN ĐANG DÙNG ĐỀU BẮT NGUỒN TỪ ĐÂY

Tính đến hiện tại, mọi con chip hiện đại – từ CPU trong laptop đến GPU trong data center – đều là hậu duệ kỹ thuật trực tiếp của công trình được cấp bằng sáng chế vào ngày 25/4/1961

Robert Noyce, dù ít khi được nhắc đến như Steve Jobs hay Bill Gates, vẫn là người góp phần thiết kế ra thế giới điện tử hiện đại, từ cấp độ vật lý.

Ngày 25 tháng 4 năm 1961, Văn phòng Sáng chế Hoa Kỳ chính thức cấp bằng sáng chế số 2,981,877 cho Robert Noyce, khi đó đang làm việc tại Fairchild Semiconductor, cho phát minh về vi mạch tích hợp sử dụng công nghệ silicon. Đây là cột mốc có vẻ kín tiếng, nhưng lại trở thành nền tảng cho toàn bộ ngành công nghiệp điện tử trong sáu thập kỷ tiếp theo – từ máy tính, điện thoại thông minh, đến vệ tinh và máy chủ AI.

Khái niệm vi mạch tích hợp (integrated circuit) – tức tích hợp nhiều bóng bán dẫn và linh kiện điện tử lên cùng một miếng silicon duy nhất – đã được đề xuất trước đó bởi Jack Kilby của Texas Instruments vào năm 1958. Kilby thực hiện thiết kế của mình trên chất nền germanium và được cấp bằng sáng chế năm 1960. Tuy nhiên, phiên bản của Noyce – sử dụng silicon, quy trình quang khắc (photolithography) và phương pháp liên kết kim loại hiệu quả hơn – mới là nền tảng phù hợp cho sản xuất hàng loạt.


Dù có tranh cãi pháp lý về việc ai là “cha đẻ thực sự” của vi mạch tích hợp, giới công nghiệp bán dẫn nhìn nhận rằng Kilby mở đường, còn Noyce đặt nền móng cho sản xuất quy mô lớn. Cũng nhờ phát minh này, Robert Noyce không chỉ trở thành nhân vật quan trọng tại Fairchild mà còn là đồng sáng lập Intel vào năm 1968 – nơi tiếp tục thương mại hóa các chip vi xử lý trên chính nền tảng IC mà ông từng đăng ký bản quyền.

Việc cấp bằng sáng chế cho Noyce không chỉ là một thủ tục pháp lý. Nó xác lập cơ sở để công nghệ vi mạch chuyển từ phòng thí nghiệm ra dây chuyền sản xuất, và mở đường cho sự bùng nổ của ngành điện tử hiện đại. Với vi mạch tích hợp, thiết bị điện tử không còn cồng kềnh, rườm rà hàng trăm linh kiện rời rạc, mà có thể được thu gọn vào các chip nhỏ như đầu ngón tay. Từ đó, máy tính cá nhân, thiết bị di động, đồng hồ thông minh, cảm biến, xe điện – tất cả đều trở nên khả thi.


Quan trọng hơn, phát minh này không chỉ tác động đến phần cứng. Nó thay đổi luôn cả tư duy thiết kế hệ thống, buộc các kỹ sư, nhà lập trình và nhà sản xuất phải nghĩ theo hướng tối ưu trên diện tích siêu nhỏ, dùng ít điện năng hơn và đạt hiệu suất cao hơn – chính là nguyên lý nền tảng cho mọi cuộc đua công nghệ suốt từ đó đến nay.

Tính đến hiện tại, mọi con chip hiện đại – từ CPU trong laptop đến GPU trong data center – đều là hậu duệ kỹ thuật trực tiếp của công trình được cấp bằng sáng chế vào ngày 25/4/1961. Và Robert Noyce, dù ít khi được nhắc đến như Steve Jobs hay Bill Gates, vẫn là người góp phần thiết kế ra thế giới điện tử hiện đại, từ cấp độ vật lý.

Ánh Viên / Theo: thanhnienviet