Tuesday, July 14, 2026

ĐỒNG TIỀN ĐẪM MÁU TỪ MA TÚY MỸ LATIN - KỲ 4: LIÊN MINH MA QUỶ ĐỂ VƯƠN VÒI BẠCH TUỘC ĐEN

Trước đây, các băng ma túy ở Mỹ Latin thường kiểm soát địa bàn nhỏ và mua bán ma túy.

Hai cô gái mại dâm Rubi Ferrer và Priscila Aguado bị sát hại tháng 2-2023 - Ảnh: elfoco.pe

Còn hiện nay chúng mở rộng ra nhiều lĩnh vực bất hợp pháp: tống tiền, buôn người, khai thác vàng trái phép, mở rộng thêm nhiều địa bàn mới để xây dựng hệ sinh thái tội phạm phi tập trung.

Trả tiền bảo kê hay là chết!

Vào ngày 12-2-2023, chi nhánh băng Tren de Aragua ở Peru đã phát đoạn video cảnh sát hại cô gái mại dâm chuyển giới Rubi Ferrer trên đường phố thủ đô Lima. Nạn nhân van xin nhưng chúng vẫn lạnh lùng nổ súng.

Hôm sau, nạn nhân Priscila Aguado bị sát hại tương tự. Theo trang ArmandoInfo (Venezuela), các cô gái mại dâm muốn hành nghề tại Lima đều phải nộp tiền bảo kê cho băng Dinastía Alayón - chân rết của băng Tren de Aragua tại Peru.

Theo khảo sát của TS Carolina Sampó, Đại học Quốc gia La Plata (Argentina) và ThS Valeska Troncoso, Đại học Santiago (Chile) đăng trên tạp chí nghiên cứu SciELO (Brazil), băng Tren de Aragua cung cấp dịch vụ vận chuyển, chỗ ở và thức ăn cho các cô gái Venezuela vượt biên sang Peru.

Khi đến Lima, họ bị ép phải tiếp khách. Bọn Tren de Aragua đòi trong ba ngày họ phải thanh toán khoản nợ chi phí đi lại 800 sol (240 USD), sau đó hằng tuần phải trả 300 sol (90 USD) tiền bảo kê.

Ai không trả thì sang tuần sau số tiền tăng lên 500 sol (150 USD). Họ bị cấm tiếp xúc cảnh sát và bất kỳ bên thứ ba nào. Số ít nạn nhân trả xong nợ có thể được cất nhắc làm người quản lý. Với thủ đoạn này, guồng máy bảo kê liên tục hoạt động.

Tren de Aragua là băng ma túy đầu tiên ở Venezuela mở địa bàn sang các nước khác ở Mỹ Latin bằng cách bám theo dòng người di cư. Họ di chuyển tới đâu chúng mở rộng địa bàn tới đó. Ban đầu chúng cắm dùi các cửa khẩu biên giới và nơi người di cư Venezuela cư trú, sau đó sử dụng bạo lực giành địa bàn với các băng địa phương.

Chúng thường áp dụng cách thức tống tiền để thu lợi nhuận và quyền kiểm soát. Tại Peru, chúng tống tiền dưới chiêu bài nhượng quyền, nghĩa là áp đặt điều kiện đối với các băng Peru. Ban đầu chúng đề nghị mua thị trường mà các băng Peru đang kiểm soát.

Nếu bị từ chối chúng đề nghị nhượng quyền, tức các băng Peru tiếp tục thu tiền bảo kê nhưng phải chia phần trăm với chúng. Nếu hai lựa chọn trên đều bị từ chối, chúng hăm dọa sẽ thẳng tay tàn sát các băng Peru để chiếm đoạt thị trường.

Ngoài tống tiền và buôn lậu người di cư, các chân rết băng Tren de Aragua ở nước ngoài còn kiểm soát hoạt động cho vay nặng lãi (gota a gota, tức "cho vay nhỏ giọt"), bắt cóc, buôn ma túy quốc tế quy mô nhỏ, cướp bóc. Mỗi chân rết chuyên một hoạt động khác nhau tùy tình hình địa phương.

Theo trang web điều tra Insight Crime (Mỹ), Băng vùng Vịnh ở Colombia cũng làm giàu bằng cách buôn người di cư và khai thác vàng trái phép. Khai thác vàng là cách sinh lợi tốt nhất để bóc lột người lao động.

Các băng ma túy hứa hẹn lương cao dụ dỗ nam giới đến những khu khai thác vàng trong rừng sâu ở Peru và Brazil rồi bị chúng ngăn chặn không cho rời đi. Chỉ riêng Brazil, ước tính 4.500 lao động đang bị bóc lột trong các mỏ vàng. Phụ nữ và trẻ em gái bị bán cho các nhà chứa phục vụ người đào vàng.

Tháng 3-2026, quân đội Colombia phá hủy bãi khai thác vàng trái phép của Băng vùng Vịnh ở Antioquia - Ảnh: FB

Xây dựng hệ sinh thái tội phạm phi tập trung

Theo Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) ở Anh, băng ma túy Cartel Jalisco New Generation (CJNG) ở Mexico đang dẫn đầu xu hướng đa dạng hóa thị trường bất hợp pháp.

Ngoài vận chuyển ma túy sang Mỹ và châu Âu, CJNG phát triển thành cấu trúc tội phạm xuyên quốc gia đa lĩnh vực đến mức Cơ quan Phòng chống ma túy (DEA) của Mỹ phải lưu ý: "Ở phạm vi quốc tế, CJNG đã hiện diện và gây ảnh hưởng trên mọi lục địa thông qua các cộng sự, bọn hỗ trợ và bọn môi giới, chỉ trừ Nam Cực".

Với thu nhập từ đa dạng hóa thị trường, chúng xây dựng các liên minh mới để mở rộng địa bàn, như bắt tay băng Primeiro Comando da Capital (PCC) khét tiếng ở Brazil để tiếp cận các cảng và mua vũ khí; các băng mới nổi ở Ecuador hay băng 'Ndrangheta ở Ý cùng nhiều băng nhóm có tổ chức khác ở châu Âu để mở rộng thị trường bất hợp pháp.

Hiện Ecuador đã trở thành chiến trường giành giật của băng CJNG và băng Sinaloa. Tại Ecuador, hai băng khét tiếng ở Mexico này giành giật địa bàn, đồng minh, các tuyến vận chuyển; quyền tiếp cận các cảng và kênh đào Panama; quyền kiểm soát các trung tâm sản xuất cocaine ở biên giới Colombia - Ecuador và các kho chứa ở Ecuador; kiểm soát hệ thống ngân hàng nhằm biến Ecuador thành trục rửa tiền phi pháp. Để giành địa bàn, hai băng CJNG và Sinaloa bắt tay với hai băng địa phương sừng sỏ nhất Ecuador lần lượt là Los Lobos và Los Choneros.

Hai băng Los Lobos và Los Choneros đảm trách bảo vệ tuyến đường và kiểm soát địa bàn cho các băng đồng minh Mexico. Bù lại, các băng Mexico cung cấp súng ống, huấn luyện quân sự và tài chính. Từ đó, các băng đường phố nhỏ ở Ecuador dần phát triển thành băng vũ trang phi nhà nước hùng mạnh.

Chúng thu hàng chục triệu USD mỗi năm bằng bảo kê doanh nghiệp nhỏ, bán lẻ ma túy do băng Mexico cung cấp. Băng Los Lobos kiểm soát ít nhất 20 điểm khai thác vàng trái phép và thu tiền bảo kê (gọi là vacuna) của 30 mỏ khác. Vàng là hàng hóa đặc biệt có giá trị đối với các băng ma túy Mexico vì dễ sử dụng để rửa tiền.

Trên tạp chí Small Wars Journal (Mỹ), chuyên gia về tội phạm có tổ chức Roberto Uchôa (Brazil) giải thích: "Cấu trúc hoạt động buôn ma túy hiện đại đã phát triển vượt khỏi mô hình tập đoàn ma túy hoạt động theo chiều dọc.

Hiện chúng đã thành hệ sinh thái tội phạm phi tập trung và liên kết với nhau, hoạt động như hệ thống nhượng quyền toàn cầu…". Mối quan hệ hợp tác này không chỉ liên minh vì lợi ích mà còn chuyên môn hóa các chức năng để toàn bộ mạng lưới buôn ma túy khó bị phá vỡ hơn.

Ecuador phối hợp Mỹ và châu Âu tiến hành chiến dịch Costa triệt phá băng Los Lobos - Ảnh: ĐSQ Mỹ ở Ecuador

Danh mục hoạt động của băng CJNG dài lê thê gồm: cung cấp methamphetamine và fentanyl cho thị trường Mỹ; thu mua tiền chất từ Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ; kiểm soát hoạt động khai thác vàng bất hợp pháp ở Ecuador và Venezuela; giành giật quyền tiếp cận và kiểm soát các cảng lớn ở Mexico, Trung Mỹ và Nam Mỹ;

Mở rộng mạng lưới phân phối ma túy và rửa tiền vào châu Âu; kiểm soát các trung tâm hoạt động mới mở ở Argentina, Brazil và Paraguay; kiểm soát các tuyến đường buôn lậu và buôn người qua Trung Mỹ và Mexico; thúc đẩy thị trường buôn thuốc giả và nhiều hoạt động khác.

******************

Làm thế nào sử dụng hợp pháp tiền buôn ma túy? Một thủ đoạn mới là rửa tiền bẩn thông qua các sòng bạc ở Mỹ.

>> Kỳ tới: Rửa tiền ma túy quan sòng bạc

Hoàng Duy Long / Tuoitre

Monday, July 13, 2026

ĐƯỜNG KHÔNG VẮNG KHÔNG PHẢI ĐƯỜNG ĐÊM - ĐỜI KHÔNG BẠT KHÔNG PHẢI CUỘC ĐỜI

Nghe qua tựa đề như một lối chơi chữ, lại có vẻ hơi bi quan. Nhưng sự thật, cuộc sống vốn dĩ không nuông chiều ai. Con đường của một người từ khi sinh ra cho đến lúc lìa xa cõi thế, chưa bao giờ là một con đường bằng phẳng. Và chính trong cái không bằng phẳng ấy, một người mới có cơ hội được vấp ngã, được rèn luyện, và được trưởng thành.


I. Đường vắng thì đêm mới tĩnh

Con đường ban ngày có người qua lại, có tiếng cười nói, có sự náo nhiệt. Nhưng ban đêm thì lại thưa thớt người, vắng vẻ, của bóng tối, của thinh không.

Chính trong sự vắng vẻ ấy, con người mới nghe được lòng mình. Không còn bị át đi bởi tiếng ồn bên ngoài, không còn bị kéo đi bởi dòng người hối hả, tự dưng lúc đó, ta thấy trống trải.

Mà cũng chính từ sự trống trải đó, những câu hỏi tồn sinh bắt đầu cựa mình: Ta đang sống để làm gì? Đã sống đúng chưa? Có điều gì đang bị đánh mất nơi chính mình không?

Người chưa từng đi một mình giữa đêm vắng, chưa một mình đương đầu với sóng gió, chưa hứng chịu cơn gió lạnh buốt nơi tâm can, thì khó có thể trưởng thành được.

Một con đường đông người tuy ấm áp, nhưng đôi khi lại làm con người quên mất mình là ai. Ta sống theo đám đông, nghĩ theo số đông, hành xử như số đông. Còn giữa đêm, trong tịch mịch, không còn ai nữa, ta mới thấy mình nhỏ bé và chân thật đến nhường nào.

Có lẽ vì vậy mà trong thiền định, các bậc tu hành luôn tìm về sự tĩnh lặng tuyệt đối, đó là con đường đêm trong tâm hồn. Tĩnh mới thấy. Lặng mới hiểu. Vắng mới sâu.


II. Đời bạt – Gió giông mới biết rễ sâu cỡ nào

Ai cũng mong đời mình yên ấm. Nhưng cuộc đời không phải là dòng sông chảy mãi một chiều. Có lúc phải đi qua ghềnh thác, có lúc bị bạt vào bờ đá. Những cú “bạt”, của thất bại, mất mát, phản bội, hiểu lầm, nghèo khó, chính là bài kiểm tra xem cốt cách ta có bền chặt hay không.

Cây chưa từng gặp gió lớn, dễ bật gốc. Người chưa từng gặp tai ương, tâm thường yếu mềm. Đời càng bạt, người càng lộ. Ai giữ được lòng bình thản giữa sóng gió, kẻ ấy mới có thể bước đi vững vàng sau cơn giông.

Không ai trưởng thành trong an toàn tuyệt đối. Cũng không ai thật sự mạnh mẽ chỉ nhờ đọc sách hay nghe lý thuyết. Chính những va vấp, những khốn khó không ai thấy, những giọt nước mắt âm thầm rơi xuống rồi tự mình lau đi, mới là nền móng của bản lĩnh thật sự.

Mà có được bản lĩnh cũng chẳng phải dùng nó để làm gì, chỉ bất quá, khi tâm một người đủ vững hơn, họ sẽ sống một cách chân thật và bình thản hơn.

Một người từng bị đời bạt, nếu không oán thán, không đánh mất nhân tâm, mà lại ngày càng điềm đạm hơn, lặng lẽ hơn. Thì họ sẽ có được sự trầm mặc hiếm thấy, như nước sâu không gợn, như đá núi không lời.

III. Không vắng, không bạt, chưa phải là thật sự sống

Một đời sống không gặp vắng vẻ, không chịu bạt đãi, có lẽ cũng giống như một giấc mơ đẹp nhưng không thật. Vì thiếu đi sự tôi luyện, con người ấy sẽ sống ở bề mặt. Họ biết nếm ngọt nhưng chưa rõ vị đắng, biết cười nhưng chưa từng khóc cạn, biết hưởng thụ nhưng hiểu buông bỏ.

Chính sự thiếu hụt những trải nghiệm âm trầm khiến con người sống nông, nghĩ cạn và nhìn đời bằng đôi mắt giản đơn. Không phải họ xấu, nhưng họ ít được tôi rèn.

Ngược lại, ai từng trải qua đêm dài vắng lạnh, sẽ biết quý ánh sáng ban mai. Ai từng bị gió bạt vào tận cùng khốn khổ, sẽ biết quý trọng từng ngày an lành.

Suy cho cùng, nhàn nhã hay chật vật, đều là lựa chọn của mỗi người. Nói vậy không phải là ta cứ lao đầu tìm khổ mà chịu. Tác giả chỉ đề cập đến, nếu ta thật sự rơi vào hoàn cảnh như vậy, thì hãy xem nó như bài học, còn học thế nào, đi đến đâu, lại phụ thuộc vào mỗi người.

Chợt hiểu rằng, cuộc sống không phải để tận hưởng mãi mãi, mà là để hiểu. Hiểu cái khổ, cái đẹp, cái mất mát, cái lặng thầm. Khi hiểu được, lòng tự nhiên buông. Khi buông được, lòng tự nhiên nhẹ. Khi nhẹ được, lòng tự khắc bình an.


IV. Lặng mà không lùi, bạt mà không đổ

Thế nên, đi trong đêm nhưng không hoảng, bị đời bạt nhưng không mất hướng, đó mới là bản lĩnh thật sự của người trưởng thành.

Người như thế, bước đi lặng lẽ mà nội tâm vững vàng. Nói thật thì không phải ai cũng thích đêm. Không phải ai cũng chịu được bạt, mỗi người đều có mức chịu đựng khác nhau. Nhưng nếu có thể đi qua, nếm trải nó, ta sẽ thấy: đêm không hề đáng sợ, gió không hề vô tình. Chúng là phần tất yếu của một đời sống thật sự, sâu, rộng và giàu nội lực.

“Đường không vắng không phải là đường đêm, đời không bạt không phải là đời.”

Câu nói ấy không phải để gieo rắc bi quan, mà để trao cho ta một đôi mắt nhìn đời đúng đắn hơn trước khổ nạn, sóng gió, mà khi ta vượt ranh giới đó, ta sẽ thốt lên: “À, thì ra nó là như vậy”.

Đừng sợ vắng, đừng sợ bạt. Chính trong những khi không còn gì bên ngoài, ta mới tìm lại được chính mình bên trong.

Và khi đã tìm được, thì dù giữa đêm vắng hay giữa bão giông, ta vẫn cứ an nhiên mà bước tiếp.

Nguyên Tác An Hậu
Theo: vandieuhay

NGẬM NGÙI - HUY CẬN


Ngậm ngùi - Huy Cận

Nắng chia nửa bãi; chiều rồi...
Vườn hoang trinh nữ xếp đôi lá rầu.
Sợi buồn con nhện giăng mau;
Em ơi ! Hãy ngủ... anh hầu quạt đây.
Lòng anh mở với quạt này;
Trăm con chim mộng về bay đầu giường.
Ngủ đi em, mộng bình thường !
Ru em sẵn tiếng thùy dương mấy bờ...
Cây dài bóng xế ngẩn ngơ...
-- Hồn em đã chín mấy mùa thương đau ?
Tay anh em hãy tựa đầu,
Cho anh nghe nặng trái sầu rụng rơi...

Huy Cận (Lửa Thiêng 1940)

Bài thơ này được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc thành bài hát cùng tên.


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Huy Cận (31/5/1919 - 19/2/2005) tên thật là Cù Huy Cận, sinh tại xã Ân Phú, huyện Dương Sơn, Hà Tĩnh, mất tại Hà Nội, là nhà thơ, nhà hoạt động chính trị, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1957.

Nguồn: Thi Viện



ẨM THỰC PHÁP - DI SẢN VĂN HÓA TINH THẦN VÀ NIỀM TỰ HÀO CỦA NGƯỜI PHÁP

Ẩm thực Pháp từ lâu đã được xem là một trong những nền ẩm thực tinh tế và có tầm ảnh hưởng sâu rộng bậc nhất trên thế giới. Không chỉ nổi bật bởi hương vị độc đáo và kỹ thuật chế biến cầu kỳ, ẩm thực Pháp còn thể hiện rõ nét văn hóa, thẩm mỹ và phong cách sống của người dân xứ sở lãng mạn. Với sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, ẩm thực Pháp không chỉ là niềm tự hào dân tộc, mà còn trở thành nguồn cảm hứng cho nền ẩm thực toàn cầu.


1. Khái quát chung về ẩm thực Pháp

Ẩm thực Pháp từ lâu đã được mệnh danh là “cái nôi” của nền ẩm thực châu Âu và là một trong những nền ẩm thực lâu đời, có ảnh hưởng sâu rộng nhất trên thế giới. Không chỉ nổi bật bởi bề dày lịch sử, văn hóa ẩm thực Pháp còn ghi dấu ấn với sự kết hợp tinh tế giữa truyền thống, nghệ thuật và kỹ thuật chế biến độc đáo. Chính vì giá trị ấy, vào năm 2010, ẩm thực Pháp đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại - một minh chứng rõ ràng cho tầm vóc và sức lan tỏa toàn cầu của nền ẩm thực này.

Ẩm thực Pháp là cái nôi của ẩm thực Châu Âu (Ảnh: Sưu tầm)

Hành trình phát triển của lịch sử ẩm thực Pháp là một quá trình lâu dài, trải qua nhiều thời kỳ biến động. Vào thời Trung Cổ, người Pháp đã hình thành phong cách ăn uống riêng với kiểu phục vụ "service en confusion" tức là các món ăn được bày biện đồng thời trên bàn tiệc. Khẩu vị lúc đó thiên về vị đậm, nguyên liệu chính là thịt bò, thịt lợn, gia cầm và cá, với cách chế biến đơn giản như muối, hun khói. Tuy nhiên, ngay từ giai đoạn này, người Pháp đã rất coi trọng hình thức trình bày món ăn màu sắc sặc sỡ, bố cục bắt mắt, và đặc biệt là bắt đầu phát triển kỹ thuật làm phô mai và rượu vang, hai biểu tượng tiêu biểu của ẩm thực Pháp truyền thống.

Ẩm thực Pháp phát triển kĩ thuật làm phô mai và rượu vang (Ảnh: Sưu tầm)

Lịch sử ẩm thực Pháp được đánh dấu từ thế kỷ XVI, khi công nương xứ Florentina - Catherine de Médicis kết hôn với vua Henry II. Bà mang theo những đầu bếp Ý tài hoa, góp phần đưa sự tinh tế trong nghệ thuật nấu nướng Ý hòa quyện vào ẩm thực Pháp. Sự giao thoa ấy đã đặt nền móng cho phong cách ẩm thực thanh lịch, tinh xảo mà nước Pháp nổi tiếng cho đến ngày nay. Đến cuối thế kỷ XVII, Cách mạng Pháp bùng nổ, kéo theo nhiều thay đổi trong xã hội và khẩu vị, khiến ẩm thực Pháp thêm phần gần gũi nhưng vẫn không mất đi nét đặc trưng vốn có.

2. Đặc trưng nổi bật trong văn hóa ẩm thực Pháp

2.1. Chất lượng nguyên liệu tươi ngon

Pháp nổi tiếng với các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, từ phô mai, rượu vang cho đến thịt và rau củ. Một điểm đặc trưng không thể thiếu trong ẩm thực Pháp truyền thống là việc sử dụng nguyên liệu theo mùa. Các đầu bếp Pháp tin rằng chất lượng món ăn phụ thuộc phần lớn vào độ tươi và đúng mùa của nguyên liệu. Từ rau củ, thịt cá đến trái cây, mọi thứ đều được chọn lựa kỹ càng. Điều này vừa đảm bảo hương vị thuần khiết, vừa giữ được giá trị dinh dưỡng cao.
 
2.2. Tính nghệ thuật trong từng món ăn

Ẩm thực Pháp được coi là một hình thức nghệ thuật, nơi mà không chỉ hương vị mà cả hình thức món ăn đều được chăm chút tỉ mỉ. Những món ăn thường được bày trí một cách tinh tế, như một tác phẩm nghệ thuật. Việc thưởng thức ẩm thực Pháp cũng giống như thưởng thức một buổi triển lãm nghệ thuật, nơi mà mọi chi tiết đều có ý nghĩa riêng. Cách bày biện món ăn trên đĩa luôn được cân nhắc cẩn thận, từ màu sắc, hình khối đến không gian trống. Trong nhà hàng Pháp, mỗi món ăn như một “tác phẩm nghệ thuật” thu nhỏ, phản ánh gu thẩm mỹ và sự chỉn chu của người đầu bếp. Đây cũng là lý do vì sao ẩm thực Pháp thường xuất hiện trong các nhà hàng đạt sao Michelin danh giá.

Tính nghệ thuật trong từng món ăn Pháp (Ảnh: Sưu tầm)

2.3. Ẩm thực Pháp mang nét riêng của từng vùng miền

Mỗi vùng miền trên nước Pháp đều có cách chế biến và khẩu vị riêng biệt, tạo nên sự đa sắc trong ẩm thực Pháp vùng miền. Điều này giúp hành trình khám phá du lịch Pháp nói chung và ẩm thực Pháp nói riêng luôn mới mẻ, hấp dẫn và đầy cảm hứng với mọi du khách:

- Provence: Nằm ở phía Nam nước Pháp, Provence nổi bật với những món ăn đậm vị Địa Trung Hải, sử dụng nhiều thảo mộc, cà chua, tỏi và đặc biệt là dầu olive. Những món đặc trưng có thể kể đến như Ratatouille (rau củ hầm), Tapenade (sốt ô liu) và các món cá tươi sống.

- Brittany: Là vùng ven biển phía Tây Bắc, Brittany nổi tiếng với các món hải sản tươi ngon như tôm, cua, hàu và bánh crêpe mỏng truyền thống. Vùng này cũng là nơi sản xuất rượu táo cidre nổi tiếng, thường được dùng kèm với crêpe tạo nên nét đặc trưng khó quên.

- Alsace: Nằm sát biên giới Đức, Alsace mang đậm ảnh hưởng ẩm thực Đức, với các món ăn như choucroute (dưa cải muối ăn kèm xúc xích), thịt nguội, bia và bánh tart đặc trưng vùng lạnh. Đây là sự giao thoa độc đáo giữa hai nền ẩm thực Pháp - Đức.

- Lyon: Được mệnh danh là “thủ đô ẩm thực” của nước Pháp, Lyon là cái nôi của ẩm thực truyền thống với các món như Saucisson (xúc xích khô), Quenelle (chả cá hoặc thịt viên) và rất nhiều nhà hàng kiểu bistro nổi tiếng. Đây là điểm đến không thể bỏ qua với các tín đồ ẩm thực.

- Paris: Là trung tâm văn hóa và sáng tạo, ẩm thực Paris là sự kết hợp hoàn hảo giữa truyền thống và hiện đại. Tại đây, bạn dễ dàng bắt gặp các món ăn tinh tế, được trình bày như tác phẩm nghệ thuật trong những nhà hàng đạt sao Michelin, song song với các quán ăn nhỏ phục vụ baguette, phô mai và pâté đậm chất Pháp.

2.4. Nước sốt - điểm nổi bật của ẩm thực Pháp

Một trong những điểm đặc sắc tạo nên dấu ấn riêng của ẩm thực Pháp chính là nghệ thuật làm nước sốt. Trong văn hóa ẩm thực phương Tây, đặc biệt là ở Pháp, nước sốt không đơn thuần là phần đi kèm, mà được xem là “linh hồn của món ăn”. Một món ăn dù có nguyên liệu đơn giản nhưng nếu được kết hợp với loại sốt phù hợp sẽ trở nên tinh tế và đầy chiều sâu hương vị.

Nước sốt được coi là linh hồn của món ăn (Ảnh: Sưu tầm)

Người Pháp đã phát triển cả một hệ thống sốt nền kinh điển, gọi là “mother sauces” (sốt mẹ), gồm: Béchamel, Velouté, Espagnole, Sauce Tomate và Hollandaise. Từ những loại sốt cơ bản này, các đầu bếp có thể biến tấu thành hàng trăm loại sốt đặc trưng trong ẩm thực Pháp, phù hợp với từng món thịt, cá, rau củ hay mì ống. Đặc biệt, kỹ năng làm nước sốt thường được coi là thước đo đẳng cấp của một đầu bếp Pháp. Khác với thói quen dùng nước chấm ở nhiều nền ẩm thực châu Á, nước sốt trong ẩm thực Pháp thường được rưới nhẹ lên món ăn hoặc làm lớp phủ cuối cùng, tạo sự hòa quyện cả về hình thức lẫn hương vị.

3. Các món ăn nổi tiếng của ẩm thực Pháp

3.1. Bouillabaisse - Súp hải sản kiểu Pháp

Có nguồn gốc từ thành phố cảng Marseille, Bouillabaisse là món súp hải sản truyền thống trong ẩm thực Pháp Địa Trung Hải. Nguyên liệu chính gồm nhiều loại cá, tôm, trai Địa Trung Hải được nấu trong nước dùng cà chua, nghệ tây, cam, thì là. Món ăn thường dùng kèm với bánh mì nướng và sốt mayonnaise tỏi gọi là rouille, tạo nên một hương vị đậm đà, phức hợp và vô cùng hấp dẫn.

Súp hải sản kiểu Pháp nằm trong danh sách các món ăn nhất định phải thử (Ảnh: Sưu tầm)

3.2. Coq au vin - Gà hầm rượu vang đỏ

Coq au Vin hay còn gọi là gà sốt vang đỏ, là một trong những món ăn trứ danh của vùng Burgundy. Món ăn sử dụng thịt gà ninh mềm trong rượu vang đỏ cùng tỏi, hành tím, nấm và thịt xông khói, tạo nên một loại nước sốt đậm đà, mềm mượt và quyến rũ. Đây là biểu tượng cho sự hòa quyện giữa rượu vang Pháp và nguyên liệu bản địa.

Gà hầm rượu vang đỏ (Ảnh: Sưu tầm)

3.3. Rượu vang và phô mai

Pháp là một trong những quốc gia sản xuất rượu vang lớn nhất thế giới, với nhiều vùng trồng nho danh tiếng như Bordeaux, Burgundy, Champagne hay Loire Valley. Mỗi vùng đều có đặc trưng riêng về hương vị, giống nho và cách ủ rượu, tạo nên sự đa dạng và chiều sâu cho rượu vang Pháp. Không đơn thuần là đồ uống đi kèm, rượu vang trong bữa ăn người Pháp còn đóng vai trò làm nổi bật hương vị món ăn, đặc biệt là khi kết hợp cùng phô mai.

Rượu vang nổi tiếng tại Pháp (Ảnh: Sưu tầm)

Phô mai Pháp cũng nổi tiếng không kém, với hơn 400 loại khác nhau từ phô mai mềm như Brie, Camembert đến các loại cứng và đậm mùi như Roquefort, Comté. Người Pháp thường dùng phô mai vào cuối bữa ăn hoặc kết hợp cùng bánh mì và rượu vang như một phần không thể thiếu trong những buổi tiệc hoặc bữa tối truyền thống.

Phô mai Pháp đa dạng các loại khác nhau (Ảnh: Sưu tầm)

3.3. Pâté Gan Ngỗng - Foie Gras

Foie Gras là món ăn cao cấp, đặc trưng trong ẩm thực Pháp truyền thống, thường xuất hiện trong các dịp lễ hay thực đơn nhà hàng hạng sang. Gan ngỗng được chế biến cẩn thận để giữ độ béo, mềm nhưng không ngấy, có thể ăn kèm bánh mì nướng, thịt nướng hoặc chế biến thành món áp chảo rưới sốt táo, lê hoặc mứt quả. Foie Gras không chỉ là món ăn mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực quý tộc của nước Pháp.

ẩm thực Pháp không thể bỏ qua Pate gan ngỗng (Ảnh: Sưu tầm)

3.4. Escargot - Ốc sên nướng bơ tỏi

Ốc sên (Escargot) là món ăn đặc sản nổi tiếng, thường được phục vụ trong các nhà hàng truyền thống Pháp. Món phổ biến nhất là ốc sên nướng bơ tỏi, có vị béo, thơm, mềm, thường được ăn kèm với bánh mì giòn. Đây là món khiến nhiều du khách tò mò và cũng là minh chứng cho sự sáng tạo không giới hạn của ẩm thực Pháp.

Ốc sên nướng bơ tỏi kiểu Pháp (Ảnh: Sưu tầm)

3.5. Salade Niçoise - Salad kiểu Nice

Có nguồn gốc từ thành phố Nice, Salade Niçoise là món salad nổi tiếng với sự kết hợp giữa cá ngừ, trứng luộc, khoai tây, đậu xanh, cà chua và sốt mù tạt. Món ăn mang hương vị thanh mát, dễ ăn, rất phổ biến trong bữa trưa hoặc dùng như món khai vị trong các bữa ăn truyền thống của người Pháp.

Salad kiểu Nice trong văn hóa ẩm thực Pháp (Ảnh: Sưu tầm)

3.6. Moules Marinières - Vẹm sốt rượu vang trắng

Trai là biểu tượng của các khu nghỉ mát ven biển của Pháp nhưng bạn cũng có thể thưởng thức chúng tại các quán bia ở thủ đô nước Pháp. Được chế biến từ những nguyên liệu đơn giản và ăn kèm với một lát bánh mì baguette giòn, trai là món khai vị hoặc món chính ngon miệng. Moules Marinieres có nước dùng kem gồm rượu vang trắng, tỏi, hẹ, húng tây, rau mùi tây, chanh và lá nguyệt quế. Thêm bơ để tạo độ sâu và khuyến khích sử dụng bánh mì để chấm nước sốt.

Vẹm sốt rựo vang trắng (Ảnh: Sưu tầm)

3.7. Soupe à I’oignon - Súp hành tây kiểu Pháp

Đây là món súp truyền thống với hành tây được xào caramel rồi nấu cùng nước dùng bò, thường được phục vụ với bánh mì nướng phủ phô mai Gruyère. Dù có nguồn gốc từ thời Trung cổ, phiên bản hiện nay của món ăn trở nên phổ biến vào thế kỷ 19 và vẫn giữ nguyên sự hấp dẫn cho đến ngày nay.

Súp hành tây trọn vị của ẩm thực Pháp (Ảnh: Sưu tầm)

3.8. Những món bánh ngọt nổi tiếng trong ẩm thực Pháp
 
3.8.1. Bánh Macaron

Macaron là món bánh được yêu thích không chỉ ở Pháp mà trên toàn thế giới. Được làm từ bột hạnh nhân, lòng trắng trứng và đường, bánh có lớp vỏ mịn, giòn nhẹ bên ngoài, dẻo mềm bên trong, kẹp phần nhân đa dạng như ganache, mứt, kem bơ.... Macaron được biết đến với nhiều màu sắc rực rỡ, hương vị phong phú (vani, socola, chanh, dâu, trà xanh...). Đây không chỉ là món tráng miệng, mà còn là biểu tượng của sự tinh tế, thanh lịch trong văn hóa bánh Pháp.

Bánh macaron nhiều màu sắc và hương vị (Ảnh: vnexpress)

3.8.2. Bánh Crépe

Bánh crepe là món ăn có thể dùng như bữa chính hoặc món tráng miệng, tùy thuộc vào cách kết hợp nguyên liệu. Bánh được làm từ bột mì, sữa và trứng, được tráng thành lớp mỏng trên chảo nóng. Có 2 loại bánh là là crepe ngọt và crepe mặn. Crepe ngọt thường được ăn kèm với sốt socola, kem tươi, mứt trái cây, chuối hay hạt dẻ. Crepe mặn lại phổ biến với nhân thịt nguội, phô mai, trứng, nấm… Ở vùng Brittany, crepe mặn được gọi là galette và dùng bột kiều mạch, tạo nên hương vị khác biệt hơn. Với sự linh hoạt và đơn giản, bánh crêpe đã vượt ra khỏi nước Pháp và trở thành món ăn đường phố phổ biến toàn cầu.

Bánh crepe hương vị Pháp (Ảnh: Sưu tầm)

3.8.3. Crème brûlée

Crème Brûlée là một trong những món tráng miệng đặc trưng và sang trọng nhất của ẩm thực Pháp. Món ăn có phần kem trứng mịn mượt được làm từ kem tươi, lòng đỏ trứng và vani, được nướng chậm cách thủy để đạt độ mềm mịn hoàn hảo. Sau khi làm lạnh, lớp đường trên bề mặt được rắc đều và đốt cháy (caramel hóa) bằng đèn khò để tạo thành lớp vỏ giòn tan màu hổ phách. Sự tương phản giữa lớp vỏ giòn và lớp kem mịn khiến thực khách mê đắm ngay từ thìa đầu tiên.

Bánh Crème Brûlée (Ảnh: Sưu tầm)

3.8.4. Bánh Tarte Tatin

Tarte Tatin là một phiên bản bánh tart trái cây đặc biệt của Pháp, ra đời từ một “tai nạn ngọt ngào” của hai chị em nhà Tatin vào cuối thế kỷ 19. Không giống tart thông thường, Tarte Tatin được làm bằng cách xếp táo dưới đáy khuôn, phủ đường và bơ để caramel hóa, sau đó đặt lớp bột lên trên rồi đem nướng. Khi hoàn thành, bánh được úp ngược lại, tạo nên lớp mặt bóng bẩy, thơm mùi bơ và táo chín vàng óng. Món bánh này vừa có vị ngọt, chua nhẹ và giòn thơm, thường ăn kèm với kem vani mát lạnh.

Bánh Tarte Tatin (Ảnh: Sưu tầm)

3.8.5. Île flottante

Île Flottante là món tráng miệng nhẹ nhàng, thanh tao, thường được phục vụ lạnh. Lòng trắng trứng được đánh bông như tuyết, nấu chín nhẹ bằng phương pháp poach (chần nước sôi nhẹ), tạo thành khối mềm nổi trên nước sốt custard vani mịn màng, vàng óng. Phía trên cùng thường rưới thêm một ít caramel hoặc hạnh nhân lát rang vàng. Tên gọi "hòn đảo nổi" không chỉ mô tả hình thức mà còn thể hiện vẻ mộng mơ, tinh tế đặc trưng của ẩm thực tráng miệng Pháp.

Bánh Île Flottante (Ảnh: Sưu tầm)

3.8.6. Bánh Soufflé

Soufflé là món bánh tráng miệng được xem như thử thách của nghệ thuật làm bánh Pháp. Tên gọi "soufflé" xuất phát từ động từ tiếng Pháp “souffler” nghĩa là “phồng lên” - đặc điểm nổi bật của món bánh này khi nướng. Phiên bản soufflé au fromage (soufflé phô mai) rất được yêu thích vì kết cấu xốp nhẹ, đậm đà, thơm béo nhưng không hề ngấy. Bánh được phục vụ ngay khi vừa nướng xong, nếu để lâu sẽ xẹp xuống nhanh chóng, mất đi vẻ ngoài hấp dẫn. Ngoài soufflé mặn, các biến thể ngọt như soufflé chocolate, chanh, vani cũng cực kỳ phổ biến.

Bánh Soufflé (Ảnh: Sưu tầm)

Trong số nhiều phiên bản phong phú của bánh soufflé, bánh phô mai được đông đảo thực khách say mê. Nhiều người cho rằng, bánh soufflé phô mai dễ làm hơn nhiều loại soufflé khác bởi trong thành phần của bánh có phô mai giúp bánh giữ được phần nào độ phồng.

3.9. Ảm thực Pháp không thể thiếu bánh mì

3.9.1. Bánh mì Baguette

Baguette là loại bánh mì Pháp nổi tiếng nhất, đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của người dân Pháp. Với chiều dài đặc trưng từ 55 - 65cm, lớp vỏ giòn tan màu vàng ruộm và phần ruột mềm, dai, thơm mùi bột mì lên men tự nhiên, Baguette không chỉ là một loại thực phẩm mà còn là một biểu tượng văn hóa.

Bánh mì Baguette (Ảnh: Sưu tầm)

Năm 2022, UNESCO đã công nhận Baguette là Di sản Văn hóa Phi vật thể của Nhân loại, đánh dấu sự trân trọng đối với nghề làm bánh thủ công truyền thống và lối sống gắn bó với bánh mì của người Pháp. Trung bình mỗi ngày, người Pháp tiêu thụ hơn 10 triệu ổ baguette, và món bánh này thường được ăn kèm với bơ, phô mai, mứt, hoặc để làm sandwich với thịt nguội, pate, trứng…

3.9.2. Bánh sừng bò Croissant

Bánh được làm từ bột mì, men, bơ và một chút đường, được cán và gấp lớp nhiều lần để tạo thành kết cấu xếp lớp (lamination) - đặc trưng không thể thiếu của Croissant. Khi nướng chín, lớp vỏ bánh phồng lên thành từng lớp mỏng vàng óng, giòn rụm bên ngoài, nhưng mềm và thơm bơ bên trong. Mỗi chiếc Croissant đúng chuẩn phải có mùi thơm béo nhẹ, không ngấy, cắn vào nghe “rộp” giòn nhẹ, rồi tan trong miệng như một tác phẩm nghệ thuật ăn được.

Bánh mì Croissant (Ảnh: Sưu tầm)

Người Pháp thường dùng Croissant cho bữa sáng, ăn kèm với cà phê sữa nóng (café au lait), hoặc kết hợp với phô mai, thịt nguội trong các phiên bản bánh mặn. Ngoài loại truyền thống, Croissant còn có biến thể với nhân chocolate (pain au chocolat), hạnh nhân, kem trứng...

4. Một vài quy tắc bàn ăn của người Pháp

Quy tắc bàn ăn của người Pháp (Ảnh: Sưu tầm)

4.1. Thứ tự món ăn trong bữa ăn Pháp

Bữa ăn truyền thống của người Pháp được chia thành nhiều phần rõ ràng và được phục vụ theo trình tự hợp lý:

- Khai vị (entrée): gồm các món nhẹ như súp, salad, pate hoặc phô mai nhẹ.

- Món chính (plat principal): thường là các món thịt đỏ, thịt trắng, hải sản ăn kèm rau củ hoặc tinh bột.

- Phô mai (fromage): một đĩa phô mai nhỏ có thể được dùng giữa món chính và món tráng miệng.

- Tráng miệng (dessert): thường là bánh ngọt, trái cây, hoặc kem.

Việc sắp xếp thứ tự món ăn phản ánh rõ sự chỉn chu và quy củ trong văn hóa bàn ăn Pháp.

4.2. Cách sử dụng dao, nĩa và rượu vang

Trong ẩm thực Pháp, dao và nĩa không chỉ là dụng cụ mà còn thể hiện sự lịch thiệp trên bàn ăn. Dao và nĩa luôn được sử dụng đúng tay: dao bên tay phải, nĩa bên tay trái. Người Pháp không đặt dao và nĩa xuống bàn giữa bữa ăn; thay vào đó, họ để nghiêng nhẹ trên đĩa khi tạm dừng. Sau khi ăn xong, dao và nĩa được đặt song song, nghiêng về phía bên phải đĩa như một dấu hiệu lịch sự cho thấy đã dùng bữa xong.

Đối với rượu vang, người Pháp thường phục vụ loại vang phù hợp với từng món ăn: vang trắng dùng cho hải sản, vang đỏ dùng cho thịt đỏ và vang ngọt nhẹ cho món tráng miệng. Khi nâng ly, chỉ nên cụng nhẹ (hoặc đơn giản là chạm mắt nhau) và nói “Santé!” (chúc sức khỏe). Cầm ly đúng cách cũng rất quan trọng, tay giữ ở chân ly để tránh làm ấm rượu.

4.3. Không khí và thói quen trong bữa ăn Pháp

Không gian bữa ăn của người Pháp thường nhẹ nhàng, lịch sự và đầy tính kết nối. Họ hạn chế nói chuyện điện thoại, không xem tivi khi ăn và ưu tiên trò chuyện trực tiếp với nhau. Khác với nhiều quốc gia có thói quen ăn nhanh, người Pháp rất coi trọng không khí và thời gian dùng bữa. Một bữa ăn Pháp có thể kéo dài hàng giờ, gồm nhiều món ăn từ khai vị, món chính đến tráng miệng, kèm theo rượu vang phù hợp. Đối với họ, ẩm thực không chỉ để ăn, mà còn để cảm nhận và kết nối, thể hiện phong cách sống tinh tế, sâu lắng.

Văn hóa trên bàn ăn của người Pháp (Ảnh: Sưu tầm)

5. Ảnh hưởng toàn cầu của ẩm thực Pháp

Không chỉ là niềm tự hào của người dân bản xứ, ẩm thực Pháp từ lâu đã vượt qua biên giới quốc gia để trở thành biểu tượng của ẩm thực cao cấp toàn cầu:

Nhắc đến ẩm thực Pháp, không thể không kể đến Le Cordon Bleu - một trong những trường dạy nấu ăn danh tiếng nhất toàn cầu. Với lịch sử hơn 125 năm, ngôi trường này là nơi đào tạo ra hàng chục nghìn đầu bếp chuyên nghiệp từ khắp nơi trên thế giới. Le Cordon Bleu không chỉ truyền dạy kỹ năng nấu nướng, mà còn truyền cảm hứng về nghệ thuật ẩm thực, tinh thần kỷ luật và sự sáng tạo - những giá trị cốt lõi làm nên tên tuổi ẩm thực Pháp.

Hệ thống nhà hàng Michelin - biểu tượng của đẳng cấp ẩm thực quốc tế có xuất phát điểm từ Pháp, và đến nay vẫn dành sự đánh giá rất cao cho các nhà hàng ẩm thực Pháp. Số lượng nhà hàng Pháp đạt sao Michelin luôn nằm trong top đầu, phản ánh sự công nhận của thế giới với chất lượng và nghệ thuật ẩm thực của đất nước này. Việc một đầu bếp Pháp sở hữu 1-3 sao Michelin được xem như “đỉnh cao sự nghiệp”, đồng thời cũng là bằng chứng rõ nét cho ảnh hưởng toàn cầu của ẩm thực Pháp.

Hệ thống các nhà hàng Michelin Pháp (Ảnh: Sưu tầm)

Nhiều khái niệm, kỹ thuật và chuẩn mực trong ẩm thực cao cấp hiện đại bắt nguồn hoặc lấy cảm hứng từ Pháp như kỹ thuật làm nước sốt, cách trình bày món ăn, thực đơn theo trình tự món (từ khai vị đến tráng miệng), cách chọn rượu vang kèm món ăn... Thậm chí, những nhà hàng ở các châu lục khác vẫn thường xuyên sử dụng tiếng Pháp trong menu để thể hiện sự sang trọng. Có thể nói, ẩm thực Pháp không chỉ là di sản, mà còn là chuẩn mực mà nhiều đầu bếp và thực khách trên thế giới hướng tới.

Các kỹ thuật nấu ăn được lấy cảm hứng từ Pháp (Ảnh: Sưu tầm)

Ẩm thực Pháp không chỉ đơn thuần là trải nghiệm ăn uống, đó là một cuộc hành trình khám phá hương vị, văn hóa và nghệ thuật. Mỗi món ăn là một tác phẩm được chăm chút tỉ mỉ, phản ánh bản sắc văn hóa và lịch sử phong phú của đất nước. Từ những món truyền thống đến những sáng tạo hiện đại, ẩm thực Pháp mang đến cho bạn những trải nghiệm đầy màu sắc và cảm xúc. Hãy một lần trải nghiệm để hiểu vì sao nước Pháp không chỉ khiến thế giới say mê bởi tháp Eiffel, mà còn bởi những hương vị quyến rũ trong từng món ăn. Đừng chỉ đọc về ẩm thực Pháp mà hãy cùng PYS Travel xách vali lên và trải nghiệm bằng cả vị giác và trái tim!

Theo: PYS Travel

Sunday, July 12, 2026

NHỮNG MÓN ĂN "CAY" ĐẶC TRƯNG CỦA ẨM THỰC TỨ XUYÊN

Khi nhắc đến ẩm thực Trung Quốc, ẩm thực Tứ Xuyên luôn nổi bật với khẩu vị “tê cay” độc đáo – vừa làm bừng vị giác vừa lưu luyến khó quên. Với sự kết hợp hài hòa giữa ớt khô, tiêu hoa và các loại gia vị lên men truyền thống, món ăn Tứ Xuyên không chỉ là bữa tiệc vị giác, mà còn là nét văn hóa được lưu giữ qua bao thế hệ.


Trong bài viết này, studyinchina.io sẽ dẫn bạn khám phá top những món cay nổi bật nhất của Tứ Xuyên!

Lẩu Tứ Xuyên (麻辣火锅)

Nếu phải chọn một món ăn đại diện cho ẩm thực Tứ Xuyên, lẩu tê cay chắc chắn là ứng cử viên hàng đầu. Không chỉ là món ăn đặc trưng Tứ Xuyên, món lẩu này chinh phục thực khách bởi vị cay nồng, đậm đà và hương thơm quyến rũ khó quên.

Xuất phát từ Trùng Khánh – vùng đất nổi tiếng với khẩu vị “ăn cay đến tận đáy lòng”, lẩu tê cay mang trong mình vị "ma la" đặc trưng: hoa tiêu gây tê đầu lưỡi, ớt khô lan tỏa hơi nóng đến tận tim gan. Chính sự kết hợp này đã đưa lẩu tê cay trở thành biểu tượng của món cay Tứ Xuyên giữa muôn vàn món ăn cay Trung Quốc.

Lẩu tê cay – Biểu tượng rực lửa của ẩm thực Tứ Xuyên

Mỗi nồi lẩu là một bản giao hưởng hương vị: tương đậu Douban, gừng, tỏi, thảo quả… hòa quyện tạo nên mùi thơm bùng nổ. Dầu mè, đậu phộng nghiền và nước tương trong nước chấm giúp cân bằng độ cay, tăng vị béo ngậy.

Lẩu Trùng Khánh đậm vị, dùng nồi hai ngăn. Lẩu Thành Đô thanh hơn, phù hợp với người mới bắt đầu. Dù phiên bản nào, món lẩu này cũng xứng đáng được thử một lần trong đời, để cảm nhận vị cay và trải nghiệm linh hồn rực lửa của vùng đất Tứ Xuyên.

Cá/Thịt luộc cay (水煮鱼/水煮肉片)

Trong thế giới ẩm thực Tứ Xuyên, nếu lẩu là bữa tiệc sum vầy thì cá luộc cay và thịt luộc cay lại là đại diện xuất sắc cho kỹ thuật “giả luộc”. Nước sôi, dầu nóng và ớt cháy hòa quyện tạo nên hương vị bùng nổ. Món ăn này ra đời tại Ngự Bắc, Trùng Khánh vào những năm 1980 và nhanh chóng trở thành một trong những món ăn đặc trưng Tứ Xuyên.

Vị cay của món ăn không đơn giản là bỏ nhiều ớt. Đó là sự kết hợp tinh tế giữa hoa tiêu tạo cảm giác tê đầu lưỡi và ớt khô cho độ cay nóng lan tỏa, được kích hoạt bằng lớp dầu sôi chan trực tiếp lên nguyên liệu. Mỗi phần ăn là một màn trình diễn của thính giác, thị giác và vị giác, từ âm thanh xèo xèo đến mùi thơm bốc lên ngào ngạt.

Cá luộc cay – Nghệ thuật “luộc trong lửa đỏ” từ Trùng Khánh

Giữa cái cay nồng, người ta vẫn cảm nhận được vị ngọt mềm của thịt và cá, vị thanh của lớp rau lót đáy và độ giòn từ topping. Đây là lý do vì sao món cay Tứ Xuyên này không chỉ hấp dẫn người Trung Quốc mà còn khiến thực khách toàn cầu muốn thử ít nhất một lần trong đời.

Đậu phụ Ma Bà (麻婆豆腐)

Là một trong những món ăn đặc trưng Tứ Xuyên, đậu phụ Ma Bà không chỉ mang đậm hương vị đặc trưng mà còn là biểu tượng văn hóa gắn liền với lịch sử vùng Thành Đô. Ra đời từ năm 1862, món ăn này được đặt theo tên bà chủ quán Trần Ma Bà – người đã sáng tạo nên công thức “đậu phụ cay tê” nổi tiếng toàn Trung Quốc.

Di sản cay tê trứ danh từ Tứ Xuyên

Điểm độc đáo của món ăn nằm ở sự kết hợp hài hòa giữa đậu phụ mềm mịn, thịt bò băm nhỏ và phần sốt “ma la”– vị cay từ ớt khô, vị tê từ hoa tiêu Hán Nguyên, hòa cùng tương đậu huyện Bì – “linh hồn” của ẩm thực Tứ Xuyên. Tất cả được chan lên bằng lớp dầu nóng, tạo nên sắc đỏ rực rỡ và hương thơm nồng nàn khó cưỡng.

Không đơn thuần là món cay Tứ Xuyên, đậu phụ Ma Bà còn là minh chứng cho triết lý ngũ vị – cay, tê, mặn, thơm và béo, kích thích mọi giác quan. Đó là lý do món ăn này đã vượt khỏi biên giới, trở thành đại diện tiêu biểu cho món ăn cay Trung Quốc mà ai cũng nên thử ít nhất một lần trong đời, để cảm nhận trọn vẹn tinh thần rực lửa của xứ Tứ Xuyên.

Phu Thê phế phiến (夫妻肺片)

Trong kho tàng ẩm thực Tứ Xuyên, Phu Thê phế phiến là một món ăn đặc trưng Tứ Xuyên mang đậm tính nhân văn, kỹ thuật chế biến tinh tế và hương vị cay tê cuốn hút.

Được sáng tạo vào những năm 1930 bởi một cặp vợ chồng đầu bếp ở Thành Đô, món ăn sử dụng nội tạng bò như phổi, gân, tim… vốn bị xem là “phế phẩm”. Nhưng qua tay nghề khéo léo, món ăn này lại trở thành món khai vị được ưa chuộng khắp Trung Quốc.

Điểm nhấn của món ăn là lớp dầu ớt đỏ làm từ giống ớt Nhị Kinh Điều kết hợp hoa tiêu, dầu mè, giấm đen và xì dầu, tạo nên vị cay tê kiểu Tứ Xuyên vừa nồng nàn, vừa hài hòa, không hề gắt. Mỗi miếng thịt thái mỏng, ngấm đều gia vị, mang lại trải nghiệm vị giác nhiều tầng – từ cay, tê đến thơm, chua, ngọt.

Món khai vị “gây nghiện” từ lòng trắc ẩn và tinh tế nghề bếp

Không chỉ ngon miệng, Phu Thê phế phiến còn thể hiện triết lý tiết kiệm, sáng tạo và sâu sắc của người Tứ Xuyên. Với hương vị độc đáo và câu chuyện đằng sau đầy cảm hứng, đây chính là món cay Tứ Xuyên bạn nên thử ít nhất một lần để hiểu vì sao món ăn này lại có thể vừa mãnh liệt, vừa tinh tế đến vậy.

Gà xào ớt cay (辣子鸡)

Là một trong những món ăn đặc trưng Tứ Xuyên, gà xào ớt cay gây ấn tượng mạnh bởi hình ảnh “tìm thịt trong ớt”, khi từng miếng gà giòn rụm như ẩn mình giữa biển ớt khô đỏ rực. Món ăn này có nguồn gốc từ vùng Ca Lạc Sơn (Trùng Khánh), nơi người dân sáng tạo ra cách chế biến giúp giữ được hương vị đậm đà mà vẫn phù hợp với khí hậu ẩm lạnh Tây Nam Trung Quốc.

Trải nghiệm vị giác bùng nổ của Tứ Xuyên

Cái cay của món ăn không đến từ vị nồng gắt, mà là sự hòa quyện giữa ớt khô Nhị Kinh Điều và hoa tiêu Hán Nguyên – tạo nên vị “ma la” đặc trưng: cay lan tỏa và tê nhẹ nơi đầu lưỡi, vừa bùng nổ vừa dễ nghiện. Gà được chiên hai lần để giữ độ giòn bên ngoài, mềm ngọt bên trong, sau đó xào nhanh tay với tỏi, gừng và lượng ớt nhiều gấp 3–5 lần thịt.

Không chỉ là món cay Tứ Xuyên, gà xào ớt cay còn là bản giao hưởng hương – sắc – vị đậm chất Trùng Khánh: mạnh mẽ, trực tính và đầy cảm xúc. Một lần thử là đủ để bạn hiểu vì sao đây là món ăn cay Trung Quốc được yêu thích trên khắp thế giới.

Mạo Thái – Lẩu một người Tứ Xuyên (冒菜)

Trong kho tàng ẩm thực Tứ Xuyên, nếu lẩu là bữa tiệc sum vầy thì mạo thái chính là phiên bản “lẩu một người” đầy tiện lợi và đậm đà. Xuất phát từ Thành Đô – thủ phủ Tứ Xuyên, mạo thái kết hợp tinh thần lẩu truyền thống với cách phục vụ hiện đại, cho phép mỗi người tự chọn nguyên liệu yêu thích và thưởng thức một tô lẩu cay nóng chỉ của riêng mình.

Lẩu một người, vị cay đậm chất Tứ Xuyên

Linh hồn của mạo thái nằm ở phần nước dùng cay tê trứ danh, nấu từ xương hầm đậm vị, kết hợp hơn 20 loại gia vị đặc trưng như tương đậu huyện Bì, hoa tiêu Hán Nguyên, hồi, quế, đinh hương… tạo nên hương thơm phức hợp, vị cay tê lan tỏa nhưng không gắt. Đây chính là biểu hiện sống động của vị "ma la" trong các món cay Tứ Xuyên.

Với khả năng “cá nhân hóa” món ăn, mạo thái trở thành lựa chọn lý tưởng cho người bận rộn muốn trải nghiệm món ăn cay Trung Quốc mà không cần đợi đông người. Một lần ăn, bạn sẽ hiểu vì sao chỉ một tô lẩu nhỏ cũng đủ gói trọn linh hồn mạnh mẽ, sâu sắc của ẩm thực Tứ Xuyên thời hiện đại.

Mì lạnh vị Tứ Xuyên (川味凉面)

Giữa mùa hè oi ả, người dân Thành Đô không thể thiếu một món ăn tưởng chừng đơn giản nhưng gây “nghiện” lạ thường: mì lạnh vị Tứ Xuyên. Khác với các món ăn cay Trung Quốc thường được phục vụ nóng hổi, món mì này lại ăn nguội hoàn toàn, mang đến cảm giác mát lạnh, sảng khoái. Tuy nhiên, “nhiệt” của ẩm thực Tứ Xuyên vẫn hiện diện trong từng sợi mì nhờ nước sốt cay – tê – chua – ngọt đầy kích thích.

Mì lạnh Tứ Xuyên – Cay mát hòa quyện, đậm chất mùa hè Thành Đô

Điểm nhấn của món ăn nằm ở lớp sốt đậm vị: dầu ớt đỏ từ ớt khô Nhị Kinh Điều, nước tương đặc chế từ thảo mộc truyền thống, kết hợp giấm gạo, tương mè, lạc rang, tỏi băm... tạo nên sự cân bằng hoàn hảo giữa các vị – thứ mà người Tứ Xuyên gọi là “tứ vị điều hòa”.

Là món ăn đặc trưng Tứ Xuyên, mì lạnh không chỉ giúp giải nhiệt mà còn thể hiện sự tinh tế trong phối vị và tính linh hoạt vùng miền. Chỉ cần ăn một bát, bạn sẽ cảm nhận được cả tinh thần mùa hè và chiều sâu văn hóa của món cay Tứ Xuyên – cay mà không gắt, mộc mạc mà chẳng tầm thường.

Mao huyết vượng (毛血旺)

Trong bản đồ ẩm thực Tứ Xuyên, mao huyết vượng là một trong những món cay Tứ Xuyên đậm chất “giang hồ”: mạnh mẽ, nóng hổi, bùng vị như chính con người vùng Trùng Khánh. Món ăn này nổi bật bởi cái tên lạ tai, cách trình bày bắt mắt và hương vị cay tê bừng tỉnh mọi giác quan.

Ra đời từ những năm 1980 tại Sa Bình Bá – nơi tụ hội dân lao động và lái buôn, máu vị cay ban đầu là món ăn bình dân, được nấu từ huyết vịt và các nguyên liệu nội tạng “rẻ mà chắc bụng”. Về sau, nhờ hương vị độc đáo, món ăn đã bước ra khỏi góc phố nhỏ để trở thành món ăn đặc trưng Tứ Xuyên, có mặt trong thực đơn của nhiều nhà hàng lớn.

Món “giang hồ” cay tê đậm chất Trùng Khánh

Điểm đặc sắc nằm ở phần nước dùng đỏ rực nấu từ tương đậu huyện Bì, ớt khô Nhị Kinh Điều và hoa tiêu Hán Nguyên, tạo nên vị cay tê đặc trưng của món ăn cay Trung Quốc. Huyết vịt mềm mịn, lòng mề giòn sật, rau xanh tươi mát. Tất cả hòa quyện thành một bữa tiệc vị giác khó quên.

Mao huyết vượng không dành cho người yếu tim. Nhưng với những ai mê khám phá, đây chắc chắn là món ăn bạn nên thử một lần để cảm nhận trọn vẹn tinh thần phóng khoáng, hoang dã và đậm đà của ẩm thực Trùng Khánh.

Dòng món ăn từ ớt ngâm Tứ Xuyên (泡椒系列)

Khi nhắc đến món cay Tứ Xuyên, người ta thường liên tưởng ngay đến vị cay bỏng rát của ớt khô và hoa tiêu. Nhưng giữa thế giới “hỏa diệm sơn” ấy, vẫn có một hương vị nhẹ nhàng, tinh tế: cay chua thanh mát đến từ ớt ngâm – nguyên liệu đã tạo nên cả một dòng món ăn đặc trưng Tứ Xuyên được yêu thích khắp Trung Quốc.

Ớt ngâm được lên men từ ớt tươi, rượu gạo, tỏi, gừng và muối biển, sau 7–20 ngày cho ra thành phẩm giòn, thơm, cay nhẹ và chua dịu. Nhờ đặc tính này, các món như ếch xào ớt ngâm, cá hấp, lòng gà xào hay đậu phụ om ớt ngâm không chỉ dễ ăn mà còn mát ruột, phù hợp cả trong những ngày oi ả.

Cay nhẹ, chua thanh, lên men chuẩn vị

So với các món ăn cay Trung Quốc khác, dòng món từ ớt ngâm mang lại trải nghiệm “giải nhiệt cay” độc đáo: vẫn giữ tinh thần bùng vị của ẩm thực Tứ Xuyên, nhưng theo cách thanh hơn, nhẹ nhàng hơn – rất hợp khẩu vị của người mới bắt đầu.

Một lần thử món ớt ngâm, bạn sẽ hiểu rằng Tứ Xuyên không chỉ có “cay xé lưỡi”, mà còn có cả sự tinh tế trong từng giọt vị chua cay lên men truyền thống.

Thỏ cay ăn nguội Tự Cống (自贡冷吃兔)

Giữa kho tàng món cay Tứ Xuyên, thỏ ăn nguội Tự Cống nổi bật bởi cái tên độc đáo và cách thưởng thức có một không hai: món ăn chế biến nóng nhưng lại ăn lạnh. Đây là đặc sản tiêu biểu của ẩm thực Diêm Bang – trường phái nấu ăn đậm đà, cay tê, bắt nguồn từ vùng đất muối Tự Cống – nổi tiếng với kỹ nghệ khai thác muối hàng nghìn năm trước.

Khác với thỏ om hay thỏ lẩu, thịt thỏ trong món này được xào trong nhiều dầu cùng ớt Tự Cống cay nồng, hoa tiêu tê dại và tương đậu lên men. Sau đó, để nguội và bảo quản lạnh. Càng để lâu, thịt càng săn chắc, đậm vị, cay thấm tận chân răng.

Thỏ ăn nguội Tự Cống – Món cay “lạ miệng” bậc nhất Tứ Xuyên

Thỏ cay ăn nguội không chỉ là món ăn đặc trưng Tứ Xuyên, mà còn là “snack thịt cay” chuẩn vị: tiện lợi, ăn liền, cay mà không gắt, mặn mà mà không ngấy. Chính sự kết hợp giữa vị cay – tê – mặn hài hòa và kết cấu giòn sần sật đã giúp món ăn này trở thành sản phẩm đóng gói được yêu thích, thậm chí xuất khẩu sang nhiều nước châu Á.

Nếu muốn khám phá một món ăn cay Trung Quốc độc đáo, “lạ mà gây nghiện”, thỏ cay ăn nguội Tự Cống là lựa chọn không thể bỏ qua. Một lần thử, bạn sẽ hiểu thế nào là “lạnh mà vẫn bừng vị”.

Ẩm thực Tứ Xuyên không chỉ đơn thuần là những món ăn cay, mà còn là bản giao hưởng vị giác phản ánh văn hóa sống động, phóng khoáng và đầy cảm xúc của người bản địa.

Nếu bạn là người yêu thích những trải nghiệm mạnh mẽ trong ẩm thực, đừng bỏ lỡ cơ hội thưởng thức các món cay đặc trưng tại Tứ Xuyên – hành trình vừa “bốc lửa” vừa đậm đà bản sắc văn hóa phương Đông. Và biết đâu, giữa một nồi lẩu cay đỏ rực, bạn lại tìm thấy hương vị khiến mình lưu luyến mãi không quên.

Theo: studyinchina

PHÁP SƯ HOẰNG NHẤT: " NGƯỜI CHẾT VÌ TỨC GIẬN, HOA CHẾT VÌ THIẾU NƯỚC, MỌI BỆNH TẬT ĐỀU LIÊN QUAN ĐẾN CẢM XÚC"

Pháp sư Hoằng Nhất từng nói: “Người chết vì tức giận, hoa chết vì thiếu nước. Bệnh gì nặng đều liên quan đến tình cảm. Suy sụp tinh thần lâu dài chắc chắn sẽ dẫn đến bệnh nặng. Giữ gìn sức khỏe không chỉ là ăn gì, uống gì, mà là giữ được cảm xúc bình ổn trong cuộc sống”.


Trong cuộc sống, có một sức khỏe tốt là may mắn lớn nhất của đời người. Để theo đuổi sức khỏe và tuổi thọ, ngày càng có nhiều người chú ý đến việc giữ gìn sức khỏe. Tuy nhiên, nhiều người có thể không nhận ra rằng cách tốt nhất để duy trì sức khỏe không chỉ là ăn uống hợp lý và sinh hoạt hàng ngày mà quan trọng hơn là nuôi dưỡng tâm hồn.

Như Vương Dương Minh từng nói: “Hoàn cảnh càng khó khăn thì việc tu tâm càng quan trọng hơn”. Trên con đường đời sẽ luôn có thể gặp khó khăn ở mỗi bước đi. Cuộc đời sẽ cho bạn cả viên kẹo ngọt và trái đắng. Những người có tâm lý căng thẳng thường cáu kỉnh, khó bình tĩnh; trong khi những người có tâm lý ôn hòa lại có thể bám sát ý định ban đầu và có một kết thúc tốt đẹp.

Nếu bạn nuôi dưỡng một tính khí tốt, bạn sẽ nhận được nhiều may mắn trong cuộc sống. Những người có phúc báo sây dày thường có ba đặc tính: không quan tâm, không phàn nàn và không tức giận.

Trong cuộc sống, người hào phóng thì thắng, kẻ tính toán thì thua. Đối với người có lòng dạ hẹp hòi, việc dù nhỏ đến đâu cũng sẽ được phóng đại thành việc lớn; đối với người có tấm lòng rộng mở, việc dù lớn đến đâu cũng sẽ thu lại thành việc nhỏ. Mọi việc trên đời đều phức tạp, nếu bạn quá quan tâm đến chúng, những điều nhỏ nhặt cũng có thể làm tổn thương bạn; nếu bạn buông bỏ, bạn sẽ không có gì phải sợ hãi trước những thăng trầm.

Đối với những người không quan tâm đến bạn thì cũng không cần phải đến gần họ, đối với những việc liên quan đến bạn, hãy làm bất cứ điều gì bạn muốn; đối với những việc không liên quan đến bạn, hãy làm theo hoàn cảnh. Đừng tranh cãi với những người quan trọng về những điều không quan trọng, và đừng tranh cãi với những người không quan trọng về những điều quan trọng.

Người khác trách bạn không có tham vọng, nhưng người đổ lỗi cho người khác là người có tâm hồn kém cỏi. Cuộc sống giống như bơi trong biển đau khổ. Mở miệng phàn nàn sẽ chỉ khiến bạn nghẹt thở. Chỉ khi im lặng và tiến về phía trước, bạn mới có cơ hội đến được thành công.

Khi đối mặt với điều gì đó bạn không thích, hãy cố gắng thay đổi thái độ của bạn. Thay đổi suy nghĩ là thay đổi thế giới, thay đổi thái độ là thay đổi cuộc đời bạn. Hạnh phúc hay bất hạnh của cuộc đời phụ thuộc hoàn toàn vào tâm lý của chính bạn. Phàn nàn về tình hình hiện tại là điều đương nhiên, nhưng giải quyết vấn đề mới là điều quan trọng. Thay vì phàn nàn về bóng tối phía trước, hãy cầm lấy chiếc đèn lồng và tiến về tương lai. 

Thay vì phàn nàn, hãy dũng cảm tiến về phía trước (nguồn: tienthanh.edu)

Khi một ý nghĩ sân hận khởi lên, hàng triệu cánh cửa sẽ mở ra. Giận dữ cũng giống như tự mình uống thuốc độc mà mong người khác đau khổ. Tất cả các bệnh đều phát sinh từ khí, và nhiều bệnh tật đều do khí gây ra.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, tức giận trong 10 phút tương đương với việc thức khuya 5 tiếng đồng hồ về mặt gây tổn hại cho cơ thể. Trong cuộc sống, ngoại trừ một cơ thể khỏe mạnh và những cảm xúc vui vẻ, không có gì khác thực sự thuộc về bạn. Vì thế, hãy bớt vướng mắc với người xấu, việc xấu, và bớt quan tâm đến những chuyện vụn vặt. Không có điều gì đáng lo ngại. Sự tức giận không phục vụ mục đích nào khác ngoài việc làm tổn thương cơ thể bạn.

Nhà văn Dương Giáng từng nói: “Khi người ta nóng nảy, phúc lành sẽ rời đi”. Nếu bạn đúng, bạn không cần phải tức giận; nếu bạn sai, bạn không có quyền tức giận. Người ngốc nghếch sẽ tức giận khi gặp vấn đề, nhưng người trí tuệ có thể giải quyết chúng một cách bình tĩnh. Không có vấn đề nào không thể giải quyết được, hãy sống cuộc sống của bạn với một cái nhìn rõ ràng và buông bỏ một cách tự do. Không tức giận có nghĩa là tử tế với người khác cũng như tử tế với chính mình.

Một y học gia thời nhà Minh đã nói: “Dễ dàng chấp nhận sự việc đến và an tâm sau khi mọi chuyện trôi qua có thể kéo dài tuổi thọ”. Chỉ bằng cách thư giãn khi khó khăn, bình tĩnh khi hỗn loạn và không quan tâm, phàn nàn hay tức giận, chúng ta mới có thể ổn định cho đến hết cuộc đời.

Pháp sư Hoằng Nhất đã nói: “Tâm bất cẩn thì khắp nơi than phiền; tâm thư thái thì luôn là mùa xuân. Tâm rộng hơn một tấc, đường rộng thêm một bước; nếu buông bỏ tất cả thì tư tưởng sẽ thanh thản”.

Hãy luôn nhớ rằng, cuộc sống của một người liên quan mật thiết đến tinh thần. Nếu bạn có thái độ tốt thì mọi việc sẽ diễn ra tốt đẹp và an nhiên.

Thùy Dung biên tập
Nguồn: sohu

CHỦ NHẬT NÀY TRẪM NHỚ ÁI KHANH KHÔNG? - NHẤT TUẤN


Chủ nhật này trẫm 
nhớ ái khanh không?

Chỉ tại anh, nên hôm qua về trễ
Cứ “phim hay, tài tử trứ danh” hoài
Anh quảng cáo và tô mầu giỏi thế
Hỏi ai còn đành khất hẹn ngày mai

Chỉ tại anh nên trời thu đổi gió
Mimosa phủ kín mặt đường khuya
Vương đầy tóc em bắt đền anh đó
Gỡ dùm đi đứng cười mãi ô kìa

Chỉ tại anh nên hôm nay dậy muộn
Sáng thứ hai bỏ mất một giờ đầu
Bốn “con sin” (cô giáo già ác gớm
Còn bắt em chép phạt mấy trăm câu!)

Ngày thứ tám, em vào ngồi chép phạt
Mấy trăm câu mà viết mãi không xong
Ông giám thị cầm giấy xem chỉ thấy
Chúa nhật này trẫm nhớ ái khanh không?

Chúa nhật này anh có nhớ em không?
Chúa nhật này trẫm nhớ ái khanh không?

Nhất Tuấn

Bài thơ này đã được nhạc sĩ Trần Thiện Thanh phổ nhạc thành bài hát cùng tên.

Nhà thơ Nhất Tuấn (1935 - 2021)

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Nhất Tuấn tên thật là Phạm Hậu, sinh trưởng tại Nam Định, quê ngoại và quê nội ở Ninh Bình, di cư vào Nam năm 1954. Ông gia nhập trường Võ bị quốc gia Đà Lạt năm 1955, khoá XII. Rồi từ 1966, ông từng làm Quản đốc Đài phát thanh, Giám đốc Nha nghiên cứu kế hoạch Bộ thông tin, Giám đốc Nha vô tuyến truyền thanh và Tổng giám đốc Việt Nam thông tấn xã v.v… Sau ông định cư ở Seattle, Hoa Kỳ. Ông được biết đến nhiều qua những tập thơ “Truyện chúng mình” (xuất bản trong khoảng từ 1959-1964) và những tập truyện “Đời lính” (1965). Trên 50 bài thơ trong “Truyện chúng mình” đã được phổ nhạc bởi nhiều nhạc sĩ trong khoảng từ 1959-2008.

Nguồn: Thi Viện