Friday, July 10, 2026

ĐỒNG TIỀN ĐẪM MÁU TỪ MA TÚY MỸ LATIN - KỲ 2: BĂNG MA TÚY LỚN NHẤT COLUMBIA

Phải mất sáu năm truy lùng với 3.000 binh sĩ và cảnh sát, Colombia mới tóm được trùm ma túy Dairo Antonio Úsuga (biệt danh Otoniel).

Trùm ma túy Dairo Antonio Úsuga (biệt danh Otoniel) bị bắt ngày 23-10-2021 - Ảnh: infobae.com

Dairo Antonio Úsuga là thủ lĩnh Băng vùng Vịnh (Clan del Golfo) chỉ huy mạng lưới khổng lồ vận chuyển ma túy từ Colombia sang Mỹ và nhiều quốc gia Trung Mỹ.

Chiến dịch Osiris bắt sống trùm ma túy Otoniel

Otoniel không phải mục tiêu dễ dàng. Hắn đã có 122 lệnh bắt giữ, 7 lệnh tạm giam và 6 bản án với hơn 40 năm tù. Hồ sơ tội phạm hắn dày cộm gồm giết người, tuyển mộ trẻ vị thành niên trái phép, khủng bố, tàng trữ vũ khí trái phép, buôn người và cưỡng bức di dân. Hắn bị 2 lệnh dẫn độ từ Mỹ vì tội buôn ma túy.

Đầu tháng 2-2015, Colombia đã mở chiến dịch săn lùng Agamemnon, sau đó tiếp tục chiến dịch Agamemnon II từ tháng 6-2017 nhằm trấn áp các trung tâm đầu não của Băng vùng Vịnh. Nhiều đàn em thân tín của Otoniel bị tiêu diệt hoặc bị bắt giữ nhưng hắn vẫn bặt tăm.

Đầu năm 2021, theo chỉ thị tổng thống và bộ trưởng quốc phòng, một chiến lược mới được xây dựng chú trọng nắm rõ mạng lưới bảo vệ an ninh cho Otoniel. Chiến dịch Osiris bắt đầu.

Nhờ Mỹ và Anh hỗ trợ, hơn 50 chuyên gia tình báo tín hiệu đã xác định được hoạt động của Otoniel trong dãy núi Paramillo giữa tỉnh Antioquia và Córdoba. 150 sĩ quan tình báo có quân đội yểm trợ được triển khai đến.

Sau hơn tháng theo dõi, các đầu mối báo cáo Otoniel di chuyển liên tục. Hắn sẵn sàng ngủ dưới mưa, không đến gần các khu dân cư và lúc nào cũng có 8 vòng bảo vệ trong phạm vi từ 1 - 3km. Hắn chỉ sử dụng người đưa tin chứ không điện thoại di động. Tướng tư lệnh cảnh sát Jorge Vargas giải thích trên trang web báo chí điều tra VerdadAbierta (Colombia): "Otoniel không bao giờ ở nhà. Hắn bạ đâu ngủ đó. Thức ăn ưa thích của hắn là thú rừng...".

Tám giờ tối 15-10-2021, thiếu tướng Tổng tư lệnh quân đội Luis Fernando Navarro hội ý các sĩ quan tình báo quân đội và cảnh sát quyết định đột kích vì đã tìm ra cách phá hàng rào bảo vệ cuối cùng của Otoniel.

Hơn 500 lính đặc nhiệm và thủy quân lục chiến đến thị trấn Necoclí vùng Urabá để phong tỏa đường sông. Biệt kích khóa chặt các vị trí chiến lược ngăn chặn Otoniel thoát thân. Không quân yểm trợ các phương tiện tình báo và 22 máy bay trực thăng. Các binh sĩ được điều động từ nhiều địa phương nhằm giữ bí mật. Tổng thống Iván Duque Márquez nhận định: "Đây là cuộc đột kích rừng rậm lớn nhất lịch sử quân sự Colombia".

Cuối cùng, ngày 23-10-2021, Otoniel đã bị bắt sống trên đồi Yokí, địa bàn quen thuộc của hắn không chỉ vì hắn xuất thân ở đây mà hắn còn lăn lộn địa bàn này hơn 30 năm hoạt động tội phạm. Colombia khẳng định sự kiện Otoniel bị bắt đánh dấu quá trình tan rã của Băng vùng Vịnh.

Tuy nhiên, thực tế lại khác. Sau khi Otoniel bị dẫn độ sang Mỹ và bị kết án 45 năm tù, Jobanis de Jesús Ávila Villadiego (biệt danh Chiquito Malo) lên nắm quyền Băng vùng Vịnh. Hắn quê vùng Urabá, ban đầu tham gia tổ chức bán quân sự Lực lượng tự vệ thống nhất Colombia (AUC), sau đó đầu quân Băng vùng Vịnh sau khi AUC giải thể tháng 11-2004. Nhờ kinh nghiệm và kiến thức sâu khu vực Urabá, hắn nhanh chóng nắm quyền chỉ huy vùng này. Sau vài lần thoát chết vì bị đột kích, hắn sống hết sức kín đáo.

Các tay súng Băng vùng Vịnh tự xưng Lực lượng tự vệ Gaitanista Colombia (AGC) - Ảnh: AGC

3 năm tăng quân lên gần 10.000 người

Theo tạp chí khoa học Redalyc, Băng vùng Vịnh có nhiều tên gọi, ban đầu dùng tên Úsuga (họ của tên đại ca), kế đến lấy tên Los Urabeños (tên vùng Urabá) rồi tự xưng là Lực lượng tự vệ Gaitanista Colombia (khoác vỏ bọc tôn vinh nhà chính trị cải cách Jorge Eliécer Gaitán bị ám sát năm 1948). Tuy nhiên, Chính phủ Colombia gọi băng này là Băng vùng Vịnh để tránh kỳ thị vùng Urabá, những người mang họ Úsuga và di sản nhà chính trị Gaitán.

Băng vùng Vịnh ra đời năm 2006 quy tụ các tay súng cũ không muốn cải tà quy chánh sau khi AUC giải thể. Ở Colombia, Băng vùng Vịnh nổi bật nhờ tốc độ bành trướng rất nhanh. Chỉ từ năm 2022 - 2025, quân số đã tăng 140%, từ 4.099 người lên 9.840 người. Trong số đó 2/3 là mạng lưới hỗ trợ và chỉ 1/3 (khoảng 3.300 người) là tay súng trực tiếp hoạt động. Băng vùng Vịnh chủ yếu dựa vào bọn "canh chèo" (canh gác) giữ vai trò cung cấp thông tin của cảnh sát và hành vi người dân.

Băng này từ hiện diện ở 145 đô thị thuộc 13 tỉnh năm 2022, đến năm 2025 đã tăng lên 296 đô thị thuộc 17 tỉnh. Theo báo El Observador (Uruguay), Băng vùng Vịnh kiếm được khoảng 1,5 triệu USD mỗi tháng. Chỉ huy tiền tuyến nhận lương tháng khoảng 4.500 USD. Các "chiến binh" hay bọn "canh chèo" nhận 400 USD/tháng.

Giữa tháng 10-2018, Bộ Tư pháp Mỹ đã liệt kê Băng vùng Vịnh vào danh sách "các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia đe dọa hàng đầu".

Trung tuần tháng 12-2025, Bộ Ngoại giao Mỹ đã chính thức chỉ định băng này là tổ chức khủng bố nước ngoài (FTO) và tổ chức khủng bố quốc tế được chỉ định đặc biệt (SDGT). Trùm ma túy Chiquito Malo bị truy nã gắt gao nhất Colombia với tiền treo thưởng 5 tỉ peso Colombia (hơn 1 triệu USD).

Sau khi ông Gustavo Petro nhậm chức tổng thống tháng 8-2022, đã tìm cách thiết lập đối thoại với các nhóm vũ trang, các tổ chức tội phạm và băng đảng ma túy. Trùm ma túy Chiquito Malo bày tỏ mong muốn sẵn sàng tham gia đàm phán trong khuôn khổ sáng kiến Hòa bình toàn diện.

Ngày 5-12-2025, Chính phủ Colombia và đại diện Băng vùng Vịnh ký "Cam kết hòa bình" tại Doha (Qatar). Trong tuyên bố chung, bốn quốc gia bảo trợ gồm Qatar, Na Uy, Tây Ban Nha và Thụy Sĩ khẳng định đây là "bước tiến tới giải giáp Băng vùng Vịnh tự xưng và xây dựng hòa bình".

Theo thỏa thuận, thành viên Băng vùng Vịnh sẽ được đưa vào các khu tạm trú để chuẩn bị giải ngũ và chuyển cuộc sống dân sự. Lệnh bắt giữ đối với các thủ lĩnh Băng vùng Vịnh đã được đình chỉ từ tháng 12-2025. Dù vậy, Băng vùng Vịnh có sẵn sàng giải giáp hoàn toàn hay không vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ!

Trùm ma túy Chiquito Malo và các tay súng Băng vùng Vịnh - Ảnh: Cảnh sát Colombia

Băng vùng Vịnh hoạt động như công ty với nhiều bộ phận riêng làm nhiệm vụ tạo thu nhập. Chúng xem mua bán ma túy là nguồn thu chính nhưng đa dạng hóa nguồn thu bằng nhiều hình thức khác như tống tiền, buôn người di cư, buôn hàng lậu, mại dâm, khai thác mỏ trái phép và giành các hợp đồng dịch vụ công.

Băng này đã tiến hành "Kế hoạch súng lục" (Plan Pistola) sẵn sàng trả tiền từ 2.300 - 3.500 USD cho bọn sát thủ giết thuê sát hại cảnh sát và binh sĩ. Theo trang web điều tra Insight Crime (Mỹ), băng này còn bắt tay với nhiều băng mafia lớn ở châu Âu như Ndrangheta và các băng mafia vùng Balkan.
-----------------------

Trong vòng 10 năm, băng Tren de Aragua ở Venezuela trở thành mối đe dọa đối với 12 quốc gia châu Mỹ. Đây là tổ chức tội phạm gây rối loạn nhất ở khu vực Mỹ Latin hiện nay.

>> Kỳ tới: Băng Tren de Aragua: nộp tiền hay là chết!

Hoàng Duy Long / Tuoitre

5 HÀNH ĐỘNG TÀN BẠO NHẤT MÀ ĐẾ QUỐC ANH TỪNG THỰC HIỆN

Một cuộc thăm dò ý kiến mới đây của YouGov cho thấy dư luận Anh nhìn chung rất tự hào về Đế quốc Anh cũng như lịch sử chinh phục thuộc địa của đế quốc.


Theo YouGov, 44% người được hỏi tự hào về lịch sử chủ nghĩa thực dân của Anh. Chỉ có 21% cảm thấy hối tiếc vì những gì đã xảy ra, và 23% còn lại không có ý kiến gì. 43% đánh giá tốt về Đế quốc Anh, 19% phản bác, và 25% không đưa ra ý kiến gì.

Vào thời kỳ đỉnh cao năm 1922, Đế quốc Anh quản lý 1/5 dân số thế giới và sở hữu 1/4 diện tích đất toàn cầu.

Mặc dù những người ủng hộ nói rằng Đế quốc đã mang lại sự phát triển kinh tế tới những vùng đất thuộc quyền kiểm soát, nhưng các nhà phê bình lại lên án những vụ thảm sát, nạn đói và các trại tập trung do Đế quốc Anh dựng nên.

1. Các trại tập trung người Boer

Trong Chiến tranh Boer lần thứ hai (1899-1902), người Anh đã bắt giữ khoảng một phần sáu dân số người Boer (người Phi gốc Hà Lan) – đa phần là phụ nữ và trẻ em – rồi nhốt họ vào các trại tập trung lúc nào cũng đông đúc, thường xuyên xảy ra dịch bệnh, và luôn thiếu thức ăn.

Người châu Phi có vũ trang trong chiến tranh Boer lần thứ hai. (Nguồn: independent.co.uk)

Trong số 107.000 người Boer bị đưa vào các trại tập trung, 27.927 người đã chết, cùng với một số lượng chưa rõ người châu Phi.

2. Cuộc thảm sát Amritsar

Khi những người đấu tranh vì hòa bình chống lại lệnh của chính phủ và biểu tình chống lại sự cai trị thuộc địa của Anh ở Amritsar, Ấn Độ ngày 13/4/1919, họ đã bị dồn lại sau những bức tường của Vườn Jallianwala và bị các binh lính Gurkha xả súng.

Một bức tranh mô tả vụ tảm sát Amritsar. (Nguồn: independent.co.uk)

Những tay súng này, dưới sự chỉ huy của Thiếu tướng Reginald Dyer, đã bắn tới khi không còn một viên đạn, giết chết từ 379 đến 1.000 người biểu tình và khiến 1.100 người khác bị thương chỉ trong 10 phút.

Thiếu tướng Dyer sau đó được dư luận Anh ca tụng như một người anh hùng, và nhận được từ công chúng 26.000 bảng Anh tiền quyên góp như một lời cảm ơn.

3. Chia cắt Ấn Độ

Năm 1947, trong một bữa trưa, luật sư Cyril Radcliffe được giao nhiệm vụ thiết lập biên giới giữa Ấn Độ và Pakistan vừa mới thành lập.

Sau khi Cyril Radcliffe chia tiểu lục địa dọc theo các biên giới tôn giáo, xóa bỏ gốc rễ của hơn 10 triệu người, người theo đạo Hindu ở Pakistan và người theo đạo Hồi ở Ấn Độ đã buộc phải rời bỏ nhà cửa khi tình hình nhanh chóng phát triển thành xung đột bạo lực.

Luật sư Cyril Radcliffe (1899-1977). (Nguồn: independent.co.uk)

Một số ước tính cho rằng có tới 1 triệu người đã thiệt mạng trong những cuộc giao tranh bè phái này.

4. Cuộc nổi dậy Mau Mau

Hàng nghìn người Kenya cao tuổi, những người khẳng định chủ nghĩa thuộc địa Anh, đã khiến họ bị đối xử tàn tệ, bị cưỡng bức và tra tấn trong cuộc nổi dậy Mau Mau (1951-1960) đã đâm đơn đòi chính phủ Anh bồi thường 200 triệu bảng Anh.

Các thành viên của bộ lạc Kikuyu đã bị giam trong các khu trại tập trung. Ở đó, họ bị tra tấn và tấn công tình dục một cách có hệ thống.

Thổ dân Kenya tại trại tập trung năm 1953. (Nguồn: independent.co.uk)

Ước tính số người chết trong các trại này cũng rất khác nhau: nhà sử học David Anderson cho rằng 20.000 người đã thiệt mạng, trong khi nhà sử học Caroline Elkins lại tin rằng con số lên tới 100.000 người.

5. Nạn đói ở Ấn Độ

Khoảng 12-29 triệu người Ấn Độ đã chết vì đói khi còn chịu sự thống trị của Đế quốc Anh, trong khi hàng triệu tấn lúa mì được xuất khẩu sang Anh bất chấp nạn đói hoành hành.

Năm 1943, có tới 4 triệu người Bengal chết đói khi Winston Churchill ra lệnh chuyển lương thực cho binh lính Anh và các quốc gia như Hy Lạp.

Trẻ em trong nạn đói ở Ấn Độ. (Nguồn: independent.co.uk)

Churchill nói về nạn đói ở Bengal năm 1943 như sau: “Tôi ghét người Ấn Độ. Họ là những kẻ bẩn thỉu với tôn giáo bẩn thỉu. Nạn đói là lỗi của họ, vì đã sinh sản quá nhiều như thỏ”.

Nguyễn Thị Lan Phương / Vietnam+
Link tham khảo:





MÀU CÂY TRONG KHÓI - HỒ DZẾNH


Màu cây trong khói

Trên đường về nhớ đầy
Chiều chậm đưa chân ngày
Tiếng buồn vang trong mây...

Chim rừng quên cất cánh
Gió say tình ngây ngây
Có phải sầu vạn cổ
Chất trong hồn chiều nay?

Tôi là người lữ khách
Màu chiều khó làm khuây
Ngỡ lòng mình là rừng
Ngỡ hồn mình là mây

Nhớ nhà châm điếu thuốc
Khói huyền bay lên cây...

Hồ Dzếnh (Quê Ngoại 1943)

Bài thơ còn có tên là Chiều, và đã được nhạc sĩ Dương Thiệu Tước phổ nhạc thành bài hát Chiều.


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Hồ Dzếnh (1919 - 13/8/1991) tên thật là Hà Triệu Anh hay Hà Anh (ghi theo giọng Quảng Đông là Hồ Dzếnh), sinh tại làng Đông Bích huyện Quảng Xương tỉnh Thanh Hoá, mất tại Hà Nội. Cha ông là Hà Kiến Huân, người gốc Quảng Đông, mẹ Đặng Thị Văn là người Việt. Ông học trung học, dạy tư, làm thơ, viết báo từ năm 1931 tại Hà Nội. Năm 1953 ông vào Sài Gòn làm báo, năm 1954 trở về Hà Nội tiếp tục viết báo, làm thơ. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam ngay từ buổi đầu thành lập (1957).

Nguồn: Thi Viện



BỐN TRIẾT LÝ NHÂN SINH TRONG CUỐN SÁCH CỔ "TĂNG QUẢNG HIỀN VĂN"

“Tăng Quảng Hiền Văn” là một áng văn cổ tập hợp lại tất cả những thành ngữ tục ngữ, những câu nói trong dân gian xen lẫn với các lời dạy của bậc thánh hiền, chứa đựng nhiều triết lý nhân sinh và đạo lý cao thâm. Trong sách, có rất nhiều câu ngắn gọn chỉ với vài từ nhưng lại là học vấn mà mỗi người đều nên biết trong cuộc sống hàng ngày.


Người ở vào cảnh thất thế thì nên kín tiếng

“Tăng Quảng Hiền Văn” có câu: “Nhân cùng biệt thuyết thoại”, ý tứ chính là một người khi bị vây hãm ở khốn cảnh, lúc bần cùng hoặc khi thất thế thì đừng tùy tiện nói, hoặc nói quá nhiều. Trong sách cũng viết rằng: “Người nghèo khó ở nơi chợ náo nhiệt cũng chẳng có ai hỏi đến, nhưng kẻ giàu có ở chốn núi sâu cũng sẽ có bà con xa đến thăm”. Có thể thấy, người nghèo khó chẳng những không có người hỏi thăm mà ngay cả lời nói cũng có ít người tin tưởng.

Quẻ Khốn trong “Kinh Dịch” viết: “Hữu ngôn bất tín”, nghĩa là ở vào thời điểm cùng khốn thì có nói điều gì cũng khó được người tin. Một người ở vào nghịch cảnh, việc ăn mặc của bản thân mình đều không giải quyết được thì cho dù lời nói của người ấy có chứa đựng đạo lý lớn hay học vấn cao xa đi nữa cũng sẽ khó được mọi người tin tưởng. Cho nên lúc này người ấy nên sửa đức, ít nói là tốt hơn cả.

Nhà Dịch học đời Ngụy là Vương Bật có chú giải: “Ở vào thời khốn, không phải lúc nói mà được tin”. Học giả Khổng Dĩnh Đạt thời nhà Đường cũng có cách chú giải rằng: “Ở cảnh khốn mà muốn cầu điều thông thì phải tu đức, không thể dùng lời nói để thoát khỏi cảnh khốn được. Nếu chỉ thích dùng miệng nói để thoát khỏi khốn cảnh thì lại càng khốn cùng, cho nên nói ‘chuộng miệng nói thì cùng’ là như vậy”.

Vì thế, khi một người rơi vào cảnh cùng khốn, thất thế thì nên tận lực nói ít, phải lắng nghe nhiều hơn, cố gắng thông hiểu nhiều hơn, không nên bàn luận viển vông, nói những lời khoa trương khoác lác, nên nói một cách đĩnh đạc chậm rãi, như vậy mới có thể lưu lại cảm tình tốt cho người khác.


Người có địa vị thấp kém thì không nên khuyên nhiều

“Vị ti mạc khuyến nhân”, nghĩa là người có địa vị thấp kém, lời nói không có sức thuyết phục, không được coi trọng thì không nên nói nhiều lời khuyên nhủ người khác. Bởi vì lời người ấy nói ra sẽ ít có người tin tưởng, thậm chí còn chuốc họa vào thân. Khi ở địa vị thấp kém, nên tận lực cố gắng, hết thảy những việc mà chúng ta làm đều sẽ cho chúng ta những kinh nghiệm quý giá. Sau khi đã có chút thành tựu, chúng ta sẽ có kinh nghiệm và sự tự tin. Khi ấy, lời nói sẽ có sức thuyết phục và người khác sẽ dễ dàng tiếp nhận hơn.

Thời kỳ Xuân Thu Chiến Quốc, trước khi Tô Tần thành danh thì có cuộc sống rất bần cùng. Ông đi du thuyết đều thất bại nên bị người nhà coi thường. Tô Tần đã ở trong hoàn cảnh khốn cùng ấy mà nỗ lực cố gắng không ngừng. Kết quả ông làm cho sáu nước hợp tung và cùng chung sức chống nước Tần, là người cầm đầu minh ước, là Tể tướng sáu nước.


Sức yếu chớ gánh vác nặng

“Tăng Quảng Hiền Văn” viết: “Lực vi hưu phụ trọng”, ý tứ rằng nếu một người có khí lực yếu mỏng thì đừng phô trương thanh thế bằng cách cố mang vật nặng. Người như vậy, không chỉ không làm thành được việc mà còn dễ dàng bị tổn thương.

Trong cuộc sống, một số người năng lực thực sự không đủ nhưng lại dùng mọi cách để chiếm cứ được địa vị cao. Cái tâm danh lợi của họ là rất lớn. Nhưng địa vị cao luôn đi cùng với trách nhiệm lớn và năng lực gánh vác phải tương xứng. Kết quả, họ làm không được tốt và khiến bản thân lâm vào hoàn cảnh nguy hiểm. Cho nên khi đảm nhận một công việc gì cũng phải suy xét xem bản thân có đủ năng lực để gánh vác hay không.

“Đạo Đức Kinh” viết: “Người tự biết mình là người minh”, người biết mình mới là người sáng suốt. Người biết điều chỉnh được tâm thái của bản thân, có thể an trí được dục vọng và mong muốn của mình, biết lượng sức để tiến lên hay lùi lại thì mới có thể từng bước đi trên đường đời của mình một cách thong dong tự tại.


Ít làm phiền đến người thân

“Tăng Quảng Hiền Văn” có câu: “Tao nan mạc tầm thân”, gặp việc khó chớ làm phiền nhiều đến người thân. Xưa nay người ta thường nghĩ rằng người thân thích trong gia đình hay bạn bè tốt giúp đỡ lẫn nhau khi gặp khó khăn hoạn nạn là đạo lý truyền thống. Nó xuất phát từ lòng nhân ái, sự bao dung đùm bọc giữa người và người.

Nhưng có sự khác nhau lớn giữa việc thấy người thân gặp nạn thì giúp, và việc bản thân gặp nạn lập tức nghĩ tới người thân. Bởi vì lẽ đời, một người đối với người ngoài và đối với người thân của mình thường có sự khác biệt rất lớn. Tâm lý luôn có sự ỷ lại, phóng túng hoặc buông lơi hơn. Vì thế gặp khó khăn mà cứ tìm tới người thân thì rất có thể sẽ hình thành thói quen “bắt nạt” người thân.

Trong cuộc sống, ai ai cũng sẽ phải gặp rất nhiều khó khăn, hoạn nạn. Muốn tránh những khó khăn cùng quẫn trong cuộc sống thì bình thường chúng ta nên chăm chỉ và thận trọng làm việc, chớ làm những việc xấu đến mức không thể vãn hồi. Khi thực sự khó khăn, chúng ta trước tiên nên dựa vào chính mình, tự tìm cách giải quyết, càng ít làm phiền đến người khác càng tốt. Và chỉ bằng cách nghĩ nhiều hơn đến người khác và thực sự dựa vào chính mình thì chúng ta mới có thể được người khác tôn trọng,

Theo: Vision Times tiếng Trung
An Hòa biên tập

Thursday, July 9, 2026

ĐỒNG TIỀN ĐẪM MÁU TỪ MA TÚY MỸ LATIN - KỲ 1: "CHÚA TỂ GÀ TRỐNG" EL MENCHO

Hệ sinh thái tội phạm ma túy ở khu vực Mỹ Latin đã thay đổi rõ rệt. Các băng ma túy xuyên quốc gia không chỉ buôn ma túy mà còn buôn người, tống tiền… Chúng đã trang bị nhiều loại vũ khí hiện đại như máy bay không người lái, tàu ngầm không người lái.

Báo chí Mexico đưa tin trùm ma túy El Mencho bị tiêu diệt ngày 22-2-2026 - Ảnh: Reuters

Ngày 7-3-2026 (giờ địa phương), trong khuôn khổ hội nghị cấp cao "Lá chắn châu Mỹ" tại Florida, Chính phủ Mỹ đã tiếp đón các nhà lãnh đạo Mỹ Latin và thông báo thành lập một liên minh quân sự chống các băng nhóm ma túy.

Nửa tháng trước đó, nhờ cơ quan tình báo Mỹ hỗ trợ, quân đội Mexico đã tiêu diệt được trùm ma túy El Mencho sau hàng chục năm đào tẩu

Từ tên bán ma túy quèn đến vị trí đại ca

El Mencho (tên thật là Rubén Nemesio Oseguera Cervantes) cầm đầu băng Jalisco New Generation Cartel (CJNG), băng ma túy mạnh nhất nhì Mexico cùng với băng Sinaloa.

El Mencho là một trong những thủ lĩnh ma túy bị truy nã gắt gao nhất thế giới. Mỹ đã treo thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới bắt giữ hắn. Mexico cũng đã treo thưởng 30 triệu peso (1,6 triệu USD).

Theo báo El País (Tây Ban Nha), El Mencho sinh ngày 17-7-1966 tại thị trấn nhỏ Naranjo de Chila thuộc bang Michoacán trong một gia đình nông dân nghèo khó. Con đường trở thành đại ca của hắn không kém phần trắc trở.

Do không xuất thân từ gia tộc buôn ma túy, hắn phải tiến thân từ vị trí thấp nhất là bán ma túy rồi dần dà trở thành sát thủ, trùm sát thủ và tới trùm khu vực.

Người mở cánh cửa để hắn bước lên ngôi vị cầm đầu băng ma túy chính là cô vợ Rosalinda González Valencia thuộc dòng tộc nhà Valencia, trùm ma túy một thời quyền lực nhất Mexico.

Năm 2010, sau khi Óscar Orlando Nava Valencia (biệt danh El Lobo) trùm băng Milenio (Los Valencia) là đồng minh của băng Sinaloa bị bắt, băng Milenio chia rẽ làm hai nhóm. El Mencho cầm đầu nhóm Los Torcidos tuyên bố ly khai và thành lập băng CJNG cắm dùi ở bang Jalisco (miền tây Mexico).

Chuyên gia tội phạm ma túy David Saucedo (Mexico) đánh giá trùm ma túy El Mencho là con người lạnh lùng, tính toán và sống rất kín kẽ. Khác với bọn trùm ma túy khác, hắn chưa từng bị bắt quả tang ăn chơi gái gú.

Hắn cũng không thuê ca sĩ nổi tiếng chơi nhạc narcocorrido (nhạc về ma túy) để tung hô chiến tích tội phạm của mình. Tại bang Jalisco, hắn làm chủ nhiều điền trang, biệt thự và thậm chí xây cả bệnh viện riêng để trị bệnh cho hắn.

TS Carlos Antonio Flores Pérez thuộc Trung tâm Nghiên cứu và học thuật cao cấp về nhân học xã hội (CIESAS) ở Mexico nhận xét El Mencho muốn tạo bức màn bí ẩn xung quanh hắn để xây dựng một hình tượng huyền thoại trùm băng đảng. TS Flores giải thích: "El Mencho tôn thờ lối sống bí ẩn.

Chiến lược kiềm chế này không chỉ do bản tính khôn khéo của hắn mà còn do các bài học mà hắn đã rút ra từ các băng khác. Các toán bảo vệ hắn đặc biệt đều là lính đánh thuê nước ngoài có chuyên môn quân sự cao…". Hắn bố trí lực lượng bảo vệ ba vòng tròn đồng tâm gồm các tay súng sẵn sàng nã đạn, các tổ sát thủ, các sĩ quan cảnh sát và cựu quân nhân làm việc cho hắn.

Chiến dịch tiêu diệt El Mencho diễn ra trong vùng núi Tapalpa thuộc bang Jalisco. Vào ngày 22-2-2026, lực lượng Mexico chạm súng với băng CJNG. Cuối cùng có ba binh sĩ và 12 tên CJNG thiệt mạng. Trùm El Mencho bị tiêu diệt. Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau đánh giá đây là "một sự kiện lớn đối với Mexico, Mỹ, khu vực Mỹ Latin và thế giới".

Người bán hàng mặc tạp dề in ảnh El Mencho tại lễ hội hóa trang ở Jalisco tháng 3-2025 - Ảnh: El Pais

Bàn tay sắt kiểm soát băng ma túy CJNG

Băng ma túy CJNG chú trọng cắm dùi tại địa bàn "sân nhà" Jalisco. Người dân ở đây ủng hộ chúng vì cảm thấy như được bảo vệ khỏi các băng đảng khác, trong khi băng CJNG luôn quảng bá chúng là người giữ yên bình cho Jalisco, nhà bảo trợ nhân ái về giáo dục và nhà hảo tâm rộng lượng đối với người nghèo cần chăm sóc y tế.

Quyền lực xã hội của băng CJNG được thể hiện rõ trong các lễ hội làng quê. Những người bán hàng công khai mặc tạp dề có in chân dung trùm El Mencho.

El Mencho vung tay chi tiền tài trợ cho các cuộc đua ngựa, cung cấp thực phẩm trong đại dịch COVID-19, phân phát đồ chơi hoặc bánh trái nhân dịp quốc khánh.

Các hộp quà của băng CJNG thường có in biểu tượng con gà trống bởi El Mencho thích chọi gà và hắn còn mang biệt danh là "Chúa tể gà trống". Các khẩu AK-47 của băng CJNG thường có cán vàng được gọi là cuerno de cabrito (sừng dê) khắc hình con gà trống.

Theo điều tra của trang InSight Crime (Mỹ), El Mencho cầm đầu băng CJNG bằng bàn tay sắt kết hợp với hối lộ và khả năng quản lý táo bạo. Hắn đã từng đến Đại học Guadalajara để săn lùng các sinh viên xuất sắc về luật và kế toán, sau đó trao tặng học bổng rồi tuyển dụng làm đàn em sau khi họ tốt nghiệp.

Hắn đã xây dựng băng CJNG như một tổ chức bán quân sự, tuyển mộ các cựu binh từng tham gia các nhóm du kích ở Colombia để huấn luyện quân sự và trang bị vũ khí cấp quân sự, kể cả súng máy và súng phóng lựu chống tăng.

Băng CJNG đã mở nhiều "trang trại" dùng làm nơi huấn luyện tân binh đa phần là trẻ vị thành niên tìm việc bị dụ dỗ qua mạng xã hội. Chúng tẩy não tân binh bằng cách tra tấn và ép buộc giết người hoặc cắt xẻo để được thu nạp.

Đầu tháng 3-2025, nhóm tình nguyện viên Guerreros Buscadores (chuyên tìm kiếm người thân mất tích) nhận được tin báo ẩn danh về một "trang trại" bí mật của băng CJNG ở Guadalajara (bang Jalisco). Họ đến nơi và phát hiện ba lò hỏa táng, 200 đôi giày vô chủ, nhiều vật dụng cá nhân và hàng trăm mảnh xương người. Sự kiện này đã gây chấn động dư luận Mexico.

Theo báo cáo Đánh giá các mối đe dọa về ma túy quốc gia năm 2025 của Cơ quan Phòng chống ma túy (DEA) của Mỹ, đến tháng 6-2025 băng CJNG đã trở thành băng tôi phạm đầu tiên trong lịch sử hiện diện trên toàn bộ 32 bang của Mexico.

Nhà báo điều tra Oscar Balmen (Mexico) nhận xét: "Đây là một sự kiện lịch sử. Chưa bao giờ một băng ma túy lại kiểm soát hoặc hiện diện ở cả 32 bang. Ngay cả băng Sinaloa vào thời kỳ đỉnh cao cũng không làm được điều đó".

Bộ Ngoại giao Mỹ đánh giá băng CJNG là tổ chức tội phạm xuyên quốc gia đã xây dựng đầu mối liên hệ khắp các nước châu Mỹ cũng như ở Úc, Trung Quốc và Đông Nam Á.

Các tay súng băng ma túy CJNG - Ảnh: La Derecha Diario

Ông Derek Maltz, nguyên quyền giám đốc DEA, từng nhận xét: "El Mencho là tên trùm buôn ma túy quyền lực nhất thế giới". Vào tháng 2-2025, Bộ Ngoại giao Mỹ đã tuyên bố chỉ định tám băng nhóm là tổ chức khủng bố nước ngoài (FTO) và tổ chức khủng bố quốc tế được chỉ định đặc biệt (SDGT). Trong số đó có sáu băng ma túy ở Mexico bao gồm băng CJNG.
------------------------

Sau khi trùm ma túy Otoniel bị bắt sống, chính quyền Colombia tin rằng băng vùng Vịnh sẽ tan rã, nào ngờ trở thành băng ma túy sừng sỏ nhất Colombia.

>> Kỳ tới: Băng ma túy sừng sỏ nhất Colombia

Hoàng Duy Long / Tuoitre

NGƯỜI GIÀU NHẤT CŨNG CHỈ HƠN NGƯỜI NGHÈO NHẤT 3.000 ĐÔ LA

Người giàu có nhiều hơn người nghèo bao nhiêu tiền? Bằng một phép tính đơn giản và không thể chân thực hơn, câu trả lời cho câu hỏi này thật rõ ràng, khiến vạn người bừng tỉnh.

Người giàu nhất cũng chỉ có hơn người nghèo nhất một số tiền rất nhỏ nhoi mà thôi (ảnh: Pixabay).

Có một người Singapore giàu có nổi tiếng về tính keo kiệt. Một hôm, ông ta đi cắt tóc. Người thợ cắt tóc nói với ông: “Thưa ông, tôi nghe nói ông rất giàu có!”

Nghe vậy, người đàn ông giàu có ra vẻ tự hào và ngay lập tức trả lời: “Đúng vậy, giàu như Croesus!” (Croesus là vị vua huyền thoại của xứ Lydia vào thế kỷ VI trước Công nguyên. Ông vua này giàu tới mức có cả một thành ngữ “giàu như Croesus”).

Người thợ cắt tóc tiếp tục nói: “Khối tài sản của ông cộng lại chỉ hơn tôi 3.000 đô la Singapore”.

Vì sao là 3.000 đô la?

Người giàu rất tức giận và nói lớn: “Làm sao có thể như vậy được? Hiện giờ trong túi tôi còn có nhiều tiền mặt hơn tất cả tài sản của ông cộng lại! ”

Người thợ cắt tóc vội vàng nói: “Đừng tức giận, hãy nghe tôi nói trước. Tôi hỏi ông một câu này nhé, chiếc quan tài đắt nhất trong khu vực của chúng ta hiện nay là bao nhiêu tiền?”

Người đàn ông giàu có nói với anh ta: “4000 đô la Singapore” (tương đương 2977 đô la Mỹ).

“Còn cái rẻ nhất là bao nhiêu?”

Người giàu trả lời: “1000 đô la Singapore” (tương đương 745 đô la Mỹ).

“Vì vậy, đến lúc nhắm mắt xuôi tay, ông sẽ mua một chiếc quan tài đắt tiền nhất. Còn tôi nghèo và sẽ mua chiếc rẻ nhất. Cuối cùng thì tài sản của ông (chiếc quan tài) chỉ hơn tôi 3.000 đô la Singapore, ngoài ra không có cái gì khác thuộc về ông cả”.

Khi còn sinh mệnh, người giàu có thể có rất nhiều tiền (ảnh minh hoạ: pixabay).

Sau khi nghe xong, người giàu đột nhiên hiểu ngay được ý nghĩa sâu xa của câu nói đó. Cuộc sống của ông sau đó đã thay đổi hoàn toàn. Ông sẵn sàng giúp đỡ những người gặp hoàn cảnh khó khăn.

Mặc dù người thợ cắt tóc không khá giả, nhưng anh ấy đã làm được một việc rất hữu ích. Anh giúp người đàn ông giàu có hiểu ra sự giàu có thực sự của cuộc sống là gì.

Lời bàn

Chúng ta thường nhìn cuộc sống với vẻ ngoài hào nhoáng của nó, vì vậy mới phân biệt ra người giàu và người nghèo. Con người mải miết chạy theo tiền bạc và danh vọng để được “bằng bạn bằng bè” nhưng cuối cùng đến lúc nhắm mắt xuôi tay mới thấy “giàu nghèo cũng như nhau”. Vậy bỏ đi cái vẻ ngoài hào nhoáng đó thì bản chất của cuộc sống là gì?

Nhìn thấy một con sóng cao lớn bên cạnh, con sóng nhỏ tỏ ra bực mình:

– Bực ghê. Sóng kia lớn quá, sao ta bé tí. Chúng mạnh mẽ xiết bao sao ta yếu đuối thế này.

Con sóng to cười đáp : – Đó là vì không nhận ra gốc gác của mình mà bạn buồn bực thế.

– Tôi không là sóng thế là gì ?

– Sóng chỉ là hình thức tạm thời trong sinh mệnh của bạn. Kỳ thực bạn là nước. Một khi nhận ra bản chất của chính mình là nước, bạn sẽ không còn ấm ức với cái vỏ sóng này và không còn buồn bực gì nữa.

Sóng lớn và sóng nhỏ, đều là sinh mệnh cấu thành từ nước (ảnh: pixabay).

Con sóng nhỏ hiểu ra, cười vui vẻ:

– À, bây giờ thì tôi hiểu. Bạn và tôi tuy hai mà một.

Con người cho rằng “ngã” là ta nên xảy ra phân biệt ta và người mà buồn khổ. Thực ra loài người được cấu tạo cùng một bản chất trong thiên nhiên bao la. Bản chất của con người là lương thiện. Nếu chỉ vì chạy theo vẻ hào nhoáng tạm thời mà đánh mất đi bản chất lương thiện của mình, trong quá trình kiếm tiền đã tạo nghiệp dày sâu, thì đó chẳng phải là nỗi hối hận đáng tiếc lớn nhất của một đời người hay sao.

Thiện An / Theo: nguyenuoc

HOA HỌC TRÒ - NHẤT TUẤN

“Nàng rằng hoa rụng mình ơi!
Nhặt cho đầy giỏ, rồi chơi vợ chồng”
(Nguyễn Tố)



Hoa học trò - Nhất Tuấn

Bây giờ còn nhớ hay không
Ngày xưa hè đến phượng hồng nở hoa
Ngây thơ em rủ anh ra
Bảo mình nhặt phượng về nhà chơi chung

Bây giờ còn nhớ hay không
Anh đem cánh phượng bôi hồng má em
– “Để cho em đẹp như Tiên!”
Em không chịu, sợ phải lên trên trời

– “Lên trời hai đứa đôi nơi
Thôi em chỉ muốn làm người trần gian”
Hôm nay phượng nở huy hoàng
Nhưng từ hai đứa lỡ làng duyên nhau

Rưng rưng phượng đỏ trên đầu
Tìm em, anh biết tìm đâu bây giờ
Bao nhiêu kỷ niệm ngày xưa
Gửi vào đây một bài thơ cuối cùng

Bây giờ còn nhớ hay không
Đến người em nhận làm chồng? Mà thôi.

Nhất Tuấn

Bài thơ này đã được nhạc sĩ Anh Bằng phổ nhạc thành bài hát Bây giờ còn nhớ hay không.

Nhà thơ Nhất Tuấn (1935 - 2021)

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Nhất Tuấn tên thật là Phạm Hậu, sinh trưởng tại Nam Định, quê ngoại và quê nội ở Ninh Bình, di cư vào Nam năm 1954. Ông gia nhập trường Võ bị quốc gia Đà Lạt năm 1955, khoá XII. Rồi từ 1966, ông từng làm Quản đốc Đài phát thanh, Giám đốc Nha nghiên cứu kế hoạch Bộ thông tin, Giám đốc Nha vô tuyến truyền thanh và Tổng giám đốc Việt Nam thông tấn xã v.v… Sau ông định cư ở Seattle, Hoa Kỳ. Ông được biết đến nhiều qua những tập thơ “Truyện chúng mình” (xuất bản trong khoảng từ 1959-1964) và những tập truyện “Đời lính” (1965). Trên 50 bài thơ trong “Truyện chúng mình” đã được phổ nhạc bởi nhiều nhạc sĩ trong khoảng từ 1959-2008.

Nguồn: Thi Viện