Thursday, July 30, 2026

LÀM THẾ NÀO ĐỐI ĐÃI VỚI NGƯỜI KHÔNG THÍCH BẠN? HÃY HỌC CÁCH LÀM CỦA LÃO TỬ

Nhận thức khác nhau, tranh biện, cãi cọ sẽ chỉ là sự tiêu hao năng lượng không cần thiết. Không bằng im lặng hoặc dửng dưng một nụ cười bỏ qua.


Thời Xuân Thu, Lão Tử là một người có đạo đức vô cùng cao thượng, tấm lòng khoáng đạt, bao dung, tư tưởng khác biệt, là một người có đạo đức phi phường, một nhà triết học uyên bác, vì vậy danh tiếng vang vọng khắp thiên hạ, được ca tụng là bậc Thánh nhân.

Một ngày nọ, có vị học giả tên Thổ Thành Khởi tới viếng thăm Lão Tử. Ông thường nghe mọi người ca tụng Lão Tử, nên cảm thấy vô cùng tò mò và tự hỏi, lẽ nào đạo đức và học ​thức của Lão Tử thực sự phi thường như vậy? Vì vậy, ông ta không quản đường xá xa xôi đi hàng ngàn dặm để tìm đến nhà của Lão Tử. Nơi sinh sống của Lão Tử rất đơn sơ, nhà cửa rách nát và trông bẩn thỉu.

Vị học giả nhìn thấy vậy, trong lòng cảm thấy không vui, liền nói với Lão Tử: “Tôi nghe nói ông là người có học thức cao lại có trí huệ, là một nhà đạo đức học, vì ngưỡng mộ danh tiếng nên không quản ngàn dặm tìm tới đây. Tuy nhiên tới đây rồi tôi lại thấy rất thất vọng, nhà ông giống như cái ổ chuột, chẳng khác mấy so với chuồng trâu, chuồng lợn. Tôi không biết như vậy còn điều gì đáng để tôi tới thỉnh giáo ông? Thật là thất vọng! “

Nói xong, nhìn thấy Lão Tử dường như không có phản ứng gì nên vị học giả quay đầu bỏ đi.

Trên đường về, tâm vị học giả không thể tĩnh lại, không ngừng suy nghĩ: “Trong lòng mình dường như có gì đó rất kỳ lạ. Về lý mà nói, thanh danh của Lão Tử vang dội siêu thường như vậy, mình đến trước mặt ông ấy, sao lại cảm thấy nơi đó không có gì là đặc biệt. Hơn nữa mình dùng những lời lẽ châm chọc ông ta như vậy, dường như ông ấy cũng không có phản ứng gì. Nếu nói rằng mình đã thắng, thì sẽ cảm thấy vui vẻ, nhưng ngược lại bản thân mình lại cảm thấy trống rỗng, đó là đạo lý làm sao nhỉ?”


Vị học giả suy đi nghĩ lại nhiều lần. Ngày hôm sau, ông ta không nhịn được lại quay lại gặp Lão Tử và hỏi: “Kỳ lạ, hôm qua tôi tới thỉnh giáo ông, không khách khí với ông và nói những lời xúc phạm, nhục mạ tới ông như vậy, tại sao ông không có phản ứng gì cũng không tức giận?”

Lão Tử ung dung tự tại đáp: “Cái gì mà thánh nhân với không thánh nhân? Ta đã sớm coi nó là một chiếc giày rách nát vứt nó ra xa rồi. Danh phận sớm đã không có chút liên hệ nào với ta nữa. Nếu ta là một người đắc đạo chân chính, bất luận ông gọi ta là trâu, là ngựa hay chuột cũng có liên quan gì tới ta? Đây đều là những việc không quan trọng”.

Làm thế nào để đối đãi với những người không thích bạn? Trong cuộc sống thường ngày, đôi khi chúng ta sẽ gặp phải tình huống giống như Lão Tử. Hãy suy ngẫm lại những điều Người làm và những điều Người nói.

Đừng bao giờ tranh cãi với những người có nhận thức khác biệt, bạn chỉ cần làm tốt việc bản thân cần làm, thản nhiên đối đãi với mọi chuyện, luật nhân quả sẽ giúp bạn sáng tỏ.

Không biện giải tranh cãi không có nghĩa là bạn đuối lý, chột dạ đó là vì thanh giả tự thanh, tâm và thân đoan chính ngay thẳng, phẩm chất chính trực, sẽ có một ngày được thời gian kiểm chứng.

Nhận thức khác biệt, không cần phải biện minh

Trong thiên “Thu thủy” Trang Tử từng giảng một câu như sau: “Hạ trùng bất khả dĩ ngữ băng” ý nghĩa là: đừng nên nói về băng tuyết với những con côn trùng của mùa hè. Những con côn trùng đó không thể sống được tới mùa đông, làm sao có thể biết mùa đông như thế nào?

Ngăn cách bởi quá nhiều trở ngại, việc giao tiếp chia sẻ là bất lực và cần thời gian lâu dài; nhận thức khác nhau, tranh biện, cãi cọ sẽ chỉ là sự tiêu hao năng lượng không cần thiết. Không bằng im lặng hoặc dửng dưng một nụ cười bỏ qua.


Tần số đạo đức khác nhau, sẽ âm thầm xa lánh

Zola và Cezanne là những người bạn thời thơ ấu, lớn lên, một người trở thành họa sĩ và người kia trở thành nhà văn. Đường đời của hai người là khác nhau, và sự khác biệt giữa cả hai cũng dần tăng lên.

Zola không hiểu những bức tranh của Cézanne, cho rằng những bức tranh của Cézanne có màu sắc thô tục và nét vẽ mãnh liệt, không quá theo trường phái Ấn tượng như chủ nghĩa Fauvism. Anh ta thậm chí còn phỉ báng Cezanne trong tiểu thuyết của mình. Những họa sĩ trong tiểu thuyết là những kẻ kiêu ngạo và ngạo mạn, cho rằng họ là thiên tài của thế giới.

Cezanne không ngờ rằng nghệ thuật và sự theo đuổi của mình lại trở nên khó chịu trong mắt bạn bè. Từ đó hai người chia tay và không liên lạc với nhau.

Chúng ta cần đánh giá cao mọi người, ngay cả khi bạn không thích người ta, thì ít nhất bạn nên hiểu rằng họ sẽ có những lợi thế mà bạn không có trong thời điểm hiện tại.

Hãy nhớ rằng, càng không thích ai đó, bạn càng phải thể hiện sự tu dưỡng bản thân, bởi vì mọi thứ chúng ta làm là để đề cao bản thân chứ không phải để hạ thấp, chê bai người khác.

Theo: Vision Times
Bình Nhi biên dịch


10 QUY TẮC NHÌN NGƯỜI TRÊN BÀN TIỆC ĐỂ CHỌN ĐỐI TÁC LÀM ĂN CỦA NGƯỜI HOA

Với người Hoa kinh doanh, bàn tiệc chính là "bàn mổ" tâm lý, nơi mỗi cử chỉ nhỏ đều được soi xét và có thể quyết định thành bại của cuộc hợp tác làm ăn.

Với thương nhân người Hoa, uống rượu cũng là đang thăm dò đối tác. (Ảnh: Sohu)

Đối với doanh nhân gốc Hoa, bàn tiệc không đơn thuần là nơi để thỏa mãn vị giác. Nếu thương trường là chiến trường thì bàn tiệc chính là nơi dàn quân, dàn trận và thực hiện những cuộc sát hạch tâm lý tinh vi nhất. Người Hoa gọi đây là "phạn cục" (饭局), trong đó "phạn" là cơm, "cục" mang hàm nghĩa là một ván cờ, một thế trận được sắp đặt sẵn.

Tại sao những thương nhân nổi tiếng chi ly , tính toán từng đồng bạc lẻ lại sẵn sàng chi hàng nghìn USD cho một bữa tiệc linh đình ngay cả khi hợp đồng chưa được ký kết? Câu trả lời nằm ở chỗ họ không "đốt tiền" để ăn uống, họ đang đầu tư để "mua" thông tin về nhân cách và bản lĩnh của đối tác thông qua 10 quy tắc nhìn người khắc nghiệt dưới đây.

Đừng bao giờ gọi món đắt hơn chủ tiệc

Quy tắc đầu tiên và cũng là cái bẫy tâm lý phổ biến nhất chính là việc gọi món. Khi chủ tiệc đưa thực đơn và lịch sự mời bạn chọn món mình thích, hãy cực kỳ cẩn trọng. Một người có chiều sâu văn hóa và sự quan sát tinh tế sẽ không bao giờ gọi món đắt tiền hơn món mà chủ tiệc đã gọi trước đó.

Người chủ trì thường gọi một vài món khai cuộc để định hình tầm giá của bữa tiệc. Nếu bạn gọi những món xa xỉ vượt mặt chủ nhà, bạn lập tức bị dán nhãn là kẻ tham lam, thiếu tôn ti trật tự và không biết quan sát. Ngược lại, người biết nhún nhường, chọn món phù hợp với khung giá của chủ tiệc sẽ ghi điểm về sự khiêm tốn và tinh tế trong giao tiếp.

Chủ tiệc là người gọi món đầu tiên, khách nên gọi món ít tiền hơn. (Ảnh: Sohu)

Chia sẻ thức ăn

Phép thử thứ hai thường được giới thương nhân lão luyện sử dụng là kiểm tra chia sẻ. Hãy tưởng tượng đĩa thức ăn dọn ra chỉ có 5 phần trong khi bàn có 6 người. Kẻ phàm ăn, chỉ biết đến cái bụng của mình sẽ nhanh tay gắp lấy miếng ngon mà không cần suy nghĩ.

Trong mắt người Hoa, hành động này phản ánh bản chất của một kẻ sẵn sàng chèn ép đối tác khi chia chác lợi nhuận trong tương lai. Nhường miếng ăn trên bàn tiệc thực chất là phép thử về khả năng nhường lợi ích trên thương trường. Một người biết quan sát, biết nhường phần ngon cho người khác hoặc chủ động điều phối để mọi người cùng vui vẻ mới là người có tư duy đại cục, xứng đáng để hợp tác lâu dài.

Cân bằng của bàn tiệc

Bên cạnh đó, cách một người gọi món cho cả tập thể cũng phản ánh năng lực quản trị hệ thống. Một bàn tiệc hoàn hảo phải có "vị" và sự cân bằng. Có mặn có nhạt, có canh có rau, có món hợp với người già và món dễ ăn cho phụ nữ.

Nếu khách được giao quyền gọi món mà chỉ chọn toàn những thứ mình thích hoặc rặt những loại hải sản đắt tiền mà bỏ qua sự đa dạng, bạn đang bộc lộ sự thiếu chu toàn và tầm nhìn hạn hẹp. Cách sắp xếp một thực đơn phản ánh cách bạn điều hành một bộ máy. Liệu đối tác có quan tâm đến tất cả các thành phần trong hệ thống hay chỉ chạy theo những giá trị hào nhoáng bề nổi?

Người chủ khai tiệc

Đi đôi với vị trí ngồi là "phát súng lệnh" từ đôi đũa của người lãnh đạo. Dù món ăn có hấp dẫn đến đâu, khi nhân vật quan trọng nhất chưa nâng đũa và có lời khai tiệc, mọi người xung quanh bắt buộc phải giữ sự tĩnh lặng và kiên nhẫn.

Hành động "cầm đèn chạy trước ô tô" trên bàn ăn thể hiện sự vô kỷ luật và thiếu kiềm chế. Người không quản lý được cơn đói và ham muốn nhất thời của mình thì khó lòng quản lý được những dự án lớn lao, nơi đòi hỏi sự kiên nhẫn và tuân thủ nguyên tắc tuyệt đối để đạt được thành công bền vững.

Đôi đũa của chủ tiệc như phát súng lệnh, sau đó mọi người mới bắt đầu dùng bữa. (Ảnh: Baidu)

Vị trí ngồi

Văn hóa bàn tiệc người Hoa còn đặc biệt chú trọng đến tôn ti trật tự thông qua vị trí ngồi. Vị trí trung tâm, đối diện cửa ra vào luôn là "ghế nóng" dành cho nhân vật quyền lực nhất hoặc khách VIP.

Việc một người trẻ tuổi hoặc một đối tác chưa hiểu chuyện vội vàng chọn chỗ ngồi đắc địa không chỉ là sự vô duyên mà còn là dấu hiệu của kẻ không biết mình là ai.

Trong thế giới kinh doanh, người không hiểu luật chơi về vị trí sẽ dễ dàng phạm phải những sai lầm chết người. Trong đàm phán, sự kiêu ngạo hoặc thiếu hiểu biết chính là điểu yếu chí tử.

Nghệ thuật cụng ly

Một tiểu tiết nhỏ nhưng mang sức nặng ngàn cân trong văn hóa uống rượu chính là nghệ thuật cụng ly. Khi nâng ly chúc mừng người lớn tuổi hoặc đối tác lớn hơn, vành ly của bạn bắt buộc phải chạm thấp hơn vành ly của họ từ 1 đến 2cm.

Khoảng cách nhỏ bé này chính là thước đo của sự tôn trọng và khiêm nhường. Những kẻ luôn muốn ly của mình cao hơn người khác thường mang tâm lý hiếu thắng, tự phụ và khó bảo. Người Hoa tin rằng, kẻ biết hạ thấp mình trên bàn rượu chính là người biết tiến biết lui, biết cương biết nhu trên thương trường đầy sóng gió.

Rượu vào nhưng lời không ra

Rượu vào lời ra là quy luật tự nhiên, nhưng với người Hoa, bàn rượu là nơi để thử thách sự kín kẽ của đối tác. Họ có thể ép rượu bạn không phải để chuốc say đơn thuần, mà để xem khi ý thức bị mờ mịt, bạn sẽ bộc lộ bản chất thật sự là gì.

Một kẻ mới uống dăm ba ly đã bắt đầu ba hoa, tiết lộ bí mật kinh doanh hoặc nói xấu người khác sẽ ngay lập tức bị gạch tên khỏi danh sách hợp tác. Tửu lượng có thể không cao, nhưng bản lĩnh giữ miệng phải vững. Người làm được việc lớn là người dù trong trạng thái say vẫn biết đâu là giới hạn của ngôn từ và bảo mật thông tin.

Uống rượu cũng là cách xem đối phương có biết kiềm chế bản thân. (Ảnh: Sohu)

Khách không thanh toán

Một sai lầm mà nhiều người thường mắc phải là lén ra quầy thanh toán tranh với chủ tiệc. Trong văn hóa người Hoa, ai chủ trì bữa tiệc thì người đó trả tiền. Bữa ăn của họ mang tính chiến lược, là một "thế trận" để họ đạt được mục đích của mình.

Việc đối tác cướp quyền thanh toán chính là hành động tước đi thể diện của họ, phá hỏng toàn bộ kịch bản mà họ đã dày công sắp đặt. Hôm nay, đối tác không phân rõ chủ khách trên bàn ăn, ngày mai khi hợp tác cũng sẽ dễ dàng phá vỡ trật tự và các nguyên tắc quản trị chung.

Thời điểm nói chuyện làm ăn

Thời điểm bàn chuyện làm ăn cũng là một nghệ thuật cần lưu ý trong các bữa tiệc "phạn cục". Đừng bao giờ lôi hợp đồng hay các con số khô khan ra khi món khai vị vừa dọn lên. Bữa tiệc là khoảng thời gian để kết giao, thăm dò và xây dựng niềm tin cá nhân.

Những vấn đề sinh tử của dự án chỉ nên được chốt hạ khi mọi người đã "trà dư tửu hậu", khi thức ăn đã vơi và sự phòng thủ đã giảm bớt. Một người quá vội vã nói chuyện tiền bạc ngay đầu bữa ăn sẽ bị coi là kẻ thực dụng, thiếu kiên nhẫn và không coi trọng giá trị của mối quan hệ lâu dài.

Biết lúc nào rời đi cũng là một nghệ thuật. (Ảnh: Baidu)

Tinh tế rời đi

Cuối cùng, một người tinh tế phải biết lúc nào nên kết thúc bữa tiệc và rời đi. Sau khi việc ăn uống hoàn tất, nếu chủ tiệc không có ý định giữ lại uống trà hay đàm đạo thêm, hãy biết rút lui đúng lúc để giữ lại sự lịch thiệp.

Sự nán lại quá lâu không cần thiết có thể gây phiền toái cho chủ nhà và làm mất đi dư âm tốt đẹp của buổi gặp mặt. Biết tiến biết lui, biết bắt đầu và kết thúc một cách trọn vẹn chính là phong thái của một người trưởng thành, chuyên nghiệp và có giáo dưỡng.

Nhiều người trẻ ngày nay thường cho rằng những quy tắc này là rườm rà, cổ hủ và nặng tính hình thức. Tuy nhiên, giới tinh hoa và những thương nhân lão luyện người Hoa đều hiểu một đạo lý rằng thà mất vài tiếng mệt mỏi trên bàn tiệc để nhìn thấu bản chất một con người, còn hơn ký nhầm một bản hợp đồng để rồi mất cả cơ nghiệp và dành nhiều năm trời sau đó để giải quyết hậu quả.

Hoàng Hà / Theo: vtcnews

MONG CON THÀNH RỒNG, CHỈ "MONG" MÀ KHÔNG "DẠY" LIỆU CÓ THÀNH RỒNG ĐƯỢC KHÔNG?

Cả Tào Tháo và Viên Thuật đều mong con thành rồng, nhưng kết quả lại khác nhau một trời một vực.

Mong con thành rồng, chỉ ‘mong’ mà không ‘dạy’ liệu có thành rồng được không (Ảnh: EvaMichalkova / Pixabay)

Không biết tự bao giờ, rồng đã được con người tôn kính là loài Thần thú trong truyền thuyết và là một biểu tượng linh thiêng cao quý. Đế vương các triều đại tự xưng mình là “chân long thiên tử”, dân tộc Việt Nam ta cũng kiêu hãnh tự hào gọi bản thân là “con rồng cháu Tiên”. Các bậc cha mẹ trong thiên hạ ai cũng hy vọng con cái thành tài, do đó mới có câu thành ngữ: “Vọng tử thành long” (mong con thành rồng).

Từ xưa đến nay có rất nhiều cha mẹ “mong con thành rồng”, nhưng người thực hiện được nguyện vọng ấy lại chẳng có bao nhiêu. Tào Tháo, chính trị gia lẫy lừng thời Tam Quốc là một trong số ít người đã thành công thực hiện được điều ấy.

Tào Tháo chính là Ngụy Vũ Đế, ông là bậc hùng tài đại lược vang danh trong lịch sử. Nhưng ông không chỉ là một chính trị gia thành công, một nhà quân sự lẫy lừng và một văn học gia kiệt xuất, mà còn là một người cha hiếm có trên đời. Về phương diện giáo dục, ông cũng có con mắt tinh tường khi dạy dỗ để cả ba người con trai đều trở thành nhân tài cho đất nước.

Có thể nói Tam quốc là thời kỳ xuất hiện lớp lớp các bậc anh hào, quần hùng cùng nhau tranh bá. Trong những anh hùng hào kiệt ấy, Tôn Quyền là nhân vật được Tào Tháo ngưỡng mộ nhất. Tôn Quyền còn có tên gọi khác là Tôn Trọng Mưu. Trong mắt Tào Tháo, Tôn Trọng Mưu xứng đáng là con rồng lớn trên mảnh đất Trung Nguyên. Ngay từ năm 18 tuổi Trọng Mưu đã bắt đầu chấp chính, xưng hùng xưng bá ở Giang Nam suốt 50 năm có lẻ. Bởi Trọng Mưu có tài trị quốc thời loạn thế nên được ca ngợi là bậc quân vương “thông minh nhân trí, hùng lược chi chủ”.

Mặc dù Tôn Quyền là đối thủ đáng gờm của Tào Tháo, nhưng suốt đời mình Tào Tháo vẫn kính trọng và khâm phục tài năng của họ Tôn. Tào Tháo từng có lần thốt lên: “Sinh con trai hãy như Tôn Trọng Mưu!” Điều ấy nói nên rằng Tào Tháo luôn trông mong các con trai của mình sẽ trở thành nhân tài giống như Tôn Quyền vậy. Đây cũng là tiêu chuẩn cụ thể về “rồng” trong khát vọng “mong con thành rồng” của Tào Tháo.

Vậy làm thế nào để nuôi dạy các con trở thành nhân tài giống như Tôn Trọng Mưu? Tào Tháo hiểu rằng rồng không thể “trông mong” mà thành được, điều then chốt nằm ở giáo dục, nằm ở việc bồi dưỡng mà nên.

Là một đế vương quyền uy trong thiên hạ, Tào Tháo hoàn toàn có thể tận dụng lợi thế của bản thân để các con mình vô công mà vẫn hưởng lộc, vô đức mà vẫn được mọi người coi trọng, vô tài mà vẫn có địa vị sang giàu. Nhưng ông không làm vậy, và cũng không cho phép các con có ý nghĩ ấy. Ông ban bố “Chư nhi lệnh”, tuyên bố rằng:

“Khi các con còn nhỏ tuổi, mặc dù ta đều yêu thương cả, nhưng sau khi đã lớn rồi, ai thực học thực tài thì ta trọng dụng người đó. Không phải ta dọa nạt các con, ta đã nói là sẽ giữ lời. Ta chẳng những không bất công đối với thuộc hạ của mình, mà đối với thân tình cốt nhục ta cũng không có bất cứ thiên vị nào”.

Chân dungTào Tháo (Ảnh: Public Domain)

Tào Tháo đặt rất nhiều công phu vào việc dạy con. Dù bận bịu trăm công nghìn việc nhưng ông vẫn không quên dạy con đọc sách, luyện võ, hơn nữa ông còn thuận theo sở thích và sở trường của từng cá nhân để giáo dục. Con trai cả là Tào Chương giỏi về võ thuật, có tài làm tướng, Tào Tháo liền hướng cho Tào Chương phát triển về phương diện võ tướng, ông dạy con tập võ và truyền thụ các tri thức quân sự. Con trai thứ hai là Tào Phi được chọn làm thái tử, Tào Tháo chú trọng bồi dưỡng cho Tào Phi về năng lực trị quốc, nâng cao khả năng kiểm soát chính sự. Người con trai thứ ba là Tào Thực yêu thích văn chương, Tào Tháo liền dạy Tào Thực ngâm thơ làm phú, bồi dưỡng Tào Thực thành một văn học gia kiệt xuất.

Giỏi nắm bắt thời cơ và khơi dậy hoài bão của các con là một đặc điểm trong cách giáo dục của Tào Tháo. Vào năm Tào Thực 23 tuổi, Tào Tháo từng nói với con trai rằng: “Trước đây ta làm huyện lệnh ở Đốn Khâu, khi ấy tuổi đời mới chỉ 23. Ngày hôm nay khi nhớ lại những lời nói việc làm của bản thân lúc ấy, ta không thấy có gì phải hối hận. Năm nay con cũng 23 tuổi rồi, liệu có thể không hăng hái nỗ lực chăng?”

Tào Tháo kể lại thời thanh niên của mình để khích lệ Tào Thực, ông vừa thể hiện tình yêu thương lại vừa tỏ ra nghiêm khắc. Đây là đặc điểm đầu tiên trong cách dạy con của Tào Tháo.

Khi Tào Chương nhận lệnh dẫn quân chinh chiến về phương bắc, Tào Tháo nghiêm túc nói với con: “Ở nhà là phụ tử, làm việc là quân thần, hành động phải tuân theo vương pháp, con phải chú ý đấy!” (Nguyên văn: “Cư gia vi phụ tử, thụ sự vi quân thần, động tắc dĩ vương pháp tòng sự. Nhĩ kỳ giới chi!”)

Ý tứ là: Khi còn ở nhà hai chúng ta là cha con, nhưng sau khi con nhận nhiệm vụ xuất chinh thì giữa chúng ta lại là quan hệ vua và bề tôi, nhất cử nhất động của con ta đều chiếu theo vương pháp mà xử lý. Con đừng buông tuồng phóng túng, nhất định phải chú ý đấy!

Tào Tháo nhắc nhở Tào Chương rằng: Đừng tự cho mình là con trai của đế vương mà có thể tùy tiện muốn gì làm nấy, nếu làm lỡ việc quân cơ thì hoàng tử cũng sẽ bị trừng phạt như khanh tướng. Ông vừa chú trọng giáo dục bằng lời nói, vừa chú trọng giáo dục thông qua cuộc sống thực tế. Đây là đặc điểm thứ hai trong cách dạy con của Tào Tháo.

Nói về Tào Phi, mặc dù Tào Phi làm thái tử nhưng không được náu mình cả ngày trong cung cấm, cũng không được hưởng tháng ngày sung sướng an nhàn. Thay vào đó, Tào Tháo luôn dẫn theo Tào Phi bên mình, để cậu trải qua cuộc sống trong quân doanh, cùng quân lính rong ruổi qua các cuộc chinh chiến nam bắc, mượn khói lửa chiến tranh để rèn luyện, để con phải lao thân khắc khổ, kinh qua mưa gió, tĩnh tĩnh xem thế cục, từ đó mà nuôi dưỡng chí anh hùng. Đây là đặc điểm thứ ba trong cách dạy con của Tào Tháo.

“Hữu tâm cắm liễu, liễu thành rừng”, công phu của Tào Tháo trong việc bồi dưỡng con cuối cùng đã đạt được thành tựu lớn lao. Các con trai của ông, dẫu là văn hay võ thì đều trở thành nhân tài lớn của quốc gia. Người con trai cả Tào Chương trở thành vị tướng quân kiêu dũng thiện chiến, từng đóng quân ở Trường An, sau được lập thành Nhậm Thành Vương. Hai người con thứ là Tào Phi và Tào Thực đều trở thành những văn học gia xuất chúng. Cả Tào Phi, Tào Thực cùng với phụ thân là Tào Tháo được gọi chung là “Tam Tào”, giữ địa vị hiển hách trong lịch sử văn học Trung Hoa. Sau này Tào Phi kế thừa vương vị của cha, trở thành Ngụy Văn Đế.

Đến đây, chúng ta hãy nhắc đến một người cha khác cũng từng “mong con thành rồng”. Ông chính là Viên Thuật. Viên Thuật là người sống cùng thời với Tào Tháo, và cũng là một trong số những nhân vật phong vân có sức ảnh hưởng lớn tới cục diện thời Tam quốc.

Viên Thuật có một viên tướng bộ hạ tên là Tôn Sách, anh trai của Tôn Quyền, và cũng là một người có hùng tâm tráng chí. Viên Thuật có lúc đối xử tệ bạc với Tôn Sách, nhưng trong tâm lại vô cùng ngưỡng mộ. Ông từng thở dài nói: “Nếu Thuật có con trai được như Tôn lang thì chết cũng không có gì phải ân hận.”


Điều ấy cho thấy Viên Thuật coi Tôn Sách như tiêu chuẩn về rồng trong nguyện vọng mong con thành rồng của mình. Đáng tiếc là kỳ vọng của Viên Thuật chỉ dừng lại ở “ngưỡng mộ” và “than thở”, chỉ có “mong” chứ không có “dạy”. Kết quả là các con trai của Viên Thuật không một ai có tài năng triển vọng, sự nghiệp tiền đồ đều rất bình thường không có gì nổi trội. Mơ ước có được một người con tài giỏi như Tôn Sách, cuối cùng vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Cả Tào Tháo và Viên Thuật đều mong con thành rồng, và đều nhìn nhận hai anh em nhà họ Tôn như tiêu chuẩn “rồng vàng” của mình, nhưng kết quả lại khác nhau một trời một vực. Xem ra, chỉ có ý nguyện “vọng tử thành long” mà không chú trọng bồi dưỡng con thành rồng thì nguyện vọng ấy sẽ mãi mãi không thể thực hiện được. Câu chuyện của Tào Tháo và Viên Thuật không chỉ là lịch sử, mà còn là lời khải thị cho hậu thế chúng ta.

An Nhiên / Nguồn: ntdvn

Wednesday, July 29, 2026

SỰ THẬT TÀN NHẪN PHÍA SAU SỰ "CUỒNG" MÈO CỦA NGƯỜI AI CẬP CỔ ĐẠI

Suốt hàng nghìn năm, người Ai Cập cổ đại thờ phụng mèo như linh vật. Thế nhưng, đằng sau sự sùng bái ấy lại là một mặt tối tàn nhẫn ít ai ngờ tới.

Xác ướp một con mèo từ thời Ai Cập cổ đại. (Ảnh: Daniel Simon/Getty Images)

Sự thật tàn nhẫn phía sau sự "cuồng" mèo của người Ai Cập cổ đại

Người Ai Cập cổ đại nổi tiếng với tình yêu đặc biệt dành cho loài mèo. Hàng loạt cổ vật mang chủ đề feline (họ mèo) vẫn tồn tại suốt hàng nghìn năm qua, từ các bức tượng khổng lồ đến những món đồ trang sức tinh xảo.

Họ không chỉ ướp xác vô số cá thể mèo mà còn tạo ra nghĩa trang thú cưng đầu tiên trên thế giới. Nghĩa địa gần 2.000 năm tuổi này là nơi an nghỉ của những chú mèo đeo vòng cổ bằng sắt và đính hạt vô cùng độc đáo.

Theo sử gia người Lạp Sách Herodotus, người Ai Cập thậm chí còn cạo sạch lông mày như một hành động thể hiện sự tôn kính và tang thương khi một chú mèo trong gia đình qua đời.

Sự sùng bái này xuất phát từ niềm tin rằng các vị thần và đấng cai trị mang những đặc tính giống như loài mèo. Theo một triển lãm năm 2018 tại Bảo tàng Nghệ thuật Châu Á Smithsonian (Washington, D.C.), mèo được xem là loài sở hữu hai tính cách song song. Một mặt, chúng rất trung thành, biết bảo vệ và chăm sóc. Mặt khác, chúng cũng cực kỳ hung dữ, độc lập và tàn nhẫn.

Đối với người Ai Cập cổ đại, đặc điểm này khiến mèo trở thành những sinh vật đặc biệt đáng được tôn vinh. Điều đó phần nào giải thích lý do họ tạc nên các bức tượng mang hình dáng họ mèo. Tượng Đại Nhân Sư Giza, công trình dài 73m mang khuôn mặt con người và thân mình sư tử, là ví dụ nổi tiếng nhất, dù các nhà sử học vẫn chưa hoàn toàn chắc chắn về mục đích ban đầu khi tạc bức tượng này.

Bên cạnh đó, nữ thần Sekhmet đầy quyền năng cũng được khắc họa với cái đầu sư tử trên cơ thể một người phụ nữ. Một vị thần khác là Bastet thường hiện thân dưới hình dạng một con sư tử hoặc mèo, và người Ai Cập tin rằng mèo là loài vật linh thiêng thuộc về bà.

Tình cảm dành cho loài vật này lớn đến mức người Ai Cập cổ đại còn đặt tên hoặc biệt danh cho con cái theo tên mèo, chẳng hạn như tên "Mitt" dành cho bé gái (nghĩa là "mèo").

Dù chưa rõ thời điểm chính xác mèo nhà xuất hiện tại Ai Cập, các nhà khảo cổ đã tìm thấy những ngôi mộ táng mèo có niên đại từ năm 3800 TCN.


Nhiều nghiên cứu cho thấy sự "cuồng" mèo này không phải lúc nào cũng xuất phát từ lòng tốt hay sự cưng chiều. Lịch sử đã ghi nhận một khía cạnh tàn nhẫn hơn trong mối duyên nợ giữa người Ai Cập và loài mèo.

Trong khoảng thời gian từ năm 700 TCN đến năm 300 SCN, một ngành công nghiệp quy mô lớn đã ra đời chỉ để nhân giống hàng triệu mèo con, sau đó sát hại để hiến tế hoặc ướp xác chúng và chôn cùng người chết.

Năm ngoái, một nghiên cứu đăng trên tạp chí Scientific Reports đã sử dụng kỹ thuật chụp vi cắt lớp X-quang (micro-CT) trên các xác động vật. Kết quả cho thấy cấu trúc xương là của một con mèo rất nhỏ, chết khi chưa đầy 5 tháng tuổi và bị bẻ gãy cổ một cách cố ý.

GS Richard Johnston từ Đại học Swansea (Anh) cho biết, việc hiến tế mèo không phải là hiếm. Người ta nuôi dưỡng chúng chỉ nhằm mục đích đó.

Hà Vy / Theo: Theo Kiến Thức
Link tham khảo:


QUÉT NHÀ KHÔNG XONG, LÀM SAO QUÉT ĐƯỢC THIÊN HẠ

Người xưa có câu: “Quét nhà không xong, làm sao quét được thiên hạ”, việc trong nhà không quản được, làm sao quản được việc quốc gia?

Người xưa thường nói: "Quét nhà không xong, làm sao quét được thiên hạ" (ảnh Minhchantuong)

Quét nhà không xong, làm sao quét được thiên hạ

Cuốn “Hậu Hán thư – Trần phiên truyện” ghi lại câu chuyện như sau: Trần Phiên, tên chữ là Trọng Cử, quê ở Nhữ Nam, Bình Dư. Ông của anh là Thái thú Hà Đông. Năm 15 tuổi, anh từng ở riêng một nơi, nhưng sân nhà cây cối mọc um tùm, trong nhà thì bẩn thỉu. Bạn của cha anh tên là Tiết Cần đến chơi và nói với anh: “Chàng trai sao không quét dọn nhà cửa để chào đón khách?” 

Trần Phiên trả lời: “Đại trượng phu xử lý sự tình, nên quét đi họa hoạn thiên hạ, coi chuyện đại sự đó là nhiệm vụ của mình. Sao còn phải đi quản việc trong một căn nhà?”

Tiết Cần lập tức đáp lại: “Quét nhà không xong, lấy gì quét thiên hạ?”

Nghe vậy, Trần Phiên lặng người suy nghĩ một hồi rồi hiểu ra và không thể nói được lời nào nữa.

Hoài bão muốn “quét thiên hạ” của Trần Phiên là điều không sai, nhưng vấn đề nằm ở chỗ cậu không ý thức được rằng “thiên hạ” là cần vô số nhà dựng nên, trước hết, cậu phải đủ bản lĩnh “quét nhà” sau đó mới có thể bàn tới chuyện “quét thiên hạ” được.

Nhà văn Lưu Dung thời nhà Thanh đã kể lại một chuyện thời trẻ của ông trong “Tập quán thuyết” (nói về thói quen).

Khi Lưu Dung còn nhỏ, ông đọc sách trong một căn phòng ở phía tây của nhà chính. Ông cúi đầu đọc, ngẩng đầu lên suy nghĩ, nếu suy nghĩ không hiểu thì đứng dậy đi vòng quanh phòng. Trong phòng có một chỗ đất trũng, dài một thước, thời gian dài nên nó đã thành một khoảng rộng. Mỗi lần bước đi trên đó, ông đều vấp ngã. Sau một thời gian dài, không còn cảm giác khó chịu nữa. Một ngày nọ, cha ông đi vào phòng, mỉm cười và nói: “Nếu một phòng không thể quản lý được, thì làm sao quản lý được thiên hạ?”

Việc nhỏ không làm, sao có thể làm thành việc lớn? (ảnh minh họa Minhchantuong)

Thế là, ông nói tiểu đồng lấy đất trải bằng chỗ đất trũng. Sau đó, Lưu Dung lại bước trên chỗ đó, bỗng nhiên giật mình, tưởng mặt đất đột nhiên phình ra, nhưng khi cúi đầu xuống mới thấy mặt đất đã được trải bằng phẳng. Phải một thời gian lâu sau ông mới quen được với việc đó và thấy bình thường. Để thấy không có chuyện gì là nhỏ cả, nếu quen với sai lầm, thiếu sót thì dần dần người ta sẽ cho đó là bình thường, mà lại cho rằng những thứ hoàn hảo, tốt đẹp là bất thường.

Tuy rằng câu chuyện của Lưu Dung và Trần Phiên khác nhau, nhưng đạo lý thì giống nhau. Nên người đời sau đã tổng kết thành câu nói “Quét nhà không xong, làm sao quét được thiên hạ?”

Trong gia đình có thể tu thân

Cái gọi là tu thân có nghĩa là chính tâm thành ý, nghiên cứu đến cùng để biết nguồn gốc của sự vật, cũng là nâng cao việc tu dưỡng đạo đức và kiến ​​thức của một người.

Như Khổng Tử đã nói: “Bất hoạn nhân chi bất kỷ tri, hoạn bất tri nhân dã”, có nghĩa là đừng lo người khác không biết mình, chỉ lo mình kém cỏi, không có tài cán gì.

Theo sách Liệt Tử, Lệnh Doãn là Tể tướng của nước Sở, còn có tên là Chiêm Hà. Có một lần, Sở Trang Vương hỏi Chiêm Hà: “Làm thế nào để trị nước cho tốt?” Chiêm Hà đáp: “Thần chỉ biết trị thân, chứ không biết trị quốc”.

Sở Trang Vương nói: “Bây giờ ta có thể cúng tế tông miếu, làm chủ đất nước, ta rất sẵn lòng học cách duy trì tông miếu và năng lực củng cố đất nước”. Chiêm Hà trả lời: “Thần chưa bao giờ nghe nói một người thân tâm du dưỡng tốt mà đất nước trở nên hỗn loạn, cũng chưa từng nghe nói một người không tu dưỡng tốt mà đất nước được cai trị tốt. Cho nên điều căn bản là tu thân tâm, nên thần không dám nói với ngài những lời tầm thường này”. Sở Vương Trang nói: “Được rồi! Ngươi nói rất có lý!”

Muốn quản lý tốt đất nước, phải bắt đầu từ việc tu thân (ảnh NTDVN)

Trong gia đình có thể tề gia

Người xưa có câu: Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. Tề gia là quản lý công việc gia đình để các thành viên trong gia đình yêu thương, hòa thuận. Tề gia không chỉ là việc thành lập gia đình, hôn nhân của hai người, mà là chuyện của cả hai bên gia đình. Con người có lục thân, nếu phương diện nào không thể dùng lễ để đối đãi, thì gia đình ắt sẽ không hòa thuận.

Có nhiều cách giải thích khác nhau về lục thân, nói một cách đơn giản là có cha mẹ, anh em, vợ con, sau này mở rộng ra là cha con, anh em, cô bác (chị em gái của cha), cậu cháu, người nhà vợ, quan hệ thông gia (người nhà chồng). Thậm chí còn bao gồm ông bà, cha mẹ, chị em, con của anh em, con của dì và con của con gái.

Câu chuyện của Ngu Thuấn được ghi lại trong “Thượng thư”, Ngu Thuấn là một người có gia cảnh nghèo khổ và đức hạnh. Mọi người đều tiến cử ông với Nghiêu Đế. Chư hầu khắp nơi đều nói: “Ông là con trai của nhạc quan Cổ Tẩu. Cha ông là người có ý đồ xấu xa, mẹ kế ăn nói không trung thực, còn em trai thì kiêu ngạo và không thân thiện. Nhưng Thuấn có thể sống hòa hợp với họ. Vì có tấm lòng hiếu thảo, nên ông có thể quản lý tốt việc nước!”

Nghiêu Đế nói: “Hãy để ta thử xem! Đem 2 cô con gái của ta gả cho Thuấn và quan sát đức hạnh của Thuấn từ 2 cô con gái của ta”. Vì vậy, Nghiêu Đế đã gả 2 cô con gái của mình cho Ngu Thuấn. Ông khuyên bảo Thuấn phải “xử lý công việc của đất nước một cách thận trọng!”

Thuấn cẩn thận theo 5 nguyên tắc là cha tình nghĩa, mẹ từ ái, anh thân thiết, em cung kính, con hiếu đễ, mọi người đều có thể làm theo. Thuấn quản lý các quan, các quan đều có thể vâng lời ông. Thuấn chào đón khách tứ phương ở bốn cổng Minh Đường, khách tứ phương cảm thấy kính nể. Thuấn làm quan trấn giữ núi rừng, kể cả khi thời tiết xấu như giông bão, ông cũng không mắc sai lầm.

Lòng hiếu thuận của Thuấn cảm hóa người thân, cảm động trời đất (ảnh Pinterest)

Dưới thời vua Thuấn, nông dân ở vùng Lịch Sơn thường hay xâm chiếm đất của nhau. Sau khi vua Thuấn đi làm nông ở Lịch Sơn trong một năm, việc chiếm đất đã ngừng lại và không còn xảy ra nữa. Ngư dân trên sông Hoàng Hà thường tranh đoạt vị trí cao hơn, thuận lợi hơn trên con sông. Sau khi vua Thuấn đánh cá trên sông Hoàng Hà một năm, những ngư dân đó đã học được cách kính trọng người cao tuổi. Cư dân nghề gốm ở Đông Di thường làm ra sản phẩm kém chất lượng. Khi vua Thuấn tới đó chế tác gốm một năm, gốm của họ làm ra đã trở nên bền chắc và chất lượng cao.

Dần dà, đức hạnh của vua Thuấn ngày càng được nhiều người ca ngợi và truyền tụng, khắp các nơi trên toàn quốc đều biết vua Thuấn là một người con đại hiếu.

An Nhiên / Nguồn: nguyenuoc

CUNG TỪ - ĐỚI THÚC LUÂN


Cung từ - Đới Thúc Luân

Tử cấm thiều thiều cung lậu minh,
Dạ thâm vô ngữ độc hàm tình.
Xuân phong loan kính sầu trung ảnh,
Minh nguyệt dương xa mộng lý thanh.
Trần ám ngọc giai kỳ tích đoạn,
Hương phiêu kim ốc triện yên thanh.
Trinh tâm nhất nhậm nga mi đố,
Mãi phú hà tu vấn Mã Khanh.


宮詞 - 戴叔倫

紫禁迢迢宮漏鳴
夜深無語獨含情
春風鸞鏡愁中影
明月羊車夢裏聲
塵暗玉階綦跡斷
香飄金屋篆煙清
貞心一任蛾眉妒
買賦何須問馬卿


Bài hát trong cung 
(Dịch thơ: phanlang)

Canh tàn thao thức thâm cung
Tình em nén xuống tận cùng đêm sâu
Gương loan một bóng u sầu
Xe dê văng vẳng còn đâu những ngày
Dấu chân xưa bụi phủ đầy
Khói ngưng trầm tích hương bay ủ phòng
Mõi mòn ngày tháng chờ mong
Trường Môn phú có động lòng quân vương ?


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Đới Thúc Luân 戴叔倫 (732-789) tên chữ là Ấn Công 幼公, người Giang Tô, làm quan đến Phủ Châu thứ sử.

Nguồn: Thi Viện

MUỐN BIẾT MỘT NGƯỜI CÓ TỬ TẾ HAY KHÔNG, HÃY NHÌN VÀO 4 ĐIỂM NÀY

Có câu nói rằng: “Sự tử tế không chỉ là cách để thể hiện lòng tốt mà còn là cách để làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn”.

Người tử tế luôn biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác (nguồn: baophunu)

Muốn biết một người có tử tế hay không, hãy xem người đó có sở hữu bốn đặc điểm này không.

1. Người tử tế không lợi dụng người khác

Có người từng lên mạng để kể một câu chuyện của mình: Bạn thân lấy chồng, cô gửi phong bì mừng 6.000 nhân dân tệ. Đến khi cô lấy chồng, người bạn thân ấy mừng lại 600 nhân dân tệ.

Sau khi thông tin được chia sẻ, nhiều người đã hỏi rằng: “Tại sao cô vẫn có thể kết bạn với người bạn này chứ?”

Người thân trong gia đình về vấn đề tiền bạc cũng phải rõ ràng, huống chi là bạn bè. Lịch sự và không lợi dụng người khác là nền tảng giáo dục cơ bản nhất của một người.

Theo truyền thống, dù đám cưới hay đám tang thì cũng sẽ ghi lại những món quà của người thân, bạn bè để sau này đáp lễ.

Vào thời Xuân Thu, Dương Hổ muốn bái kiến Khổng Tử, nhân lúc Khổng Tử không có nhà, ông đã gửi đến một con heo quay. Biết chuyện, Khổng Tử liền trả lễ.

Không lợi dụng người khác là sự giáo dưỡng lớn nhất của đời người.

Người tử tế sẽ không lợi dụng người khác và sống một cuộc sống trong sáng, tự do dù trong hoàn cảnh nào đi nữa.

Người tử tế không lợi dụng người khác (nguồn: kienthuc)

2. Người tử tế biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác

Có một cặp vợ chồng, người chồng rất thích ăn sầu riêng, nhưng người vợ lại thấy sầu riêng rất nặng mùi.

Nhưng sau mấy chục năm chung sống, người vợ mỗi lần đi chợ hoa quả đều mua sầu riêng về cho chồng, sau đó người chồng lại mang sầu riêng ra bãi cỏ của khu dân cư để ăn hết, rồi nhai kẹo cao su để khỏi mang mùi sầu riêng về nhà.

Sau hàng chục năm chung sống, cả hai vẫn luôn bình yên bên nhau. Vợ biết chồng thích ăn nên mua; chồng biết vợ không thích nên ăn bên ngoài.

Những người tử tế không coi mình là trung tâm và biết cách đặt mình vào vị trí của người khác. Họ sẽ không dễ dàng phủ nhận người khác hay chỉ trích người khác một cách tùy tiện mà sẽ suy nghĩ theo quan điểm của người khác và có tấm lòng bao dung. Vì vậy, thật thoải mái và dễ chịu khi kết giao với những người tử tế.

3. Người tử tế biết báo đáp lòng tốt của người khác

Trả ơn luôn là một đức tính tốt đẹp trong văn hóa truyền thống.

Khi Hồ Thích còn nhỏ, mẹ anh đã tìm cho anh một người phụ nữ tên là Giang Đông Tú, một cô gái có đôi chân nhỏ. Hồ Thích đi du học mười năm, Giang Đông Tú chăm sóc mẹ anh mười năm.

Sau khi trở về Trung Quốc, Hồ Thích, một chàng trai trẻ kiểu mới, kiên quyết bước vào một cuộc hôn nhân kiểu cũ và kết hôn với Giang Đông Tú.

Nhà văn Trương Ái Linh cho biết họ là ví dụ hiếm hoi về hạnh phúc trong một cuộc hôn nhân kiểu cũ. Hồ Thích đẹp trai tài giỏi như vậy nhưng lại ở bên Giang Đông Tú cả đời, chưa bao giờ lấy thê thiếp.

Tất cả điều này là do Hồ Thích biết cách báo đáp lòng tốt của người vợ. Một mặt là để báo đáp công ơn nuôi dưỡng của người mẹ, mặt khác là để báo đáp công ơn chăm sóc của người vợ.

Mọi tương tác giữa con người đều mang tính tương hỗ. Chỉ khi một người có tấm lòng biết ơn thì người khác mới dám kết giao với mình và tin tưởng trong quá trình thân thiết với mình. Bạn cũng không cần lo lắng một ngày nào đó người bạn này sẽ bỏ rơi mình mà không ngoảnh lại.

Chỉ khi một người biết trả ơn thì người đó mới được coi là người tử tế. Chỉ khi ghi nhớ lòng tốt của người khác thì con đường sống mới ngày càng tốt đẹp hơn.

Người tử tế luôn biết trả ân lòng tốt của người khác (nguồn: phunutoday)

4. Người tử tế biết bao dung người khác

Hàn Kỳ thời Bắc Tống là một danh thần, có một lần ông đọc sách vào buổi tối, người lính giúp ông cầm đèn vì không chú ý, mất tập trung nên đã để lửa làm cháy mất một ít tóc mai của ông.

Lúc đó, ông dập lửa mà không quay đầu lại. Một lúc sau, ông mới phát hiện ra người lính cầm đèn kia đã bị thay.

Sau đó một cấp dưới nói rằng, người lính kia làm cháy tóc mai của tướng quân nên đã thay người khác.

Hàn Kỳ nghe vậy liền nói: “Hãy gọi người lính đó quay lại, cậu ta giờ đã biết cách làm thế nào để lửa không làm cháy người”.

Nếu người lính này thực sự được điều chuyển, chắc chắn anh ta sẽ bị trừng phạt và sau này có thể sẽ khó phát triển. Vì vậy Hàn Kỳ không nhẫn tâm vì một sai sót nhỏ mà làm hủy hoại cuộc đời của người khác.

Khi những người lính khác khi biết tin Hàn Kỳ rất bao dung với cấp dưới thì họ đều ngưỡng mộ và yên mến vị tướng quân, tinh thần toàn quân của ông cũng tăng lên rất nhiều.

Tử tế với người khác là một trí thông minh vượt trội. Người tử tế biết cách dành nhiều không gian hơn cho người khác mà không chỉ trích hoặc khiến người khác xấu hổ.

Tử tế với bản thân, ít đổ lỗi và bao dung hơn với người khác là cách tốt nhất để tránh những hậu quả tiêu cực.

Trong giao tiếp giữa các cá nhân, nếu người tử tế nghĩ đến người khác thì người khác tự nhiên sẽ nghĩ đến họ; nếu người tử tế biết ơn thì người khác tự nhiên sẽ sẵn sàng giúp đỡ người đó. Vì vậy mà con đường dẫn đến cuộc sống của người tử tế thường rộng mở và vững chắc.

Thùy Dung biên tập
Nguồn: aboluowang (Tống Vân)