Saturday, March 7, 2026

CƯ DÂN MẠNG PHÁT SỐT VỚI GÃ ĂN CÁ LA HÁN CẢNH MUA VỚI GIÁ 900 ĐÔ LA

Chắc gã này có khẩu vị kỳ lạ và đắt tiền.


Muhammad Firdaus Othman, người Perak, không chút do dự trong việc ném bay 909 đô la cho một con cá la hán cảnh – thường gọi là cá luohan, và được ngưỡng mộ bỡi màu sắc đẹp và mang lại vận may.

Nhưng những gì mà người thanh niên 28 tuổi kinh doanh xe máy này làm là tạo ra sự giận dữ và khinh bỉ trên mạng.

Trong một video ngắn phát trên Facebook vào ngày 12 tháng 7, anh này cho biết cách chuẩn bị con cá này để nấu nướng, khoe khoang cái bướu đặc trưng trên đầu nó mà anh ta nói là cắt bỏ đi vì đó chỉ toàn là “mỡ”.


Sau đó anh ta ướp cá với củ nghệ và chiên. Bước kế tiếp là anh ta ăn nó cùng những người bạn.

Ý tưởng ăn một con vật được nuôi rộng rãi làm thú cưng có thể khiến một số người phát ói, nhưng Mohammad thì không. Đối với anh ta, cá là cá.

Nhận định của anh ta về món ăn đắt đỏ này? “Tuyệt ngon,” “vị ngon, ngọt và mọng nước” và ngon hơn cá rô phi, anh ta tuyên bố.

Anh ta nói với tờ báo Sinar Harian rằng anh ta “nghĩ không có điều gì lạ” về việc ăn một con cá, và thêm rằng cho đến nay không ai bị ảnh hưởng phụ nào phát sinh.


Trong một bài khác viết vào ngày 14 tháng 7, Muhammad nêu ra một số quan điểm điểm xem như sự trả lời rõ ràng của anh ta đối với những người chỉ trích, nói những việc anh ta làm là độc ác và kỳ cục.

“Ý các bạn nói cá này không ăn được à? Cá là một loại thức ăn, con cá đẹp không có nghĩa là bạn không thể đụng tới” anh ta viết.

Cũng có lời đồn về việc người ta ăn cá rồng Arowana – một loài cá cảnh nữa, trong quá khứ.

Video của Mohammad chế biến cá để nấu được xem trên 4 triệu lần trong thời gian ngắn và kinh nghiệm cá la hán của anh ta đã được chia sẻ 23.000 lần.

Nếu câu view là những gì anh ta muốn với các bài viết của mình, thì chắc chắn là anh ta đã có nó.

Chen Jingwen / Theo: Biển và Người
Link tham khảo:



Friday, March 6, 2026

SAMUEL COLT VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA KHẨU COLT 45

Samuel Colt là "thợ súng" theo đúng nghĩa vì ông đã tạo ra những loại vũ khí để đời nhưng lại không qua trường lớp bài bản. Sản phẩm lừng danh mang tên ông, súng lục Colt 45, bằng sáng chế 9.430X vẫn trụ vững và nổi tiếng đến tận ngày nay.

Samuel Colt - nhà phát minh súng tự thân lừng danh nước Mỹ.

Vài nét trích ngang về Samuel Colt

Samuel Colt (1814 - 1862) sinh tại Hartford, Connecticut, con trai của doanh nhân Christopher Colt (1780-1850) và bà Sarah. Ông ngoại của Colt là thiếu tá John Caldwell, sĩ quan trong Quân đội Lục địa. Mẹ Colt mất vì bệnh lao khi Colt mới sáu tuổi, cha ông kết hôn với Olivia Sargeant hai năm sau đó. Colt có 3 chị gái và 3 người anh trai. Bố ông cũng là nhà phát minh, nhà công nghiệp và doanh nhân, chủ của công ty sản xuất súng Patent’s Arms, nơi từng biến hàng loạt súng lục ổ quay trở thành sản phẩm thương mại.

Năm 1829, lúc mới 15 tuổi, ông làm việc tại nhà máy chế biến hàng dệt may của cha tại Ware, Massachusetts. Năm 1830, ông được cha gửi tới trường tư thục Amherst ở Massachusetts. Mặc dù học giỏi, nhưng ông lại thường bị kỷ luật vì thực hiện các cuộc trình diễn thiết bị nổ của mình mà không được chấp thuận. Ví dụ, màn trình diễn của ông lễ kỷ niệm Ngày Độc Lập (4 tháng 7 năm 1830) tại trường đã gây cháy nổ trong khuôn viên của Amherst, khiến Colt bị đuổi học, sau đó cha ông lại gửi ông đi học nghề thủy thủ.

Mùa thu năm 1830, Colt lúc đó 16 tuổi đã trở thành thủy thủ học việc trên tàu buồm Corvo. Tại đây, Colt đã mày mò nghiên cứu cách thức hoạt động của bánh lái và tời tàu, hình dung ra cách sử dụng một xi lanh quay tương tự để nạp từng viên đạn trước nòng súng. Dựa trên ý tưởng này, Colt bắt đầu khắc những mô hình bằng gỗ khẩu súng trong mơ của mình, "bất kể bánh xe quay theo hướng nào, mỗi nan hoa luôn thẳng hàng với một bộ ly hợp để giữ cho súng ổ quay hoạt động", Colt nhớ lại.


Súng Cold “đi ra” từ bách khoa toàn thư

Năm 11 tuổi, khi làm thuê cho một nông dân ở Glastonbury, Colt được làm quen với cuốn “Compendium of Knowledge” (CoK- Bách khoa toàn thư hay Tuyển tập kiến thức), bộ bách khoa toàn thư khoa học phổ thông những năm đầu thế kỷ 19 viết về Robert Fulton và thuốc súng. Sách đã dẫn Colt sang một thế giới hoàn toàn mới mẻ, giúp ông đạt được những ước mơ , tạo ra những "khẩu súng bất khả thi".

Năm 1829, ở tuổi 15, Colt bắt đầu làm việc tại nhà máy dệt của cha mình tại Ware, Massachusetts , nơi ông được tiếp cận với các công cụ, vật liệu và chuyên môn của công nhân nhà máy. Sử dụng những gì học được từ CoK , Colt đã chế tạo một pin galvanic tự chế và quảng cáo rằng vào sự kiện Ngày Độc lập năm đó, cho nổ một chiếc bè trên Ao Ware bằng thuốc nổ dưới nước rất ấn tượng.

Được gửi đến trường nội trú, ông đã làm các bạn cùng lớp thích thú bằng pháo hoa. Trong một chuyến đi đến Calcutta trên tàu Brig Corvo, Colt đã nảy sinh ý tưởng về một loại súng lục ổ quay, lấy cảm hứng từ tời của tàu, có cơ chế bánh cóc và chốt mà sau này ông nói, tời của tàu đã cho ông ý tưởng về thiết kế súng lục ổ quay của mình. Trên Brig Corvo, Colt đã làm một mô hình bằng gỗ một khẩu súng lục ổ quay tiêu chuẩn từ gỗ vụn. Nó khác với các khẩu súng lục ổ quay tiêu chuẩn khác vào thời điểm đó ở chỗ nó cho phép người bắn xoay xi lanh bằng cách lên đạn búa, với một chốt gắn vào làm xoay xi lanh, sau đó được khóa chặt để thẳng hàng với một trong các nòng súng bằng một bu lông, một cải tiến lớn so với các thiết kế trước đó, đòi hỏi phải xoay nòng súng bằng tay và hy vọng có được chỉ mục và căn chỉnh thích hợp.

Colt Paterson - súng lục ổ quay Mỹ đầu tiên của PAMC được cấp bằng sáng chế năm 1836.

Khi trở về Massachusetts vào năm 1832, Colt đã cho cha mình xem những khẩu súng mô hình được ông chạm khắc, cha ông đã đồng ý tài trợ cho việc sản xuất hai khẩu súng lục và một khẩu súng trường dựa trên thiết kế của ông. Trong khi khẩu súng trường nguyên mẫu hoạt động tốt, một khẩu súng lục lại phát nổ nên cha ông đã rút lại khoản hỗ trợ. Để kiếm tiền, Colt bắt đầu đi trình diễn nghệ thuật phát minh, liên quan đến y học mới nhất thời bấy giờ, đặc biệt là việc ông sử dụng khí nitrous oxide, ngày nay gọi là khí cười. Chính qua những màn trình diễn kỳ quặc và kịch tính này mà Colt đã phát triển kỹ năng của mình như một người chào hàng tài năng theo phong cách Madison Avenue.

Khi trở về Hoa Kỳ vào năm 1832, ông tiếp tục làm việc cho cha, người đã tài trợ cho việc sản xuất hai khẩu súng như đề cập. Hai dự án kinh doanh đầu tiên của Colt là sản xuất súng tại New Jersey và chế tạo mìn dưới nước. Công việc kinh doanh của ông phát triển nhanh chóng sau năm 1847, khi Biệt đội Texas đặt hàng 1.000 khẩu súng lục ổ quay trong khuôn khổ cuộc chiến Mỹ-Mexico . Trong nội chiến Hoa Kỳ, nhà máy của ông ở Hartford đã cung cấp súng cho cả miền Bắc và miền Nam . Súng của ông được sử dụng rộng rãi trong quá trình định cư ở biên giới phía Tây. Khi Colt qua đời vào năm 1862, ông là một trong những người giàu nhất Hoa Kỳ.

Với sự giúp đỡ của bậc thầy chế tạo súng John Pearson, Colt tiếp tục tinh chỉnh và cải tiến khẩu súng lục ổ quay. Sau khi nhận được bằng sáng chế Anh vào năm 1835, Văn phòng Sáng chế Mỹ đã cấp cho Colt bằng sáng chế Mỹ số 9430X cho "Súng lục ổ quay" vào ngày 25 tháng 2 năm 1836. Cùng với một nhóm các nhà đầu tư có ảnh hưởng, bao gồm giám đốc Văn phòng Sáng chế Hoa Kỳ Henry Ellsworth, Colt đã thành lập Công ty sản xuất vũ khí sáng chế (PAMC) tại New Jersey để sản xuất khẩu súng lục ổ quay.

Phương pháp sản xuất của Colt là tiên phong trong Cách mạng công nghiệp . Việc ông sử dụng các bộ phận có thể thay thế đã giúp ông trở thành một trong những người đầu tiên áp dụng hiệu quả quy trình sản xuất dây chuyền lắp ráp . Chưa hết, việc Colt sử dụng nghệ thuật, hợp tác với người nổi tiếng và quà tặng doanh nghiệp để quảng bá sản phẩm một cách sáng tạo đã đưa ông trở thành người tiên phong trong lĩnh vực quảng cáo, sắp đặt sản phẩm và tiếp thị đại chúng.

Mặc dù PAMC của Colt đã sản xuất hơn 1.000 khẩu súng vào cuối năm 1837, nhưng chỉ có rất ít khẩu được bán ra. Người ta ước tính rằng trong 25 năm đầu sản xuất, công ty của Colt đã sản xuất hơn 400.000 khẩu súng lục ổ quay. Trước khi qua đời, mỗi nòng súng Colt đều được đóng dấu: "Địa chỉ: Đại tá Samuel Colt, New York, Hoa Kỳ, Châu Mỹ", hoặc một biến thể sử dụng địa chỉ London. Colt đã làm như vậy vì New York và London là những thành phố quốc tế lớn và ông vẫn giữ một văn phòng tại New York, số 155 Broadway, nơi ông đặt trụ sở cho các nhân viên bán hàng của mình.

Các bản sao hiện đại của súng Colt Paterson (trên) và Colt Walker (giữa) .

Những phát minh khác

Như đề cập, nhiều phát minh khác của Colt ít được hậu thế nhắc đến, như việc ông học về oxit nitơ từ một nhà hóa học tại nhà máy dệt của cha mình, và mang theo một phòng thí nghiệm di động trong chuyến lưu diễn và kiếm sống bằng cách biểu diễn khí cười trên khắp nước Mỹ và Canada. Colt tự gọi mình là "tiến sĩ Colt lừng danh New York, London và Calcutta". Colt coi hoạt động này là “lấy ngắn nuôi dài” trang trải chi phí để phát triển súng ngắn mà ông ấp ủ.

Năm 1842, ông giành được hợp đồng của chính phủ để hoàn thiện một loại mìn nổ dưới nước nhằm bảo vệ các bến cảng của Mỹ trước cuộc xâm lược đáng sợ của Anh. Để kích nổ mìn từ xa, Colt đã hợp tác với nhà phát minh điện báo Samuel F.B. Morse phát minh ra một loại cáp phủ nhựa đường chống thấm nước, dùng để truyền điện tích đến mìn. Morse sau đó đã sử dụng cáp chống thấm nước của Colt để chạy đường dây điện báo dưới hồ, sông, và cuối cùng là Đại Tây Dương.

Vào ngày 4 tháng 7 năm 1842, Morse đã trình diễn loại mìn dưới nước của mình bằng cách phá hủy ngoạn mục một chiếc sà lan lớn đang di chuyển. Mặc dù Hải quân Mỹ và Tổng thống John Tyler rất ấn tượng, John Quincy Adams, khi đó là Dân biểu Mỹ của bang Massachusetts, đã ngăn cản Quốc hội tài trợ cho dự án. Adams cho rằng chúng không phải là "cuộc chiến công bằng và trung thực" và gọi mìn của Colt là "một cỗ máy phản Kitô giáo".

Sau khi dự án mỏ bị giãn tiến độ, Colt bắt đầu hoàn thiện một trong những phát minh trước đó, hộp đạn giấy thiếc. Vào những năm 1840, hầu hết đạn súng trường và súng lục đều bao gồm một liều thuốc súng và một viên đạn chì được bọc trong phong bì giấy. Mặc dù hộp đạn giấy dễ dàng và nhanh chóng nạp vào súng hơn, nhưng thuốc súng sẽ không bắt lửa nếu giấy bị ướt. Sau khi thử nghiệm các vật liệu khác, Colt quyết định sử dụng một loại giấy thiếc rất mỏng nhưng chống thấm nước. Năm 1843, sau hai năm thử nghiệm, Quân đội Mỹ đã đồng ý mua 200.000 hộp đạn súng hỏa mai giấy thiếc của Colt. Hộp đạn giấy thiếc của Colt là tiền thân của hộp đạn bằng đồng thau hiện đại được giới thiệu vào khoảng năm 1845.

Đài tưởng niệm Samuel Colt tại Nghĩa trang Cedar Hill.

Những năm cuối đời

Sự nghiệp của Colt với tư cách là một nhà phát minh và nhà kinh doanh đã ngăn cản ông kết hôn cho đến khi đạt được danh tiếng và tài sản. Vào tháng 6 năm 1856, ở tuổi 42, ông kết hôn với Elizabeth Hart Jarvis trong một buổi lễ xa hoa trên một chiếc tàu hơi nước nhìn ra nhà máy vũ khí của ông ở Hartford, Connecticut. Mặc dù họ chỉ sống bên nhau sáu năm trước khi Colt qua đời, cặp đôi đã có năm người con, và chỉ một trong số này, Caldwell Hart Colt, sống sót qua tuổi thơ ấu.

Samuel Colt đã tích lũy được một gia tài, nhưng ông hầu như không có thời gian để tận hưởng sự giàu có của mình. Ông qua đời ở tuổi 47 vì bệnh viêm khớp dạng thấp mãn tính tại biệt thự Armsmear của mình vào ngày 10 tháng 1 năm 1862. Ông được chôn cất cùng vợ Elizabeth tại Nghĩa trang Cedar Hill ở Hartford, Connecticut. Giá trị tài sản ròng của Colt vào thời điểm ông qua đời ước tính khoảng 15 triệu USD (tương đương 382 triệu USD hiện nay).

Samuel Colt được chôn cất tại khu đất tư nhân Armsmear và được cải táng tại Nghĩa trang Cedar Hill vào năm 1894. Năm 1867, góa phụ Elizabeth của Colt đã cho xây dựng một nhà thờ Episcopal do Edward Tuckerman Potter thiết kế để tưởng nhớ ông và ba người con đã mất. Kiến trúc của nhà thờ bao gồm súng và dụng cụ rèn súng được điêu khắc bằng đá cẩm thạch để tưởng nhớ cuộc đời của Colt với tư cách là một nhà chế tạo vũ khí. Năm 1896, một nhà thờ giáo xứ được xây dựng trên địa điểm này để tưởng nhớ con trai họ, Caldwell, người đã mất năm 1894. Năm 1975, nhà thờ Good Shepherd và Nhà xứ được ghi danh trong Danh sách Di tích lịch sử quốc gia. Năm 2006, Samuel Colt được tôn vinh tại Đại sảnh Danh vọng phát minh quốc gia .

Khắc Nam
Link tham khảo:



GỪNG VÀ MUỐI - MƯỜNG MÁN

Tối nay tự nhiên không muốn viết gì, chỉ muốn đọc lại tiểu thuyết tình cảm của nhà văn An Khê. Lên mạng lục lọi nguyên đêm mà không thấy có truyện nào hết. Trong các truyện tiểu thuyết tình cảm ngày trước, tôi thích nhất là những truyện do nhà văn An Khê viết. Tôi nhớ có một truyện tựa là "Gừng cay, muối mặn", có lẽ ông lấy ý từ câu ca dao:

"Tay bưng dĩa muối chấm gừng,
Gừng cay muối mặn xin đừng bỏ nhau"

Tình cờ thấy một bài thơ của Mường Mán cũng lấy ý từ câu ca dao này nên share cùng các bạn. (LKH)


GỪNG VÀ MUỐI
thơ Mường Mán

Thiếu anh. Ờ thiếu người ta
Thời gian bỗng thoáng như là biển khơi
Nhưng rồi sấp ngửa ta bơi
Bến không sóng vọng rã rời bờ xa
Thiếu anh. Chợt nhẹ như là...
Như tay đủ ngón thành ra tay thừa
Quần áo hóa rộng chẳng vừa
Cái ngọt đáng ghét cái chua lạnh lùng
Chợt hay cái thiếu khôn cùng
Con đường đã rẽ muôn trùng nhánh xa
Thôi thì gừng cứ cay và
Muối mặn vẫn mặn ... hơn là thiếu nhau

MƯỜNG MÁN


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Mường Mán tên thật là Trần Văn Quảng, sinh ngày 20/5/1947 tại huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế, ở tại Sài Gòn. Lĩnh vực sáng tác: văn, thơ, kịch. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam và Hội Điện ảnh Việt Nam. Hiện đang công tác tại Công ty Văn hóa Phương Nam. Ông tốt nghiệp Tú tài 2, là cựu phóng viên chiến trường miền nam trước 1975.

Nguồn: Thi Viện

ƯỚC MƠ VÀ SỨ MỆNH CỦA 1 TRÍ THỨC CHÂN CHÍNH


Nhà Nho phái Lý học trứ danh thời Bắc Tống, lãnh tụ Quan học là Trương Tái 张载 (tự Tử Hậu 子厚, còn gọi là Hoành Cừ tiên sinh 横渠先生 , 1020 – 1077) đã để lại cho hậu thế bốn câu danh ngôn:

Vị thiên địa lập tâm, 
Vị sinh dân lập mệnh, 
Vị vãng thánh kế tuyệt học, 
Vị vạn thế khai thái bình.

為天地立心
為生民立命
為往聖繼絕學
為萬世開太平


Căn cứ vào bốn câu danh ngôn của Trương Tái, mở đầu mỗi câu đều có đặc điểm chữ “vị” 为, có thể nói tắt là “tứ vị cú” 四为句. Bốn câu này tuy ngắn gọn nhưng nó lại nêu bật con đường và sứ mệnh của một người Trí Thức chân chính. Ở đây tôi không dùng từ trí thức Nho gia, vì phàm là Nho gia hay bất cứ trường phái triết học chính thống nào mà muốn đem sự học của mình giúp ích cho đời ắt phải làm theo những câu nói ở trên. Để đem lại ích lợi cho đời và sáng tỏ tấm lòng của Tiền hiền, tôi xin mạn phép giải thích ý nghĩa của 4 câu trên như sau:

Câu thứ 1 “Vị thiên địa lập tâm” 为天地立心.

Câu này có nghĩa là “Vì trời đất mà tạo lập tư duy”. Trong đó Thiên địa nghĩa là Trời đất, trong Dịch gọi là Càn Khôn. Ý nghĩa chung của câu này là đề cập đến cái gọi là "Thiên địa chi Tâm" . Trong lý thuyết Tam tài Thiên Địa Nhân thì con người là sinh linh quan trọng nhất. Vì con người được ân sủng, là anh linh đứng đầu vạn vật, 1 nhân tố quan trọng trong Tam tài và cũng là sinh linh duy nhất có thứ gọi là “Tâm”.

Nhưng cái Tâm này của con người nếu để dục vọng và các tư tưởng thấp hèn chiếm lấy thì sẽ gây ra tai họa cho chính bản thân mỗi người và ảnh hưởng rất lớn đến cả xã hội. Trong triết học lãnh đạo của Nho gia, việc làm cho Nhân Tâm hướng Thiện và trở nên cao thượng là nguyện vọng và cũng là nhiệm vụ quan trọng nhất của tất cả mọi nhà lãnh đạo khi nắm quyền.

Để có thể làm cho Nhân tâm hướng thiện, bậc lãnh đạo và giới trí thức tinh hoa Nho gia phải LẬP TÂM, nghĩa là đặt ra tiêu chuẩn cho cái Tâm của lãnh đạo, làm gương bằng cách nêu cao CHÍNH TÂM, vì chỉ có Thành Ý Chính Tâm thì mới có thể làm tốt Tu Tề Trị Bình.

Tâm muốn được Chính, phải là Tâm chí công vô tư, vì lợi ích chung mà xử thế, đó chính là cái gọi là Thiên Địa Chi Tâm, cái Tâm sáng soi cùng trời đất, nên làm việc gì cũng sẽ thành công.
Thư pháp 2 chữ Thiên Đạo-Nguồn: Internet

Câu thứ 2 “Vị sinh dân lập mệnh” 为生民立命“

Câu này có nghĩa là “Vì nhân dân mà tạo lập sứ mệnh”.

Nho gia đề cao học thuyết Chính Danh , trong đó các vị trí lãnh đạo cần phải làm đúng nghĩa vụ ở địa vị của mình thì quốc gia sẽ thịnh vượng, xã hội sẽ an vui. Theo học thuyết Nho gia, các bậc lãnh đạo Chính Danh vì nhận trao quyền từ Trời, gọi là “Quân quyền Thần thụ”, quyền lực của vua và tính chính danh của địa vị là do Thần, Trời trao cho, nên mới gọi là Thiên Mệnh, là sứ mệnh của Vương giả, của bậc lãnh đạo nhận trách nhiệm lớn chăm sóc cho nhân dân. Do đó, các bậc Trí giả trong xã hội và các thanh niên trí thức phải đem hết tài năng sở học của mình để làm cho Nhân tâm xã hội đề cao, trở nên thanh sạch cao thượng hơn.

Quốc gia có càng nhiều người dân có Thiện tâm, ắt sẽ hùng mạnh vững bền và có phúc báo không phải chịu chiến tranh tai họa. Khi Nhân tâm hướng thiện cao nhất sẽ hòa hợp cùng với Trời Đất và đem lại mọi điều tốt đẹp cho con người. Đây cũng là lý tưởng Thiên Nhân hợp nhất vốn là tư tưởng chủ đạo và mục tiêu cao nhất là nền văn minh cổ đại luôn hướng đến, cũng nên là sứ mệnh quan trọng nhất của lãnh đạo và giới trí thức.

Tu thân tề gia

Câu thứ 3 “Vị vãng thánh kế tuyệt học” 为往圣继绝学

Câu này nghĩa là “vì các thánh nhân đời trước mà kế thừa cái học quý giá”.

“Vãng thánh” 往圣, chỉ thánh nhân trong lịch sử, cũng có thể hiểu là chỉ các điển phạm nhân cách và lãnh tụ tinh thần. “Tuyệt học” 绝学, cái học giá trị cao nhất, ở đây là chỉ truyền thống học thuật bị đứt đoạn và mất đi của các Thánh nhân đời xưa. Nhiều nhà Nho hậu thế cho rằng, học thống của Nho gia từ Mạnh Tử 孟子 trở về sau bị đứt đoạn, cho nên phải nỗ lực khôi phục để cống hiến tốt hơn cho xã hội và quốc gia.

Tuy nhiên, để có thể kế thừa tuyệt học, lại cần người Nho sinh phải vừa học vừa hành thì mới có thể thành công. Tri hành hợp nhất cũng là 1 trong những tiêu chí quan trọng trong cái học của Thánh nhân.


Câu thứ 4 “Vị vạn thế khai thái bình 为万世开太平:

Câu này nghĩa là “Vì muôn đời sau mà tạo ra nền thái bình”. Quan niệm về “thái bình” 太平 và “đại đồng” 大同 là lí tưởng chính trị xã hội của Chu Công 周公, Khổng Tử 孔子 trở đi, một xã hội công bằng với tất cả mọi người, dưới sự lãnh đạo dựa trên đạo đức làm quy chuẩn. Việc tạo lập nên 1 nền thái bình không chỉ cho thời hiện tại mà cho mãi đến nhiều đời sau mới đúng là nhiệm vụ cao cả của người lãnh đạo và giới trí thức Nho gia.

4 chữ thư pháp: Nho Gia Văn Hóa

Lời bàn:

Cái học của Thánh Nhân là cái học gốc rễ, đem lại nền Thái bình thịnh vượng cho muôn đời. Nhưng đáng buồn thay trong thời nhiễu nhương này, thiên hạ lấy ngọn bỏ gốc, chăm chăm cầu học các thuật để nhanh làm giàu thăng quan tiến tước, kẻ tiểu nhân còn tuyên dương cái tiểu đạo của Cửu lưu, nhà nhà chỉ thấy tiền là quan trọng. Cái học của chư Thánh bị xếp xó, ai nói đến thì đều coi như nói lời cuồng ngôn, cổ hủ. Ấy vậy mà đâu đâu cũng nghe mong muốn đưa quốc gia trở thành cường quốc, thế có nực cười không?? với cái tâm truy cầu tiền tài khinh rẻ gốc rễ thì có lẽ chỉ trở thành cường quốc ăn cắp và tham nhũng hay sao??

Nói đi cũng phải nói lại, dầu gì thì thanh niên và trí thức cũng là tương lai của quốc gia này, việc họ có phát triển được tư duy tốt hay không là vô cùng quan trọng. Để phát triển tư duy của thanh niên, thì Tứ vị cú này tuy đã ra đời mấy trăm nay nhưng ý nghĩa của nó trong việc thiết lập mục tiêu cuộc đời giởi trẻ vẫn là rất quan trọng. Những bậc lãnh đạo chân chính và những thanh niên trí thức lại càng nên lấy nó làm nguồn cảm hứng để thực thi tốt hơn sứ mệnh của mình trong đời. Có câu “hiền tài là nguyên khí của quốc gia”, thì mục tiêu chân chính của 1 nền giáo dục những hiền tài ấy mới là khởi điểm cần phải có vậy.

Dung Nguyen / Theo: linkedin

Thursday, March 5, 2026

CÁ HỒNG VÀNG QUÝ HIẾM BÁN GIÁ 38,000 ĐÔ LA

Một thương nhân Trung Hoa đã trả 38.000 đô la cho con cá hồng vàng quý hiếm tại thành phố cảng Chittagong ở Bangladesh.

Một nhóm đàn ông đang vác con cá hồng vàng ở Chittagong, có giá 38.000 đô la vì màu vàng quý hiếm của nó.

Một thương nhân Trung Hoa không tiết lộ danh tính từ Hong Kong đã mua con cá 37 ký “vì bong bóng cá rất ngon và thịt bổ”, Jahangir Saudaga, người bán con cá, nói.

Saudaga, người làm việc tại chợ cá Ghat gần cảng Chittagong, đã mua con cá từ những ngư dân đánh bắt được từ Vịnh Bengal.

Ông mua con cá từ phiên đấu giá, đánh bại ít nhất 500 thương nhân khác.

“Tôi tiếp tục trả giá cho đến khi những người khác từ bỏ vì tôi biết tôi có thể bán con cá này với giá cao. Cuối cùng, tôi bán nó với giá 3,05 triệu taka (36.900 đô la)”, Saudaga nói.

Nhiều người tập trung để nhìn con cá tại chợ cá Gat ở cảng Chitagong

Giáo sư động vật học Noman Siddiqui thuộc Học viện cá biển ở Chittagong nói màu vàng của cá hồng – thường nó có màu đỏ và bạc – là lý do nó có giá cao.

Chỉ có “ba hoặc bốn con cá hồng vàng được bắt ở Vịnh Bengal” mỗi năm, Siddiqui nói.

Ở một số nền văn hóa Châu Á, thịt cá hồng được xem là đặc sản.

Theo: AFP (4.2012)
Link tham khảo:


GREENLAND - ĐẢO QUỐC BĂNG GIÁ KHÔNG LỒ - KỲ CUỐI: GREENLAND TRONG VÁN CỜ CÁC CƯỜNG QUỐC

Hôm 22-12-2025 tại Palm Beach, Florida, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phát biểu thế này trước các phóng viên: "Chúng ta cần thiết Greenland vì an ninh nước Mỹ, không phải vì tài nguyên khoáng sản.

Băng tan phát lộ nhiều tài nguyên khoáng sản ở Greenland - Ảnh: Reuters

Mọi người sẽ thấy tàu của Nga, Trung Quốc khắp nơi nếu quan sát từ dọc theo toàn bộ bờ biển Greenland. Chúng ta cần phải có Greenland". Đây là phát biểu mới nhất trong nhiều phát biểu của vị Tổng thống Mỹ này.

Hơn 100 năm qua, Mỹ chưa bao giờ xem nhẹ vị thế hòn đảo băng giá khổng lồ ở Bắc cực dù đã trải qua ít nhất ba lần muốn mua bất thành kể từ cuối thế kỷ 19.

Ván cờ chiến lược vùng Bắc cực

Sang nhiệm kỳ thứ hai của mình, Tổng thống Donald Trump lại tiếp tục công khai tuyên bố Mỹ cần phải có Greenland. Tuy nhiên bàn cờ địa chính hiểm yếu Greenland và vùng Bắc cực xem ra phức tạp hơn năm 1946 khi Mỹ muốn mua từ Đan Mạch kiệt quệ vừa thoát khỏi sự chiếm đóng của Đức quốc xã.

Lần này Đan Mạch với vị thế mạnh mẽ hơn khi đáp lời không bán đảo quốc tự trị của mình. Họ vừa là thành viên Liên minh châu Âu (EU) vừa là thành viên sáng lập Tổ chức Bắc Đại Tây Dương (NATO) ngay từ năm 1949.

Trong khi đó hiện nay Greenland cũng không còn là vùng đất hoang lạnh, ít người biết và không có tiếng nói nữa. Với vị thế là đảo quốc tự trị thuộc Đan Mạch và có nhiều quyền tự quyết, lãnh đạo chính phủ và nhiều người dân Greenland đã mạnh mẽ nói không với toan tính của ông Trump: Greenland không phải để bán.

Đặc biệt sức mạnh các cường quốc hiện nay đã khác hẳn bàn cờ địa chính trị năm 1946 sau Thế chiến 2 nghiêng hẳn về Mỹ khi Tổng thống Truman muốn mua Greenland. Trung Quốc - nước đang tranh đua sức mạnh quân sự, kinh tế và công nghệ với Mỹ - đã thể hiện rõ sự quan tâm lợi ích của mình ở vùng Bắc cực.

Ngoài nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học trên thực địa, từ năm 2017 Trung Quốc đã từng đề xuất "con đường tơ lụa địa cực" như một phần trong chuỗi vành đai và con đường Chủ tịch Tập Cận Bình theo đuổi.

Hồi tháng 9-2025, theo Seatrade Maritime News, tàu Istanbul Bridge chở hơn 1.000 container Trung Quốc đã rời cảng Ninh Ba - Chu San, Chiết Giang theo tuyến hàng hải qua vùng biển Bắc cực để đến cảng Felixstowe, Anh.

Hành trình này đã giúp hãng vận tải Trung Quốc rút ngắn thời gian đáng kể so với tuyến qua kênh đào Suez nhưng cũng có những ý kiến cảnh báo tác động đến hệ sinh thái vùng Bắc cực cũng như công tác cứu hộ sẽ rất khó khăn nếu xảy sự cố ở đây.

Ngoài Trung Quốc, bàn cờ địa chính trị vùng Bắc cực còn có Nga - quốc gia đã có sự hiện diện vững chắc ở đây từ lâu và không ngừng phát triển thêm. Hồi tháng 1-2025, trong bối cảnh lãnh đạo Chính phủ Mỹ công khai ý định muốn sở hữu Greenland, Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Duma quốc gia, Hạ viện Nga Andrei Kartapolov đã trả lời Hãng tin RIA Novosti rằng trong tương lai Mỹ có thể tấn công quân sự Nga từ đảo băng này.

Còn người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov thì khẳng định Nga có lợi ích quốc gia chiến lược ở Bắc cực và sẽ tiếp tục hiện diện. Ở thời điểm hiện tại, Nga cũng là quốc gia có lợi thế về phương tiện hàng hải cả tàu nổi lẫn tàu ngầm để tăng cường sự hiện diện tại khu vực có điều kiện thời tiết khắc nghiệt này.

Như vậy ngoài Đan Mạch là nước "trong cuộc" đang kiểm soát Greenland trên quy chế tự trị, tham vọng của Mỹ sở hữu đảo quốc này còn nằm trong ván cờ địa chính trị có hai đối thủ nặng ký là Nga và Trung Quốc, tất nhiên EU cũng không đứng ngoài cuộc...

Các eo vịnh hẹp ở Greenland khi tan băng có thể tiếp nhận tàu cho việc khai thác tài nguyên - Ảnh: Reuters

Vị thế quân sự, tài nguyên khoáng sản

Thời kỳ Chiến tranh lạnh, Mỹ không mua được Greenland nhưng vẫn phát triển được căn cứ quân sự ở đây với mục đích chuẩn bị chiến tranh với Liên Xô nếu xảy ra. Không có vị trí phòng thủ tên lửa hay tấn công nào tốt hơn Greenland cho Bắc Mỹ trước đối thủ Liên Xô ở bên kia bờ biển. Gần đây Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn tái khẳng định tầm nhìn chiến lược này.

Tuy nhiên nhiều phân tích của các chuyên gia và nhà chính trị cho rằng các cường quốc nhắm đến Greenland và vùng Bắc cực trong tầm nhìn chiến lược tổng thể hơn. Ngoài mục đích quân sự, họ còn tham vọng phát triển nghiên cứu khoa học (để phục vụ quân sự và lợi ích quốc gia) và kinh tế.

Tốc độ biến đổi khí hậu đang làm băng hà ở Greenland và vùng Bắc cực tan chảy nhanh hơn dự kiến và lộ diện ngày càng rõ tuyến hàng hải quan trọng cũng như tài nguyên chưa được khai thác.

Ngày 15-6-2021, Viện Bắc cực (The Arctic Institute) đã đăng bài "Greenland, các cường quốc và những bài học từ Chiến tranh thế giới thứ 2" của tiến sĩ James Rogers và Michael Gjerstad. Họ phân tích lý do quan trọng để cường quốc nhắm đến Greenland.

Ngoài vị thế quân sự hiểm yếu nằm giữa hai cường quốc quân sự Mỹ và Liên Xô (mà nay là Nga), đảo quốc này còn rất quan trọng cho các nghiên cứu khoa học và ứng dụng đa mục đích như quân sự, kinh tế.

Các trạm khí tượng, ra đa và hậu cần ở đây không chỉ vô cùng cần thiết cho hải quân, không quân thời Thế chiến 2 hay Chiến tranh lạnh mà vẫn có giá trị cực kỳ quan trọng cho hiện nay và tương lai. Nó không thể thiếu để phục vụ đa mục đích từ quân sự đến khoa học, kinh tế như vận hành tuyến hàng hải mới được dự báo sẽ càng tấp nập hơn theo tình hình băng tan chảy; khai thác tài nguyên khoáng sản, dầu khí Greenland và vùng Bắc cực...

Điều đặc biệt là biến đổi khí hậu đang làm nhiều quốc gia ven biển lo lắng và thiệt hại ngày càng nặng nề nhưng sự tan chảy của băng hà cũng là cơ hội cho các công ty săn lùng tài nguyên đang lộ diện dần.

Giám đốc điều hành Công ty khai khoáng 80 Mile của Anh Roderick McIllree nói thẳng trên CNBC rằng phần lớn Greenland đang chứng kiến sự tan chảy và làm phát lộ nhiều mỏ khoáng sản chưa từng thấy trước đây.

Hiện Công ty 80 Mile đang phát triển ba dự án tại Greenland. Trong đó một dự án khai thác dầu mỏ lớn ở bờ biển phía đông đảo quốc, một dự án khai thác titan phía tây bắc và dự án khai thác nikel và đồng phía tây nam.

Trong khi đó, đất hiếm - loại tài nguyên đang gây sốt ở Mỹ và cả thế giới - cũng đang hé lộ tiềm năng khổng lồ ở Greenland. Ông Tony Sage, Giám đốc điều hành Critical Metals Corporation, cho biết công ty đang phát triển những dự án đất hiếm khổng lồ thế giới tại Greenland. Chính sự tan chảy trên đảo băng đã mang lại cho công ty lợi thế tự nhiên như sự xuất hiện các vịnh phù hợp cho tàu hoạt động.

Cùng với nhiều tài nguyên khác, các mỏ đất hiếm khổng lồ có thể là một trong những lý do ẩn sâu để ông Trump tham vọng sở hữu Greenland. Chính phủ Đan Mạch cũng hiểu rõ điều này. Một mặt họ khẳng định đảo quốc tự trị "không phải để bán" nhưng mặt khác họ vẫn thể hiện mong muốc hợp tác với Mỹ như trong lĩnh vực khai khoáng...

Tất nhiên, từ tham vọng đi đến kết quả vẫn là chặng đường rất dài, thậm chí có thể vô định. Năm 1946, Mỹ trả giá 100 triệu đô la vẫn không mua được Greenland dù Mỹ đang ở vị thế rất mạnh sau khi cùng đồng minh chiến thắng phát xít.

Trước đó Mỹ cũng không thành trong hai lần toan tính mua hòn đảo này vào năm 1868 và 1910 dù họ đã mua thành công Alaska của Nga với giá chỉ 7,2 triệu đô la.

Nước cờ sở hữu Greenland của ông Trump hiện nay xem ra còn phức tạp hơn rất nhiều khi ván cờ có nhiều đối thủ nặng ký cùng chơi, từ sự cương quyết từ chối của Đan Mạch, quốc gia đang là thành viên của cả EU lẫn NATO đến các cường quốc Nga, Trung Quốc... Và đặc biệt, Tổng thống Donald Trump cũng chỉ còn vài năm cho nhiệm kỳ cuối cùng.

Năm 2023, Cục Khảo sát địa chất Đan Mạch và Greenland (GEUS) đã đánh giá tổng thể về tài nguyên đảo quốc tự trị. Tất cả có khoảng 38 tài nguyên thô với các khoáng sản như graphite, đất hiếm, niobi, platin, molypden, tantal, titan và lithium, hafni, uranium, vàng…

Ông Jakob Kløve Keiding, cố vấn trưởng GEUS, cho biết thực tế vẫn chưa thể có đủ dữ liệu tài nguyên Greenland. Hiện tại gần như không có hoạt động khai thác dù tiềm năng rất lớn, các hoạt động chủ yếu vẫn đang ở giai đoạn thăm dò.

Trong khi đó nhiều chuyên gia cho rằng việc khai thác sẽ gặp nhiều khó khăn, tốn kém, ít nhất là ở tương lai gần vì hệ thống hạ tầng Greenland còn rất kém, thậm chí chưa có gì.

Thùy Chi / Theo: TTO

THU OÁN - LA NGHIỆP


Thu oán - La Nghiệp

Mộng đoạn nam song đề hiểu điểu,
Tân sương tạc dạ há đình ngô.
Bất tri liêm ngoại như khuê nguyệt,
Hoàn chiếu biên thành đáo hiểu vô ?


秋怨 - 羅鄴

夢斷南窗啼曉鳥
新霜昨夜下庭梧
不知帘外如珪月
還照邊城到曉無


Nỗi oán mùa thu
(Dịch thơ: Đỗ Chiêu Đức)

Qu kêu chợt tỉnh giấc nồng,
Ngoài sân sương phủ ngô đồng đêm qua.
Bên rèm lặng ngắm bóng nga,
Suốt đêm có chiếu người xa biên thành ?!


Sơ lược tiểu sử tác giả:

La Nghiệp 羅鄴 tự và năm sinh mất không rõ, người Dư Hàng, ước sống trước sau năm 877 đời vua Hy Tông. Cha ông làm quan Diêm thiết sứ, gia cảnh đầy đủ, hai con ông đều có tên trong văn học. Ông cùng La Ẩn 羅隱 và La Cù 羅虯 tề danh, hợp xưng Tam La. La Nghiệp có để lại một tập Tân Đường thư nghệ văn chí lưu truyền hậu thế.

Nguồn: Thi Viện