Bạn từng mơ ước được đi du lịch, được khám phá đó đây, được trải nghiệm những điều mới lạ?. Bạn có từng mơ ước đặt chân đến một nơi mà vẻ đẹp của nó làm ta tận hưởng trọn vẹn đầy đủ mọi cung bậc cảm xúc - thiên đường nhân gian. Không đâu khác, Cửu Trại Câu là một trải nghiệm tuyệt vời khiến mọi tín đồ du lịch phải thốt lên ngạc nhiên về vẻ đẹp hoàn mĩ của chốn tiên cảnh này.
Nơi Thực Tại Và Huyền Thoại Hòa Quyện
Nói đến Cửu Trại Câu, có rất nhiều câu chuyện cổ kể về các vị thần huyền bí, trong đó phải nói đến câu chuyện tình yêu bên hồ Ngũ Hoa, thu hút không biết bao nhiêu cặp đôi đến đây. Chuyện kể rằng vị nữ thần của thung lũng rất thích gội đầu bên hồ và chồng của nàng ngày nào cũng xách nước đến đây cho vợ. Mỗi lần mang nước, chồng của nữ thần phải đi lên và xuống hết 189 bậc đá. Cho tới bây giờ, các cặp tình nhân yêu nhau vẫn tới đây và tin rằng nếu họ cùng đi hết 189 bậc,thì sẽ được mãi bên nhau.
Con đường dẫn du khách đến “Thung Lũng Chín Làng” là nơi gửi gắm nhiều thông điệp cho thế gian về hành trình nhọc nhằn của kiếp nhân sinh ở những thời điểm thăng trầm, ấm lạnh của lịch sử, trước khi đến được nơi hưởng phúc. Điều này cũng chính là điểm quyến rũ khách du lịch đến để chiêm ngưỡng, để được sống hòa vào với hơi thở của đất trời từ quá khứ đến hiện tại.
Cảnh sắc nên thơ của "Thung Lũng Chín Làng"
Đường lên tiên cảnh dẫn dắt du khách qua rất nhiều địa điểm tham quan nổi tiếng. Đầu tiên là Vũ Hầu Tự – ngôi đền thờ vị Quân sư xuất chúng, lỗi lạc - Khổng Minh Gia Cát Lượng – bộ óc thiên tài. Nơi đây có một tảng đá lớn “Hỷ Thần Vương” với ý nghĩa mang đến sự may mắn, vui vẻ.
Tưởng nhớ Gia Cát Lượng và Lưu Bị ở Vũ Hầu Tự
Thứ hai là Phố cổ Cẩm Lý cách không xa Vũ Hầu Tự. Phố cổ Cẩm lý vẫn đủ sức mời gọi và quyến rũ khách thập phương bởi nét riêng, bởi sức sống ẩm thực của con phố này. Còn gì hơn thế trong đời sống của một xã hội đầy những chìm nổi, biến động, bất an, vẫn có được “Hỷ Thần” – tìm được sự vui vẻ trong tinh thần.
Một bên trang nghiêm để con người cung kính tưởng nhớ bộ óc của một vĩ nhân. Một bên sôi động để con người háo hức được hòa vào đời sống rất đỗi thường tình, đầy quyến rũ của chữ "Đời".
Phố cổ Cẩm Lý
Bước vào thung lũng đầy cảm hứng - Cửu trại Câu
Đắm mình trong vẻ đẹp thanh tao của Cửu Trại Câu, một công viên bảo tồn thiên nhiên đặc biệt được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, du khách dường như bước vào một chốn khác biệt. Cửu Trại Câu với những vùng nước trong vắt như ngọc và những ngọn núi cao, phía trên bao phủ bởi những khu rừng lá kim.
Bên cạnh những cảnh quan tuyệt đẹp như thác Nặc Nhật Lãng ngoạn mục chảy ra hồ Gương trong suốt như pha lê, khu vực này tự hào có các khu sinh sống của nhiều tộc người thiểu số, di tích lịch sử và ba di sản thiên nhiên thế giới trong tỉnh.
Đây là Vườn Quốc gia hàng đầu của Trung Quốc và nằm ở độ cao từ 1.990m đến 4.764m so với mực nước biển. Cửu Trại Câu có phong cảnh thay đổi theo từng mùa và là một trong những địa điểm đẹp nhất Trung Quốc.
Nằm ở khu vực miền núi phía tây nam Trung Quốc, Cửu Trại Câu không được xây dựng tu sửa hay nhộn nhịp như các thành phố du lịch của Bắc Kinh và Thượng Hải. Môi trường yên tĩnh và không khí trong lành thu hút những du khách đang háo hức thưởng thức một khu vực cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp.
Thung lũng Cửu Trại Câu là một kỳ quan thiên nhiên, một vùng đất hoang sơ thuần khiết với thác nước, hồ trên núi cao, đồng cỏ yên tĩnh, quang cảnh núi tuyết và những ngôi làng Tây Tạng. Bạn sẽ không tin vào vẻ đẹp thần tiên của khu vực cho đến khi bạn đã ở đó và tự mình nhìn thấy.
Đặc biệt là vào mùa thu, Cửu Trại Câu hiện lên đẹp như tranh vẽ khi những ngọn núi, thung lũng, hồ nước được khoác lên mình sắc đỏ nồng nàn và sắc vàng ấm áp. Ban ngày ấm áp, ban đêm mát mẻ và những khung cảnh tuyệt vời phản chiếu xuống mặt nước hồ trong xanh là điển hình của mùa thu ở đây.
Bầu trời lộng lẫy và xanh ngắt trải theo màu nước biêng biếc ngọc lam. Đôi mắt của du khách sẽ được "bắt trọn" một trong những khung cảnh thơ mộng nhất của trần gian. Bạn sẽ ngỡ ngàng về tác phẩm nghệ thuật hoàn hảo của tự nhiên.
Với vẻ đẹp tự nhiên thuần khiết, Cửu Trại Câu từng được chọn làm phối cảnh Hoa Quả Sơn - Thủy Liên Động, đại bản doanh của Mỹ Hầu Vương Tôn Ngộ Không trong bộ phim kinh điển Tây Du Ký
Hãy đến vùng đất thiên đường này để trải nghiệm những cung bậc cảm xúc khác nhau và mang về cho mình một nguồn năng lượng mới, niềm vui an lạc để cuộc sống này ý nghĩa như thế nào.
Nếu bạn là một người đam mê du lịch, ham muốn khám phá những vùng đất mới, tận hưởng niềm vui an lạc, mơ ước đặt chân đến những vùng đất "đẹp như mơ" và các thác nước nhiều tầng hùng vĩ thì hãy cùng VYC Travel đến với Cửu Trại Câu - điểm tham quan không thể bỏ qua khi đến Tứ Xuyên (Trung Quốc).
Lý Thúc Đồng 李叔同 (23/10/1880 - 13/10/1942) còn có tên là Lý Tức Sương 李息霜, Lý Ngạn 李岸, Lý Lương 李良, tên theo gia phả là Văn Đào 文涛, tên thuở nhỏ là Thành Hề 成蹊, tên thời đi học là Quảng Hậu 广侯, tên chữ là Tức Sương 息霜, biệt danh là Sấu Đồng 漱筒, sinh ở Thiên Tân, là nhạc sĩ, nhà giáo dục nghệ thuật, nhà thư pháp, nhà hoạt động kịch nghệ nổi tiếng và là một trong những người tiên phong của kịch nghệ Trung Quốc. Sau khi du học ở Nhật Bản trở về, ông làm giáo viên và biên tập viên. Sau đó, ông xuất gia làm tu sĩ với pháp hiệu Diễn Âm 演音, biệt hiệu là Hoằng Nhất 弘一. Sau này ông còn được gọi là Vãn Tình lão nhân 晚晴老人, hậu thế tôn xưng là Hoằng Nhất pháp sư 弘一法师. Năm 1913, ông được nhận làm giáo viên dạy nhạc và hội hoạ tại Trường Sư phạm Chiết Giang (sau đổi thành Trường Sư phạm số 1 tỉnh Chiết Giang). Từ năm 1915, ông đồng thời là giáo viên dạy nhạc và hội hoạ tại Đại học Sư phạm Nam Kinh, đồng thời sáng tác bài hát học đường đầu tiên trong lịch sử của Đại học Nam Kinh. Ông viên tịch tại Phòng Vạn Thanh của Viện dưỡng lão Ôn Lĩnh, chùa Phúc Kiến ở Tuyền Châu, thọ 62 tuổi.
Trong Cung điện mùa hè có 2 tòa nhà lai lịch bí ẩn. Một tòa nhà là đại điện chính mà Hoàng đế Càn Long định xây 9 tầng nhưng sau lại không dám động tới. Một tòa nhà được xây dựng dành riêng cho Từ Hi thái hậu, dù rất thích nhưng bà ở chẳng được yên thân. Lý do có liên quan đến oan hồn người đã khuất…
Những khu vườn sớm nhất ở Trung Quốc là vườn thượng uyển ở phía bắc, được đại diện bởi các cung điện hoàng gia, hầu hết được cải tạo từ cảnh quan thiên nhiên nghiêm ngặt và gọn gàng. Tòa nhà trông tráng lệ và sang trọng, màu sắc tươi sáng và mạnh mẽ, phong cách thanh lịch và sang trọng.
Tòa nhà bí ẩn của hoàng đế Càn Long
Cung điện Mùa hè là khu vườn thượng uyển cổ đại hoàn chỉnh nhất và lớn nhất còn tồn tại. Cung điện mùa hè bao gồm núi Trường Sinh và hồ Côn Minh, trong toàn bộ khu vườn có hơn 3.000 tòa nhà các loại. Trong hàng trăm năm lịch sử, nó đã là cung điện của các hoàng đế phong kiến và là nơi vui chơi của hoàng gia. Thời xưa, hầu hết mọi người đều tin có ma và thần, Hoàng đế Càn Long và Từ Hi Thái hậu cũng tin vào điều này.
Công trình nổi tiếng nhất trong toàn bộ Cung điện mùa hè là gian thờ Phật (Foxiang), đây là tòa nhà chính của Cung điện mùa hè và tầng áp mái này cũng là công trình bí ẩn nhất nơi đây. Hoàng đế Càn Long ban đầu định xây một tòa tháp 9 tầng tại đây, nhưng khi tòa tháp sắp hoàn thành, ông bất ngờ ra lệnh dừng việc xây dựng và phá bỏ tòa tháp để dựng lại tầng áp mái như hiện nay. Người ta nói rằng khi sửa chữa tầng thứ 8, nền móng không ổn định nên họ đã tìm nguyên nhân. Trong lúc đó, họ đã phát hiện một mộ cổ thời nhà Minh nằm trong nền móng.
Phật Hương Các.
Sau khi mở cổng đá của mộ cổ này, người ta nhìn thấy một tấm bia đá bên trong có ghi 8 chữ: “Ngươi không dời ta, ta không dời ngươi”, hóa ra đây là mộ của một công chúa thời xưa. Hoàng đế Càn Long rất hoảng sợ khi biết chuyện này nên đã nhanh chóng ra lệnh cho người đem đất chôn lại, và xây dựng một ngôi đền lớn bên cạnh để xua đuổi hồn ma và đặt tên là Foxiang Pavilion.
Tòa nhà được xây riêng cho Từ Hi thái hậu nhưng bà không dám sống ở đây
Tòa nhà còn lại là Leshoutang được xây dựng đặc biệt cho Từ Hi Thái hậu. Một thái giám tên Tiêu Lưu Nhân, vì không hiểu nội quy trong cung đã phạm sai lầm, khiến Từ Hi không hài lòng nên đã ra lệnh đánh “60 trượng”, nhưng tiểu thái giám này chịu không nổi nên đã bị mất mạng. Ngoài ra, Từ Hi Thái hậu mấy ngày đó không được khỏe; khi nghỉ ngơi, bà luôn nhìn thấy Tiêu Lưu Nhân xuất hiện trước mặt mình đầy máu, xông tới đòi mạng khiến Từ Hi sợ hãi đến nỗi ngất xỉu.
Lạc Thọ Đường
Vì Từ Hi Thái hậu bị bệnh tim, dù có dùng thuốc gì cũng không thể hồi phục lại như bình thường. Ngay khi Từ Hi nhắm mắt mỗi đêm, bà ấy đều nhìn thấy Tiêu Lưu Nhân. Vì lý do này, Lý Liên Kiệt đã tăng cường phòng thủ và phục vụ hết sức cẩn thận, nhưng Từ Hi Thái hậu không khá hơn chút nào mà ngược lại bệnh tình ngày càng nặng hơn. Ngay sau đó, sự việc này đã lan ra khắp hoàng cung và bên ngoài cung điện, khiến Cung điện mùa hè u ám như mây khói. Không ai dám ở bên trong, và cuối cùng Từ Hi Thái hậu và hậu cung của bà phải chuyển về lại cung cũ. Kể từ đó, không ai dám đến sống ở Leshoutang.
Có thể đây không phải là làm điều xấu và không sợ ma gõ cửa! Từ đó, tòa nhà Leshoutang này đã trở thành một công trình bí ẩn trong Cung điện Mùa hè.
Càn Long thường đi vi hành Giang Nam, khi nhìn thấy sông núi hùng vĩ ở phía nam sông Dương Tử ông đã rất say mê. Thứ nhất là để xem xét tình hình cuộc sống của người dân, thứ hai là tiện bề thăm quan núi sông và trải nghiệm những điều mới lạ. Ông đã làm rất nhiều bài thơ về phong cảnh nơi đây.
Càn Long rất say mê phong cảnh Giang Nam nên thường đi vi hành ở đây. (Ảnh: Sohu)
Vế đối "khó nhằn" của hoàng đế Càn Long
Trong một lần vi hành, khi nhìn thấy phong cảnh hữu tình, Càn Long cao hứng ra một vế đối: "Động trung tuyền thủy lưu bất tẫn" (tạm dịch là: Nước suối trong hang chảy bất tận). Theo ghi chép nhiều cuốn sử liệu, thời điểm đó, những quan lại theo hầu Càn Long còn có cả Kỷ Hiểu Lam. Kỷ Hiểu Lam (1724 - 1805) là một vị quan và danh sĩ tài hoa dưới triều Thanh. Ông nổi tiếng là vị quan thông minh, chính trực và thường có những cuộc đấu trí cam go với tham quan Hòa Thân. Trong đó, Hòa Thân nhiều lần "lép vế" trước Kỷ Hiểu Lam.
Càn Long ra một vế đối nhưng Kỷ Hiểu Lam và nhiều vị quan đại thần "bó tay". (Ảnh: Sohu)
Thế nhưng, Kỷ Hiểu Lam khi đối mặt với câu đối này lại không nói nên lời, ông ta lúng túng không biết xử lý thế nào. Sau một hồi suy nghĩ, các vị quan lại bắt đầu nêu vế đối của mình. Một vị quan tiến lên trước và nói: "Sơn gian thanh phong nghênh diện lại" (tạm dịch: Gió từ trên núi đang thổi tới). Thoạt nghe, vế đối có vẻ đối xứng ý nghĩa của nó còn rất xa vời so với câu đối của Càn Long. Vì thế, câu đối này không được hoàng đế chấp nhận.
Câu đối thông minh đáp trả của người phụ nữ
Các quan đại thần và hoàng đế Càn Long đang loay hoay nghĩ vế đối thì đúng lúc này, một giọng nữ trong trẻo từ phía sau truyền đến: "Cao sơn ngọc thụ vạn niên thanh" (tạm dịch là: Cây trên núi cao vạn năm xanh). Câu đối này có nghĩa ẩn dụ là cây trên núi cao dù trải qua bao thăng trầm mưa gió nhưng vẫn trường tồn xanh tươi. Trong câu đối này, "vạn niên thanh" vừa là tên một loại cây, nhưng đồng thời cũng mang nghĩa trường tồn, rất tương xứng với "bất tận" trong câu của Càn Long. Cả 2 từ này đều nói về dòng thời gian vô tận, cũng là để nói triều đại của nhà Thanh sẽ truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác và không bao giờ bị hủy diệt.
Một người phụ nữ đã đối lại vế đối của Càn Long rất thông minh. (Ảnh: Sohu)
Câu đối vô cùng ý nghĩa và đối xứng với vế đối của Càn Long. Điều khiến hoàng đế và các quan lại bất ngờ đó là người đáp lại là một người phụ nữ.
Bởi, trong xã hội phong kiến lúc bấy giờ, địa vị của phụ nữ rất thấp, nhiều người còn không được đến trường và đọc sách. Tuy nhiên, một người phụ nữ thường dân đã làm được điều mà Kỷ Hiểu Lam và những vị quan đại thần khác không đối đáp được. Câu đối thông minh của nàng đã giành được sự tán thưởng của nhà vua và các vị quan.
Câu đối thông minh của nàng đã giành được sự tán thưởng của nhà vua và các vị quan. (Ảnh: Sohu)
Đáng tiếc, trong sử sách không ghi lại lai lịch của người phụ nữ này. Các nhà sử học cho rằng, một phụ nữ có thể đối lại vế đối khó nhằn của hoàng đế Càn Long ắt hẳn xuất thân không hề tầm thường. Câu chuyện này đã trở thành một giai thoại thú vị trong lịch sử và được lưu truyền đến tận ngày nay.
Tư Mã Ý được biết đến nhiều với vai trò kỳ phùng địch thủ của Gia Cát Lượng. Dưới thời Tam quốc, Tư Mã Ý làm việc cho nhà Tào Ngụy nên thường xuyên có những cuộc so tài, đấu trí với Gia Cát Lượng của nhà Thục Hán.
Là người túc trí đa mưu, giỏi bày binh bố trận và tâm tư thâm sâu, Tư Mã Ý đã từng bước đặt nền móng vững chắc cho con cháu lật độ nhà Tào Ngụy, lập ra nhà Tấn sau này.
Không những vậy, Tư Mã Ý là người nhìn xa trông rộng và có chuẩn bị chu đáo cho hậu sự của mình. Theo sử sách, vào năm 251, ông qua đời sau một thời gian lâm bệnh. Khi cận kề cái chết, Tư Mã Ý gọi con cháu đến để dặn dò chuyện hậu sự. Ông cẩn thận căn dặn rằng không được xây mộ, không trồng cây xung quanh nơi an nghỉ của bản thân.
Tiếp đến, Tư Mã Ý yêu cầu con cháu không tùy táng các đồ giá trị cũng như không cho người khác chôn chung với mình. Theo đó, ông muốn chôn cất một cách đơn giản thay vì mai táng trong ngôi mộ “khủng”.
Tư Mã Ý không cho con cháu đi tảo mộ?
Theo các chuyên gia, hóa ra Tư Mã Ý cố tình dặn đi dặn lại con cháu không được đến quét dọn mộ của ông là vì chính bài học xương máu trong quá khứ.
Sự sắp đặt kỳ lạ của Tư Mã Ý trước khi qua đời được cho là có liên quan đến “sự biến lăng Cao Bình”. Cuộc đảo chính này cũng là một bước ngoặt lớn trong cuộc đời của Tư Mã Ý.
Cụ thể, năm 249, Ngụy đế Tào Phương cùng với Tào Sảng, quyền thần của nhà Ngụy, đến lăng Cao Bình để bái tế mộ Minh đế. Lúc bấy giờ, Tư Mã Ý chớp lấy cơ hội này để phát động một cuộc đảo chính, nắm quân quyền ở kinh thành Lạc Dương, đồng thời ép Tào Sảng phải đầu hàng.
Tào Sảng tưởng rằng nếu đầu hàng thì vẫn có thể thụ hưởng cuộc sống vinh hoa phú quý. Đáng tiếc, Tào Sảng đã lầm. Bởi Tư Mã Ý nuốt lời và ra lệnh hành quyết phe cánh của Tào Sảng cùng họ hàng vì tội danh mưu phản.
Sự biến lăng Cao Bình là bước ngoặt để gia tộc Tư Mã chính thức nắm toàn bộ quyền lực của Tào Ngụy, biến hoàng đế họ Tào chỉ còn trên danh nghĩa.
Nguyên nhân không ngờ
Sở dĩ cuộc đảo chính lăng Cao Bình có thể thành công chính là vì lý do tảo mộ và bị đánh úp từ phía sau. Do là người trong cuộc và từng trải qua, nên Tư Mã Ý lo lắng người khác sẽ có thể làm theo.
Đến lúc đó, khi con cháu Tư Mã Ý đang sửa sang, quét dọn lăng mộ của ông thì những kẻ mưu phản cũng đã dàn dựng một cuộc đảo chính. Chính vì vậy, trước khi qua đời, Tư Mã Ý không cho phép con cháu đi bái tế, sửa sang lại lăng mộ của mình, cũng là ngầm ngăn chặn bi kịch có thể xảy ra.
Trong tâm lý học có một hiện tượng gọi là “hiện ứng phóng chiếu”, tức là khi bạn đối xử với người khác như thế nào thì bạn cũng sẽ lo lắng người khác đối xử với mình như thế. Trước khi qua đời, đây chính là loại tâm lý của Tư Mã Ý.
Gần 2.000 năm sau khi xảy ra sự biến lăng Cao Bình và Tư Mã Ý cũng ra đi chừng ấy thời gian. Nhiều chuyên gia đã cố gắng tìm hiểu về nguyên nhân Tư Mã Ý lại không cho con cháu của mình đi tảo mộ, quét dọn lăng mộ. Thậm chí, lăng mộ của Tư Mã Ý ở đâu vẫn còn là một ẩn số lớn với hậu thế. Nhưng với những suy đoán trên, nhiều khả năng Tư Mã Ý di ngôn lại như vậy nhằm bảo vệ cho hậu duệ sau này.
Cả đời thận trọng tính toán, che giấu tham vọng xưng bá thiên hạ, không ngờ ngay trước khi qua đời, Tư Mã Ý vẫn có mưu sâu. Hơn nữa, mưu kế ngầm này lại trở thành bài toán thách thức hậu thế suốt hàng nghìn năm qua. Tư Mã Ý quả không hổ danh là một trong những nhân vật kiệt xuất nhất trong lịch sử Tam Quốc.
Đỗ Mục 杜牧 (803-853) tự Mục Chi 牧之, hiệu Phàn Xuyên 樊川, người Vạn Niên, quận Kinh Triệu (nay là Trường An, tỉnh Thiểm Tây). Ông nội Đỗ Hựu vừa là một tể tướng giỏi về lý tài, vừa là một sử gia biên soạn sách Thông điển. Anh là Đỗ Sùng, phò mã, làm đến tiết độ sứ, rồi tể tướng. Đỗ Mục có dáng dấp thanh tú, tính thích ca nhạc, ưa phóng tong, còn nhỏ đã nổi tiếng văn tài. Khi mới lên kinh sư, được Thái học bác sĩ Ngô Vũ Lăng đưa thư văn đến cho quan chủ khảo là thị lang Thôi Uyển xem. Thôi rất kinh ngạc về bài A Phòng cung phú. Năm 828, hai mươi sáu tuổi, ông đỗ tiến sĩ, lại đỗ luôn khoa chế sách Hiền lương phương chính, được bổ chức hiệu thư lang ở Sùng văn quán, rồi ra làm đoàn luyện tuần phủ tại Giang Tây, sau đó đến Hoài Nam làm thư ký cho tiết độ sứ Ngưu Tăng Nhụ, lại đổi về làm giám sát ngự sử tại Lạc Dương. Năm 835, ông đi chơi Hồ Châu, rồi cứ bị đổi làm thứ sử hết nơi này đến nơi khác (Hoàng Châu, Từ Châu, Mục Châu). Năm 849, ông nhờ một người bạn làm tướng quốc xin cho về thái thú Hồ Châu, sau đổi khảo công lang trung tri chế cáo, và cuối cùng làm trung thư xá nhân. Tác phẩm có Phàn Xuyên thi tập (20 quyển), chú giải Tôn Vũ binh pháp (13 thiên, do Tào Tháo soạn).
Những con chuột này không chỉ là bữa ăn miễn phí, bạn vừa có thể ăn chúng, lại vừa kiếm được tiền.
Trở thành một người vừa sành ăn, vừa yêu nước lại góp phần bảo vệ môi trường ở Mỹ chưa bao giờ dễ dàng đến thế. Bạn chỉ cần đến một bờ đê gần nhà, tìm một con chuột Nutria, bắt nó về làm thịt.
Cục Cá và Động vật hoang dã Hoa Kỳ (FWS) sau đó sẽ ghi nhận việc làm của bạn như một thành tích đáng để tuyên dương.
"Các loài động vật xâm lấn [như chuột Nutria] đang chèn ép động vật hoang dã bản địa, hủy hoại môi trường sống và tàn phá hệ sinh thái", Erin Huggins, người phát ngôn của cơ quan Chính phủ Mỹ cho biết.
"Nhưng thay vì chỉ phàn nàn về chúng, hãy đưa chúng vào menu. Bằng cách ăn thịt các loài này, chúng ta sẽ giảm được số lượng và hạn chế các thiệt hại mà chúng gây ra cho hệ sinh thái, đồng thời bảo vệ được quần thể động vật hoang dã địa phương".
Loài chuột khổng lồ này đang đe dọa nước Mỹ, đến nỗi chính phủ phải khuyến khích người dân ăn thịt chúng
Trong trường hợp bạn chưa biết chế biến thịt chuột Nutria như thế nào, đừng lo lắng, FWS có hẳn một trang web gợi ý các công thực làm thịt chuột mà bạn có thể thử từ món hầm, làm súp, cho đến chuột xào ớt chuông.
"Thịt của chúng rất nạc, mềm và có vị như thịt thỏ", Huggins cho biết.
Nhưng dù bạn có ý định chế biết thịt chuột Nutria thành món gì đi chăng nữa, hãy chú ý một điều: Giữ lại chiếc đuôi khổng lồ của nó và gửi đến Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ. Ở đó, họ đang có chương trình treo thưởng 6 USD, tương đương 153.000 VNĐ, cho mỗi chiếc đuôi chuột Nutria mà bạn bắt được.
Vì vậy, những con chuột này không chỉ là bữa ăn miễn phí, bạn vừa có thể ăn chúng, lại vừa kiếm được tiền. Tất cả là bởi…
Chuột Nutria đang bị "truy nã" trên toàn nước Mỹ
Nutria là một loài gặm nhấm thuộc họ chuột gai có danh pháp khoa học là Myocastor coypus. Vốn là một loài bán thủy sinh chỉ sống ở Nam Mỹ, nhưng vài thập kỷ nay, chuột Nutria lại trở thành nỗi ác mộng sinh thái ở Hoa Kỳ.
Mọi chuyện bắt đầu từ cuối thế kỷ 19, sau khi một thương nhân nào đó có ý tưởng nhập khẩu loài chuột nước này vào Mỹ để nuôi lấy lông. Chuột Nutria đã phục vụ ngành công nghiệp áo lông thú ở quốc gia này trong nhiều thập kỷ, trước khi, chúng tìm được đường trốn thoát khỏi các trang trại nuôi thú tập trung và trở thành một loài hoang dã xâm lấn.
Chỉ một cặp chuột Nutria duy nhất trong một năm có thể sinh tối đa 793 hậu duệ.
Chỉ một cặp chuột Nutria xuất hiện ngoài môi trường đã trở thành vấn đề, bởi loài gặm nhấm này có tốc độ sinh sản cực kỳ siêu việt. Một con chuột cái có thể mang thai tới 3 lần trong 1 năm. Mỗi lần, chúng đẻ trung bình từ 4 đến tối đa 13 con. Tính ra, một cặp chuột Nutria có thể đẻ từ 12 đến tối đa 39 con non trong một năm.
Những con non này cai sữa mẹ chỉ sau 7 tuần, và đạt tới độ trưởng thành trong vòng 3-4 tháng thay vì một năm như các loài động vật kh. Chuột mẹ có thể vừa nuôi con và vừa giao phối để thụ thai lứa tiếp theo chỉ 1 ngày sau khi sinh.
Như vậy, những con chuột con ở lứa đầu tiên đã có thể sinh sản cùng với mẹ mình ngay từ chu kỳ thứ 2. Chúng sẽ đẻ ra từ 16 đến 169 chuột cháu.
Những con chuột cháu này tiếp tục chỉ mất 3-4 tháng để đẻ tiếp thế hệ chuột chắt tiếp theo, từ 64-676 con. Quá trình này song song với chuột Nutria con thế hệ thứ ba, tiếp tục đẻ ra 12-39 chuột cháu non nữa.
Tính ra, chỉ một cặp chuột Nutria duy nhất trong một năm có thể sinh tối đa 793 hậu duệ, bao gồm 52 con, 234 cháu và 507 chắt về mặt lý thuyết. Nếu tính con số trung bình trong vòng đời 3 năm, chúng có thể đẻ 2.356 hậu duệ, với 36 con, 288 cháu, 592 chắt, 704 chút và 736 chít.
Đỉnh điểm trên mỗi 1 km vuông đầm lầy ở Louisiana, người ta có thể tìm thấy hơn 2.300 con Nutria.
Đó là lý do tại sao loài sinh vật này chỉ mất 20 năm, kể từ khi xuất hiện ở tiểu bang Louisiana vào năm 1930, để nhân lên thành một quần thể 20 triệu con. Đỉnh điểm trên mỗi 1 km vuông đầm lầy ở Louisiana, người ta có thể tìm thấy hơn 2.300 con Nutria.
Và đó mới chỉ là con số tính riêng cho một tiểu bang ở Mỹ, từ hơn 70 năm trước. Bây giờ, loài chuột này đã xuất hiện ở 30/50 tiểu bang của Hoa Kỳ, sinh sôi trên cấp độ quần thể ở 16 tiểu bang, từ vùng duyên hải Vịnh Mexico đến bờ Thái Bình Dương và Đông Bắc Đại Tây Dương.
Với tốc độ sinh sản kỷ lục, khả năng thích nghi đáng kinh ngạc và thiếu thiên địch trong tự nhiên, chuột Nutria hiện được coi là một trong những loài xâm hại nguy hiểm nhất nước Mỹ.
Nhưng rốt cuộc, chúng nguy hại thế nào?
Một con chuột Nutria bơi dưới nước có thể trông giống một con capybara, với cái đầu to, hai mắt, hai tai và lỗ mũi đều ở trên đỉnh đầu để quan sát và hít thở. Nhưng bạn đừng để vẻ ngoài đáng yêu đó của nó đánh lừa.
Ngay khi bước lên cạn, loài chuột nước này sẽ lộ nguyên hình là một kẻ phản diện đích thực. Trông chúng như một con chuột cống khổng lồ.
Nutria có thể nặng tới 17 kg, nghĩa là gấp 30 lần cân nặng của những con chuột cống to nhất.
Với kích thước cơ thể trung bình khoảng 40-60 cm, chưa tính 45 cm chiều dài đuôi, một con Nutria có thể nặng tới 17 kg, nghĩa là gấp 30 lần cân nặng của những con chuột cống to nhất.
Sống ở các khu vực ngập nước, chuột Nutria thường ăn thực vật thủy sinh như cỏ nước, lau, sậy. Nhưng một khi lọt được vào khu vực nông nghiệp của con người, chúng sẽ ăn cả ngô, mía và lúa mì.
Một con Nutria cần một lượng thức ăn tương đương ¼ trọng lượng cơ thể chúng mỗi ngày. Nghĩa là chúng có thể ăn tới 4 kg thực vật. Oái oăm ở chỗ, loài chuột nước này lại chỉ thích ăn rễ cây. Một khi chúng đào bật rễ cây lên để ăn, cả cái cây đó sẽ chết.
Mức độ tàn phá sinh khối thực vật của một con Nutria vì vậy tăng lên gấp 10 lần lượng thực vật mà chúng thực sự ăn. Các nhà khoa học cho biết ở những khu vực mà Nutria xuất hiện, ít nhất 40% thảm thực vật sẽ bị phá hoại.
Nutria chỉ thích ăn rễ cây. Một khi chúng đào bật rễ cây lên để ăn, cả cái cây đó sẽ chết.
Khi thảm thực vật bị phá hủy với tốc độ nhanh, đất đai mất đi lớp rễ cây giữ chặt sẽ trở nên dễ bị xói mòn và sạt lở, đặc biệt ở những vùng đất ngập nước hoặc ven sông. Điều này sẽ làm mất môi trường sống của nhiều loài động vật khác, từ côn trùng, chim chóc đến các loài thủy sinh, gây rối loạn cân bằng sinh thái.
Lấy ví dụ, ở khu bảo tồn sinh thái Blackwater National Wildlife Refuge ở Maryland, chuột Nutria đã xâm chiếm khoảng 2.832 ha đất ngập nước, nơi từng là nơi sinh sống của các loài chim nước bản địa như vịt đen Mỹ (Anas rubripes).
Số liệu từ Cục Cá và Động vật hoang dã Hoa Kỳ cho thấy quần thể vịt đen ở đây đã suy giảm tới 50% từ năm 1930 đến 1990 sau sự xuất hiện của chuột Nutria.
Tương tự tại vùng đồng bằng Sacramento-San Joaquin ở California, từ năm 2018, chuột nutria phá hủy 25% thảm thực vật ven đê, làm suy yếu môi trường sống của các loài cá bản địa như cá hồi Chinook (Oncorhynchus tshawytscha), vốn đã giảm 80% quần thể từ năm 1980.
Quần thể chuột xạ hương (Ondatra zibethicus), một loài gặm nhấm bản địa ở Louisiana, cũng đã bị suy giảm 30% vì sự xuất hiện của Nutria. Trên thực tế, loài chuột ngoại lai này thường cướp hang của chuột xạ hương bản địa và đẩy chúng vào cảnh không nhà.
Và bởi chuột Nutria to gấp rưỡi chuột xạ hương, hang của chúng cũng to và sâu gấp rưỡi loài chuột bản địa này.
Hậu quả là sau khi cướp nhà của chuột xạ hương, chuột Nutria sẽ đào chúng ra thành những chiếc hang khổng lồ, rộng tới 30 cm và dài tới 15 mét. Cá biệt, có những hang chuột Nutria dài tới 45 mét đã được xác nhận ở một số khu vực.
Việc hang của chuột xạ hương bị thay thế bởi hang Nutria đã khiến hệ thống cơ sở hạ tầng như đê điều, mương thủy nông, kè sông và đường sá ở Mỹ vốn không được chuẩn bị cho tình huống này bị suy yếu. Nutria đe dọa cả móng nhà và bến tàu ở các khu vực đất ngập nước mà chúng sinh sống.
Ước tính mỗi năm, loài động vật này gây ra thiệt hại lên tới hàng chục triệu USD cho hoạt động kinh tế, nông nghiệp và cơ sở hạ tầng ở các tiểu bang Hoa Kỳ. Đó là chưa kể đến những thiệt hại to lớn, vĩnh viễn và không thể đong đếm được trên hệ sinh thái mà sự xâm lấn của loài động vật ngoại lai này gây ra.
Một khu vực đầm lầy bị chuột Nutria tàn phá.
Người ta đã rào một khu vực nhỏ lại để ngăn không cho chuột Nutria phá phách.
Sau khi thảm thực vật phát triển trở lại.
Khu vực rào chắn được bảo vệ phát triển tốt hơn rất nhiều.
So với thảm thực vật bị Nutria tàn phá xung quanh.
Thưởng tiền cho thợ săn chuột Nutria, khuyến khích người dân ăn thịt chúng
Để chống lại cuộc xâm lược của loài chuột khổng lồ này, từ năm 2002, bang Louisiana đã triển khai một chương trình tiễu trừ Nutria trên diện rộng. Ban đầu, họ sử dụng các loại bẫy mồi đơn giản để bắt Nutria. Nhưng khi số lượng quần thể loài chuột này tăng lên, bẫy mồi đã không còn tác dụng đáng kể.
Chính quyền tiểu bang sau đó chuyển sang đánh bả chuột Nutria trên diện rộng bằng các bè chứa thức ăn được ngâm trong kẽm photphua, một loại thuốc diệt chuột đắt tiền. Vấn đề là kẽm photphua có thể tiêu diệt cả các loài chuột bản địa khác và hóa chất này cũng độc hại khi tồn tại lâu trong môi trường.
Đây là lúc ý tưởng treo thưởng cho các thợ săn chuột được tính đến.
Dưới sự hậu thuẫn của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, Sở Động vật hoang dã và Thủy sản Louisiana đã đưa chuột Nutria ra khỏi danh sách động vật hoang dã, vốn bị cấm săn bắn. Thay vào đó, họ còn cấp phép và khuyến khích các thợ săn diệt trừ loài chuột xâm lấn này. Mỗi chiếc đuôi chuột Nutria thu thập được, các thợ săn sẽ được thưởng 4 USD. Số tiền thưởng thập chí còn tăng lên 6 USD từ năm 2007.
Kết quả của chương trình treo thưởng rất đáng kích lệ khi ngay trong năm đầu tiên, 2002-2003, đã có hơn 300.000 con Nutria đã bị tiêu trừ. Hơn 1,2 triệu USD tiền thưởng đã được giải ngân.
Đỉnh điểm trong mùa 2009-2010, hơn 445.000 chiếc đuôi chuột Nutria đã được thu thập, giải ngân khoản tiền thưởng hơn 2,2 triệu USD cho các thợ săn.
Chính quyền Louisiana ban đầu không quan tâm đến việc các thợ săn Nutria sau khi chặt đuôi Nutria sẽ làm gì với thịt của nó. Nhưng có một công ty đã được thành lập ở tiểu bang này chuyên đi thu mua thịt chuột Nutria để chế biến thành thức ăn cho chó.
Một thợ săn chuột Nutria.
Năm 2012, công ty có tên là Marsh Dog đã được trao giải thưởng "Doanh nghiệp bảo tồn môi trường của năm", vì ý tưởng tận dụng loại protein từ thịt chuột Nutria một cách bền vững.
Các thợ săn Nutria từ đó có thể thu thập đuôi chuột để kiếm tiền thưởng, bán thịt chuột cho công ty sản xuất thức ăn thú cưng, và họ còn có thể quên góp lông của chúng cho Righteous Fur, một tổ chức phi lợi nhuận chuyên thu thập lông Nutria để giới thiệu nó trở lại ngành thời trang lông thú, trước đây từng bị lên án mạnh mẽ vì góp phần đẩy nhiều loài động vật có lông vào nguy cơ tuyệt chủng.
Righteous Fur, đúng như tên gọi của nó là "Lông thú chính nghĩa", muốn kết hợp việc sử dụng lông Nutria vào việc giáo dục công chúng về các giải pháp bảo vệ môi trường bền vững, tập trung vào các vùng đất ngập nước mà Nutria đang tàn phá.
Chuột Nutria được đem vào Mỹ từ thế kỷ 19 để phục vụ ngành thời trang lông thú.
Trong một nỗ lực gần đây nhất để kiếm soát chuột Nutria, Cục Cá và Động vật hoang dã Hoa Kỳ (FWS) đã đưa loài động vật này vào một "menu" 5 loài động vật xâm lấn mà con người có thể ăn để bảo vệ môi trường.
Họ đang cố gắng thuyết phục người dân Mỹ ăn thịt chuột Nutria vì thịt của loài vật này "rất nạc và ngon". Phân tích thành phần cho thấy thịt Nutria chứa tới 25% protein, trong khi rất ít chất béo, chỉ khoảng 3-5% so với 20% béo ở thịt bò. Ngoài ra, thịt Nutria còn chứa nhiều khoáng chất như sắt và kẽm rất tốt cho sức khỏe.
Một số món ăn chế biến từ thịt Nutria.
Để tăng thêm phần hấp dẫn cho chiến dịch kêu gọi, cơ quan chính phủ Mỹ từng mời một số đầu bếp nổi tiếng sáng tạo ra các món ăn từ thịt chuột Nutria như món súp gumbo, xúc xích, thịt hầm. Những đầu bếp cũng xác nhận vị thịt của loài chuột này về cơ bản ngọt và ngon như thịt thỏ. Nó cũng có vị giống thịt gà và mọi người đều có thể ăn được.
Một số món ăn chế biến từ thịt Nutria.
Mặc dù vậy, nhiều người dân Mỹ vẫn thờ ơ với lời kêu gọi ăn thịt chuột Nutria của FWS. Các khảo sát cho thấy phần lớn họ không thoát được khỏi so sánh Nutria với một con chuột khổng lồ, loài vật mà trong văn hóa Phương Tây vốn bị kinh sợ và họ không có truyền thống ăn thịt chúng.
