Tuesday, March 24, 2026

LUẬT CÁ SẤU - CÁCH ĐỂ MỘT NGƯỜI TRỞ NÊN MẠNH MẼ HƠN

Trong biển người bao la, không ai là con cưng của số mệnh. Nếu luôn tự tin vào may mắn khi gặp khó khăn, thì đó là tàn nhẫn với bản thân; và nếu không muốn buông bỏ, bạn sẽ mất đi nhiều cơ hội hơn.

Cách để một người trở nên mạnh mẽ hơn Hãy học luật cá sấu (ảnh: Aboluowang)

Trong kinh tế học có một quy luật như sau: Giả sử một một người bị cá sấu cắn vào chân, nếu cố gắng nghiêng người và dùng tay để gỡ chân ra, cá sấu sẽ cắn vào chân và tay của người đó cùng một lúc, và càng vùng vẫy thì càng bị cắn nhiều hơn.

Vì vậy, một khi bị cá sấu cắn vào chân thì đừng mong nó sẽ buông ra, cách khôn ngoan nhất là hy sinh một chân để cứu lấy mạng sống của chính mình. Đây là quy tắc cá sấu nổi tiếng, có nghĩa là: Nếu không dừng lại trước bờ vực nguy hiểm, bạn sẽ phải trả giá đắt hơn.

Nếu luôn tự tin vào may mắn khi gặp khó khăn, thì đó là tàn nhẫn với bản thân; và nếu không muốn buông bỏ, bạn sẽ mất đi nhiều cơ hội hơn. Chỉ khi một người học được cách nhấn nút tạm dừng thì người đó mới có thể bắt đầu một cách tốt đẹp hơn. Cách để một người trở nên mạnh mẽ hơn là hãy học ‘luật cá sấu”.

1. Giữ niềm tin vào may mắn là điều không may nhất

Trong cuộc sống có rất nhiều người như thế này: Biết rõ mình đã rơi vào tình thế nguy hiểm, nhưng lại vẫn tự cho rằng mọi thứ sẽ phát triển theo hướng tốt đẹp. Điều này thường bắt nguồn từ việc họ không muốn tin rằng họ sẽ thất bại, và cảm thấy chỉ cần không đối mặt thì sẽ không bị tổn thương bởi hiện thực. Mãi cho đến một ngày, họ nhận ra rằng không có cách nào giúp bản thân nữa và chợt tỉnh ngộ.

Có câu nói trong một cuốn sách rằng: “Tất cả những món quà do số phận ban tặng đã được bí mật đánh dấu bằng một cái giá”. Trong biển người bao la, không ai là con cưng của số mệnh, mọi vận may sẽ khiến bạn phải trả giá đắt hơn.

Giữ niềm tin vào may mắn là điều không may nhất (ảnh: Aboluowang)

Có một blogger viết về trải nghiệm của cô khi phải nhập viện vì thức khuya trên mạng xã hội rằng, vì lý do công việc, cô thường xuyên phải thức khuya để chỉnh sửa văn bản, quay video, dẫn đến lịch trình sinh hoạt rất thất thường.

Thực ra, trong một thời gian dài trước khi nhập viện, cô đã có những dấu hiệu cảnh báo về cơn đau tim, nhưng cô không quan tâm, cô nghĩ rằng điều đó sẽ không xảy ra với bản thân. Vì vậy, thời gian sau đó cô không chú ý đến tình hình sức khỏe bản thân và thậm chí là do muốn nhận thêm nhiều công việc hơn, cô liên tục làm việc mà không dành nhiều thời gian nghỉ ngơi. Kết quả là trong một lần phát sóng trực tiếp, cô đột ngột lên cơn đau tim, mắt trở nên tối đen và cô đã được xe cấp cứu chở đến bệnh viện khẩn cấp. Bác sĩ chẩn đoán cô mắc bệnh rối loạn thần kinh tim, cuối cùng, cô buộc phải tạm ngừng tất cả công việc và nhập viện điều trị.

Chính vì tâm lý may mắn, cô không chỉ mất đi nhiều cơ hội làm việc, mà còn hủy hoại sức khỏe của mình.

Có một thuật ngữ trong tâm lý học gọi là “khuynh hướng lạc quan”, đó là: Mọi người thường có xu hướng tin rằng những sự kiện tích cực có nhiều khả năng xảy ra với bản thân mình, trong khi những sự kiện tiêu cực có nhiều khả năng xảy ra với người khác. Nói cách khác, đó là cảm giác thấy rằng vận may sẽ ưu ái mình và vận rủi sẽ ưu ái người khác. Nhưng thực tế, vì tâm lý này mà chúng ta thường đưa ra những phán đoán thiếu khôn ngoan và sai lầm.

Phùng Mộng Long từng nói trong “Đông chu liệt quốc chí” rằng: “Người thông thái không dựa vào may mắn để thành công”.

Trong cuộc sống, không thể tránh khỏi những lúc khó khăn. Nếu bạn mù quáng thèm muốn sự ưu ái của số phận, thì cuối cùng nó sẽ giáng bạn một cú đau đớn. Người thực sự khôn ngoan hiểu rằng: Điều quan trọng là phải hành động cẩn thận và kiên nhẫn để có thể đi xa và đạt được mục tiêu lớn; trông chờ vào may mắn chỉ dẫn đến rủi ro và tai họa.

2. Không muốn buông bỏ sẽ khiến bạn mất đi nhiều cơ hội hơn

Trong “Binh pháp Tôn Tử”viết:“Nếu bạn muốn lấy thứ gì đó, trước tiên bạn phải cho nó.”

Nếu bạn không chịu từ bỏ, bạn sẽ không học được cách phát triển. Khi bạn không ngừng chất thêm gánh nặng cho bản thân và không muốn buông bỏ những thứ không cần thiết, cuộc hành trình của cuộc đời chắc chắn sẽ trở nên khó khăn hơn.

Trong bộ phim tài liệu “Cao thập”, kể về hành trình hơn mười lần thi đại học của một thanh niên nông thôn tên là Đường Thượng Quân.

Do hoàn cảnh gia đình nghèo khó nên anh tin chắc rằng “kiến thức thay đổi vận mệnh” và hy vọng đạt được bước nhảy vọt thông qua các kỳ thi, nên anh đặt mục tiêu đỗ vào một trường đại học hàng đầu Trung Quốc.

Sau lần thi trượt đầu tiên, anh quay lại trường học lại để chuẩn bị thi tiếp vào đại học mà không báo với bố mẹ. Mặc dù, điểm số của anh đã được cải thiện và anh đã đạt được tiêu chuẩn của các trường danh tiếng, nhưng anh vẫn không muốn từ bỏ mục tiêu ban đầu của mình.

Bị thúc đẩy bởi tâm lý này, anh liên tục tham gia các kỳ thi đại học tiếp theo. Cho đến nay, tâm nguyện của anh vẫn chưa được thực hiện.

Thời gian trôi qua, khoảng cách giữa anh và những người xung quanh ngày càng rộng hơn. Tất cả các bạn học cũ của anh đều đã đi làm, kết hôn và tiến lên trong cuộc sống, nhưng anh vẫn cứ lặp đi lặp lại quá khứ.

Hiện tại, trang cá nhân của anh chỉ có câu này: “Không làm đúng điều gì vào đúng thời điểm, nếu không phải là cố ý, thì chỉ là biết sau khi đã muộn“.

Do không muốn từ bỏ, anh đã dành mười năm tuổi trẻ để học những bài học, trong khi mọi người đang gặt hái thành công thì anh không ngừng thua cuộc.

Không muốn buông bỏ sẽ khiến bạn mất đi nhiều cơ hội hơn (ảnh: Aboluowang)

Nếu không có can đảm đối mặt với thực tế và quyết tâm đưa ra quyết định dứt khoát, sẽ khiến bản thân bị cuốn vào dòng chảy của thời đại và bị bỏ rơi.

Cuộc sống là một canh bạc lớn, nếu không chịu từ bỏ, liên tục đặt cược thêm, cuối cùng chỉ có thể thất bại đau đớn. Nếu muốn vượt qua thất bại, chúng ta phải có khả năng nhìn lại bản thân và sẵn sàng buông bỏ. Không có gì là không thể vượt qua, cuộc sống là một hành trình từ hoàng hôn tới bình minh.

Trong cuộc đời có rất nhiều con đường khác nhau, đi lang thang trong đó cũng không có gì đáng sợ, điều đáng sợ là biết rõ mình đang gặp khó khăn nhưng vẫn giữ niềm tin vào may mắn, và biết rõ rằng không thể làm gì nhưng vẫn không chịu từ bỏ.

Napoleon đã từng nói: “Sự vinh quang lớn nhất trong cuộc sống không phải là không bao giờ thất bại, mà là khả năng đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã”.

Cuộc sống thật sự đầy những bất ngờ, luôn có người may mắn, nhưng không có ai mãi mãi may mắn. Sẽ luôn có những khó khăn xuất hiện, nhưng điều quan trọng là làm thế nào để chấn chỉnh tâm lý, nhận ra lỗi lầm và rút lui kịp thời.

Chỉ có những quyết định dứt khoát, kịp thời ngăn chặn tổn thất, mới có thể giữ được bản thân để chờ đợi cho tương lai. Những người kịp thời ngăn chặn được tổn thất là những người làm chủ được cuộc đời mình. Họ có tâm trí sáng suốt và khả năng để thoát ra khỏi những bóng tối của cuộc sống.

Mong sao mỗi người trong chúng ta có thể tiếp tục hành trình cuộc đời một cách mạnh mẽ và không bỏ lỡ cơ hội để điều chỉnh hướng đi kịp thời.

Bảo Châu biên dịch
An Nhiên / Theo: vandieuhay
Link tham khảo:

ẨM THỰC GIANG TÂY - TOP 9 MÓN ĂN TRUNG QUỐC NỔI TIẾNG BẠN NÊN THỬ

Việc khám phá ẩm thực là một trong những “nhiệm vụ” không thể thiếu khi đi du lịch. Đặc biệt là đối với những người sành ăn và có kinh nghiệm mày mò, khám phá một vùng đất mới đặt chân đến. Hôm nay, Du Lịch Phượng Hoàng sẽ giới thiệu đến bạn ẩm thực Giang Tây. Hãy lưu lại nếu bạn có dịp đến đây thưởng thức nhé!


Giang Tây là một tỉnh nằm ở phía đông nam Trung Quốc, nơi đây có nền ẩm thực vô cùng phong phú và đa dạng. Ẩm thực Giang Tây, còn được gọi là Gan Cai, có vị cay, và nhiều món ăn sử dụng ớt làm rau thay vì tăng cường hương vị. Không giống như các món ăn Trung Quốc khác, ẩm thực Giang Tây không có các món ăn lạnh hoặc sống. Phong cách này là nguồn gốc của đậu phụ lên men phổ biến trên toàn quốc và là duy nhất trong việc sử dụng dầu trà làm dầu ăn chính.

Ẩm thực của Giang Tây bao gồm các món ăn từ Nam Xương và Cám Châu. Nguyên liệu chủ yếu tới từ sản vật địa phương. Nghệ thuật nấu nướng đặc trưng với các phương pháp chế biến như nướng, hấp, xào, hầm, om và hấp cơm. Các món ăn ngon của Giang Tây rất phổ biến vì hương vị thơm ngon, giàu dinh dưỡng. Món ăn phổ biến và được nhiều du khách yêu thích nhất chính là chả giò. Một số nhà hàng nổi tiếng có thể kể đến như Xinya, Xinguiyuan, Shixianlou và Donfanghong ở Nam Xương.

1. Mì xào Nam Xương
 
Khi nhắc đến ẩm thực Giang Tây, không thể bỏ qua mì gạo. Mì xào Nam Xương là một món ăn Trung Quốc nổi tiếng với sợi mì trắng, mềm, dai, được xào cùng gừng, tỏi, dầu mè, nước tương, mỡ lợn, hành lá thái nhỏ, bột ngọt, ớt và hạt tiêu. Khi ăn có vị thơm cay, để lâu cũng không bị nhũn. Để đáp ứng nhu cầu khẩu vị của nhiều người, cũng đã xuất hiện nhiều loại mì xào Nam Xương như mì xào thịt heo, mì xào bò, mì xào trứng, mì xào giá đỗ,…


2. Gà “ba chén” - Ẩm thực Giang Tây độc đáo

Gà “ba chén” là món ăn truyền thống nức danh ở Ninh Đô, Giang Tây. Lịch sử ra đời món ăn này được gắn với vị anh hùng dân tộc nổi tiếng Văn Thiên Tường (文天祥). Đây là món ăn “kinh điển” của ẩm thực Giang Tây, được làm từ gà tam hoàng.

Gà “ba chén” sở dĩ có tên như vậy vì khi nấu không dùng nước mà chỉ dùng một chén rượu gạo, một chén mỡ lợn và một chén nước tương. Sau khi chế biến có mùi thơm nồng, vị mặn ngọt, đậm đà.


3. Canh ninh trong nồi đất
 
Đây là món ăn Trung Quốc nổi tiếng này được ninh bằng dụng cụ truyền thống dân gian là nồi đất. Món ăn được ninh bằng nước khoáng và ninh nhỏ lửa hơn bảy giờ bằng than. Cuối cùng được biến tấu thành một món ngon mang đậm tính dân gian truyền thống và đáp ứng được khẩu vị của tất cả mọi người.

Cái hay của gốm đất nung nằm ở chỗ mang tính chất âm dương, chứa công dụng của ngũ hành. Do đó, sau một thời gian dài ninh nhừ, vị ngọt và chất dinh dưỡng của nguyên liệu được hòa tan hoàn toàn trong nồi canh. Đây là món ăn có giá trị dinh dưỡng cao, có tác dụng dưỡng sinh và dưỡng nhan.


4. Thịt viên Hồ Bà Dương
 
Đây là món ăn rất nổi tiếng ở Nam Xương và là món ăn nhất định phải nếm thử khi đi du lịch Giang Tây. Hầu hết các nhà hàng đều có món ăn này trong thực đơn. Thịt viên Hồ Bà Dương được làm từ thịt lợn, khoai môn, giăm bông, sò điệp, trứng trộn cùng tinh bột khô, xì dầu, muối và hạt tiêu. Sau đó hấp trong nồi trong vòng hai giờ. Thịt viên là món dễ ăn nên rất được trẻ em ưa chuộng.


5. Lòng già hấp ống tre
 
Lòng già hấp ống tre là món ăn nổi tiếng của người Hán ở Giang Tây. Phương pháp chế biến là bỏ lòng già vào trong ống tre và đậy nắp lại. Sau đó cho vào lồng và hấp trên lửa lớn trong thời gian dài cho đến khi lòng chín giòn. Trước khi đặt lên bàn ăn thì đổ dầu ớt lên trên.


6. Thịt xông khói xào rau cần
 
Thịt xông khói xào rau cần là một món ăn dân tộc Hán ở Nam Xương, Giang Tây, nguyên liệu chính là thịt xông khói và rau cần. Trong đó, rau cần là thực phẩm được trồng ở Hồ Bà Dương. Thịt xông khói xào rau cần là món ăn dân dã, phù hợp với khẩu vị của nhiều người.


7. Ốc xào

Ốc xào là món ăn vặt ở Nam Xương. Nam Xương nằm bên bờ Cám Giang, phía bắc có Hồ Bà Dương, bao quanh là các hồ ao lớn, nhỏ và ruộng lúa, tạo điều kiện cho các loài ốc sinh sôi. Cũng giống như ở Việt Nam, nếu có dịp đến du lịch vào mùa hè, bạn sẽ thấy mỗi tối mọi người ngồi trước các quán ốc hàn huyên cùng đĩa ốc xào và vài chai bia lạnh.


8. Mì gạo hấp thịt
 
Vào đầu hè hàng năm, người Nam Xương thường có thói quen hấp mì thịt. Tương truyền rằng, vào đầu hạ ăn mì thịt hấp sẽ phòng tránh rôm sảy. Cách chế biến là xào mì cùng hồi, quế rồi xay thành bột; thái thịt ba chỉ thành lát dày, ướp với dầu ớt, nước tương; cho thêm đường, rượu, mì chính. Sau đó đổ bột mì vừa xay vào trộn đều và xếp vào lồng hấp cho đến khi chín.

Có nhiều nơi cho thêm đậu Hà Lan vào trong thịt để món ăn có mùi thơm hơn.


9. Bánh đường trắng

Có bánh đường trắng Giang Tây và bánh đường trắng Quảng Đông, đây là hai món ăn vặt hoàn toàn khác nhau. Bánh đường trắng Giang Tây là một loại bánh truyền thống phổ biến của người dân Giang Tây, có nguồn gốc từ Nam Xương vào thời nhà Minh và nhà Thanh. Đến thời Trung Hoa Dân Quốc, loại bánh đường trắng này đã trở thành món ăn không thể thiếu trong các buổi trà chiều. Bạn có thể bắt gặp món bánh này ở bất kỳ đường lớn hay ngõ nhỏ ở Nam Xương (Giang Tây).


Trên đây là những giới thiệu về ẩm thực Giang Tây. Ngoài những món ăn ở trên, Giang Tây còn rất nhiều món ăn đặc sắc khác. Nếu có dịp đi du lịch Giang Tây thì đừng quên nếm thử những món ăn nức tiếng trên nhé!

Theo: dulichphuonghoang.vn

HÝ TRÌNH KHỔNG NGHỊ PHỦ - HOÀNG ĐÌNH KIÊN


Hý trình Khổng Nghị Phủ

Quản Thành tử vô thực nhục tướng,
Khổng Phương huynh hữu tuyệt giao thư.
Văn thư công dụng bất kinh thế,
Hà dị ty khoa xuyết lộ châu.
Hiệu thư, trước tác tần trừ chiếu,
Do năng thượng xá (xa) vấn hà như.
Hốt ức tăng sàng đồng dã phạn,
Mộng tuỳ thu nhạn đáo Đông Hồ.

Bài này tuyển từ Sơn Cốc tập quyển 3, bản Tứ khố toàn thư. Nhà thơ suốt đời bất đắc chí về chính trị, thường muốn bỏ quan đi ở ẩn, có khi còn mang theo một chút oán hận. Với bút điệu tự hào để tỏ nỗi buồn khổ trong lòng. Khổng Nghị Phủ còn có tên là Khổng Bình Trọng, người Tâm Kiềm, Lâm Giang, cùng với anh là Văn Học (Kinh Phủ), cha là Vũ Trọng (Thường Phủ) đều có tiếng về văn học được gọi chung là “Thanh Giang tam Khổng”. Khổng Nghị Phủ đậu tiến sĩ năm Trị Bình, khoảng năm Nguyên Hựu làm bí thư thừa, tập hiền hiệu lý, khoảng năm Thiêu Thánh bị biếm về Hàng Châu, sau lại đổi đến Thiều Sơn. Huy Tông lên ngôi, được cử làm hình ngục Vĩnh Hưng, tri Khánh Châu. Khi lại dấy lên việc tranh cãi bè cánh, cuối cùng vì việc này bị bãi chức.


戲呈孔毅父

管城子無食肉相
孔方兄有絕交書
文書功用不經世
何异絲窠綴露珠
校書著作頻除詔
猶能上車問何如
忽憶僧床同野飯
夢隨秋雁到東湖


Đùa trình Khổng Nghị Phủ
(Dịch thơ: Lê Xuân Khải)

Quản Thành Tử tướng không ăn thịt
Khổng Phương huynh thư tuyệt chơi bời
Văn Chương chẳng giúp được đời
Khác chi tơ nhện sương rơi vương vào
Phong hiệu thư thăng cao tước tác
Vẫn lên xe, thể xác thế nào
Giường sư cơm hẩm nhớ sao
Mơ theo thu nhạn cánh chao Đông Hồ


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Hoàng Đình Kiên 黃廷堅 (1045-1105), tự Lỗ Trực 魯直, biệt hiệu Sơn Cốc đạo nhân 山谷道人, Phù ông 涪翁, người Phân Ninh, Hồng Châu (thuộc Giang Tây ngày nay). Ông là thư hoạ gia và thi gia trứ danh đời Bắc Tống, tề danh cùng thầy ông là Tô Thức, người đời thường gọi Tô-Hoàng. Ông đỗ tiến sĩ, có làm một số chức quan. Ông là người cầm đầu thi phái Giang Tây, một trường phái quá chú trọng đến kỹ xảo làm thơ mà không quan tâm đúng mức đến nội dung tư tưởng của tác phẩm. Hoàng Đình Kiên còn là một người rất am hiểu về hội họa và là một trong những người viết chữ đẹp nhất thời Bắc Tống.

Nguồn: Thi Viện



CÀNG LƯỜI CÀNG SỐNG LÂU? "4 KIỂU LƯỜI BIẾNG" CỦA NGƯỜI GIÀ DƯỚI ĐÂY CÓ THỂ GIÚP HỌ SỐNG LÂU HƠN

Người sống lâu là người có chừng mực trong mọi việc và không làm theo ý muốn của riêng mình. Vì sức lực và thể lực của người già có hạn nên làm việc cần vừa phải. Thay vì chăm chỉ như thời trẻ, người già nên dành thời gian rảnh rỗi để nghỉ ngơi, thong thả, không nên tùy tiện để rồi kiệt quệ. Chính xác thì “lười biếng” là gì?


1. “Lười” ăn nhiều

Ăn quá nhiều sẽ làm tăng gánh nặng cho đường tiêu hóa. Nếu nạp thức ăn quá nhiều trong thời gian dài dễ làm tổn thương đường tiêu hóa và dẫn đến bệnh tật.

Nếu ăn quá nhiều và ăn nhiều bữa trong một ngày sẽ dẫn đến béo phì. Đây là một nguyên nhân có thể gây ra các bệnh về tim mạch, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và tuổi thọ.

Những người sống lâu hơn thường có thói quen cắt giảm khẩu phần cho mỗi bữa ăn. Họ chỉ ăn no từ 70% đến 80%, không ăn quá nhiều, không ăn để thỏa mãn vị giác, và ăn uống đúng giờ.

Nhất là người già, thực đơn của họ nên nhẹ nhàng, ưu tiên nhiều rau củ quả, hạn chế thịt, ít muối và thêm dấm, đồ ăn phải chín mềm và giàu chất dinh dưỡng.

(Nguồn ảnh: Pinterest)

Người già nên ăn ít hoặc không ăn những thức ăn cứng, gây khó chịu, không ăn những thức ăn ôi thiu, ẩm mốc ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập qua đường tiêu hóa.

2. “Lười” tức giận

Cảm xúc và sức khỏe có mối quan hệ mật thiết với nhau. Người thường xuyên mất bình tĩnh sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Khi tức giận, cơ thể người sẽ tiết ra enzim có hại đến chức năng của gan, dẫn đến tăng huyết áp, tăng mỡ trong máu.

Người sống lâu thường lười tức giận, giữ thái độ điềm đạm, duy trì sự lạc quan, ôn hòa mỗi ngày.

(Nguồn ảnh: Pinterest)

3. “Lười” lo nghĩ

Áp lực cuộc sống trong xã hội ngày nay ngày càng gia tăng, con người sẽ phải suy nghĩ đến nhiều vấn đề hơn. Nhưng chất chứa quá nhiều lo lắng dễ ảnh hưởng đến giấc ngủ, dẫn đến mất ngủ và thiếu ngủ. Nếu người già không ngủ đủ giấc sẽ tăng tỷ lệ mắc các bệnh về tim mạch, mạch máu não, ảnh hưởng đến tuổi thọ.

Do đó, người già nên bớt suy nghĩ, bớt lo lắng và để những điều gây khó chịu qua đi. Hãy lạc quan và rộng lượng, không quan tâm đến được mất, giữ tâm hồn thanh thản để có được giấc ngủ ngon.

Nếu muốn khỏe mạnh và sống lâu hơn, người già nên bớt lo nghĩ đến các vấn đề vĩ mô và ngủ đủ giấc.

(ảnh: Pinterest).

4. “Lười” nhanh nhẹn

Sau khi con người bước vào tuổi trung niên, họ già đi, chức năng của xương cốt suy yếu. Nếu người già đi nhanh hoặc làm việc vội vàng rất dễ bị ngã và va đập vào những vật khác.

Xương của người già đang lão hóa, không còn khả năng thích nghi với việc đi lại nhanh nhẹn. Người già nên suy nghĩ kỹ trước khi ra ngoài, giữ vững chân trên mặt đất và đi những bước vững chắc để tránh bị ngã và bị thương.

Người trẻ bị thương cơ thể có thể phục hồi, nhưng người già bị thương rất có thể đó sẽ là những tổn thương vĩnh viễn. Vì vậy, khi đến tuổi trung niên nên đi lại chậm rãi.

Ngoài bốn thứ lười biếng ra thì vận động phù hợp cũng là chìa khóa không thể thiếu để người già để giữ gìn sự dẻo dai và kéo dài tuổi thọ.

Người già nên hình thành thói quen tập thể dục hàng ngày, thông qua các bài tập như thể dục dụng cụ, đi bộ, luyện khí công, vv. Các cử động nhẹ nhàng có thể giúp kích thích mỡ nội tạng tiết ra adiponectin nhiều hơn.

Tập thể dục là chìa khóa không thể thiếu để kéo dài tuổi thọ (Nguồn ảnh: Pinterest)

Kana Maruta, bác sĩ sản phụ khoa người Nhật Bản cho biết, adiponectin là một hormone protein và adipokine, có liên quan đến việc điều chỉnh nồng độ glucose và phân hủy axit béo. Trên thực tế, adiponectin chủ yếu được tổng hợp từ các tế bào mỡ. Nhưng quá nhiều chất béo sẽ cản trở quá trình sản xuất adiponectin. Do đó con người cần có một vóc dáng chuẩn và lượng mỡ vừa đủ để sản xuất adiponectin.

Bác sĩ Maruta cho biết thêm, nụ cười cũng có thể thúc đẩy quá trình tiết adiponectin, tăng khả năng miễn dịch, kích hoạt các tế bào trong cơ thể, đạt được tác dụng chống bệnh tật và các loại ung thư.

Sức khỏe và tuổi thọ là điều mà tất cả chúng ta đều mong muốn, nhất là những đang người dần đi về điểm cuối cuộc đời. Vì vậy dù bận rộn đến đâu người già cũng nên chú ý duy trì thói quen sinh hoạt và ăn uống tích cực, điều độ. Đồng thời nên bỏ một số thói quen sinh hoạt và ăn uống không tốt.

Bình thường người già nên chú ý cung cấp đủ nước cho cơ thể. Điều này có thể thúc đẩy quá trình đào thải độc tố một cách hiệu quả, giúp cơ thể sạch sẽ và khỏe mạnh hơn. Bằng cách này, tuổi thọ tự nhiên sẽ dài hơn.

Lười ăn, lười tức giận, lười lo lắng và lười nhanh nhẹn là bốn thứ người già nên cho phép mình “lười biếng” và trên đây cũng là một số phương pháp để người già áp dụng nhằm cải thiện sức khỏe, duy trì tuổi thọ.

An Nhiên / Theo: vandieuhay

Monday, March 23, 2026

LÝ LONG CƠ - VĨ NHÂN HAY TỘI ĐỒ CỦA TRIỀU ĐẠI NHÀ ĐƯỜNG?

Lý Long Cơ là ai mà vừa được vinh danh với những đóng góp nhưng cũng người bị cả xã hội lên án vì những lỗi lầm khiến nhà Đường suy vong rồi sụp đổ.

Ngay từ nhỏ, Lý Long Cơ đã phải trải qua cuộc sống đầy biến động khi dòng tộc luôn đấu đá tranh giành quyền lực. (Ảnh: Sohu)

1. Tiểu sử Lý Long Cơ - Đường Minh Hoàng

Lý Long Cơ hay còn gọi là Đường Huyền Tông hoặc Đường Minh Hoàng được biết đến là một vị hoàng đế của triều đại nhà Đường. Ông sinh năm 685 và mất vào năm 762. Trong số các hoàng đế của nhà Đường, Lý Long Cơ được nhận định là một trong những người nổi bật nhất.

Ông là con của Đường Duệ Tông và Đức phi Đậu thị. Ông là cháu của Võ Tắc Thiên. Lý Long Cơ là vua của hai thời Khai Nguyên (từ 713 đến 741) và Thiên Bảo (từ 741 đến 756).

Vào năm 694, ông được phong làm Lâm Truy quận vương. Năm 710, hoàng đế Đường Trung Tông bị Vi hậu và An Lạc công chúa đầu độc. Lý Long Cơ kết hợp cùng Thái Bình công chúa lập mưu giết Vi hậu sau đó tôn cha mình là Tương vương Lý Đán lên làm vua. Lý Long Cơ được cha phong làm Bình vương.

Sau khi được cha nhường ngôi, ông đã tiến hành thanh trừng các phe phái chống đối và gây dựng nhà Đường trở lại thời kỳ hoàng kim trong suốt hơn 30 năm. Tuy nhiên sau đó ông lại liên tiếp mắc sai lầm khiến cho nước nhà rơi vào cảnh loạn lạc, bản thân phải chạy sang đất Thục.

Lý Long Cơ - Đường Huyền Tông cũng là một hoàng đế có rất nhiều con cái. Theo thống kê từ cuốn Đường thư quyển số 107 và Tân Đường thư quyển số 83, ông có tới 52 người con, trong đó có 23 hoàng tử và 29 hoàng nữ.

2. Lý Long Cơ – Vĩ nhân hay kẻ tội đồ của lịch sử

Năm 712, Thái Bình công chúa định dựa vào dị tượng xuất hiện trên bầu trời kích động cha của Lý Long Cơ là Đường Duệ Tông diệt trừ ông để tránh hậu họa. Nhưng trái với mong đợi của bà, Duệ Tông lại một mực muốn nhường ngôi cho con. Lý Long Cơ lên ngôi liền đổi Đường Huyền Tông, đổi niên hiệu thành Tiên Thiên và tôn cha mình lên làm Thái Thượng hoàng.

Lý Long Cơ - Người tạo nên thời kỳ hoàng kim cho nhà Đường

Cuộc sống khi nhỏ của Lý Long Cơ vô cùng biến động, mẹ mất sớm, cuộc sống không có tự do, phải chứng kiến dòng họ đấu đá tranh giành quyền lực. Từ việc Võ thái hậu lập mưu soán ngôi xưng đế, Vi hoàng hậu thao túng triều đình. Sau đó, bằng tài trí của mình, ông đã dẹp yên những tranh chấp, đấu đá quyền lực trong triều.

Khi mới nắm quyền, Đường Minh Hoàng luôn coi trọng người tài, quan tâm người hiền, điều chỉnh mọi việc kỹ càng, thưởng phạt rõ ràng, thuế khóa công bằng, minh bạch, dân chúng đủ cơm ăn áo mặc, khiến cho dân chúng tin tưởng, vua và quan một lòng tạo nên một nhà Đường phát triển cực thịnh. Đây là thời kỳ được các nhà sử học gọi là "Khai Nguyên thịnh thế" – cũng có thể coi là thời điểm hoàng kim nhất trong lịch sử.

Ở thời kỳ Khai Nguyên, Lý Long Cơ bằng tài trí của mình đã đưa nhà Đường lên thời điểm hoàng kim nhất. (Ảnh: Sohu)

Cũng theo các nhà sử học, Đường Minh Hoàng – Lý Long Cơ là vị vua rất có mắt nhìn người. Tất cả những vị tể tướng như Diêu Sùng, Trương Cửu Linh, Tống Cảnh, Trương Gia Trinh, Trương Thuyết, Lý Nguyên Hoành, Đỗ Xiêm, Triều Hưu đều là những hiền tài của đất nước.

Ông cho tăng cường trấn giữ biên giới, đưa ra các quy định về việc thuyên chuyển quan lại, lập chủ trương tiết kiệm, bỏ lối sống xa xỉ, chú trọng phát triển khoa học kỹ thuật. Nhờ có đường lối đúng đắn này, tình hình kinh tế của đất nước ngày càng giàu mạnh, tài chính dồi dào, giá cả bình ổn.

Đối với các nước lân cận như Bách Tế, Chân Lạp, Thổ Phiên, Cao Câu Ly cho đến Trung Á, Bắc Phi đều tin tưởng và thường xuyên cử người tới thiết lập quan hệ ngoại giao với triều đình nhà Đường. Điều này cũng cho thấy nhà Đường ở thời điểm Đường Huyền Tông nắm quyền thời Khai Nguyên đã đạt tới cực thịnh.

Có thể thấy, nếu nói nhà Đường là thời kỳ hùng mạnh cũng chính là để chỉ giai đoạn trị vì của Đường Huyền Tông. Thời kỳ hoàng kim ấy cũng đã được nhà thơ Đỗ Phủ nhắc tới trong bài thơ "Ức tích" của mình (theo bản dịch của dịch giả Phan Ngọc)

" Nhớ ngày xưa thời Khai Nguyên thịnh đức
Áp nhỏ còn đông đúc trên vạn nhà.
Thóc chứa chan gạo trắng xóa tràn trề,
Kho công với kho tư đều chật ních.
Bài Vân Môn trong cung vua tấu nhạc
Bạn bè ương thiên hạ gắn keo sơn…"

Lý Long Cơ - Kẻ tội đồ khiến nhà Đường bị hủy hoại

Dù rằng dưới sự dẫn dắt của Đường Minh Hoàng, nhà Đường đã đạt được thời điểm cực thịnh nhưng chính ông cũng là người góp phần khiến cho triều đại này bị hủy hoại. Đó là vào những năm tháng cuối đời, ông bắt đầu sinh ra tư tưởng chán chường việc triều chính. Đặc biệt là khi Dương quý phi xuất hiện, ông ngày càng trở nên bê tha, bỏ bê chính sự.

Tới những năm cuối đời, Đường Minh Hoàng đam mê tửu sắc đã đẩy nhà Đường vào bờ vực diệt vong. (Ảnh: Sohu)

Đường Minh Hoàng bắt đầu ham mê tửu sắc, tiêu xài hoang phí, sủng ái Dương quý phi, bỏ bê đất nước và trọng dụng gian thần. Thậm chí, hậu cung của ông theo "Tân Đường thư" ghi chép vào thời điểm Khai Nguyên – Thiên Bảo đã có tới hơn 40.000 mỹ nữ.

Một trong những sai lầm nghiêm trọng của Lý Long Cơ là tin tưởng và trọng dụng gian thần và quan tham như Lý Lâm Phủ, Dương Quốc Trung, An Lộc Sơn và Cao Lực Sĩ khiến cho triều đại ngày đi xuống. Đường Minh Hoàng một mực sử dụng chính sách chú trọng biên giới và coi nhẹ kinh đô của Lý Lâm Phủ mà gia tăng quân lính cho các dân tộc thiểu số, trong đó An Lộc Sơn ở đất Yên là được ưu ái nhất.

Bên cạnh đó, Lý Lâm Phủ còn xúi giục Đường Huyền Tông loại bỏ người Hán, chọn người Hồ trấn giữ tại các khu trọng điểm biên thùy. Sai lầm nối tiếp sai lầm, An Lộc Sơn và Sử Tư Minh đã nhân cơ hội này tập hợp quân đội và dấy binh tạo phản. Đây cũng là màn mở đầu cho sự suy tàn của nhà Đường.

Bạo loạn nổ ra, tuy lực lượng binh lính của nhà Đường nhiều gấp 4 lần quân Yên nhưng vì chiến lược sai lầm của mình, Đường Minh Hoàng lại một lần nữa đẩy mình và triều đình vào cảnh họa vô đơn chí. Đó là khi ông nghe lời Dương Quốc Trung ép Kha Thư Hàn đang cố thủ ở Đồng Quan xuất kích dẫn tới đại bại và khiến cho kinh thành mất hàng phòng thủ.

Sau sự kiện này, Đường Minh Hoàng buộc phải tháo chạy khỏi kinh thành rời đến Thành Đô. Triều đình không có người đứng đầu, quan lại làm loạn, khởi nghĩa nổ ra khắp nơi, đất nước hỗn loạn vô cùng. Dù rằng sau đó, cuộc nội chiến đã được dẹp yên nhưng nhà Đường đã không còn có thể khôi phục lại thời kỳ hoàng kim nữa.

Từ bước ngoặt sai lầm của Đường Minh Hoàng – Lý Long Cơ, nhà sử học Nguyễn Hiến Lê đã nhận định rằng "Đường Huyền Tông yêu mỹ nhân, yêu văn thơ, yêu ca hát nhưng không giỏi về chính trị. Ông không đáng được gọi là minh quân, ông chỉ là một hoàng đế tài hoa, yêu cái đẹp, biết làm thơ, phổ nhạc, ca hát và nhảy múa nhưng lại quá nghệ sĩ. Chính cái tính đó đã làm cho quốc gia và dân chúng rơi vào điêu tàn, lầm than và khiến cho nhà Đường bị diệt".

3. Tại sao Lý Long Cơ sau khi lên ngôi lại lấy tên là Đường Huyền Tông?

Ít ai biết được rằng, Lý Long Cơ lấy cái tên Đường Huyền Tông là để thể hiện mong muốn được sống một cuộc sống thoát tục, phiêu diêu tự do tự tại như những vị thần tiên trên trời. Trong cuốn sách "Khai Nguyên Thiên Bảo di sự" của Trử Nhân Hoạch, một nhà văn nổi tiếng thời Minh, Thanh, ông đã tiết lộ về những bí ẩn còn ẩn chứa sau cái tên Đường Huyền Tông. Vậy những bí mật đó là gì?

Có rất nhiều giai thoại bí ẩn liên quan tới cuộc đời của Đường Huyền Tông. (Ảnh: Sohu)

Liên quan tới sự ra đời của của nghê thường vũ y khúc

Đây là vũ nhạc cung đình thời Đường có tên gọi là "Nghê thường vũ y khúc" hay còn gọi tắt là "Nghê thường". Nghê thường vũ y khúc là sáng tác của hoàng đế Đường Huyền Tông. Tương truyền, quá trình sáng tác vũ khúc này cũng vô cùng thần bí.

Lý Long Cơ trong một đêm trăng rằm đã theo chân đạo sĩ La Công Viễn đến thăm cung Quảng Hàn. Trên cung trăng, Đường Huyền Tông tình cờ được chiêm ngưỡng vài trăm tiên nữ trong trang phục nghê thường làm bằng lông chim (trang phục có màu sắc cầu vồng) múa hát theo một điệu nhạc vô cùng huyền diệu.

Vốn là người yêu nghệ thuật, Đường Minh Hoàng rất hâm mộ điệu khúc này nên đã chép lại để cho các ca nữ của mình diễn tấu. Bởi vậy từ đó, khúc nhạc của thiên đình đã được phổ biến dưới hạ giới. Không những thế, quá trình sáng tác của "Nghê thường vũ y khúc" còn mang đầy tính huyễn mộng, kỳ ảo.

Đường Huyền Tông cứu mạng Diệp Pháp Thiện

Trong một lần ngồi hàn huyên cùng Diệp Pháp Thiện, Lý Long Cơ đã hỏi Diệp Pháp Thiện về lai lịch của Trương Quả Lão để xác định xem Trương Quả Lão có phải thần tiên không. Diệp Pháp Thiện vốn là một đạo sĩ nổi tiếng với khả năng gọi hồn đã đáp lại rằng, ông biết nhưng nếu nói với Đường Huyền Tông thì ông sẽ phải chết ngay lập tức. Trừ phi Đường Huyền Tông hứa rằng sẽ để đầu và chân trần tới gặp Trương Quả Lão để xin lỗi thì ông mới có thể sống lại được.

Đường Huyền Tông đồng ý và Pháp Thiện đã nói với ông rằng: "Trương Quả Lão vốn là một con dơi trắng sinh ra từ trong hỗn nguyên". Tuy nhiên, vừa nói xong, Diệp Pháp Thiên lập tức nôn ra máu và chết ngay dưới chân Lý Long Cơ.

Dù đã gây ra nhiều tội lỗi nhưng Lý Long Cơ vẫn là người đóng góp nhiều sự phát triển tích cực cho nhà Đường. (Ảnh: Sohu)

Việc này khiến cho Lý Long Cơ sợ hãi và nhanh chóng tìm Trương Quả Lão tạ tội. Ông khẩn cầu Trương Quả Lão bỏ qua cho mình vì tính tò mò, sau đó, Quả Lão đã dùng vẩy nước vào mặt Diệp Pháp Thiện và ông ta liền sống lại.

Hai câu chuyện có phần bí ẩn này đã phần nào minh họa được những điều kỳ bí mà Lý Long Cơ đã từng trải qua cũng như lý giải sự ngưỡng mộ của ông đối với cuộc sống thần tiên, đồng thời cũng giúp cho hậu thế hiểu được vì sao ông lại lấy tên là Đường Huyền Tông.

Lịch sử Trung Quốc với hàng nghìn năm đã trải qua biết bao biến động, đồng thời cũng sản sinh ra vô số những anh hùng kiệt xuất. Có thể nói Lý Long Cơ là một nhân vật gây nhiều tranh cãi nhất đối với hậu thế. Tuy nhiên, sự xuất hiện của ông đã góp phần quan trọng tạo ra những sự phát triển tích cực cho nhà Đường cũng như để lại nhiều bài học quý giá cho các thế hệ sau.

Theo: Tổ Quốc

ĐIẾU CƯỚC LÂU - KIẾN TRÚC NGÀN NĂM TẠI PHƯỢNG HOÀNG CỔ TRẤN

Phượng Hoàng là một đô thị cổ có tuổi đời hàng trăm năm nằm ở tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc. Trong số các loại hình kiến trúc đô thị cổ ở đây, nổi bật lên là kiểu kiến trúc Điếu Cước Lâu. Đây là một loại hình kiến trúc nhà ở dân gian mang nhiều sắc thái văn hóa địa phương độc đáo khiến nơi đây tách biệt hoàn toàn với thế giới hiện đại. Cùng chúng tôi theo Tour Phượng Hoàng Cổ Trấn để chiêm ngưỡng lối kiến trúc Điếu Cước Lâu nổi tiếng này nhé!


Điếu Cước Lâu là gì?

Điếu Cước Lâu là một kiến trúc cư trú truyền thống kiểu nhà sàn rất phổ biến của các dân tộc thiểu số như Miêu, Đồng, Choang, Thổ Gia… ở lưu vực phía Nam sông Trường Giang, Tây Nam Trung Quốc. Khác với các kiến trúc nhà sàn thường thấy với toàn bộ ngôi nhà được dựng trên các cột gỗ, Điếu Cước Lâu chỉ có một nửa sàn hoặc các phần biên mở rộng của sàn nhà tựa trên các hàng cột được chống vào sườn núi hay xuống mặt nước – vì vậy có thể hiểu đây như một kiểu nhà “bán sàn”.


Được dựng trên các sườn núi hay bờ sông suối có độ dốc lớn nên thoáng nhìn các kiến trúc Điếu cước lâu tạo cảm giác chông chênh nhưng thực sự chúng có kết cấu tổng thể khá ổn định và an toàn. Mỗi ngôi nhà có thể cao từ 2-3 tầng cùng với các hàng hiên hay một phần không gian nhà nhô ra ngoài. Tầng trệt được dành cho vật nuôi, kho chứa củi, dụng cụ sản xuất…, các tầng trên dành cho sinh hoạt của gia đình. Với kiểu thức này, Điếu cước lâu tạo nên một nơi cư trú thích hợp cho con người ở những vùng có điều kiện địa hình sông suối phức tạp, khí hậu ẩm ướt, hệ động thực vật phong phú như miền Tây Nam Trung Quốc.


Sau hơn nghìn năm kiến trúc của Điếu Cước Lâu vẫn giữ nguyên bản chỉ thay đổi một số chỗ để phù hợp với điều kiện tự nhiên. Bên cạnh đó tùy thuộc vào từng dân tộc sẽ có phong cách xây dựng riêng làm phong phú bản sắc của vùng miền. Khách du lịch Trung Quốc có thể ngồi trên thuyền xuôi theo dòng nước để ngắm nhìn Điếu Cước Lâu từ dưới sông để cảm nhận nét đẹp riêng của nó.

Nét đặc trưng trong kiến trúc của Điếu Cước LâuĐiếu cước lâu là kiểu nhà dân gian của các dân tộc thiểu số nên kiến trúc tổng thể nguyên thủy là những ngôi nhà riêng biệt, có khuôn viên và không gian xung quanh trong các làng bản. Ở cổ trấn Phượng Hoàng, cấu trúc tổng thể của chúng đã có sự biến đổi để thích ứng với tính chất đô thị, thể hiện ở bố cục kiểu nhà “hàng phố”. Các ngôi nhà được bố trí liền kề, nối tiếp nhau thành dãy dài liên tục dọc hai bên bờ sông tạo nên các lớp không gian “sông – nhà – phố – nhà” hay “sông – phố – nhà – phố” quen thuộc của các đô thị cổ nằm cạnh sông suối ở Trung Quốc. Lớp nhà sát hai bờ sông, mặt trước nhà hướng ra đường phố, mặt sau có sàn vươn ra sông được đỡ bằng hệ conson và cột gỗ chống xuống nước hay nền đường nhỏ ven bờ. Khoảng vài chục mét lại có một ngõ nhỏ nối thông đường phố bên trên xuống đến các bến nước, nơi mọi người có thể giặt giũ, lấy nước, đỗ thuyền… Một cách tự nhiên, song song với con phố đường bộ thông thường, một tuyến phố đường thủy với trung tâm là dòng sông Đà giang được hình thành. Tạo cảnh quan đô thị cho tuyến phố đường thủy là kiến trúc mặt sau của các nhà Điếu cước lâu. Các kết cấu cột chống sàn, hàng hiên nhiều tầng với lan can gỗ, mái ngói đen, các hình ảnh đặc trưng của Điếu cước lâu thường thấy trên sườn núi dốc ở làng bản dân tộc thiểu số, nay được đặt trong một không gian đô thị lịch sử, tạo nên nét độc đáo cho cảnh quan kiến trúc đô thị cổ Phượng hoàng.


Ngoài ra Điếu Cước Lâu còn rất phát triển các hoạt động giao lưu, buôn bán. Những ngôi nhà được người dân dựng các mái hiên để mở cửa hàng, quán xá phục vụ khách du lịch cũng như nhu cầu của người dân trong vùng. Chính vì điều này từ một cấu trúc được phân chia khá rõ ràng, mạch lạc và tương đối khép kín, ranh giới các phần trong và ngoài nhà, giữa không gian chung và riêng của các ngôi nhà trở nên linh hoạt hơn, đáp ứng các hình thức hoạt động phong phú trong đời sống của con người ở đô thị cổ.


Cho đến ngày nay, không gian chức năng của các điếu cước lâu truyền thống ở Phượng Hoàng cổ trấn vẫn đang tiếp tục biến đổi do ảnh hưởng của chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế du lịch của chính quyền và những thay đổi trong phương thức sinh hoạt của cư dân địa phương.


Vào ban đêm, những ánh đèn lồng trang trí nhiều màu sắc tạo nên một chốn thần tiên hoa lệ cho Phượng Hoàng cổ trấn.

Phượng Hoàng Cổ Trấn là thành phố có lịch sử lâu đời, nơi đây cũng lưu giữ nhiều kiến trúc cổ ghi đậm dấu ấn thời gian và văn hóa riêng của vùng. Trong đó bao gồm Điếu Cước Lâu địa điểm tham quan nhiều du khách đi du lịch Trung Quốc tới Phượng Hoàng Cổ Trấn yêu thích. Với nét kiến trúc độc đáo tạo nên sự cuốn hút riêng giúp cho du khách có cơ hội tìm hiểu về nền văn hóa của các dân tộc thiểu số tại đây.

Theo: dulichphuonghoang.vn



DỮ MỘNG ĐẮC CÔ TỬU NHÀN ẨM THẢ ƯỚC HẬU KỲ - BẠCH CƯ DỊ


Dữ Mộng Đắc cô tửu 
nhàn ẩm thả ước hậu kỳ

Thiếu thì do bất ưu sinh kế,
Khảo hậu thuỳ năng tích tửu tiền.
Cộng bả thập thiên cô nhất đấu,
Tương khan thất thập khiếm tam niên.
Nhàn chinh nhã lệnh cùng kinh sử,
Tuý thính thanh ngâm thắng quản huyền.
Cánh đãi cúc hoàng gia nhưỡng thục,
Cộng quân nhất tuý nhất đào nhiên.


與夢得沽酒
閑飲且約後期

少時猶不懮生計
考後誰能惜酒錢
共把十千沽一斗
相看七十欠三年
閑征雅令窮經史
醉聽清吟勝管弦
更待菊黃家釀熟
共君一醉一陶然


Cùng Mộng Đắc uống chơi, 
ước hẹn lần sau
(Dịch thơ: Nguyễn Minh)

Lúc còn trẻ không màng sinh kế
Nay về già há dễ tiếc tiền
Mười ngàn đấu rượu mua liền
Nhìn nhau bảy chục ba niên mới tròn
Rượu vui uống, lòng tràn thi hứng
Nghe ngâm nga quên lửng sáo đàn
Rượu nhà ủ chín mời chàng
Lại tôi nâng chén say càng uống thêm.


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Bạch Cư Dị 白居易 (772-846) tự Lạc Thiên 樂天, hiệu Hương Sơn cư sĩ 香山居士 và Tuý ngâm tiên sinh 醉吟先生, người Hạ Khê (nay thuộc Thiểm Tây). Ông là thi nhân tiêu biểu nhất giai đoạn cuối đời Đường, là một trong những nhà thơ hàng đầu của lịch sử thi ca Trung Quốc. Người ta chỉ xếp ông sau Lý Bạch và Đỗ Phủ. Ông xuất thân trong một gia đình quan lại nhỏ, nhà nghèo nhưng rất thông minh, 9 tuổi đã hiểu âm vận, 15 bắt đầu làm thơ, thuở nhỏ nhà nghèo, ở thôn quê, đã am tường nỗi vất vả của người lao động.

Năm Trinh Nguyên ông thi đậu tiến sĩ được bổ làm quan trong triều, giữ chức Tả thập di. Bởi mâu thuẫn với tể tướng Lý Lâm Phủ, ông chuyển sang làm Hộ tào tham quân ở Kinh Triệu rồi lại được triệu về kinh lo răn dạy thái tử. Năm Nguyên Hoà thứ 10 (Đường Hiến Tông), do hạch tội việc tể tướng Vũ Nguyên Hành bị hành thích và ngự sử Bùi Độ bị hành hung, đám quyền thần cho là ông vượt qua quyền hạn, đày làm Tư mã Giang Châu. Ông chủ trương đổi mới thơ ca. Cùng với Nguyên Chẩn, Trương Tịch, Vương Kiến, ông chủ trương thơ phải gắn bó với đời sống, phản ánh được hiện thực xã hội, chống lại thứ văn chương hình thức.

Nguồn: Thi Viện