Tuesday, June 16, 2026

CHINH PHỤC NHỮNG VÌ SAO - KỲ 4: CHUYẾN BAY VŨ TRỤ LỊCH SỬ

"Đã có lệnh lên đường! Mắt tôi hướng về kim đồng hồ: 9h07 giờ Matxcơva. Tôi nghe một tiếng rít rồi một tiếng gầm kéo dài: toàn thân tên lửa khổng lồ rung chuyển, cất lên chầm chậm, rời khỏi bệ phóng.Giai đoạn chống trả sức hút của Trái đất bắt đầu...".

Tên lửa được kéo đến bãi phóng

Đó là sáng 12-4-1961 đi vào lịch sử loài người lần đầu tiên bay ra vũ trụ. Và người thốt lên lời này chính là Yuri Alekseyevich Gagarin, phi hành gia đầu tiên thực hiện 108 phút chuyến bay vũ trụ mà như dài hơn ngàn thế kỷ con người nhìn lên bầu trời và chỉ có thể ước mơ chạm đến những vì sao.

Sứ mệnh tuyệt mật Vostok

1961 - năm thứ tư của kỷ nguyên vũ trụ với dấu mốc đầu tiên là vệ tinh Sputnik 1 được phóng lên quỹ đạo vào năm 1957.

Thời điểm này nhân loại đang có Chiến tranh lạnh giữa hai siêu cường Liên Xô - Mỹ đều đã đầy kho vũ khí hạt nhân. Ông John F. Kennedy được bầu làm Tổng thống Mỹ thứ 35 kế nhiệm Dwight D. Eisenhower. Ở Liên Xô, Tổng bí thư Nikita Sergeyevich Khrushchyov đang năm thứ tám lãnh đạo siêu cường sau Joseph Stalin.

Trong cuộc đua kỷ nguyên vũ trụ, hai lãnh đạo này đều mong muốn quốc gia mình dẫn đầu và đó cũng là áp lực nặng nề với họ trên trường quốc tế đang chia thành hai phe dưới "soái kỳ" Mỹ hoặc Liên Xô.

Sáu tháng sau sự kiện Liên Xô phóng vệ tinh Sputnik 5 đưa đôi chó Belka và Strelka lên quỹ đạo vào ngày 19-8-1960 rồi về Trái đất an toàn, họ lại tiếp tục một thành công lịch sử: phóng tàu Vostok 1 đưa phi hành gia đầu tiên của loài người là Gagarin tiến ra vũ trụ ngày 12-4-1961. Đây chính là chuyến bay có người lái đầu tiên thực hiện hành trình khám phá vũ trụ.

Theo Russianspace, tàu Vostok 1 (Phương Đông 1) được thực hiện thành công sau năm năm nghiên cứu phát triển và bảy lần phóng thử không người lái. Đến tháng 4-1961, tên lửa R-7, vốn là nền tảng cho tên lửa phóng của Yuri Gagarin, đã bay được 46 lần...

Trước đó từ năm 1958, tức chỉ một năm sau vụ phóng vệ tinh nhân tạo Sputnik 1 thành công, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô đã thông qua một nghị quyết mật ngày 1-11-1958 về Chương trình Vostok đưa phi hành gia lên vũ trụ.

Ngoài Bộ Quốc phòng, chương trình này được sự phối hợp của nhiều bộ ngành, cơ quan nghiên cứu khoa học với tổng công trình sư trưởng là Sergei Korolev, một nhà khoa học tên lửa lỗi lạc được Liên Xô bảo vệ đặc biệt. Ở phía bên kia, chương trình đưa người lên vũ trụ Mỹ mang tên Mercury (Sao Thủy) được Keith Glennan, giám đốc NASA, công bố muộn hơn vào ngày 17-12-1958.

Sau này khi các tài liệu dần được giải mật, thế giới mới biết chuyến bay vũ trụ của Gagarin vốn không chỉ có thành công rực rỡ vào thời điểm đó. Trong bảy nguyên mẫu tàu vũ trụ Vostok phóng thử nghiệm không người lái năm 1960-1961, có hai tàu không lên được quỹ đạo do sự cố tên lửa và hai tàu không hoàn thành tất cả nhiệm vụ được thiết lập...

Tuy nhiên, đó thực sự là thời điểm đặc biệt. Áp lực Chiến tranh lạnh đã cho phép người đứng đầu chương trình vũ trụ Liên Xô Sergei Korolev bỏ qua nhiều nhiệm vụ thứ yếu trên con đường hướng tới mục tiêu chính trị to lớn.

Gagarin - phi hành gia vũ trụ đầu tiên Ảnh: Russianspace

Trung úy Gagarin được chọn lựa

Một chương trình tuyển chọn bí mật được thực hiện ở Liên Xô để tìm phi hành gia. Trung úy phi công Gagarin là một trong 20 người được chọn huấn luyện và sẽ thu hẹp dần.

Ngày 17-3-1961, nhóm sáu ứng viên phi hành gia được tuyển chọn cuối cùng đã đến sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan để làm quen hoạt động bay thực tế.

Đến ngày 25-3, Gagarin cùng nhóm mình được chứng kiến vụ phóng cuối cùng của nguyên mẫu không người lái tàu vũ trụ Vostok. Đó chính là cách mà họ sẽ bay sau này. Ngay sau cuộc thử nghiệm thành công, Sergei Korolev tuyên bố sẵn sàng cho nhiệm vụ có người lái đầu tiên.

Ngày 5-4-1961, tức một tuần trước vụ phóng Vostok 1, nhóm phi hành gia sáu người của Gagarin tập trung ở Baikonur. Để phòng bất trắc cho nhân sự quan trọng, họ bay đến điểm phóng trên ba máy bay Ilyushin-14. Gagarin và người dự bị Gherman Titov ngồi trên hai máy bay khác nhau trong suốt chuyến đi.

Sergei Korolev, lãnh đạo chương trình vũ trụ của Liên Xô, ra tận sân bay đón họ và thông báo ngày phóng diễn ra từ 10 đến 12-4-1961. Một ngày sau khi nhóm phi hành gia đến Baikonur, nhân vật quan trọng khác là ông Konstantin Rudnev, chủ tịch Ủy ban Nhà nước giám sát việc phóng tàu, cũng có mặt. Một cuộc họp kỹ thuật quan trọng được tổ chức lúc 11h30 để kiểm tra lại toàn diện, nhất là hệ thống hỗ trợ sự sống.

Vostok được tính toán đến từng kg để phù hợp với lực đẩy tên lửa và quỹ đạo bay. Các mẫu không người lái có khối lượng 4.540 - 4.700kg nhưng Gagarin ngồi vào sẽ nặng 4.725kg. Có người đề xuất phi hành gia dự bị là Titov vì nhẹ hơn Gagarin một chút. Tuy nhiên Sergei Korolev vẫn chọn Gagarin.

Có chuyện kể rằng trước đó Sergei Korolev đã thử cho các phi hành gia uống một loại thuốc gây đau đầu và hỏi họ sẵn sàng bay ngay không. Tất cả đều gật đầu, chỉ trừ Gagarin nói thật về sức khỏe và chính sự trung thực này đã tạo thiện cảm với lãnh đạo.

Sáng 10-4-1961, sáu phi hành gia lại có cuộc họp với cấp cao. Sergei Korolev nói những lời lạc quan: "Liên Xô đã sẵn sàng cho chuyến bay đầu tiên đưa người vào vũ trụ. Sáu phi hành gia có mặt ở đây đều sẵn sàng thực hiện chuyến bay nhưng Gagarin sẽ bay trước, những người khác sẽ tiếp nối.

Ngay trong năm nay, 10 tàu vũ trụ Vostok sẽ sẵn sàng. Năm tới chúng ta sẽ có tàu vũ trụ Sever hai hoặc ba chỗ ngồi. Tôi nghĩ các phi hành gia có mặt ở đây sẽ không ngại cùng nhiều người trong chúng ta lên quỹ đạo vũ trụ... Chúng tôi tự tin rằng chuyến bay đầu tiên đã được chuẩn bị cẩn thận và nó sẽ diễn ra thành công. Chúc ông Gagarin mọi điều tốt đẹp"...

Sang ngày 11-4-1961, những chuẩn bị cuối cùng cho chuyến bay vũ trụ có người lái đầu tiên được thực hiện. Tên lửa được kéo đến bởi một đầu máy xe lửa lúc 5h sáng theo giờ Matxcơva.

Đến 13h, Gagarin cùng người dự bị Titov và Korolev đã đến thăm bệ phóng. Các sĩ quan thử nghiệm tặng Gagarin bó hoa tulip dại đang phủ kín thảo nguyên thời điểm đó. Buổi tối, bác sĩ đã gắn các cảm biến lên cơ thể hai phi hành gia này và chúc họ ngủ ngon.

5h30 sáng 12-4-1961, Gagarin và Titov được đánh thức. Họ điểm tâm bằng "thức ăn vũ trụ", rồi vượt qua cuộc kiểm tra sức khỏe cuối cùng. Hai phi hành gia bắt đầu mặc đồ bay, quy trình khá mất thời gian với nhiều thiết bị và cảm biến. Người dự bị Titov mặc trước, Gagarin mặc sau để đỡ nóng bức và khó chịu.

Lớp ngoài bộ đồ có màu cam. Chữ CCCP (Liên Xô) đến lúc này mới được sơn màu đỏ lên nón bay màu trắng. Người ta muốn có sự nhận diện "phe mình" khi Gagarin trở lại mặt đất để tránh bị nhận lầm "phi công địch" thời Chiến tranh lạnh.

Tại điểm số 0 gần bệ phóng, Gagarin nói lời tạm biệt với Korolev và các quan chức khác. Titov cũng ở đó để sẵn sàng thay thế. Sau khi lên tàu, Gagarin bật một vài công tắc liên lạc với phòng điều khiển phóng lúc 7h20. Thời khắc lịch sử sắp đến.

9h07 giờ Matxcơva ngày 12-4-1961, tàu Vostok 1 mang theo Gagarin cất cánh lên bầu trời đúng kế hoạch. Khoảng 13 phút sau khi phóng, Gagarin đã được khẳng định là người đầu tiên bay lên được quỹ đạo Trái đất.

Russianspace ghi lại: "Nhà du hành vũ trụ đầu tiên trên thế giới kinh ngạc nhìn ngắm bức tranh muôn màu muôn vẻ của bề mặt Trái đất, đường chân trời cong, các vì sao và bầu trời đen kịt phía sau cửa sổ...".

Không ai khác, chính Gagarin là người đầu tiên từ vũ trụ được nhìn ngắm hành tinh xanh - tổ ấm của nhân loại. Ông đã đến độ cao nhất là 327km so với bề mặt Trái đất trên quỹ đạo bay.

Chưa đầy một tháng sau, phi hành gia thứ hai lại được phóng thành công lên vũ trụ nhưng lần này là người Mỹ Alan Shepard.

 

>>Kỳ 5: Ly kỳ chuyến trở về Trái đất đầu tiên từ vũ trụ

Thùy Chi / Theo: tuoitre


HÒN ĐẢO TÍ HON Ở ANH CHỈ CÓ 60 CƯ DÂN, ĐẸP ĐẾN MỨC "SIÊU THỰC"

Nằm trong số những hòn đảo có người sinh sống nhỏ nhất Vương quốc Anh, hòn đảo Easdale nhỏ đến mức chỉ mất chưa đầy một giờ để đi bộ vòng quanh.

Hòn đảo sở hữu cảnh quan được khen ngợi là "đẹp siêu thực" (Ảnh: Mirror).

Trong các vùng của Vương quốc Anh, Scotland được xem là điểm đến lý tưởng nhất để "trốn" khỏi cuộc sống bộn bề, náo nhiệt. Với những dải cảnh quan hùng vĩ trải dài cùng cộng đồng dân cư ít, vùng cao nguyên và các hòn đảo nơi đây mang đến cảm giác tách biệt hoàn toàn với nhịp sống hiện đại, giúp du khách tận hưởng sự thư thái trọn vẹn.

Trong số đó, hòn đảo Easdale thuộc hạt Argyll and Bute ở Scotland được ví như "thiên đường" vì đáp ứng nhiều yêu cầu để trở thành nơi thư giãn trọn vẹn. Hòn đảo chỉ rộng vỏn vẹn 25ha, là một trong những hòn đảo có người sinh sống nhỏ nhất nước Anh.

Nằm trong quần đảo Slate, cách thị trấn Oban khoảng 27km về phía Tây Nam, Easdale hiện có chưa tới 60 cư dân. Trên đảo hoàn toàn không có đường dành cho xe cộ, đi bộ là cách di chuyển duy nhất. Để có thể khám phá trọn vẹn hòn đảo bằng cách đi bộ, du khách chỉ mất chưa đầy một giờ.

Hòn đảo này chỉ có chưa tới 60 cư dân sinh sống (Ảnh: Mirror).

Chỉ mất 5 phút đi phà từ hòn đảo lân cận Seil là tới Easdale. Seil lại được nối với đất liền bằng cây cầu nổi tiếng Bridge Over The Atlantic. Chính nét độc đáo ấy đã khiến nhiều du khách say mê hòn đảo tí hon này. Có người còn thốt lên rằng nơi đây "như không có thật".

Nhiều người trải nghiệm du lịch nhận xét hòn đảo này "dễ thương và độc đáo hết mức có thể".

Trước kia, Easdale cùng các đảo lân cận là trung tâm buôn bán đá phiến của Scotland. Một mỏ đá bỏ hoang tại hòn đảo nay đã trở thành điểm tắm tự nhiên giữa khung cảnh hoang sơ.

The Puffer

Không có xe cơ giới, hàng hóa trên đảo được vận chuyển bằng những chiếc xe cút kít nhiều màu sắc. Tuy không có cửa hàng, đảo lại sở hữu một quán rượu mang tên Puffer Bar and Restaurant. Quán rượu này được nhiều du khách đánh giá tích cực trên mạng xã hội. Có người còn gọi đây là "viên ngọc nhỏ".

Điểm cao nhất của đảo chỉ 38m, nhưng từ đảo, tầm nhìn ra vịnh Firth of Lorn (vịnh biển ở Scotland) rất ngoạn mục. Trên đảo, nhà sinh hoạt cộng đồng thường xuyên mời các ban nhạc đến biểu diễn.

Easdale là nơi tổ chức Giải vô địch thế giới ném đá lướt nước (Ảnh: Getty Image).

Vào tháng 9 hằng năm, đảo Easdale lại trở nên sôi động với Giải vô địch thế giới ném đá lướt nước (World Stone Skimming Championships). Tham quan hòn đảo nhỏ xinh đẹp này, du khách cũng có thể ghé thăm Bảo tàng Dân gian Easdale để tìm hiểu thêm về lịch sử địa phương.

Dù xa xôi, hành trình đến Easdale không hề khó. Từ thành phố Glasgow (Scotland), du khách chỉ cần lái xe chưa tới 3 giờ là đã chạm đến hòn đảo "không giống nơi nào trên đời" này.

Mộc Khải / Theo:Mirror
Link tham khảo:



TÔ VŨ MIẾU - ÔN ĐÌNH QUÂN


Tô Vũ miếu

Tô Vũ hồn tiêu hán sứ tiền,
Cổ từ cao thụ lưỡng mang nhiên.
Vân biên nhạn đoạn hồ thiên nguyệt,
Lũng thượng dương quy tái thảo yên.
Hồi nhật lâu đài phi giáp trướng,
Khứ thì quan kiếm thị đinh niên.
Mậu Lăng bất kiến phong hầu ấn,
Không hướng thu ba khốc thệ xuyên.

Tô Vũ tự Tử Khanh, đầu năm Đại Hán thời Hán Vũ Đế, làm trung lang tướng cầm tiết đi sứ Thiền Vu, bị giam. Sau bị đày đi Vũ bắc hải chăn dê. Xuân năm Thuỷ Nguyên thứ 6, về kinh sư làm Điển thuộc quốc.


蘇武廟

蘇武魂銷漢使前
古祠高樹兩茫然
雲邊雁斷胡天月
隴上羊歸塞草煙
回日樓臺非甲帳
去時冠劍是丁年
茂陵不見封侯印
空向秋波哭逝川


Miếu Tô Vũ
(Dịch thơ: Nguyễn Minh)

Tô Vũ hồn tan đi Hán sứ
Miếu đã xưa cây cổ hai bên
Trăng đất rợ, nhạn mây liền
Dê về từ lũng, cỏ biên khói vờn
Lúc Vũ về không còn Giáp trướng
Khi Vũ đi hùng tráng mũ gươm
Mậu Lăng không thấy ấn phong
Lặng nhìn sóng nước khóc sông chảy hoài.


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Ôn Đình Quân 溫庭筠 (812-870) vốn tên Kỳ 岐, tự Phi Khanh 飛卿, người Thái Nguyên đời Vãn Đường (nay thuộc tỉnh Sơn Tây), là cháu của tể tướng Ôn Ngạn Bác 溫彥博. Ông tinh thông âm nhạc, là một thi nhân tài tử mẫn tiệp, từ trẻ đã nổi danh thi từ nhưng thi không đỗ nên đi chu du đây đó. Từ của ông lời rất đẹp, phái Hoa gian liệt ông vào người đứng thứ nhất đời Đường. Tác phẩm của ông có Hán Nam chân cảo và Ác Lan tập, song đều tán lạc không còn.

Nguồn: Thi Viện



VIỆC LÀ CỦA NGƯỜI - ĐỜI LÀ CỦA MÌNH


Nhiều khi, chúng ta tự làm mình khổ.

Ta khổ khi thấy người khác liếc mình một cái. Ta khổ khi nghe họ xì xầm sau lưng. Ta khổ khi biết họ nghĩ mình thế này, thế kia, chẳng giống như những gì họ muốn. Ta cứ loay hoay, bối rối trong cái mớ cảm xúc hỗn độn đó, như thể cuộc đời mình là một vở tuồng mà người khác là khán giả, và mình phải diễn sao cho vừa lòng tất cả họ.

Nhưng bạn ơi, hãy thử một lần ngồi thật yên và nghĩ mà xem

Cái suy nghĩ trong đầu họ, nó giống như đồ đạc trong nhà họ vậy. Nó là của họ, do họ sắm, hợp với mắt họ, và phản ánh đúng con người họ. Một người trong lòng đầy thành kiến thì khó mà có một cái nhìn thẳng thắn, quang đãng. Một người như thế nào họ sẽ nhìn bạn như chính nội tâm họ đang cảm nhận. Họ nhìn bạn, họ nghĩ về bạn, thực chất cũng chỉ là họ đang nhìn vào tấm gương của chính lòng họ mà thôi.

Nó không liên quan đến bạn

Bạn không có trách nhiệm phải giải thích, hay phải sống cho vừa với cái suy nghĩ trong đầu họ. Việc bạn cố gắng thay đổi điều đó cũng vô ích như việc chạy sang nhà hàng xóm để sắp xếp lại bàn ghế của họ cho hợp ý mình vậy. Vừa vô duyên, lại rất mệt sức.

Gánh nặng nhất trên đời này, thật ra không phải là lời người ta nói, mà là sự để tâm của chính mình. Người ta có thể vứt một lời nói như vứt một cục rác ra đường. Lời nói đó tự nó không làm gì được bạn cả. Nhưng chính bạn lại là người cúi xuống, nhặt cục rác đó lên, bỏ vào túi mình, rồi cứ đi vài bước lại lôi ra ngắm nghía, dằn vặt, để rồi cả chặng đường còn lại chỉ toàn nghe mùi rác rưởi.


Là do mình chọn nhặt lấy nó, chứ không ai ép.

Việc quan trọng nhất của một người, là sống cho trọn vẹn và có trách nhiệm với đời mình. Trách nhiệm ở đây không phải là cái gì to tát. Nó đơn giản là: lo cho cái đầu mình được học điều hay, lo cho tấm thân mình được khỏe mạnh, lo cho người bạn cần lo, và quan trọng nhất, lo cho cái tâm mình được yên.

Khi bạn thực sự bận rộn với việc “lo cho mình” như thế, bạn sẽ chẳng còn hơi sức đâu mà để ý xem thiên hạ đang nói gì.

Khi bạn đang mải miết vun xới cho cái vườn của mình, bạn sẽ không còn thời gian ngó sang xem vườn nhà hàng xóm có bao nhiêu cỏ dại. Tâm sức của mình chỉ có một nắm, nếu bạn dùng nó để xây nhà cho mình thì nó sẽ thành một ngôi nhà vững chãi. Còn nếu bạn dùng nó để đi ném đá vào nhà người khác, thì cuối cùng, nhà mình vẫn trống không.

Không để tâm không có nghĩa là trơ lì, là bất cần, là vô cảm. Trái lại, đó là một sự tự trọng đến tận cùng.

Bạn quý trọng sự bình yên trong lòng mình hơn là một lời khen vô thưởng vô phạt. Bạn hiểu rằng, mình không thể làm hài lòng cả thế giới.


Người thương bạn, dù bạn thế nào họ cũng sẽ thương. Người đã ghét bạn, dù bạn có hoàn hảo đến mấy, họ cũng sẽ tìm ra lý do để ghét. Ở đây còn liên quan đến Đức và Nghiệp của bạn, không phải cứ muốn là được. Vậy thì cớ gì phải bận lòng vì những người đã không muốn hiểu mình?

Cứ sống thật tốt đi. Sống chân thành với chính mình và những người mình thương yêu. Sống ngay thẳng và tử tế. Đó là câu trả lời tốt nhất cho tất cả. Rồi bạn sẽ thấy, khi bạn không còn bận tâm, cái gánh trên vai tự nhiên nó nhẹ hẫng. Đường vẫn vậy, người vẫn vậy, nhưng lòng mình thì thênh thang, Trời Đất rộng mở, bao la.

Nguyên Tác An Hậu

Monday, June 15, 2026

CHINH PHỤC NHỮNG VÌ SAO - KỲ 3: MỸ LẬP NASA, LIÊN XÔ ĐƯA NGƯỜI ĐẦU TIÊN BAY LÊN VŨ TRỤ

Sự thành công trước của Liên Xô với việc phóng các vệ tinh Sputnik 1, Sputnik 2, Sputnik 3 và đưa sinh vật chó Laika lên không gian đã làm cả giới chính khách, khoa học gia, báo chí và xã hội Mỹ thật sự rúng động.

Đôi chó Belka và Strelka chuẩn bị bay vào vũ trụ - Ảnh: National air and space museum

Kỷ nguyên vũ trụ chính thức mở ra kể từ ngày 4-10-1957 khi vệ tinh Sputnik 1 lần đầu tiên bay vòng quanh Trái đất và phát tín hiệu vô tuyến. Tất nhiên, nước Mỹ không chấp nhận tụt hậu trước Liên Xô trong cuộc đua này ở thời kỳ Chiến tranh lạnh. Thành tựu khám phá vũ trụ không chỉ là khoa học, tiềm năng phát triển tên lửa tầm xa mà còn là uy tín quốc gia và tuyên truyền của hai cường quốc Liên Xô - Mỹ.

NASA được thành lập

Đêm 31-1-1958, cuối cùng Mỹ cũng phóng thành công vệ tinh đầu tiên Explorer 1 sau thất bại nặng nề của vụ phóng Vanguard trước đó gần hai tháng.

Sử gia Roger D. Launius của Cơ quan Hàng không và vũ trụ quốc gia (NASA) ghi lại: "Một số áp lực chính trị đối với chính quyền Eisenhower trong việc đáp trả thành công của Liên Xô với Sputnik đã giảm bớt với sự phóng tàu Explorer 1. Nhưng điều đó vẫn chưa đủ ngăn chặn sự chuyển đổi trong cấu trúc chính phủ.

Hệ quả trực tiếp của cuộc khủng hoảng này vào mùa đông năm 1957-1958, chính quyền đã hợp tác với các nhà lãnh đạo quốc hội để soạn thảo luật thành lập một cơ quan liên bang thường trực chuyên trách việc khám phá không gian...

Bước ngoặt vào ngày 4-2-1958 khi Eisenhower cuối cùng cũng nhượng bộ và yêu cầu cố vấn khoa học của mình, James R. Killian, triệu tập Ủy ban Cố vấn khoa học của tổng thống (PSAC) để đưa ra kế hoạch cho một tổ chức bay vào vũ trụ mới.

Sau nhiều tháng âm thầm xem xét việc thành lập một cơ quan vũ trụ dân sự mới, PSAC đã làm việc với các thành viên của quốc hội và nhanh chóng đưa ra một đề xuất đặt tất cả các nỗ lực phi quân sự liên quan đến thám hiểm vũ trụ dưới sự quản lý của Ủy ban Cố vấn hàng không quốc gia (NACA) được tăng cường và đổi tên.

Tổng thống Eisenhower đã chấp nhận các khuyến nghị của PSAC và bảo trợ dự luật mở rộng NACA thành một cơ quan có nhiệm vụ rộng lớn là "lập kế hoạch, chỉ đạo và thực hiện các hoạt động hàng không và vũ trụ", thu hút cộng đồng khoa học quốc gia tham gia các hoạt động này và phổ biến rộng rãi thông tin hoạt động.

Một người quản lý do tổng thống bổ nhiệm sẽ đứng đầu NASA. Trong mùa hè năm 1958, Quốc hội đã thông qua Đạo luật Hàng không và vũ trụ quốc gia và tổng thống đã ký ban hành luật ngày 29-7-1958.

Điều này đã chấm dứt cuộc tranh luận về loại hình tổ chức cần được thành lập và các kế hoạch khác đã lặng lẽ bị hủy bỏ. Tổ chức mới bắt đầu hoạt động vào ngày 1-10-1958, chưa đầy một năm sau khi Sputnik 1 được phóng.

Nhiệm vụ đầu tiên của nó là phát triển chương trình thám hiểm không gian có người lái. NASA đã tiếp tục chỉ đạo các sáng kiến thám hiểm không gian có người lái của Mỹ kể từ đó".

Như vậy NASA chính thức hoạt động từ đầu tháng 10-1958 và chịu trách nhiệm chính trong cuộc chạy đua kỷ nguyên vũ trụ với Liên Xô. NASA này là sự mở rộng cả về quy mô và chiều sâu của NACA đã được thành lập vào năm 1915 để thúc đẩy sự phát triển hàng không Mỹ.

Siêu cường Mỹ đã có bước tiến lớn về mặt tổ chức, cơ chế hoạt động và cả kinh phí đầu tư cho tham vọng khám phá vũ trụ nhưng ít nhất ở thời điểm này, chính Liên Xô lại tiếp tục dẫn trước những thành tựu chinh phục không gian.

Những chuyến bay vũ trụ khứ hồi đầu tiên

Sau chuyến bay không có "vé về" của cô chó Laika trên vệ tinh Sputkik 2 vào ngày 3-11-1957, chỉ 10 tháng sau Liên Xô lại tiếp tục phóng Sputnik 5 đưa đôi chó Belka và Strelka lên quỹ đạo vào ngày 19-8-1960 để nghiên cứu cho con người lên không gian vũ trụ. Đôi chó đã sống sót kỳ diệu trong suốt 25 giờ ngoài vũ trụ và bay quanh quỹ đạo trái đất 17 vòng.

Sau khi hạ cánh thành công, cặp Belka và Strelka được nuôi dưỡng tại Viện Y học hàng không vũ trụ Liên Xô để tiếp tục nghiên cứu tác động bức xạ vũ trụ lên sinh vật.

Thật kỳ diệu là đôi chó vẫn khỏe mạnh, tiếp tục "ăn ở" hòa thuận với nhau và sinh được sáu chú cún con xinh đẹp. Một con trong đó đã được chính lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev tặng cho phu nhân tổng thống Mỹ John F. Kennedy như thiện chí thời Chiến tranh lạnh nhưng cũng là tuyên truyền thành tựu vũ trụ của Liên Xô...

Bốn tháng sau vụ phóng Spuknit 5, đến lượt Mỹ thành công cho sinh vật bay lên quỹ đạo. Lần này Mỹ không chọn chó mà là chú tinh tinh có tên Ham, 4 tuổi, sinh ở Cameroon, được bắt về nuôi tại vườn thú ở Mỹ. 

Chú tinh tinh Ham có gương mặt cười khi được cứu hộ thành công lúc đáp xuống biển - Ảnh: NASA

Ngày 31-1-1961, tại bãi phóng vũ trụ Mũi Canaveral, Florida, Mỹ, chú tinh tinh được gắn các cảm biến theo dõi chỉ số sự sống và thắt đai vào chiếc ghế phi hành gia tàu Mercury-Redstone 2 để bay lên độ cao 251km phía trên Trái đất.

Theo NASA, đã xảy sự cố giảm áp suất không khí trên tàu nhưng Ham vẫn an toàn trong khoang ngồi bọc kín của mình. Trong chuyến bay dài 16 phút 39 giây này, Ham đã trải qua 6 phút rưỡi trong tình trạng không trọng lượng hoàn toàn.

Một vấn đề nữa đã xảy ra khi khoang ngồi của Ham hạ cánh chệch khỏi nơi dự kiến tới hơn 200km trên biển Đại Tây Dương. Nghiêm trọng hơn, khoang đáp còn bị nứt khiến nước biển tràn vào nhưng đội cứu hộ trên tàu USS Donner đã kịp giải cứu Ham an toàn.

Sau đó, chú tinh tinh - "phi hành gia" đầu tiên của Mỹ - có gương mặt hay cười bay lên vũ trụ thành công vẫn khỏe mạnh và được nuôi dưỡng, nghiên cứu tại vườn thú quốc gia ở Washington. Ham qua đời ở tuổi 25, được chôn cất tại Đại sảnh danh vọng không gian quốc tế ở bang New Mexico, Mỹ...

Tàu Vostok 1 đã đưa Gagarin trở thành người đầu tiên bay vào vũ trụ

Người đầu tiên chinh phục vũ trụ

Sau khi Mỹ thực hiện chuyến bay vũ trụ khứ hồi thành công cho chú tinh tinh Ham có gương mặt hay cười, cuộc chạy đua kỷ nguyên vũ trụ giữa Liên Xô và Mỹ tiếp tục diễn ra vô cùng quyết liệt.

Một lần nữa Liên Xô lại dẫn trước khi là quốc gia đầu tiên đưa người bay lên quỹ đạo và trở về an toàn. Ngày 12-4-1961, tàu vũ trụ Vostok 1 (Phương Đông 1) được phóng từ sân bay vũ trụ Baikonur, Kazakhstan đã đưa nhà du hành vũ trụ Yuri Alekseyevich Gagarin lên vũ trụ trong 108 phút bay.

Thành công này đã mở ra dấu mốc đầu tiên của con người trực tiếp ngồi trên ghế bay để thực hiện ước mơ đến những vì sao và tất nhiên hành trình này vẫn còn rất dài...

>> Kỳ 4: Chuyến bay vũ trụ lịch sử
Thùy Chi / Theo: tuoitre

NHỮNG THỰC PHẨM TUYỆT ĐỐI KHÔNG ĐƯỢC RỬA VỚI NƯỚC

Người Việt chúng ta thường có thói quen rửa tất cả các loại nguyên liệu trước khi chế biến, vì cho rằng việc làm này sẽ giúp loại bỏ được các tác nhân gây hại đến sức khỏe. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, với một số loại thực phẩm công đoạn làm sạch này lại là “lợi bất cập hại”.


Có những thực phẩm tuyệt đối không được rửa với nước vì việc rửa với nước có thể làm lây lan vi khuẩn dẫn đến nhiều hậu quả đáng tiếc.

Vậy các bạn đã biết đó là thực phẩm nào chưa? Hãy cùng nhau tìm hiểu qua bài viết sau nhé!

1. Trứng:

Việc rửa trứng trước khi chế biến hay bảo quản trong tủ lạnh là việc làm hoàn toàn không cần thiết. Lý do là bởi trên bề mặt trứng có chứa một lớp màng phủ tự nhiên, giúp ngăn ngừa các vi khuẩn có hại xâm nhập qua những lỗ li ti trên lớp vỏ để vào bên trong.

Do đó, việc chúng ta rửa trứng bằng nước vô tình phá hủy lớp bảo vệ này và làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Ngoài ra, với các loại trứng được sản xuất theo quy mô công nghiệp, trước khi đến tay người dùng đều đã được trải qua công đoạn làm sạch và tái phủ một lớp màng bảo vệ nhân tạo. Chính vì vậy, việc các bà nội trợ rửa lại thêm một lần nữa loại trứng này là điều không nên.

Chính vì thế bạn không nên rửa mà thay vào đó là lau khô.


2. Thịt gà:

Trên thịt gà sống có rất nhiều loại vi khuẩn gây hại với sức khỏe con người. Trong số đó, nguy hiểm nhất chính là salmonella. Việc chúng ta rửa thịt gà trước khi chế biến trên thực tế không có công dụng làm sạch đối với hầu hết các loại vi khuẩn này bởi chúng có độ bám rất chặt.

Bên cạnh đó, một phần nhỏ lượng vi khuẩn khác bị rửa trôi theo dòng nước lại có thể phát tán ra quanh bồn rửa và phòng bếp, gây nên mối nguy hiểm tiềm tàng về sức khỏe cho cả gia đình. Theo chuyên gia, việc nấu chín thịt gà là biện pháp cần thiết duy nhất để tiêu diệt hết các tác nhân gây hại.

Cũng theo tiết lộ của các đầu bếp danh tiếng trên thế giới, để món gà vừa an toàn lại vừa ngon miệng, trước khi chế biến bất kỳ món ăn gì, hãy cho thịt gà vào nồi nước lạnh, đun đến khi nước sôi rồi vớt ra, thay vì việc rửa sạch thịt gà.


3. Thịt tươi:

Cũng giống như thịt gà, việc rửa các loại thịt khác như thịt bò, thịt heo, thịt cừu… trước khi chế biến hầu như không hề có ý nghĩa trong đảm bảo an toàn thực phẩm, mà còn khiến mầm bệnh bị phát tán và gây nên hiện tượng xâm nhiễm chéo đến các loại thức ăn khác.

Cách tốt nhất để sơ chế thịt chính là ngâm chúng vào một bát nước muối loãng, đặt vào trong tủ lạnh khoảng 10-15 phút, sau đó lấy ra dùng khăn hoặc giấy thấm sạch bề mặt thịt. Ngoài ra, để đảm bảo sức khỏe, người nội trợ cũng cần rửa sạch tay với xà phòng và nước ấm ngay sau đó.


4. Pasta (Nui):

Các loại mỳ Ý trước khi đóng gói đã được trải qua khâu làm sạch hết sức nghiêm ngặt. Chính vì vậy, việc rửa loại thực phẩm này trước khi nấu là điều hoàn toàn không cần thiết.

Thêm vào đó, các chuyên gia ẩm thực còn cho rằng, khi rửa qua nước, mỳ Ý sẽ mất đi lớp tinh bột trên bề mặt vốn có tác dụng giúp chúng hấp thụ các loại sauce tốt hơn. Từ đó khiến món ăn thành phẩm kém đi phần ngon miệng.

Một số ít trường hợp có thể rửa nui là làm salad hoặc dùng kỹ thuật xào trên chảo lớn.


5. Nấm:

Nhiều người kĩ tính thường rửa nấm rất lâu và thậm chí còn ngâm chúng trong nước trước khi chế biến. Tuy nhiên, trên thực tế, nấm có khả năng hút nước rất mạnh. Do đó, cách rửa trên sẽ khiến chúng bị trương và mất đi độ mềm vốn có, ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng món ăn.

Vì vậy, tốt nhất bạn chỉ nên xả qua nấm dưới vòi nước chảy, rồi nhanh chóng dùng khăn hoặc giấy thấm khô, sau đó cho vào nồi càng nhanh càng tốt.

Bạn chỉ nên làm điều này trước khi chế biến vì nấm rất nhanh hỏng và dễ mất đi độ ngon vốn có.


Theo: Bright Side
Link tham khảo:

HẢI ĐƯỜNG - TÔ THỨC


Hải đường - Tô Thức

Đông phong diểu diểu phiếm sùng quang,
Hương vụ không mông nguyệt chuyển lang.
Chỉ khủng dạ thâm hoa thuỵ khứ,
Cố thiêu cao chúc chiếu hồng trang.

Theo ghi chép trong Vương Trực Phương thi thoại, từ năm Nguyên Phong thứ 3, Tô Thức bị biếm về Hoàng Châu, nhà ở phía đông viện Định Huệ, muôn hoa đầy núi, chỉ có một cây hải đường, bấy giờ không có người thưởng thức. Tác giả cho đây là cây hoa tri kỉ, đã nhiều lần uống rượu với hoa. Tuy đề thơ là Hải đường, song trong thơ không một lần nhắc đến tên hoa.


海棠 - 蘇軾

東風裊裊泛崇光
香霧空濛月轉廊
只恐夜深花睡去
故燒高燭照紅妝


Hoa hải Đường
(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Ngời ngời, hây hẩy gió xuân. 
Gió đưa dịu mát, trăng ngân ngoài thềm. 
Canh khuya hoa ủ hương đêm. 
Đèn khêu cao rủ, êm đềm ngắm hoa


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Tô Thức 蘇軾 (1037-1101) tự Tử Chiêm 子瞻, Hoà Trọng 和仲, hiệu Đông Pha cư sĩ 東坡居士, người đời thường gọi là Tô Đông Pha 蘇東坡, thuỵ Văn Trung 文忠, người My Sơn (nay thuộc tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc). Ông từng làm quan Thông phán, Thái thú. Cha là Tô Tuân, em là Tô Triệt, đều là các đại gia thi văn, đương thời người ta gọi là Tam Tô. Thái độ của ông rất hào sảng lạc quan, tuy ông làm quan thăng giáng nhiều lần, song ông không để ý, vẫn ưu du tự tại, đọc sách làm vui, ông là người giàu tình cảm, cho nên phản ánh tới từ của ông, vừa hào phóng lại vừa tình tứ. Ông là người có tài nhất trong số bát đại gia của Trung Hoa (từ thế kỷ VII đến thế kỷ XIII, gồm có Hàn Dũ, Liễu Tông Nguyên đời Đường, Âu Dương Tu, Tô Tuân (cha Tô Thức), Tô Thức, Tô Triệt (em Tô Thức), Vương An Thạch và Tăng Củng), khoáng đạt nhất, tư tưởng và tính tình cũng phức tạp nhất.

Nguồn: Thi Viện