Đỗ Mục 杜牧 (803-853) tự Mục Chi 牧之, hiệu Phàn Xuyên 樊川, người Vạn Niên, quận Kinh Triệu (nay là Trường An, tỉnh Thiểm Tây). Ông nội Đỗ Hựu vừa là một tể tướng giỏi về lý tài, vừa là một sử gia biên soạn sách Thông điển. Anh là Đỗ Sùng, phò mã, làm đến tiết độ sứ, rồi tể tướng. Đỗ Mục có dáng dấp thanh tú, tính thích ca nhạc, ưa phóng tong, còn nhỏ đã nổi tiếng văn tài. Khi mới lên kinh sư, được Thái học bác sĩ Ngô Vũ Lăng đưa thư văn đến cho quan chủ khảo là thị lang Thôi Uyển xem. Thôi rất kinh ngạc về bài A Phòng cung phú. Năm 828, hai mươi sáu tuổi, ông đỗ tiến sĩ, lại đỗ luôn khoa chế sách Hiền lương phương chính, được bổ chức hiệu thư lang ở Sùng văn quán, rồi ra làm đoàn luyện tuần phủ tại Giang Tây, sau đó đến Hoài Nam làm thư ký cho tiết độ sứ Ngưu Tăng Nhụ, lại đổi về làm giám sát ngự sử tại Lạc Dương. Năm 835, ông đi chơi Hồ Châu, rồi cứ bị đổi làm thứ sử hết nơi này đến nơi khác (Hoàng Châu, Từ Châu, Mục Châu). Năm 849, ông nhờ một người bạn làm tướng quốc xin cho về thái thú Hồ Châu, sau đổi khảo công lang trung tri chế cáo, và cuối cùng làm trung thư xá nhân. Tác phẩm có Phàn Xuyên thi tập (20 quyển), chú giải Tôn Vũ binh pháp (13 thiên, do Tào Tháo soạn).
EQ thấp không phải là một “án phạt” hay dấu hiệu cho thấy ai đó là người xấu. Nó đơn giản là việc khả năng nhận diện, thấu hiểu và phản hồi cảm xúc của người khác còn hạn chế.
Đừng bị biến mình thành người EQ thấp.
Điều đáng nói là EQ thấp rất hiếm khi lộ diện bằng những hành vi quá cực đoan. Nó thường xuất hiện qua những câu nói quen miệng, nghe thì bình thường, thậm chí còn được xem là thẳng thắn hay cá tính. Nhưng chính những câu nói ấy lại âm thầm khiến các mối quan hệ rạn nứt. Dưới đây là 5 câu nói ngầm khẳng định rằng EQ của bạn đang ở mức thấp hơn bạn tưởng.
1. “Tôi chỉ nói sự thật thôi, khó nghe thì chịu”
Câu nói này thường được dùng như một lá chắn đạo đức. Người nói tin rằng mình đang trung thực, mà đã trung thực thì không cần để ý cảm xúc người khác. Tuy nhiên, EQ không nằm ở việc bạn nói đúng hay sai, mà nằm ở cách bạn chọn để nói điều đó.
Sự thật có thể được diễn đạt theo nhiều cách. Một người có EQ cao sẽ cân nhắc hoàn cảnh, trạng thái tâm lý của người nghe và mục đích của cuộc trò chuyện. Trong khi đó, người EQ thấp thường đặt sự thẳng thắn của mình lên trên tất cả, rồi xem mọi phản ứng tiêu cực là do người khác yếu đuối.
Thực chất, dùng “sự thật” để nói lời làm tổn thương người khác không phải là dũng cảm, mà là thiếu tinh tế. Trung thực không đồng nghĩa với việc nói mọi thứ mình nghĩ ra ngay lập tức.
2. “Có vậy mà cũng buồn à?”
Đây là một trong những câu nói thể hiện rõ nhất sự thiếu đồng cảm. Khi ai đó buồn, họ không cần bạn đánh giá nỗi buồn đó có hợp lý hay không. Cảm xúc vốn không hoạt động theo logic, càng không phải là thứ để so sánh.
Người EQ thấp thường nhìn cảm xúc của người khác qua lăng kính của mình. Họ nghĩ rằng nếu bản thân không buồn trong tình huống đó, thì người khác cũng không nên buồn. Nhưng mỗi người có một ngưỡng chịu đựng khác nhau, một bối cảnh sống khác nhau.
Nói “có vậy mà cũng buồn” vô tình gửi đi thông điệp rằng cảm xúc của đối phương là thừa thãi. Lâu dần, người ta sẽ ngừng chia sẻ với bạn, không phải vì họ ổn, mà vì họ biết mình sẽ không được lắng nghe.
3. “Tôi mà ở trong hoàn cảnh đó thì tôi đã làm khác”
Nghe qua, câu này có vẻ mang tính góp ý hoặc chia sẻ kinh nghiệm. Nhưng sâu bên trong, nó phản ánh xu hướng đặt bản thân ở vị trí trung tâm và xem góc nhìn của mình là chuẩn mực.
Bạn không ở trong hoàn cảnh đó. Bạn không chịu áp lực, không mang theo những nỗi sợ, tổn thương hay trách nhiệm giống người kia. Việc khẳng định rằng mình sẽ làm tốt hơn không giúp ích gì, mà chỉ khiến người đang gặp khó khăn cảm thấy mình yếu kém hoặc sai lầm.
Người EQ cao thường hỏi thêm để hiểu rõ câu chuyện, hoặc đơn giản là lắng nghe. Người EQ thấp thì vội vàng đưa ra kết luận và giải pháp, ngay cả khi người khác chỉ cần được cảm thông chứ không cần lời khuyên.
4. “Tôi không quan tâm người khác nghĩ gì”
Câu nói này thường được gắn với hình ảnh sống tự do, mạnh mẽ và không lệ thuộc. Nhưng trên thực tế, hoàn toàn không quan tâm đến cảm nhận của người khác lại là một dấu hiệu đáng lo.
Sống cho mình không có nghĩa là bỏ mặc tác động của lời nói và hành vi của mình lên người xung quanh. Người EQ cao vẫn giữ quan điểm cá nhân, nhưng họ ý thức được ranh giới xã hội và trách nhiệm cảm xúc trong các mối quan hệ.
Người EQ thấp dùng câu nói này để hợp thức hóa sự thô ráp trong giao tiếp. Họ không phân biệt được giữa việc không chạy theo sự đánh giá và việc phớt lờ cảm xúc người khác. Lâu dần, họ dễ rơi vào trạng thái bị xa lánh mà không hiểu lý do.
5. “Tôi như thế từ trước đến giờ rồi, không thay đổi được”
Đây là câu nói khép lại mọi cơ hội trưởng thành về mặt cảm xúc. Khi một người tin rằng tính cách là cố định, họ cũng đồng thời từ chối học cách giao tiếp tốt hơn.
EQ không phải là thứ bẩm sinh không thể điều chỉnh. Nó là kỹ năng có thể rèn luyện qua trải nghiệm, phản hồi và sự tự quan sát. Việc bám chặt vào câu “tôi là vậy” thường chỉ là cách né tránh trách nhiệm thay đổi.
Người EQ cao sẵn sàng lắng nghe góp ý, dù đôi khi khó chịu. Họ hiểu rằng điều chỉnh cách nói chuyện không làm họ mất đi bản sắc, mà giúp họ kết nối tốt hơn với người khác.
Kết lại, những câu nói trên không khiến bạn trở thành người xấu, nhưng chúng là dấu hiệu cho thấy bạn đang gặp khó khăn trong việc thấu hiểu cảm xúc xung quanh. Nếu bạn nhận ra mình từng nói những điều này, đó không phải là lý do để tự trách, mà là cơ hội để nhìn lại. Chỉ cần chậm lại một chút trước khi phản ứng, lắng nghe nhiều hơn và bớt phán xét hơn, EQ của bạn đã có thể thay đổi theo hướng tích cực hơn rất nhiều.
Ẩn sâu dưới lòng đất Sơn Đông, chiếc giếng cổ hình xoắn ốc lặng lẽ tồn tại như một chứng nhân của thời gian. Không chỉ đơn thuần là công trình dẫn nước, cấu trúc xoắn ốc độc đáo ấy còn phản ánh tư duy kỹ thuật tinh vi và hiểu biết sâu sắc về thủy văn của người Trung Hoa cổ đại. Qua bao thế kỷ, giếng cổ vẫn kể câu chuyện về trí tuệ, sự sáng tạo và khát vọng chinh phục thiên nhiên của những con người đã đặt nền móng cho nền văn minh phương Đông.
Giếng cổ Phàn Long (蟠龙老井) ở làng Zhangpingwa (掌平洼村), thị trấn Thái An, tỉnh Sơn Đông không chỉ là một công trình thủy lợi hiếm gặp, mà còn là bản ghi chép sống động về một giai đoạn đầy gian khó trong lịch sử nông thôn Trung Quốc. Trải qua hơn nửa thế kỷ, chiếc giếng với cấu trúc xoắn ốc độc đáo ấy vẫn lặng lẽ tồn tại, mang trong mình câu chuyện về ý chí con người, sự sáng tạo trong nghịch cảnh và mối quan hệ bền chặt giữa cộng đồng với thiên nhiên.
Quay về giữa những năm 1960, Zhangpingwa là một ngôi làng nghèo nằm trên vùng đất khô hạn của Sơn Đông. Hạn hán kéo dài khiến ruộng đồng nứt nẻ, mùa màng thất bát, nguồn nước sinh hoạt trở thành vấn đề sống còn. Để có nước, người dân phải đi bộ hàng chục cây số, gánh từng thùng nước ít ỏi về làng. Những chuyến đi mệt mỏi ấy không chỉ bào mòn sức lực, mà còn làm cuộc sống vốn đã khó khăn càng thêm chật vật, bấp bênh.
Trước thực cảnh đó, cán bộ thôn đã quyết định huy động toàn bộ sức dân để đào giếng. Hơn 900 nhân khẩu từ khoảng 300 hộ gia đình đã cùng nhau tham gia vào công việc tưởng chừng bất khả thi này. Khi ấy, không có máy móc hiện đại, không có thiết bị hỗ trợ, tất cả chỉ dựa vào sức người và những dụng cụ thô sơ như cuốc, xẻng, ròng rọc. Ngày qua ngày, từng mét đất được đào sâu xuống lòng đất với hy vọng mong manh rằng ở đâu đó bên dưới sẽ có một mạch nước cứu sống cả làng.
Thế nhưng, thực tế khắc nghiệt hơn nhiều. Địa chất khu vực Zhangpingwa khô cứng, nghèo nguồn nước. Khi giếng đã được đào sâu hơn 20m mà vẫn không thấy dấu hiệu của nước, sự mệt mỏi và nản lòng bắt đầu lan rộng. Theo lời kể của các bậc cao niên trong làng, đó là thời điểm tinh thần tập thể đứng trước thử thách lớn nhất. Nhưng chính trong khoảnh khắc tưởng chừng sụp đổ ấy, sự kiên trì và niềm tin của những người đứng đầu thôn đã giữ chân mọi người ở lại. Họ quyết định thay đổi phương án, chuyển sang đào giếng theo hình xoắn ốc – một lựa chọn vừa mang tính sáng tạo, vừa phù hợp với điều kiện thi công lúc bấy giờ.
Cấu trúc xoắn ốc giúp mở rộng lòng giếng, tạo không gian để nhiều người có thể cùng làm việc, đồng thời thuận tiện cho việc vận chuyển đất đá lên mặt đất. Những khối đá lớn chắn đường được phá vỡ bằng thuốc nổ tự chế, một công việc đầy nguy hiểm nhưng không thể tránh khỏi. Và rồi, sau bao tháng ngày gian khổ, mạch nước ngầm cuối cùng cũng xuất hiện. Khoảnh khắc ấy, theo lời người trong làng, là niềm vui không thể diễn tả thành lời – bởi nó không chỉ mang nước, mà còn mang theo hy vọng về một cuộc sống mới.
Chiếc giếng Phàn Long ra đời từ đó và nhanh chóng trở nên đặc biệt ngay từ hình dáng. Miệng giếng rộng hiếm thấy, lớn gấp nhiều lần giếng truyền thống, có thể sánh với diện tích của một căn nhà nhỏ. Từ mặt đất xuống đến mực nước là khoảng 28m, còn độ sâu thực sự của đáy giếng đến nay vẫn chưa ai đo đạc chính xác. Chính sự “không đo được” ấy khiến chiếc giếng càng thêm phần huyền bí, như một khoảng không gian mở ra giữa lòng đất.
Để có thể xuống giếng lấy nước, người dân đã xây dựng hệ thống cầu thang đá uốn cong theo thành giếng, tạo thành một vòng xoắn hoàn chỉnh với 108 bậc thang. Lan can cầu thang được chạm khắc hình rồng uốn lượn, vừa mang yếu tố trang trí, vừa gửi gắm niềm tin tâm linh. Khi bước xuống giếng, nhiều người có cảm giác như đang tiến vào một hang động linh thiêng, nơi “rồng cuộn mình” canh giữ nguồn nước quý giá. Từ đó, cái tên “Phàn Long” – nghĩa là “rồng cuộn” – trở thành cách gọi thân thuộc, đầy tự hào của người dân địa phương.
Trong suốt gần nửa thế kỷ, giếng cổ Phàn Long là mạch sống của cả làng Zhangpingwa. Nước từ giếng không chỉ phục vụ sinh hoạt hằng ngày, mà còn tưới tiêu cho ruộng đồng, giúp nông nghiệp dần hồi sinh. Nhờ có giếng, người dân thoát khỏi cảnh gánh nước đường xa, cuộc sống ổn định hơn, tinh thần cũng trở nên lạc quan. Với họ, đây không đơn thuần là một công trình kỹ thuật, mà là “giếng hạnh phúc” – biểu tượng cho những năm tháng đồng lòng vượt khó.
Khi đời sống hiện đại dần thay thế phương thức sinh hoạt cũ, hệ thống nước máy được dẫn về từng hộ gia đình, giếng Phàn Long không còn được sử dụng cho mục đích sinh hoạt. Tuy nhiên, chiếc giếng không hề bị bỏ quên. Người dân vẫn giữ gìn, trân trọng nó như một phần ký ức tập thể, một chứng tích của quá khứ gian lao nhưng đáng tự hào.
Ngày nay, nhờ sự lan tỏa của mạng xã hội, hình ảnh giếng cổ Phàn Long với cấu trúc xoắn ốc độc đáo đã thu hút đông đảo du khách gần xa. Những bức ảnh check-in vô tình biến chiếc giếng thành điểm nhấn du lịch, góp phần đưa làng Zhangpingwa trở thành mô hình tiêu biểu cho du lịch nông thôn tại Sơn Đông. Bên cạnh giếng cổ, ngôi làng còn phát triển trồng rừng, canh tác cây ăn quả, đặc biệt là sản xuất rượu mơ và rượu mận – những sản phẩm địa phương được nhiều khách du lịch yêu thích.
Giếng cổ Phàn Long vì thế không chỉ là dấu ấn kỹ thuật nước của người xưa, mà còn là biểu tượng của tinh thần cộng đồng, của sự sáng tạo nảy sinh trong nghịch cảnh. Đó là nơi lịch sử, con người và thiên nhiên giao thoa, kể lại một câu chuyện lặng lẽ nhưng đầy sức nặng về khát vọng sống, khát vọng vươn lên của những con người bình dị. Nếu có dịp dừng chân tại làng Zhangpingwa trong chuyến du lịch Trung Quốc, đứng bên miệng giếng cổ và nhìn xuống vòng xoắn sâu hun hút ấy, du khách sẽ cảm nhận rõ hơn bao giờ hết giá trị của những gì đã được tạo nên không chỉ bằng kỹ thuật, mà bằng niềm tin và sự bền bỉ của con người.
Cùng với Christophe và Adamo, Françoise Hardy có lẽ là giọng ca Pháp thành danh vào thập niên 1960, có khá nhiều bài hát được phóng tác sang nhiều ngôn ngữ. Theo nhà phê bình Éric James, một trong những giai điệu hay nhất của cô chính là nhạc phẩm "Le premier bonheur du jour", từng được ghi âm trong nhiều thứ tiếng. Trong tiếng Việt, bài này theo cái tài đặt lời của tác giả Phạm Duy trở thành nhạc phẩm "Hạnh phúc đầu ngày".
Nhưng điều công chúng ít được biết đến là tác giả của bài hát này chính là nhạc sĩ Jean Renard. Trước khi lập kỷ lục số bán nhờ sáng tác "La Maritza" (Dòng sông tuổi nhỏ) cho Sylvie Vartan, "Avant de nous dire adieu" (Trước khi từ giã nhau) cho Jeane Manson, hay "Laisse moi t'aimer" (Yêu trọn đêm này) cho Mike Brant, nhạc sĩ Jean Renard vào nghề sáng tác đầu những năm 1960, nhờ vào sự dìu dắt của nhà sản xuất Rolf Marbot, lúc bấy giờ điều hành nhà xuất bản Méridian.
Theo lời kể của chính tác giả, Jean Renard gặp Françoise Hardy qua lời giới thiệu của nhà xuất bản tại văn phòng của ông ở quận 8, Paris. Vào thời ấy, Françoise Hardy sắp đi lưu diễn cùng với nam danh ca Richard Anthony và cô cần thêm vài bài hát bổ sung cho chương trình biểu diễn của mình trên sân khấu.
Nhạc sĩ Jean Renard. Ảnh: jeanrenardmusic.com/
Khi làm việc với nhau, Jean Renard mới đàn cho Françoise Hardy nghe nhiều bản sáng tác mới của ông. Nhưng dường như, không có bài hát nào làm cho cô vừa ý. Đột nhiên, ông sực nhớ lại một giai điệu rất ngắn : bài hát "Le premier bonheur du jour" (Niềm hạnh phúc đầu tiên trong ngày) mà ông từng viết với tác giả Franck Gérald, nguyên là anh rể của Pierre Delanoë, người chuyên viết nhạc cho nam danh ca Joe Dassin. Khi nghe xong bài hát, Françoise Hardy hoàn toàn im lặng, nhìn tác giả mà chẳng nói gi. Jean Renard tưởng rằng cô không thích bài hát, nhưng thực ra cô rất xúc động, không nói nên lời.
Nhe nhàng vương vấn, trầm mặc sâu lắng, giai điệu này sau đó được phát hành vào năm 1963, trên album thứ nhì của Françoise Hardy và được gắn liền với tên tuổi của thần tượng nhạc trẻ Pháp những năm 1960. Đối với Jean Renard, thành công của bài hát này cũng thực sự là một dip may, mở đường cho ông sáng tác sau này nhiều bài hát hay, nhất là khi trong giai đoạn khởi nghiệp, vẫn chưa có nhiều ca sĩ trẻ muốn hát những sáng tác của ông vào thời ấy.
Click để nghe "Hạnh phúc đầu ngày" - Ca sĩ Ngọc Lan
Được phát hành vào cuối năm 1963, trong cùng một năm với nhạc phẩm "Le temps de l'amour" (Mùa tinh yêu), giai điệu "Le premier bonheur du jour" (Hạnh phúc đầu ngày) trở thành một trong những bài hát quen thuộc với giới hâm mộ cũng như bài "Những nụ tinh xanh" (Tous les garçons et les filles), "Nụ hồng mong manh" (Mon amie la rose) hay là "Ánh sáng mặt trời" (Soleil).
Không phải ngẫu nhiên, con trai của Françoise Hardy là Thomas Dutronc gần đây đã ghi âm lại bài này với Clara Luciani. Theo Thomas, nhạc phẩm "Hạnh phúc đầu ngày" vẫn là một trong những giai điệu yêu chuộng của mẹ anh, lúc sinh tiền. Một trong bản nhạc được cho là hay nhất của Françoise Hardy rốt cuộc lại là sáng tác cô đọng nhất trong bộ sưu tập của tác giả này, chỉ vỏn vẹn có một phút năm mươi giây. Nhưng hạnh phúc nào mà chẳng mong manh, tựa giọt sương mai đầu ngày, ngắn ngủi như cụm mây trời thoáng bay.
Bạch Cư Dị 白居易 (772-846) tự Lạc Thiên 樂天, hiệu Hương Sơn cư sĩ 香山居士 và Tuý ngâm tiên sinh 醉吟先生, người Hạ Khê (nay thuộc Thiểm Tây). Ông là thi nhân tiêu biểu nhất giai đoạn cuối đời Đường, là một trong những nhà thơ hàng đầu của lịch sử thi ca Trung Quốc. Người ta chỉ xếp ông sau Lý Bạch và Đỗ Phủ. Ông xuất thân trong một gia đình quan lại nhỏ, nhà nghèo nhưng rất thông minh, 9 tuổi đã hiểu âm vận, 15 bắt đầu làm thơ, thuở nhỏ nhà nghèo, ở thôn quê, đã am tường nỗi vất vả của người lao động.
Năm Trinh Nguyên ông thi đậu tiến sĩ được bổ làm quan trong triều, giữ chức Tả thập di. Bởi mâu thuẫn với tể tướng Lý Lâm Phủ, ông chuyển sang làm Hộ tào tham quân ở Kinh Triệu rồi lại được triệu về kinh lo răn dạy thái tử. Năm Nguyên Hoà thứ 10 (Đường Hiến Tông), do hạch tội việc tể tướng Vũ Nguyên Hành bị hành thích và ngự sử Bùi Độ bị hành hung, đám quyền thần cho là ông vượt qua quyền hạn, đày làm Tư mã Giang Châu. Ông chủ trương đổi mới thơ ca. Cùng với Nguyên Chẩn, Trương Tịch, Vương Kiến, ông chủ trương thơ phải gắn bó với đời sống, phản ánh được hiện thực xã hội, chống lại thứ văn chương hình thức.
Honda đang trở thành ví dụ điển hình cho một bước ngoặt đầy cay đắng của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu.
Trong nhiều năm, Honda Motor từng được xem là một trong những hãng xe quyết liệt nhất trong cuộc đua điện hóa. Nhưng giờ đây, chính hãng lại trở thành ví dụ điển hình cho một bước ngoặt đầy cay đắng của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu, khi tương lai không đi đúng như những gì đã được vạch ra.
Quyết định hủy bỏ hàng loạt dự án xe điện, bao gồm cả dòng “0 Series” từng được kỳ vọng là biểu tượng mới, không chỉ là một sự điều chỉnh chiến lược. Nó là dấu chấm hết cho một tham vọng lớn - và kéo theo khoản tổn thất có thể lên tới 2,5 nghìn tỷ yên (15,7 tỷ USD).
Cú rẽ
Năm 2021, khi vừa lên nắm quyền, Chủ tịch Toshihiro Mibe đã đưa ra một tuyên bố mạnh mẽ: đến năm 2040, toàn bộ xe mới của Honda sẽ là xe điện hoặc xe pin nhiên liệu.
Đó không chỉ là lời hứa, mà còn là một chiến lược được triển khai bằng những con số khổng lồ. Đến năm 2024, Honda công bố kế hoạch đầu tư 10 nghìn tỷ yên vào xe điện và phần mềm. Dòng “0 Series” ra đời như một lời khẳng định: Honda sẽ không đứng ngoài cuộc chơi.
Nhưng chỉ một năm sau, mọi thứ bắt đầu lung lay.
Nhu cầu xe điện tại Mỹ bất ngờ chững lại khi các chính sách hỗ trợ bị cắt giảm. Doanh số EV sụt giảm mạnh, riêng quý cuối năm có thời điểm giảm tới 36%. Những con số này nhanh chóng biến các kế hoạch đầy tham vọng thành gánh nặng tài chính.
Honda buộc phải giảm quy mô đầu tư xuống còn 7 nghìn tỷ yên. Nhưng ngay cả khi đã “co mình”, áp lực vẫn ngày càng lớn.
Để kích cầu, hãng phải tung ra mức ưu đãi lên tới 12.500 USD cho mỗi xe tại Mỹ. Nếu đạt mục tiêu 200.000 xe/năm, riêng khoản hỗ trợ này đã tiêu tốn khoảng 400 tỷ yên. Cộng thêm chi phí từ thuế quan, tổng áp lực tài chính gần chạm mốc 1 nghìn tỷ yên mỗi năm - một con số khiến cả hệ thống kinh doanh có nguy cơ mất cân bằng.
Nếu thị trường khiến Honda chùn bước, thì chính sách đã buộc hãng phải dừng lại.
Tháng 2, Mỹ bất ngờ nới lỏng hàng loạt quy định về môi trường, trong đó không còn coi khí nhà kính là yếu tố gây hại. Điều này đồng nghĩa các hãng xe không còn bị phạt khi tiếp tục bán xe chạy xăng.
Động lực chuyển đổi sang xe điện, vốn được xây dựng suốt hơn một thập kỷ, gần như bị xóa bỏ chỉ sau một quyết định. Với Honda, đó là “đòn chí mạng”.
Trước khi đưa ra quyết định rút lui, Honda đã đầu tư khoảng 3,5 nghìn tỷ yên vào EV. Việc dừng lại không chỉ khiến hãng đối mặt với khoản lỗ khổng lồ, mà còn kéo theo hệ lụy cho cả chuỗi cung ứng.
Các nhà cung cấp, những đơn vị đã đổ tiền vào dây chuyền, thiết bị, công nghệ, giờ đây rơi vào thế bị động. Honda dự kiến phải chi thêm tới 1,7 nghìn tỷ yên để bồi thường. Một lãnh đạo của hãng thừa nhận: “Chúng tôi có lòng tự tôn của một nhà sản xuất ô tô.”
Không chỉ Honda
Câu chuyện của Honda không phải là cá biệt. Ford Motor đã dừng một số dự án EV. General Motors và Stellantis cũng ghi nhận những khoản lỗ lớn liên quan đến xe điện.
Ngành công nghiệp ô tô đang bước vào một giai đoạn “điều chỉnh lại kỳ vọng” - nơi tốc độ chuyển đổi sang xe điện không còn nhanh và chắc chắn như từng được dự đoán.
Trong khi EV chững lại, Honda đang quay sang một hướng đi thực tế hơn: xe hybrid. Hãng đặt mục tiêu bán 2,2 triệu xe hybrid vào năm 2030, gấp đôi hiện tại.
Nhưng nghịch lý là: chính việc dồn lực quá nhiều cho EV trước đây khiến số dự án hybrid bị hạn chế. Mục tiêu mới vì thế cũng không hề dễ đạt được. Ở Trung Quốc, Honda còn phải đối mặt với áp lực cạnh tranh khốc liệt từ các hãng nội địa - những đối thủ có lợi thế rõ rệt về giá.
Dự kiến, Honda sẽ ghi nhận khoản lỗ ròng lên tới 690 tỷ yên trong năm tài chính này - lần đầu tiên kể từ khi niêm yết. Con số này thậm chí còn vượt mức lỗ kỷ lục của Nissan Motor trước đó.
Nhưng trong thất bại, vẫn có một thông điệp mà ông Toshihiro Mibe từng nhấn mạnh: “Chúng ta không thể dẫn đầu thế giới nếu không dám chấp nhận rủi ro.”
Honda đã chấp nhận rủi ro, và giờ đây đang phải trả giá. Nhưng trong một ngành công nghiệp đang biến động nhanh hơn bao giờ hết, có lẽ chính những cú “phanh gấp” như thế này lại là điều cần thiết để tìm ra con đường đúng đắn hơn.
Tại tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc, nơi mọi hoạt động kinh doanh và công sở đều ngừng lại để ngủ trưa, được người dân tôn trọng như một truyền thống. Sau 15h00, du khách mới có thể khám phá trọn vẹn các Di sản Thế giới hùng vĩ của tỉnh như Thành cổ Bình Dao, Hang động Vân Cương và Ngũ Đài Sơn, biến Sơn Tây thành điểm đến có nhịp sống đối lập đầy thú vị.
Nổi tiếng là một trong những cái nôi văn hóa lâu đời nhất của Trung Quốc, nơi sở hữu ba Di sản Thế giới được UNESCO công nhận (Bình Dao, Ngũ Đài Sơn, Vân Cương), tỉnh Sơn Tây lại vận hành theo một quy luật thời gian kỳ lạ, hoàn toàn đối lập với nhịp sống hối hả của các đô thị hiện đại: ngừng mọi hoạt động để ngủ trưa.
"Giấc ngủ trưa lớn" (大午, Dà Wǔ) tại Sơn Tây không chỉ là một thói quen cá nhân mà đã được nâng tầm thành một nghi lễ văn hóa cộng đồng, một "nghỉ Tết" giữa ngày kéo dài từ 11h30 đến 14h30 (hoặc 15h vào mùa hè). Đây là một thực tế gây kinh ngạc và đôi khi là "dở khóc dở cười" cho bất kỳ du khách nào lần đầu đặt chân đến vùng đất này.
Trải nghiệm "du lịch tĩnh lặng" bất đắc dĩ
Nhiều du khách kể lại cảm giác lạc lõng khi đứng giữa phố đông người vào buổi trưa, ngẩng đầu nhìn xung quanh chỉ thấy một không gian vắng lặng. Cả thị trấn như thể vừa trải qua một "cuộc di tản" bí ẩn. Tại Thái Nguyên (thủ phủ tỉnh), câu nói cửa miệng với người ngoại tỉnh là: "Đừng xếp lịch công tác trước 4 giờ chiều, để họ ngủ trước đã." Hiện tượng cả văn phòng, kể cả lãnh đạo, chìm vào giấc ngủ đã trở thành một giai thoại lan truyền trên mạng xã hội.
Ngạn ngữ Trung Quốc có câu: "Thà đụng vào người say còn hơn gặp người đang ngủ". Ở thành phố đặc biệt này, bạn không nên đánh thức một người đang ngủ trưa, không có việc gấp đừng làm phiền họ
Các nhà hàng, cửa hiệu đồng loạt treo biển "Đang nghỉ trưa, xin đừng làm phiền". Thậm chí, ngay cả những điểm du lịch lịch sử như Hoàng Thành Tương Phủ cũng bố trí khu vực nghỉ ngơi để du khách có thể "trải nghiệm như người bản địa" trong khoảng thời gian này.
Ngay cả những người lao động như tài xế giao hàng, những người bắt đầu công việc từ 5-6 giờ sáng, cũng tuyệt đối tuân thủ khoảng nghỉ này. Họ chất kiện hàng thành "pháo đài" và chui vào trong để ngủ, xem giấc ngủ trưa là chìa khóa để "trụ nổi buổi chiều" và duy trì hiệu suất công việc. Khảo sát Giấc ngủ khỏe mạnh Trung Quốc năm 2022 xác nhận Sơn Tây dẫn đầu cả nước về tỷ lệ ngủ trưa với 63,9%, chứng minh đây là một nét bản sắc ăn sâu vào đời sống.
Khảo sát giấc ngủ khỏe mạnh Trung Quốc năm 2022 cho thấy Sơn Tây đứng đầu cả nước về tỷ lệ ngủ trưa với 63,9% - tức cứ 10 người thì có 6-7 người duy trì thói quen này
Theo phân tích của Finance Sina, văn hóa ngủ trưa đặc biệt này chịu ảnh hưởng từ ba yếu tố đan xen: địa lý, lịch sử và ẩm thực. Sơn Tây được mệnh danh là "tỉnh sản xuất mì", nổi tiếng với hàng chục loại mì đa dạng. Những món mì giàu carbohydrate này được tiêu hóa nhanh, gây tăng đột ngột đường huyết dẫn đến cơn buồn ngủ mạnh mẽ ngay sau bữa ăn. Một du khách kinh nghiệm chia sẻ: "Sau khi ăn một bát mì cắt dao khi đi du lịch ở Sơn Tây, tôi hiểu tại sao họ phải ngủ trưa; thực sự không thể chịu đựng được".
Nằm trên cao nguyên Hoàng Thổ, Sơn Tây có khí hậu khô, chênh lệch nhiệt độ lớn. Công việc khai thác than và nông nghiệp truyền thống đòi hỏi nhiều sức lực. Do đó, phong tục nghỉ trưa hình thành từ sớm để hồi phục sức lao động và duy trì sức khỏe trong môi trường khắc nghiệt. Việc nhiều doanh nghiệp nhà nước khai thác than tạo điều kiện cho công nhân nghỉ ngơi tại nhà giữa ca làm.
Người dân địa phương gọi khoảng 11h30-14h30 là "giữa trưa lớn", xem trọng nó như dịp Tết Nguyên Đán. Khung giờ này thay đổi theo mùa: mùa đông từ 12h-14h30, mùa hè kéo dài đến 15h
Đối với người Sơn Tây, giấc ngủ trưa không phải là sự lười biếng mà là nhu cầu được ghi nhận và bảo vệ, thậm chí còn quan trọng hơn cả mức lương hay các cuộc hẹn công việc. Nó là chìa khóa để duy trì hiệu suất, sức khỏe, và đã trở thành một phần của di sản văn hóa truyền thống được duy trì qua nhiều thế hệ.
Trang Liusha.com mô tả văn hóa ngủ trưa ở Sơn Tây phổ biến "ở mọi tầng lớp". Người Sơn Tây đối xử với giờ ngủ trưa nghiêm túc đến mức ở trường tiểu học, học sinh thậm chí phải có chữ ký phụ huynh xác nhận "đã ngủ trưa"
Khám phá "sự đối lập" của vùng đất di sản
Sự đối lập giữa vẻ đẹp lịch sử ngàn năm và thói quen ngủ trưa kỳ lạ càng làm Sơn Tây trở nên hấp dẫn. Trước 11h30 và sau 15h00, du khách sẽ được đắm mình trong không gian văn hóa hùng vĩ.
Sau khi nhịp sống của Sơn Tây tái khởi động, du khách có thể bước vào một chuyến du hành ngược thời gian tại Thành cổ Bình Dao, một Di sản Thế giới được UNESCO công nhận và là thành phố cổ được bảo tồn gần như nguyên vẹn nhất tại Trung Quốc.
Được bao bọc bởi những bức tường thành vững chãi xây dựng từ thời nhà Minh (thế kỷ 14), Bình Dao mở ra một không gian hoài cổ, nơi mọi kiến trúc và nhịp sống dường như vẫn còn lưu giữ hơi thở của triều đại nhà Thanh. Du khách có thể thong thả dạo bước trên những con phố lát đá cuội, khám phá các ngân hàng cổ kính, các cửa hàng tiền tệ đầu tiên của Trung Quốc (được mệnh danh là "Phố Wall của Trung Hoa cổ đại"), và những ngôi nhà sân tứ hợp truyền thống.
Trong danh sách các kỳ quan không thể bỏ lỡ của Sơn Tây, Hang động Vân Cương là một minh chứng hùng hồn cho sự tinh xảo của nghệ thuật điêu khắc Phật giáo. Nằm cách Thái Nguyên không xa, quần thể hang động khổng lồ này chứa đựng hơn 51.000 tượng Phật và các hình ảnh tôn giáo được tạc trực tiếp vào vách núi đá sa thạch, chủ yếu được tạo tác từ thời Bắc Ngụy (thế kỷ thứ 5). Mỗi hang động là một câu chuyện về nghệ thuật, phản ánh sự giao thoa văn hóa giữa Ấn Độ, Trung Á và Trung Quốc.
Tại Ngũ Đài Sơn (Wutai Shan) là một trong Tứ đại danh sơn của Phật giáo Trung Quốc, đồng thời là một Di sản Thế giới về cả văn hóa và thiên nhiên. Nơi đây nổi tiếng với năm đỉnh núi dốc đứng, sừng sững như năm trụ cột chống trời, bao bọc lấy hàng trăm ngôi chùa cổ kính.
Với hơn 2.000 năm lịch sử, Ngũ Đài Sơn là trung tâm tâm linh quan trọng, đặc biệt là đối với Phật giáo Mật Tông, thu hút hàng triệu tín đồ và du khách hành hương mỗi năm. Khi dạo bước giữa khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ, hít thở không khí trong lành và lắng nghe tiếng chuông chùa vang vọng trong thinh không, du khách sẽ cảm nhận được sự thanh tịnh, an yên trong tâm hồn.
Để tận hưởng trọn vẹn Sơn Tây, du khách nên sắp xếp lịch trình tham quan các danh thắng vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn. Khoảng thời gian từ 11h30 đến 15h00 là cơ hội tuyệt vời để tự mình trải nghiệm "Giấc ngủ trưa lớn" – có thể là bằng cách nghỉ ngơi trong khách sạn, thưởng thức một bát mì địa phương và chấp nhận cơn buồn ngủ kéo đến như một phần của trải nghiệm văn hóa độc đáo này.
Sơn Tây đang mời gọi du khách đến khám phá sự mâu thuẫn thú vị này: một vùng đất có nhịp sống chậm rãi và tĩnh lặng nhất vào giữa ngày, nhưng lại chứa đựng một kho tàng lịch sử và văn hóa phong phú bậc nhất Trung Hoa.
