CHINH PHỤC NHỮNG VÌ SAO - KỲ CUỐI: CÁC ÔNG CHỦ TƯ NHÂN VÀO CUỘC ĐUA VŨ TRỤ

"Thuộc địa hóa Hỏa tinh" nghe như phim khoa học viễn tưởng, nhưng không - đó chính là câu siêu tỉ phú Elon Musk từng nói nhiều lần về kế hoạch đưa người Trái đất lên Hỏa tinh bằng tàu vũ trụ Starship.

Tỷ phú Jeff Bezos (người đầu tiên bên phải quay lưng ra trước hình) trong chuyến bay năm 2021 trên con tàu của Công ty Blue Origin - Ảnh: Blue Origin

Thậm chí doanh nhân này còn hứa hẹn rút ngắn thời gian hiện thực hóa "khu định cư sao Hỏa" từ 40-80 năm như kế hoạch ban đầu xuống ngay cuối thập niên thứ 4 của thế kỷ 21. Nhân loại chẳng phải đến đại thảm họa toàn cầu nào mới cần con tàu cứu sinh Noah, mà có thể bình yên du hành vũ trụ đi tìm "miền đất hứa".

Đi sau nhưng ngày càng quan trọng

Mới đây vào ngày 20-5-2026, sau khi thị trường tài chính Mỹ đóng cửa, siêu tỉ phú Mỹ Elon Musk một lần nữa lại khiến Phố Wall phải ngước nhìn lên bầu trời.

SpaceX được định giá 1.750 tỉ USD chuẩn bị thực hiện thương vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất lịch sử. SpaceX kỳ vọng huy động hơn 75 tỉ USD, vượt xa kỷ lục Công ty Saudi Aramco thiết lập niêm yết năm 2019.

Có lẽ bất cứ nhà đầu tư nào cũng phải ngước nhìn bầu trời khi bỏ tiền vào SpaceX của doanh nhân có tầm nhìn vũ trụ này.

Đó là tất cả lời lãi Elon Musk cam kết đều ở... trên trời theo đúng nghĩa đen, từ các vụ phóng tên lửa chở người hay hàng hóa, mở rộng mạng lưới vệ tinh, xây dựng trạm Mặt trăng, thành phố Hỏa tinh, lập trung tâm dữ liệu khổng lồ nhất thế giới trên không gian.

Theo The Economist, tỉ phú này cho rằng việc xây dựng trung tâm dữ liệu cho trí tuệ nhân tạo (AI) ở Trái đất quá tốn kém vì thiếu nguồn điện, đất đai đắt đỏ, chính sách nhiêu khê và cả phản ứng người dân.

Bài toán khó này có thể giải được trên không gian, Mặt trăng hay sao Hỏa với nguồn năng lượng Mặt trời vô tận và tất nhiên là không phải bỏ tiền mua đất hay đóng thuế cho ai. Nói tóm lại, công chúng đầu tư tiền bạc vào SpaceX, tức là bỏ tiền vào... vũ trụ, vào tầm nhìn không chỉ xa xăm về không gian mà còn cả về thời gian mươi năm, vài chục năm và hàng trăm năm nữa...

Tất nhiên, nhà đầu tư không dại dột quăng tiền cho sự viễn tưởng lãng mạn. Elon Musk cũng như nhiều doanh nhân hoạt động trong ngành vũ trụ đã nói được, làm được. Họ không chỉ gặt hái lợi nhuận khổng lồ, tạo niềm tin công chúng mà còn khiến chính quyền và các cơ quan khoa học như "ngọn Thái Sơn" NASA phải hợp tác, các công ty lừng lẫy lâu đời như Boeing cũng cần chia sẻ dự án.

Nếu như trước đây, việc khám phá vũ trụ luôn là "chương trình vĩ đại" của nhà nước thì hai thập niên gần đây điều này đã thay đổi.

"Sân chơi vũ trụ" xuất hiện thêm nhiều anh hào là các công ty nhân chủ yếu ở Mỹ như SpaceX của Elon Musk, Blue Origin của tỉ phú Jeff Bezos, Công ty Virgin Galactic của Richard Branson, Công ty Sierra Space của Eren Ozmen và Fatih Ozmen, Axiom Space của Michael T. Suffredini và Kam Ghaffarian, Công ty Relativity Space của Eric Schmidt, Công ty United Launch Alliance (ULA) của liên doanh hai tập đoàn hàng không vũ trụ và quốc phòng hàng đầu Mỹ là Boeing và Lockheed Martin...

Các công ty vũ trụ tư nhân không chỉ phóng tên lửa, họ liên tiếp chế tạo động cơ tên lửa các thế hệ mới có thể tái sử dụng, đưa người và hàng hóa lên không gian, chuẩn bị thiết lập nhà máy sản xuất trên quỹ đạo, xây dựng môi trường sống trong không gian và các trải nghiệm du lịch thương mại.

Đi sau các chính phủ và những cơ quan khoa học được tiếp sức bởi nguồn lực khổng lồ nhà nước nhưng chính các công ty vũ trụ tư nhân đã định hình lại ngành công nghiệp này.

Tàu vũ trụ SpaceX Dragon gặp gỡ Trạm vũ trụ quốc tế - Ảnh: NASA

Thành công nhiều dự án vũ trụ

Chính SpaceX đã đưa hơn 10.000 vệ tinh lên quỹ đạo, trở thành thế lực viễn thông tư nhân số 1 thế giới. Còn Relativity Space sử dụng tên lửa được in 3D và động cơ thế hệ mới để sản xuất nhanh hơn và quan trọng nhất là giảm được chi phí vốn rất đắt đỏ cho các cuộc phóng tên lửa vũ trụ. Những đổi mới của họ góp phần thúc đẩy thương mại hóa không gian theo chiều hướng nhanh hơn, dễ hơn và rẻ hơn...

Theo trang space.com, tàu vũ trụ Dragon của SpaceX lần đầu tiên bay đến Trạm vũ trụ quốc tế (ISS) năm 2012 và Crew Dragon trở thành tàu vũ trụ có người lái tư nhân đầu tiên đến ISS vào năm 2020. Elon Musk, người sáng lập SpaceX, kể rằng ông đặt tên Dragon cho tàu vũ trụ là theo bài hát Puff, the Magic Dragon, một giai điệu thập niên 1960 của nhóm nhạc dân gian Peter, Paul and Mary.

Vị doanh nhân tầm nhìn vũ trụ nói rằng ông chọn cái tên này vì các nhà phê bình cho rằng kế hoạch kinh doanh của ông là bất khả thi. Sau đó những gì SpaceX làm được đã cho thấy đầu óc Elon Musk đã vượt điều thường tình trên Trái đất và thành công chứ không chỉ là kẻ mộng mơ, kỳ dị như một số nhận xét.

Mốc thời gian quan trọng với SpaceX là tàu Dragon vượt qua cuộc đánh giá thiết kế quan trọng của NASA vào tháng 10-2007. Tuy nhiên, từ trước đó hai năm SpaceX đã nhận được hợp đồng 396 triệu đô la cho dự án tham gia chương trình trình diễn dịch vụ vận tải quỹ đạo thương mại (COTS) của NASA.

Một đột phá lớn đã xảy ra vào cuối năm 2008 khi NASA chọn tổ hợp tên lửa Falcon 9 và tàu Dragon của SpaceX để tiếp tế hàng hóa cho ISS. Hợp đồng này có giá trị tối thiểu 1,6 tỉ đô la, với tùy chọn gia hạn dịch vụ lên đến 3,1 tỉ đô la. Elon Musk tuyên bố rằng đó là "trách nhiệm to lớn" đối với SpaceX trong khi chương trình tàu con thoi của NASA sắp ngừng hoạt động.

Đến tháng 1-2016, SpaceX cùng hai công ty Sierra Nevada Corp và Orbital ATK lại nhận được hợp đồng cung cấp hàng hóa thương mại từ NASA lên tới 14 tỉ đô la. NASA cũng định kỳ trao thêm các nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa lên trạm vũ trụ khi cần thiết.

SpaceX tiếp tục được chọn ngay tháng 2-2016. Mặc dù có thất bại bên cạnh những thành công cũng như bao lần phải trì hoãn dự án phóng tàu nhưng SpaceX vẫn là một công ty vũ trụ tư nhân lớn nhất ở nhiều lĩnh vực mà NASA khó có thể không hợp tác. Điều này chứng minh vai trò ngày càng lớn của các công ty tư nhân tham gia khám phá và thương mại hoạt động vũ trụ...

Cùng Elon Musk, siêu tỉ phú Jeff Bezos cũng là gương mặt đình đám với Công ty Blue Origin của mình. Thành lập năm 2000, công ty bắt đầu với tên lửa cận quỹ đạo New Shepard và hiện đang phát triển tên lửa đẩy hạng nặng New Glenn (đều là tên hai phi hành gia đầu tiên lên vũ trụ của Mỹ).

Việc Blue Origin gia nhập lĩnh vực phóng tên lửa quỹ đạo đưa họ vào cuộc cạnh tranh trực tiếp trong nền kinh tế vũ trụ toàn cầu. Công ty này tập trung vào du lịch và phương tiện vũ trụ phục vụ mục đích dân sự. NASA đã mời họ tham gia các dự án cơ sở hạ tầng Mặt trăng, trong đó có chương trình Artemis đưa con người trở lại "chị Hằng"...

Những dự án lớn lao đặc biệt này đã được NASA chia sẻ cho các ty tư nhân chứng tỏ họ có vai trò ngày càng quan trọng trong cuộc đua kỷ nguyên vũ trụ. Nhiều người đã có tầm nhìn dự phòng rằng tương lai các công ty tư nhân sẽ nắm vai trò chính trong việc hiện thực hóa dự án vũ trụ, kể cả phóng phi thuyền khám phá không gian sâu như kế hoạch "thuộc địa hóa sao Hỏa" của SpaceX…

Ngày 13-11-2025, Công ty Blue Origin đã phóng thành công tên lửa New Glenn mang theo hai tàu vũ trụ ESCAPADE của NASA hướng tới sao Hỏa để nghiên cứu lịch sử khí hậu hành tinh này. Điều thú vị là tầng tên lửa đẩy New Glenn được thu hồi thành công.

Trước đó, tàu Blue Ghost của Công ty vũ trụ Firefly Aerospace cũng hạ cánh an toàn xuống khu vực mang tên Biển Khủng Hoảng (Mare Crisium) trên Mặt trăng vào ngày 2-3-1925. Đây là lần thứ hai công ty tư nhân đưa tàu hạ cánh được xuống Mặt trăng mà lần thứ nhất là tàu đổ bộ Odysseus của Công ty Mỹ Intuitive Machines.

Nếu như khởi đầu khám phá Mặt trăng chỉ có hai siêu cường Liên Xô và Mỹ thì hiện nay không chỉ nhiều quốc gia mà có cả nhiều công ty tư nhân cùng tham gia trong kế hoạch lập Moon Base để đưa người lên ở với "chị Hằng".

Thùy Chi / Theo: tuoitre

NƠI CẦU DUYÊN BẰNG MỘT NỤ HÔN

Hôn nhau trên bậc thang đỏ đem lại may mắn cho những kẻ yêu nhau.

Những con phố lát sỏi chật hẹp và những cầu thang cuốn quanh các tòa nhà xây từ thời thuộc địa, với các estudiantinas - các nhóm hát rong mặc trang phục Tây Ban Nha thời thế kỷ 17 - hát tình ca tại những quảng trường nho nhỏ ở khu trung tâm lịch sử.

Tuy nhiên, không nơi nào có thể sánh được với Callejon del Beso, tức Ngõ Nụ hôn, tại Plaza de Los Angeles, về độ lãng mạn.

Thành phố Guanajuato đầy đam mê của Mexico như một nơi ta lạc lối thời gian.

Đó là nơi có hai ban công gần như chạm vào nhau ở phía trên một cầu thang đá hẹp, nơi tôi bắt gặp Alejandro Martínez và Paulina Acevedo đang kiên nhẫn chờ đến lượt được đứng trên bậc thang thứ ba quét sơn đỏ để trao nhau nụ hôn đem lại nhiều may mắn cho cuộc tình.

"Hôm nay là sinh nhật cô ấy tròn 20 tuổi," Martínez giải thích và mỉm cười, vòng tay ôm người bạn gái. Hai người đã yêu nhau được bảy tháng.

Như một món quà sinh nhật, Martínez đưa Acevedo từ thành phố nơi họ sống, San Luis Potasi, Mexico, tới Guanajuato.

"Chúng tôi nghe nói [về con ngõ này] qua những lời truyền miệng. Rất nhiều người bảo là chúng tôi nhất thiết phải tới đây," Martínez nói.

Khi tôi hỏi liệu họ có định làm theo cách truyền thống, đặc biệt khi hôn tại con ngõ này hay không, họ đỏ mặt cười khúc khích, rồi nói giỡn chơi là "không".

Chỉ vài phút sau, họ đứng lên bậc thang và dịu dàng trao nhau nụ hôn.

Giống như Martínez và Acevedo, tôi và bạn gái là Paulyna tới Guanajuato để tận hưởng một kỳ nghỉ cuối tuần yên tĩnh, và chúng tôi đã tới ngõ phố nổi tiếng này để hôn nhau như nhiều đôi khác.

Tác giả và bạn gái không bỏ lỡ cơ hội cầu xin 15 năm hạnh phúc.

Các cặp đôi ở mọi lứa tuổi, có cặp thì tay trong tay, có cặp mang theo cả con cái, đứng xếp hàng dài dọc bức tường rồi từng đôi bước lên đúng chỗ được sơn đỏ để trao nhau nụ hôn.

Nếu bạn trả một khoản tiền boa nhỏ thì những hướng dẫn viên địa phương đứng chờ nơi lối vào sẽ kể cho bạn nghe câu chuyện bi thương về Ana và Carlos, cặp tình nhân đã làm cho ngõ nhỏ trở nên nổi tiếng.

"Ana là một cô gái Tây Ban Nha giàu có sống ở ngôi nhà có ban-công bên trái. Carlos là một thợ mỏ nghèo làm việc tại khu mỏ Valenciana gần đó," một người kể.

"Một đêm, cha của Ana nhìn thấy họ hôn nhau ở đúng nơi không gian chật hẹp giữa hai ban-công. Người cha giận dữ nói nếu chuyện đó còn xảy ra vào đêm hôm sau thì ông sẽ giết chết cô."

Đêm sau, cặp tình nhân lại hôn nhau.

Người cha tức giận chạy lên ban-công cắm ngập chiếc dao găm vào người cô con gái.

Chuyện kể rằng khi Carlos nhảy tới bảo vệ người yêu, chàng đã rớt ngã xuống bậc thang thứ ba, gãy cổ.

Nay thì những cặp đôi đi ngang qua đây dứt khoát phải hôn nhau trên bậc thang ấy nếu muốn giữ được mãi sự lãng mạn của cuộc tình.

Đây là nơi mà người ta tin là linh hồn Carlos đang dõi theo các cặp tình nhân.

"Nếu không hôn, họ sẽ bị lời nguyền gặp bảy năm xui xẻo. Nếu hôn, họ sẽ có 15 năm may mắn," một hướng dẫn viên nói.

Sau khi bước lên bậc thang và trao cho nhau một nụ hôn dài, hai chúng tôi bước vào tòa nhà nơi Ana và cha cô từng sống.

Tầng trên là một cửa hàng nhỏ bán đồ lưu niệm, đặt ngay ở nơi từng là buồng ngủ của Ana và có một lối đi dẫn ra nơi ban-công định mệnh.

Tại đây, du khách viết tên, dòng tâm sự, đề ngày tháng có ý nghĩa đặc biệt của riêng mình lên các ổ khóa nhỏ mà họ để lại trên những thanh sắt chắn nơi ban-công.

Để lưu lại kỷ niệm yêu, chúng tôi cũng làm vậy.

Khi rời đi, chúng tôi gặp Rosario và Maria Sauceda từ Guamúchil, Mexico, tới Guanajuato cùng hai người con đã trưởng thành.

Kết hôn đã được 43 năm, họ rõ là không cần cầu may nhưng dẫu sao thì vẫn muốn có thêm chút nữa.

Khi họ tới lượt đứng lên bậc thang đỏ, tất cả mọi người trong ngõ nhỏ đã reo hò phấn khích.

Rosario và Maria Sauceda kết hôn đã được 43 năm, nhưng vẫn muốn được thêm may mắn tình duyên.

Nathaniel Janowitz

Theo: BBC Travel

Link tiếng Anh:

http://www.bbc.com/travel/story/20160204-where-one-kiss-brings-15-years-of-luck

HÀM DƯƠNG THÀNH ĐÔNG LÂU - HỨA HỒN

Hàm Dương thành đông lâu

Nhất thướng cao lâu vạn lý sầu,

Kiêm hà dương liễu tự đinh châu.

Khê vân sơ khởi, nhật trầm các,

Sơn vũ dục lai, phong mãn lâu.

Điểu há lục vu, Tần uyển tịch,

Thiền minh hoàng diệp, Hán cung thu.

Hành nhân mạc vấn đương niên sự,

Cố quốc đông lai Vị thuỷ lưu.

咸陽城東樓

一上高樓萬里愁

蒹葭楊柳似汀洲

溪雲初起日沈閣

山雨欲來風滿樓

鳥下綠蕪秦苑夕

蟬鳴黃葉漢宮秋

行人莫問當年事

故國東來渭水流

Lầu phía đông 

thành Hàm Dương

(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Lầu cao muôn vạn dặm sầu. 

Bờ lau, dương liễu úa mầu bãi xa. 

Mây buông bóng xế chiều tà. 

Mưa đêm vội vã, gió qua mạn lầu. 

Vườn Tần, cỏ biếc úa mầu. 

Ve kêu vàng lá, thu sầu Hán cung. 

Người qua hỏi những lạnh lùng. 

Nước theo sông Vị, tận cùng chốn xưa.

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Hứa Hồn 許渾 (khoảng năm 844) tự Dụng Hối 用晦, người Nhuận Châu, đỗ tiến sĩ, làm quan giám sát ngự sử, rồi thứ sử các nơi.

Nguồn: Thi Viện

KẺ LỪA BẠN, HỌ CHỈ ĐANG LỪA CHÍNH HỌ MÀ THÔI

Có những vết thương không rướm máu, nhưng lại cứa vào tim. Có những lần bị lừa, khiến lòng ta dần khép lại. Càng sống lâu, ta càng học cách phòng bị, học cách nghi ngờ, chỉ vì đã từng bị tổn thương. Nhưng liệu đó có phải là cách duy nhất để bảo vệ mình?

Thật ra, người lừa bạn, họ chỉ là đang lừa dối chính họ.

Họ lừa bạn một món tiền, một lời hứa, một niềm tin, tưởng rằng họ đã “thắng”. Nhưng rốt cuộc, họ đã đánh đổi cả nhân cách để đổi lấy cái gọi là lợi ích tạm bợ. Họ không hiểu rằng: người bị lừa chỉ mất một chút, còn kẻ lừa dối, đã mất đi phần người trong mình.

Đừng sợ bị lừa, hãy sợ đánh mất sự lương thiện

Trong dòng đời cuồn cuộn, ai cũng sẽ bị lợi dụng, bị phản bội, bị chơi xấu. Nhưng bị lừa một lần không làm bạn trở thành kẻ ngốc. Tha thứ một lần không làm bạn yếu đuối. Chính vì bạn sống tử tế, nên mới dễ bị tổn thương. Nhưng cũng vì sống tử tế, nên bạn mới là người có được bình an dài lâu nhất.

Người xưa nói:

“Thiên đạo vô thân, thường dữ thiện nhân”
Trời đất không thiên vị ai, nhưng luôn để phần cho người lương thiện.
(Lão Tử, Đạo Đức Kinh)

Kẻ lừa gạt tưởng như được lợi, nhưng đang tự cắt dần mối liên kết với sự thật, với lẽ phải, với lòng tin từ người khác, họ dần đi đến sự cô độc và chỉ tự hại chính họ. Họ giống như người bán đi chiếc thuyền giữa đại dương, cứ nghĩ bơi được vài vòng là được tự do, không ngờ rằng chẳng mấy chốc mà tự chìm xuống.

 
Lương thiện là vốn quý, không ai có thể cướp đi

Thế gian này không thiếu những người từng bị phản bội rồi trở nên cay nghiệt, đóng cửa lòng, nghĩ rằng “phải ác thì mới sống được, phải mạnh mẽ thì mới có chỗ đứng”. Nhưng sự thật là: ác thì có thể sống sót tạm thời, còn thiện thì mới sống đúng nghĩa và lâu dài.

Bạn mất một số tiền, một cơ hội, một tình bạn, có thể lấy lại được bằng cách khác. Nhưng mất đi niềm tin vào lòng người, thì bạn cũng dần mất luôn bình an trong lòng mình, và sau đó, chính bạn lại trở thành người làm tổn thương người khác, một vòng lặp của khổ đau, như chính cách người khác đã từng làm tổn thương bạn.

Khi bạn sống thật lòng, Trời Đất sẽ không phụ bạn

Người thiện lành không phải không từng bị tổn thương, nhưng họ chọn không để tổn thương đó làm biến chất tâm hồn mình.

“Tử sinh hữu mệnh, phú quý tại thiên”
– Sống chết có số, giàu sang do trời.
(Luận Ngữ – Nhan Uyên)

Sống lương thiện sẽ làm cho bạn giàu tình cảm, giàu sự kính trọng, và giàu phước đức mà mắt thường không thấy được. Ông trời không ghi chép bằng giấy bút, nhưng đạo lý vận hành của vũ trụ luôn rất công bằng. Cái gì bạn gieo, sớm muộn cũng sẽ về với bạn, theo cách này hay cách khác. Còn người đối xử không tốt với bạn, cứ mặc kệ họ, bởi, kể từ khi họ bắt đầu làm việc xấu, thì hậu quả cũng đang chờ đón họ ở phía trước rồi.

Chọn sống thiện, là chọn con đường dài lâu và nhẹ nhõm

Có người hỏi: “Tôi lương thiện, nhưng cuộc đời tôi lại nhiều gian truân. Còn người kia mưu mô, lại sống ung dung sung sướng, có công bằng không?”

Câu trả lời là: chúng ta chỉ đang nhìn vào một khoảnh khắc của đời họ. Như một bộ phim, bạn chỉ mới xem 10 phút đầu đã vội kết luận. Đời người là một cuốn sách dày. Cái kết luôn dành cho người biết kiên trì với lẽ phải.

Lương thiện không giúp bạn đi nhanh hơn người khác, nhưng giúp bạn đi xa hơn, vững hơn, và đến nơi đáng đến.

“Sở dĩ bất tranh, cố thiên hạ mạc năng dữ chi tranh”
– Vì không tranh giành, nên thiên hạ chẳng ai tranh được với nó.
(Lão Tử)

Hãy sống như ánh nắng, lặng im, nhưng luôn tỏa sáng

Bạn không cần lên tiếng phản bác với người lừa dối mình. Họ rồi sẽ tự gánh hậu quả. Còn bạn, hãy tiếp tục sống đàng hoàng, trong sáng, chân thành, vì bạn không sống để vừa lòng người khác, bạn sống để không hổ thẹn với chính mình.

Cái mất do bị lừa chỉ là nhất thời. Cái được khi sống tử tế là mãi mãi!

Trên hành trình đời người, bị lừa không đáng sợ, điều đáng sợ nhất là vì bị lừa mà đánh mất lòng thiện lương trong mình. Giữa thế giới đầy thử thách này, bạn hãy cứ chọn sống chân thành, vì chân thành là ngôn ngữ của những người mạnh mẽ nhất.

Nguyên Tác An Hậu

CHINH PHỤC NHỮNG VÌ SAO - KỲ 10: TÌM CÂU TRẢ LỜI LOÀI NGƯỜI CÓ CÔ ĐƠN TRONG VŨ TRỤ

Thế chiến thứ 2 thảm khốc kết thúc chưa tròn hai thập niên, nhân loại đã chứng kiến bước nhảy vọt khoa học vũ trụ.

Phi hành gia Eugene Cernan của Apollo 17 chụp cùng lá cờ Mỹ trên Mặt trăng năm 1972 - Ảnh: NASA

Đặc biệt, trong thập niên 1960, hai siêu cường Liên Xô và Mỹ đã liên tục phóng tàu vũ trụ không người lái và có người lái lên bầu trời xa thẳm mà trước đó không lâu loài người chỉ có thể nhìn ngắm qua kính thiên văn.

Liên Xô nối nhau các chương trình phóng Sputnik, Vostosk, Voskhod, Soyuz. Mỹ gặt hái nhiều thành công lịch sử với các dự án vũ trụ Explorer, Pioneer, Mercury, Gemini, Apollo... Đồng thời cũng gửi thông điệp ra vũ trụ để tìm câu trả lời loài người có đơn độc trong vũ trụ này không?

Loài người đã hiểu biết "chị Hằng"

Sau thành công lịch sử của Apollo 11 với hai phi hành gia đầu tiên của loài người là Neil Armstrong và Buzz Aldrin đặt chân lên Mặt trăng, Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) lại tiếp tục đưa phi hành gia lên đây với tổng cộng 12 người Mỹ.

Không chỉ đi bộ, lấy mẫu vật Mặt trăng, họ còn lái xe tự hành khám phá và ở lại nhiều giờ để làm các nhiệm vụ khoa học.

Ngày 14-11-1969, phi thuyền Apollo 12 được phóng từ Mũi Kennedy, bang Florida với siêu tên lửa Saturn V từng thành công ngoạn mục với các dự án phóng Apollo trước đó.

Mặc dù giây thứ 52 trong hành trình bay, tàu bị sét đánh nhưng chuyến bay vẫn tiếp diễn an toàn đúng kế hoạch. Ba phi hành gia Mỹ Charles Conrad, Alan Bean và Richard Gordon điều khiển phi thuyền, trong đó Charles Conrad nhận lãnh trách nhiệm chỉ huy.

Theo NASA, ngày 19-11, khoang đổ bộ tàu Apollo 12 với hai phi hành gia Conrad và Bean hạ cánh thành công xuống vị trí gần miệng núi lửa Head trên Mặt trăng, cách vị trí hạ cánh của Apollo 11 khoảng 1.500km về phía tây.

Tổng cộng họ đã được trải qua 7 giờ 45 phút trên bề mặt Mặt trăng, không tính thời gian vào lại khoang đổ bộ để nghỉ ngơi. Ngoài chụp hình, quay phim, họ còn lấy mẫu vật đất đá ở độ sâu khoảng 40-81cm dưới bề mặt Mặt trăng và lắp đặt thiết bị khảo sát gió Mặt trời, bức xạ, địa chấn... trên đây.

Ngày 22-11, Apollo 12 chuẩn bị về lại Trái đất. Một ngày sau, họ còn tổ chức cuộc họp báo khi đang cách Trái đất 174.000km. S

ang ngày 24-11, tàu tái nhập khí quyển và kết thúc an toàn chuyến bay 10 ngày khi hạ cánh xuống Thái Bình Dương chỉ chệch điểm dự kiến chưa tới 5km sau chuyến bay kéo dài tất cả 244 giờ 36 phút 25. Tàu cứu hộ USS Hornet đã sẵn sàng đón các phi hành gia nước Mỹ.

Sau đó năm tháng, NASA lại phóng Apollo 13 lên Mặt trăng ngày 11-4-1970 nhưng thất bại. Ở thời điểm 55 giờ 46 phút sau giờ phóng, phi hành đoàn vừa kết thúc chương trình truyền hình dài 49 phút về Trái đất và nói lời "chúc ngủ ngon" thì chín phút sau, bình oxy số 2 phát nổ khiến bình số 1 cũng bị hỏng.

Nguồn cung cấp điện, ánh sáng và nước bình thường của khoang điều khiển bị mất lúc họ đang cách Trái đất khoảng 320.000km. Tuy nhiên đội nhiệm vụ mặt đất của NASA cùng ba phi hành gia trên tàu đã xuất sắc đưa Apollo trở về thành công vào ngày 17-4-1970.

Tàu cứu hộ USS Iwo Jima vớt họ an toàn gần đảo Samoa trên Thái Bình Dương. Nước Mỹ và nhiều người dân thế giới vỡ òa cảm xúc vui mừng. Câu chuyện này về sau được dựng bộ phim nổi tiếng.

Thất bại với Apollo 13 không làm NASA và Chính phủ Mỹ nản chí. Các chuyến bay Apollo 14, 15, 16, 17 lên Mặt trăng liên tiếp thành công trong các năm 1971-1972 và đưa thêm tám phi hành gia đặt chân lên Mặt trăng.

Số giờ họ hoạt động trên bề mặt "chị Hằng" (không tính thời gian nghỉ trong khoang hạ cánh) tăng lên từ 9 giờ đến hơn 22 giờ. Kể từ Apollo 15, con người cũng lần đầu lái xe tự hành trên Mặt trăng để khám phá rộng ra hàng chục km.

Apollo 17 là chuyến bay cuối cùng vào tháng 12-1972. Hai phi hành gia Gene Cernan và Harrison Schmitt cũng lập kỷ lục đi bộ trên Mặt trăng trong ba chuyến dài 22 giờ 02 phút. Tổng cộng 12 người Mỹ đã được in dấu chân mình trên Mặt trăng trong sáu chuyến bay bằng vũ trụ mang tên thần Apollo.

Đĩa vàng gửi thông điệp về loài người cùng Trái đất trên tàu Voyager 1 và 2 - Ảnh: NASA

Tìm câu trả lời từ vũ trụ

Thành công với chương trình Apollo và trở thành siêu cường duy nhất đưa được người lên Mặt trăng nhưng thật ra trước đó Mỹ cũng như Liên Xô đã có tham vọng vươn xa trong vũ trụ sâu thẳm. Đó chính là khát khao đi tìm câu trả lời phải chăng loài người đơn độc trong vũ trụ bao la này?

Suốt hàng ngàn năm, con người nhìn lên bầu trời bao la và tự hỏi ngoài Trái đất có sự sống này, còn nơi nào trong vũ trụ cũng có sự sống, có hay không anh em của nhân loại và họ đang ở đâu trong tỉ tỉ ngôi sao lấp lánh kia?

Để trả lời câu hỏi vĩ đại này, ngày 2-3-1972 NASA đã phóng tàu không người lái Pioneer 10 bằng tên lửa Atlas-Centausr cho hành trình khám phá các hành tinh xa xăm hơn Apollo. Đây là tàu vũ trụ đầu tiên của loài người bay đến được sao Mộc vào tháng 12-1973 và truyền về Trái đất những bức ảnh đầu tiên chụp gần Mộc tinh.

Hơn một năm sau, vào ngày 6-4-1973, NASA lại phóng tiếp tàu Pioneer 11 để khám phá vũ trụ xa xôi như vành đai tiểu hành tinh, sao Mộc, sao Thổ, gió Mặt trời và bức xạ vũ trụ... Pioneer 11 được ghi vào lịch sử kỷ nguyên vũ trụ là tàu thăm dò đầu tiên tới được sao Thổ, là con tàu thứ hai bay xuyên qua vành đai tiểu hành tinh và qua sao Mộc...

Điều đặc biệt của hai con tàu vũ trụ này là NASA đều thiết kế mang theo thông điệp loài người gửi ra vũ trụ: tấm bảng nhôm mạ vàng có hình ảnh con người và vị trí Trái đất để nếu nền văn minh khác ngoài vũ trụ gặp được sẽ biết về loài người và cách tìm được, tất nhiên viễn cảnh này sẽ ở một tương lai rất xa.

Theo NASA, tấm bảng gửi thông điệp của loài người ra vũ trụ này là ý tưởng của giáo sư thiên văn học Carl Sagan. Ông muốn bất kỳ nền văn minh ngoài hành tinh nào có thể tình cờ gặp con tàu vũ trụ này đều biết ai đã chế tạo nó và cách liên lạc với họ.

Bảng thông điệp cho biết vị trí của Trái đất trong dải Ngân hà và hình vẽ một người đàn ông cùng một người phụ nữ khỏa thân - hình ảnh đặc trưng nhất của loài người.

Đến nay, tàu vũ trụ Pioneer 10 đang hướng tới ngôi sao Aldebaran trong chòm sao Kim Ngưu và sẽ mất hơn 2 triệu năm để đến được đó. Còn tàu Pioneer 11 đang hướng tới chòm sao Đại Bàng (Aquila) ở phía Tây Bắc của chòm sao Nhân Mã. Con tàu sẽ đi qua gần một trong những ngôi sao trong chòm sao này trong khoảng 4 triệu năm nữa.

Pioneer 10 mất liên lạc với NASA năm 2006, Pioner 11 mất liên lạc vào năm 1995 nhưng cả hai tàu vẫn đang tiếp tục bay. Đến nay hai phi thuyền của nhân loại đã lang thang trong vũ trụ hơn 50 năm nhưng con người vẫn chưa nhận được hồi âm từ một nền văn minh nào đó ngoài vũ trụ.

Nhiều nhà khoa dự kiến rằng viễn cảnh đó có thể xảy ra sau hàng triệu năm nữa dù xác suất rất nhỏ và lúc đó chưa biết loài người sẽ như thế nào...

Phi thuyền bay xa nhất trong vũ trụ

Đến nay, Voyager 1 và Voyager 2 là hai phi thuyền được NASA phóng vào năm 1977 đạt kỷ lục du hành vũ trụ xa nhất, trong đó Voyager 1 đang cách trái đất 24 tỉ km.

Cũng giống tàu Pioneer 10, 11 phóng trước đó, cả hai tàu Voyager đều mang theo đĩa vàng (Golden Record) lưu trữ những âm thanh, hình ảnh thế giới tự nhiên và loài người cùng đoạn chào hỏi bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau trên Trái đất, đặc biệt có cả âm nhạc Mozart.

Nếu gặp được hai tàu này, nền văn minh nào đó ngoài vũ trụ sẽ hiểu về loài người, thế giới tự nhiên trên Trái đất cũng như định vị được để tìm trong hệ Mặt trời. Tuy nhiên hai phi thuyền Voyager đã bay xa thẳm gần 50 năm trong vũ trụ mà loài người vẫn chưa nhận được hồi âm...

*****************

>> Kỳ cuối: Khi tư nhân vào cuộc khám phá vũ trụ

Thùy Chi / Theo: Tuoitre

ẨM THỰC QUẾ LÂM : HƯƠNG VỊ ĐẶC SẮC VÀ ĐỘC ĐÁO

Ẩm thực Quế Lâm, một trong những viên ngọc quý của nền ẩm thực Trung Hoa. Là sự kết hợp tinh tế giữa hương vị và văn hóa truyền thống. Nằm trong tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc. Quế Lâm không chỉ nổi tiếng với phong cảnh thiên nhiên hùng vĩ mà còn với những món ăn đặc trưng; phong phú và hấp dẫn. Hãy cùng QTEDU tìm hiểu về ẩm thực tại vùng đất này nhé!

Mỳ gạo Quế Lâm

Mì gạo Quế Lâm là một món ăn đặc trưng của Quế Lâm. Món ăn này được làm từ bột gạo, có sợi dài và đàn hồi như spaghetti. Mì gạo thường kết hợp với thịt hấp, thịt quay, lạc rang, măng và rau thơm. Nước dùng của mì gạo Quế Lâm đậm đà và thơm ngon. Nó tương tự như nước dùng trong món mì Quảng nổi tiếng.

Các quán mì gạo Quế Lâm phục vụ với nhiều bát gia vị và món ăn kèm. Thực khách có thể tự do điều chỉnh hương vị theo sở thích cá nhân. Điều này làm tăng thêm sự hấp dẫn của món ăn. Mì gạo Quế Lâm không chỉ ngon mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực Quế Lâm. Với hương vị đặc trưng, món ăn này thu hút du khách khám phá nền ẩm thực nơi đây.

Món vịt già hầm bạch quả

Bạch quả, hay ginkgo, là một thảo dược quý trong Đông y. Nó có nhiều tác dụng tuyệt vời đối với sức khỏe. Khi kết hợp với vịt già trong món hầm, bạch quả làm tăng hương vị và mang lại nhiều lợi ích dinh dưỡng. Vịt già có thịt chắc, ít mỡ và hương vị đậm đà. Khi hầm kỹ với bạch quả, món ăn trở nên bổ dưỡng và hấp dẫn.

Món vịt già hầm bạch quả không chỉ ngon mà còn là phương thuốc tự nhiên hỗ trợ sức khỏe. Bạch quả có khả năng tăng cường trí nhớ và cải thiện chức năng não bộ. Nó cũng hỗ trợ tuần hoàn máu và có tác dụng tốt với sinh lý. Bạch quả giúp nâng cao sức khỏe tổng thể và tinh thần minh mẫn.

Khi thưởng thức món ăn này, bạn sẽ cảm nhận sự hòa quyện hoàn hảo giữa vị ngọt thanh của bạch quả và vị béo ngậy của thịt vịt. Nước hầm thấm đượm hương vị, tạo nên một trải nghiệm ẩm thực thú vị và bổ dưỡng. Món ăn này rất phù hợp cho người cao tuổi hoặc những người cần tăng cường sức khỏe.

Cá bia Dương Sóc

Ẩm thực Quế Lâm nổi tiếng với những món ăn đậm đà và mang phong vị đặc trưng. Một món ngon không thể bỏ qua là cá bia Dương Sóc. Đây là món ăn tinh tế, hấp dẫn và yêu thích bởi cả người dân địa phương lẫn du khách.

Cá bia Dương Sóc kết hợp giữa nguyên liệu tươi ngon từ sông Li Giang và bia Dương Sóc. Cá chọn lựa phải là cá từ sông Li Giang, dòng chảy được mệnh danh là “linh hồn” của Quế Lâm. Bia Dương Sóc, sản phẩm địa phương, giúp tăng cường hương vị món ăn. Nó làm thịt cá mềm mịn và thấm đượm hương bia.

Một yếu tố không thể thiếu là tương ớt Quế Lâm. Tương ớt này có vị cay nồng đặc trưng. Khi kết hợp với cá và bia, chúng tạo nên một sự hòa quyện hoàn hảo. Sự kết hợp này làm nên sự hấp dẫn không thể cưỡng lại của món cá bia Dương Sóc.

Quá trình chế biến cá bia Dương Sóc cũng là một nghệ thuật. Cá được làm sạch, tẩm ướp gia vị và nấu chung với bia Dương Sóc. Món ăn được phục vụ trong những chảo cá to, đặt trên bếp lửa. Hương thơm bốc lên từ chảo khiến thực khách không thể chờ đợi để thưởng thức.

Cơm ống tre dân tộc Choang

Cơm ống tre dân tộc Choang là món ăn đặc sắc của Quế Lâm, mang nét đặc trưng và sáng tạo của người Choang. Món cơm này giống như cơm lam của Việt Nam, được chế biến bằng cách nhồi gạo thơm và thịt xay vào ống tre. Sau đó, nêm gia vị và cho nước vừa đủ, bịt kín bằng lá chuối rồi nướng cho đến khi tre chuyển màu đen.

Quá trình làm món cơm đòi hỏi sự tỉ mỉ và tinh tế. Gạo thơm phải có độ dẻo vừa đủ để khi nấu trong ống tre, cơm trở nên dẻo mềm và thấm hương vị của lá chuối và tre. Thịt xay được chọn lọc và gia vị sao cho mang lại hương vị đậm đà, giống như patê tự nhiên.

Sau khi nhồi gạo và thịt vào ống tre, món cơm được nướng trực tiếp trên lửa than hoặc lửa củi. Quá trình nướng giúp tre chuyển màu từ xanh non sang đen, giữ độ dẻo của cơm và tạo lớp vỏ ngoài hấp dẫn. Món ăn có hương vị đặc biệt và thú vị.

Thịt lợn lát với Lipu

Thịt lợn thái lát với Lipu là một trong những món ăn truyền thống nổi tiếng của Quế Lâm. Nó sử dụng khoai môn Lipu và lợn bụng làm nguyên liệu và được chế độ thông qua nấu, chiên, hấp và các quy trình khác. Khoai môn có kết cấu tinh tế, thơm và dẻo, thịt ba chỉ béo nhưng không béo ngậy và tan chảy trong miệng khi kết hợp với nhau, cả hai đều thơm ngon và bổ dưỡng.

Ốc Sông Li

Ốc Quế Lâm là một trong những món ngon kinh điển ở các nhà hàng, quán ăn lớn ở Quế Lâm, Quảng Tây, nổi tiếng với kích thước to, thịt chắc và hương vị thơm ngon. Có nhiều cách chế biến ốc khác nhau nhưng ở Quế Lâm, người ta có thể chế biến ốc thành món ngon ngon miệng chỉ với một vài nguyên liệu đơn giản. Ớt chua đặc biệt của Quế Lâm là một trong những gia vị thiết yếu, được dùng để chế biến nước sốt chua cay đậm đà, bổ sung hoàn hảo cho món ốc. Ngoài ra, cần thêm nhiều loại gia vị như hành, gừng, rượu Tam Hoa, qua quá trình chiên và nấu nóng, ốc có thể hòa quyện hoàn hảo tất cả các gia vị và mùi vị, khiến chúng trở nên độc đáo. Dù được nấu ở nhà hay nếm thử ở nhà hàng, ốc Quế Lâm vẫn là một món ngon hảo hạng đáng để thử.

Đậu phụ lên men

Đậu phụ lên men Quế Lâm là một trong ba báu vật của Quế Lâm. Được làm từ đậu nành làm nguyên liệu chính, có hai loại: đậu phụ lên men tẩm gia vị và đậu phụ . Nó được đặc trưng bởi làn da mỏng và thịt mềm, kết cấu mịn, hương vị thơm ngon, cay và ngọt, ngọt và thơm, và mùi thơm có thể được phân biệt với hỗn hợp của hạt tiêu Tứ Xuyên, cồn quế, hoa hồi, bột tỏi và rượu Sanhua.

Thử món đậu phụ lên men khi đi du lịch Quế Lâm

Trà dầu Gongcheng

Trà dầu Gongcheng là đồ uống truyền thống ở vùng Yao của Quế Lâm. Nó được làm từ trà, đậu phộng, gạo nếp, v.v. thông qua quá trình chiên, xay, đun sôi và các quy trình khác. Trà này có vị đậm đà, êm dịu, thơm ngon, có tác dụng thanh tâm, tiêu hóa thức ăn, giải quyết tích tụ. Bạn có thể nếm thử món hoa trà Gongchen oleifera đích thực tại Bảo tàng Dân tộc Gong Cheng Yao.

Theo: qtedu / vietnamtourism

TẠ TRÌ XUÂN - LỤC DU

Tạ trì xuân - Lục Du

Tráng tuế tòng nhung,

Tằng thị khí thôn tàn lỗ.

Trận vân cao,

Lang yên dạ cử.

Châu nhan thanh mấn,

Ủng điêu qua tây thú,

Tiếu nho quan tự lai đa ngộ!

Công danh mộng đoạn,

Khước phiếm thiên chu ngô sở.

Mạn bi ca,

Thương hoài điếu cổ.

Yên ba vô tế,

Vọng tần quan hà xứ?

Thán lưu niên hựu thành hư độ!

謝池春 - 陸遊

壯歲從戎，

曾是氣吞殘虜。

陣雲高、

狼煙夜舉。

朱顏青鬢，

擁雕戈西戍，

笑儒冠自來多誤！

功名夢斷，

卻泛扁舟吳楚。

漫悲歌、

傷懷弔古。

煙波無際，

望秦關何處？

歎流年又成虛度！

Tạ trì xuân

(Dịch thơ: Google AI)

Thời trai trẻ tòng quân,

Từng có khí thế nuốt chửng giặc tàn.

Mây trận trên cao,

Khói sói đêm lượn.

Mặt hồng tóc xanh,

Vác giáo điêu đi thú biên ải phía tây,

Cười kẻ đội mũ nho từ xưa đến nay thường làm lỡ việc!

Giấc mộng công danh vỡ nát,

Đành thả thuyền nhỏ nơi vùng Ngô Sở.

Thoải mái ca vang,

Xót xa hoài niệm người xưa.

Khói sóng vô bờ bến,

Cửa ải Tần nằm nơi đâu?

Than ôi năm tháng lại trôi qua uổng phí! 

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Lục Du 陸遊 (1125-1209) tự Vụ Quan 務観, hiệu Phóng Ông 放翁, người Sơn Âm, Việt Châu (nay thuộc Nhạn Môn đạo, tỉnh Sơn Tây), thời Nam Tống. Ông đã trải các chức quan Tri châu, Tri phủ, Quốc sử biên tu, và là một vị thi nhân ái quốc. Sống vào thời kỳ hai hai triều Tống - Kim đánh nhau, Lục Du trở thành một người rất trăn trở vì mất nước. Khi đó người Nữ Chân (vương triều Kim) đã đánh chiếm xuống phía nam, đất nước chia năm xẻ bảy, dân tình ly tán loạn lạc. Ông đã từng vào đất Nam Trịnh (Tứ Xuyên hiện nay) theo phong trào chống Kim, đã từng mặc giáp cưỡi ngựa vượt qua sông Vị cùng những toán kỵ mã yêu nước, ban đêm đột kích quân Kim nhiều lần. Ông có Kiếm nam từ chuyên tập lưu truyền đến nay.

Nguồn: Thi Viện