TÓC MAI SỢI VẮN SỢI DÀI

"Tóc mai sợi vắn sợi dài,

Lấy nhau chẳng đặng thương hoài ngàn năm"

(ca dao)

Hồi tuổi mới lớn hai câu ca dao đã làm tôi và có lẽ các học sinh thời đó cảm động và càng thấm thía hơn khi nghe bài hát "Tóc mai sợi vắn sợi dài" của Phạm Duy. Bây giờ già rồi nhưng cũng cảm thấy bâng khuâng khi đọc được bài thơ này mà không biết tác giả là ai dù đã lục hết trang mạng. Mời các bạn. (LKH)

TÓC MAI SỢI VẮN SỢI DÀI

Tóc mai sợi vắn sợi dài

Lấy nhau chẳng đặng thương hoài ngàn năm

Người đi biền biệt xa xăm

Có hay ta vẫn đăm đăm ngóng chờ

30 năm… tóc bạc mắt mờ

Bình tâm ta đến bên bờ bao dung

Nhìn mây trời vẫn mông lung

Hỏi người bên ấy còn chung nỗi lòng

Nắng xưa vạt trắng vạt hồng

Nhấp nhô nắng đậu cho nồng môi ai

Mưa nay giọt ngắn giọt dài

Môi xuân giờ đã phôi phai khô cằn

Mủi lòng một giọt ăn năn

Năm canh tỉnh lặng sao trăn trở hoài

Tóc mai sợi vắn sợi dài

Lấy nhau chẳng đặng thương hoài ngàn năm…

1/17/2011

(đăng trong Frosting and More …của Ciao)

(Sưu tầm trên mạng)

DÙ GÌ MẬT ONG CŨNG LÀ ĐƯỜNG

Không thể phủ nhận giá trị dinh dưỡng của mật ong, nhưng không nên lạm dụng mật ong để thỏa mãn cơn hảo ngọt.

Dân gian cho rằng, mật ong trị được nhiều chứng bệnh. Khoa học chỉ thừa nhận một phần thôi.

Dù gì đi nữa, mật ong cũng là dung dịch đường rất đậm đặc, tiểu đường, kiêng ngọt hay giảm béo, giảm ngọt, cũng phải giảm luôn mật ong.

Mật ong và đường ăn khác nhau thế nào?

Trong mật ong có nhiều loại đường, nhiều nhất là đường fructose (khoảng 40%), đường glucose (30%), còn lại là khoảng 20 loại đường khác như maltose 7%, đường ăn (1%), và nước 18 – 20%.

Đường ăn (sucrose) cũng có 2 loại đường glucose (50%) và fructose (50%), nhưng chúng ráp lại với nhau thành sucrose. Khi vào tới ruột non, đường ăn mới bị chặt ra thành glucose và fructose. Lúc này đường ăn mới ngọt hơn, nhưng rất tiếc, ruột non không phải là cái…lưỡi để thưởng thức vị ngọt.

Đường ăn chỉ là đường sucrose (hơn 99%), thuần túy tạo năng lượng, chẳng bổ béo gì cả, nên giới dinh dưỡng học gọi đường là thứ calo rỗng.

Mật ong thì khác, ngoài đường glucose, fructose, mật ong còn chứa nhiều vitamin, khoáng, chất xơ, chất chống oxýt hóa, các acid béo, chất tạo hương, và nhiều chất khác nữa chưa nhận danh được. Chính những chất vi lượng “không phải là đường” này tạo ra giá trị dinh dưỡng cho mật ong.

Mật ong dễ bị đóng đường

Mật ong là chất lỏng, ai cũng biết, nhưng là loại chất lỏng có 2 thứ siêu:

– Thứ nhất là siêu bão hòa (supersaturated), nghĩa là đường hòa tan quá nhiều trong nước, 80% đường trong 20% nước. Lẽ ra ở trạng thái này đường phải bị kết tinh, nhưng mật ong vẫn cứ lỏng.

– Thứ hai là siêu lạnh (supercooled), lẽ ra ở nhiệt độ thường (25 độ C), mật ong phải ở dạng rắn, nhưng mật ong vẫn cứ lỏng.

Siêu bấp bênh như thế, nên mật ong rất dễ bị kết tinh, mà dân trong nghề gọi là “đóng đường”, chủ yếu là do đường glucose bị kết tinh.

Có nhiều nguyên nhân làm mật ong bị đóng đường, do hàm lượng glucose cao, do tồn trữ ở nhiệt độ trên dưới 15 độ (nhiệt độ ngăn mát tủ lạnh), lắc, khuấy, va chạm,…

Mật ong bị đóng đường là chuyện thường, không là phải dấu hiệu nói lên chất lượng mật ong. Chỉ cần hâm nóng sơ là đường kết tinh sẽ tan.

Mật ong nếu để trong ngăn đá tủ lạnh (-20 độ C), vẫn cứ lỏng, chỉ bị sệt lại chứ không đông đặc.

Mật ong trị bá bệnh?

Dân gian dùng mật ong để trị bá bệnh, và để làm đẹp nữa. Tuy nhiên, khoa học thừa nhận 2 lợi ích sau đây của mật ong.

Mật ong có thể dùng trị đau họng, ho thông thường, tương tự như các loại thuốc ho ngoài thị trường. Tuy nhiên, không nên dùng mật ong cho trẻ sơ sinh, vì sức đề kháng của bé còn yếu, có thể bị nhiễm khuẩn C.botulinum, có trong mật ong ở dạng bào tử. Nhiễm khuẩn loại này có thể gây chết người.

Mật ong có tính kháng khuẩn. Hiện nay khoa học đang nghiên cứu dùng mật ong để trị các vết thương ngoài da, thay vì dùng kháng sinh có thể dẫn đến lờn thuốc (*).

Thực ra, mật ong được dùng để trị bỏng, trầy xước trong dân gian từ lâu rồi. Chỉ có điều, để trị nội thương như mật ong của Tiểu Long Nữ trong Thần điêu đại hiệp thì chưa thấy khoa học đề cập đến.

Mật ong rừng và mật ong nuôi

Ong hút mật từ hoa để làm ra mật ong, nên chất lượng, hương vị của mật ong tùy thuộc vào loại hoa và mùa hoa nở.

Thông thường mật ong được chia là 2 loại: mật ong nuôi và mật ong rừng.

Mật ong nuôi (monofloral), thường là ong lấy mật chủ yếu từ một loại hoa, do con người trồng hoặc ở khu vực có nhiều loại hoa đó như hoa hướng dương, tràm, chanh, quýt, bông vải,…

Mật ong nuôi, do đó có hương vị và màu sắc riêng tùy theo loại hoa đó. Tôi đã nếm thử mật ong nuôi trong đồn điền cà phê ở Đà Lạt, màu hơi xậm, ít bọt, ngọt thanh, nhưng mùi vị thật khó tả.

Mật ong rừng (polyfloral hay wildflower), ong làm tổ tự nhiên trong rừng, hút mật từ đủ loại hoa. Màu sắc và hương vị của mật ong này tùy thuộc vào khu rừng có loại hoa nào chiếm ưu thế.

Về mặt dinh dưỡng, khó nói mật ong nuôi hay mật ong rừng, loại nào tốt hơn. Tuy nhiên mật ong rừng do khai thác không được nhiều, và loại hoang dã cũng được ưa chuộng, nên có giá đắt hơn.

Người ta cũng có thể trộn các loại mật ong nuôi từ các nguồn hoa khác nhau để tạo ra loại mật ong đặc biệt nào đó, nhưng không thể gọi đây là mật ong rừng được.

Còn một loại mật ong nữa là mật ong giả. Thực ra cũng không hoàn toàn giả, người ta chỉ thêm nước đường vào mật ong thật, rồi thêm xi rô, chất tạo sệt, hương liệu, màu,…thậm chí thêm đường fructose hoặc đường cao fructose (HFCS) để tránh kết tinh.

Các “bí quyết” rỉ tai hay lan truyền trên mạng về cách phát hiện mật ong giả như mức loang trên giấy, thử bằng cọng hành, thả giọt mật vào nước, đóng đường, màu sắc… đều không có độ tin cậy. Mật ong rừng và mật ong nuôi còn khó phân biệt hơn nữa.

Đừng lạm dụng… quà của thiên nhiên

Về chất lượng, mật ong chỉ được đánh giá dựa trên ẩm độ, còn các chỉ tiêu cảm quan màu sắc hương vị khó lòng đánh giá sòng phẳng. Các chất vi lượng tạo ra giá trị dinh dưỡng của mật ong cũng không được xem là chỉ tiêu chất lượng.

Mật ong có độ đường cao, nên khó có sinh vật nào sống sót nổi trong mật ong (độ ngọt cao cũng là một cách bảo quản, làm mứt chẳng hạn), thậm chí thực phẩm ngâm trong mật ong cũng khó bị hư. Tuy nhiên, hũ mật ong phải thường xuyên đậy kín, nếu không, mật ong sẽ hút ẩm, độ ngọt bị giảm, và lên men có thể xảy ra.

Hương vị tự nhiên của mật ong được ưa chuộng, thường dùng làm bánh mứt, hay ướp thịt, nêm nếm. Điều này cũng giống như dùng đường thốt nốt hay đường bánh để nấu chè thơm và đậm đà hơn là dùng đường cát.

Mật ong có giá trị dinh dưỡng nhất định so với đường ăn, nhưng dù gì mật ong vẫn là đường, lại có hàm lượng fructose tự do cao. Nhiều nghiên cứu cho thấy, tiêu thụ đường fructose nhiều có liên quan đến rủi ro gây rối loại mỡ máu và bệnh tim mạch. Không nên ỷ lại, mật ong là món quà tự nhiên của trời đất, dinh dưỡng bổ béo, mà lạm dụng tiêu thụ quá nhiều.

Vũ Thế Thành

(*) http://www.sbs.com.au/news/article/2016/03/16/honey-secret-weapon-battle-against-antibiotic-resistance-Honey a secret weapon in battle against antibiotic resistance

(**) http://ajcn.nutrition.org/content/86/4/895.full#ack-1  How bad is fructose?1,2

KHÁM PHÁ NGÔI LÀNG MA HOUTOUWAN

2.000 cư dân lần lượt bỏ đi đã khiến Houtouwan (中國舟山群島-後頭灣  Trung Quốc Chu Sơn quần đảo - Hậu Đầu Loan) , một ngôi làng ở Trung Quốc trở thành nơi hoang vắng đến lạnh người.

Du lịch Trung Quốc khám phá ngôi làng ma Houtouwan (後頭灣村)

Hơn 50 năm trước đây, khoảng 2.000 người dân gọi Houtouwan là nhà. Nhưng hiện tại, ngôi làng bị bỏ hoang, chỉ còn rất ít cư dân dám ở lại. Trong ảnh là một cư dân cũ của làng hành nghề hướng dẫn viên du lịch.

Nằm trên hòn đảo nhỏ trong quần đảo Zhousan (舟山群島) ở cửa sông Dương Tử, Houtouwan men theo bờ biển xanh tươi tốt. Hơn nửa thế kỷ trước, ngôi làng luôn tấp nập đón những tàu đánh cá lớn ra vào. Houtouwan khá phát triển về nông nghiệp và giao thương.Tuy nhiên, tốc độ hiện đại hóa mau lẹ của đất nước đã biến hòn đảo thơ mộng thành một ngôi làng ma.

Đồ dùng cũ vương vãi khắp nơi.

Những bức ảnh do tác giả Damir Sagolj chụp cho Reuters đã cho thấy thiên nhiên chiếm lĩnh ngôi làng như thế nào trong vài thập kỷ qua.

Hiện tại, toàn bộ ngôi làng bị bao phủ bởi cây và dây leo.

Khung cảnh hoang tàn đầy ma mị đã khiến ngôi làng trở nên nổi tiếng và thu hút nhiều du khách trong vài năm trở lại đây. Những người đam mê chụp ảnh không phải thất vọng trước khung cảnh này.

Xu Yueding và vợ Tang Yaxue đã rời bỏ ngôi làng cách đây 20 năm. Bây giờ họ quay trở lại ngôi nhà cũ hàng ngày để chào đón du khách và bán nước đóng chai.

Dù bị bỏ hoang nhưng hầu hết các ngôi nhà đều vẫn trong tình trạng tốt.

Bức ảnh chụp phong bao lì xì màu vàng được dán trên tường như một lời nhắc nhở về những người từng sinh sống ở đây.

Nhiều nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp tới ngôi làng để chụp những tấm hình tuyệt vời.

Du khách đi bộ giữa những ngôi nhà phủ đầy cây. Ngôi nhà này đã cho thấy nhiều dấu hiệu của thời gian.

Quần áo trẻ em bị bỏ lại trên ghế sofa trong một ngôi nhà trống rỗng.

Mỗi năm trôi qua, dây leo lại mọc bao phủ thêm các ngôi nhà như ‘nuốt chửng’ chúng trong sắc xanh tươi tốt.

Chỉ còn một vài người vẫn còn ở lại. Họ từ chối rời bỏ ngôi nhà quen thuộc.

Sun Ayue, một trong số ít các cư dân còn lại của Houtouwan, chuẩn bị bữa tối trong căn phòng nơi ông sống. Người đàn ông 59 tuổi này từng là một ngư dân.

Ông sống cô độc trong một ngôi nhà mà không cần tới điện.

Rất khó để băng qua ngôi làng nên du khách phải men theo những con đường chật hẹp đầy cây và dây leo giữa các ngôi nhà.

Hình ảnh ngôi làng chìm trong sương sớm.

Chỉ có thời gian mới biết làm thế nào để ngôi làng lại trù phú như hàng chục năm trước đây.

Theo VTC News

HỌC CÁCH LÀM GIÀU

Bạn muốn giàu sang hay giàu có?

Có nhiều định nghĩa về cái “giàu“. Định nghĩa nào cũng đúng, tùy theo tâm tư / suy nghĩ / ước mơ / hoài bão của mọi người. Sẽ đến lúc bạn nhận ra, giàu sang không phải là đích đến cuối cùng của mình...

10 năm trước đây, tôi định nghĩa “giàu” không phải là có nhiều tiền – mà là có… rất nhiều tiền. Nhiều tiền có nghĩa là có nhà cao cửa rộng, có xe hơi, có máy bay, có du thuyền … Nói chung là có mọi thứ. Tôi nhìn thần tượng Bill Gate – và ước ao một ngày nào đó tôi cũng như ông ta, dù không trở thành người giàu nhất hành tinh – thì cũng là một người giàu sang quyền quý. Tôi sẽ cố gắng trở thành một nhân viên giỏi nhất, ưu tú nhất, xuất sắc nhất, có được mức lương cao nhất…

Cái “giàu” đó, bây giờ tôi gọi là “giàu sang“.

5 năm sau, khi đọc cuốn sách “Cha giàu – Cha nghèo” (Rich dad – poor dad), trong tôi hình thành một khái niệm mới về việc đi làm công cho người hoặc làm công cho bản thân mình. Lúc đó hoài bão về việc lập một doanh nghiệp riêng để tự làm giàu cho chính mình cao như đỉnh Thái Sơn vòi vọi. Tôi sẽ là một người thành đạt bằng chính đôi tay, trí óc của mình. Sau ngần ấy năm đi làm, tôi sẽ xây dựng được 1 cái gì đó để lại sau này, chứ không phải chỉ là 1 thằng đi làm thuê quần quật suốt ngày.

Cái “giàu” này, tôi cũng chỉ gọi là “giàu sang“.

Giờ đây, tôi lại có một định nghĩa khác về cái “giàu“.

Tôi vẫn còn đó mơ ước sẽ có cái nhà – không phải nhà cao cửa rộng kiểu villa biệt thự, mà đơn giản chỉ là 1 cái nhà nhỏ / xinh đẹp, có được mảnh sân vườn phía trước trồng 1 vài hoa lá. Thật ra ở nhà to để làm gì? Chúng ta cũng chỉ “ở trọ” thôi mà – có ai ăn đời ở kiếp sống mãi đâu. Tôi đi ở trọ trần gian – đã ở trọ thì một lúc nào đó cũng phải “chuyển” đi nơi khác.

Tôi cũng còn đó mơ ước có nhiều tiền, nhưng không phải cho bản thân mình. Mà cho người thân, cho gia đình, và cho nhiều người đang có mơ ước muốn “giàu” lên như tôi 10 năm về trước. Tiền nhiều rồi cũng thế. Có cố ăn thì cũng ăn no đến cổ rồi cũng ngừng. Ăn có ngon kiểu sơn hào hải vị, gan hùm lưỡi rồng rồi cũng… đi ra hết. Cũng có “giữ” được gì đâu…

Tôi định nghĩa cái “giàu” có nghĩa là chúng ta “giàu thời gian, sức khỏe" để có thể đi đây đó, để học thêm, trải nghiệm thêm về cuộc đời và tận hưởng cuộc sống hiện tại. Chứ không phải “giàu” là cứ ra khỏi nhà lúc 7h sáng và trở về nhà lúc 10h tối – lương tháng vài chục ngàn USD – nhưng cứ phải quay cuồng trong con vụ cơm áo gạo tiền. Đến một lúc nào đó mệt mỏi, xuôi tay – mới nhận ra sao mình quá “nghèo” như vậy.

Tôi định nghĩa “giàu” là cả khi không có nhiều tiền, nhưng chúng ta vẫn sẵn lòng đến với người khác bằng cả tấm lòng giàu tình thương. Sẵn sàng giúp người khác trong khả năng mà mình có thể. Và biết tận hưởng cái “giàu” ngay cả trong cuộc sống khốn cùng. Địa ngục ở đây, và niết bàn cũng chính ở đây. Hạnh phúc là tự tại giữa khổ đau. Địa ngục hay niết bàn cũng do chính ta mà ra cả.

Tôi gọi đó là “giàu có“.

Giàu sang có nghĩa là bạn giàu – nhưng khi chết đi, bạn phải sang nhượng lại toàn bộ những gì bạn có cho người khác, và chẳng mang được theo mình bất kỳ cái gì cho một cuộc sống mới. Nhiều người rất giàu, có rất nhiều tiền. Họ có cái may mắn có nhiều cơ hội để “làm giàu” hơn người khác, nhưng tiếc thay họ chỉ biết chiếm đoạt, ôm giữ – mà không biết san sẻ cho bất kỳ ai điều may mắn đó.

Giàu có có nghĩa là khi chết đi, bạn vẫn còn có cái để mang theo… Sau ngần ấy năm quần quật, tôi sẽ để lại cho người và cho cả chính mình những cái mà sẽ không mất đi khi tôi chết. Cái mà nhà Phật hay gọi là: “công đức, phước báu“…

"Của nào bằng của làm lành
Cho đi có nghĩa để dành bấy nhiêu"

Còn bạn?
Bạn muốn trở thành người giàu sang hay giàu có?

(Nguồn:  vMoney)

SÁ SÙNG (沙虫)

Có một may mắn mà tôi có kể cho các bạn nghe lúc đi Hà Nội là ăn được "chả rươi". Ngon lắm các bạn ơi, tới bây giờ vẫn còn nhớ mùi thơm,giòn, béo của nó. Vậy mà hôm nay xem sơ kết "chiếc thìa vàng 2014" của các tỉnh miền Bắc, Quảng Ninh đưa ra đặc sản của mình là món "canh Sá Sùng". Lúc đầu tôi tưởng là tên khác của con rươi nhưng lúc nhìn thì không phải, nó giống như con trùng hơn.

Lúc đi Hạ Long, thuộc tỉnh Quảng Ninh tôi không nghe ai nói về món này nên không biết. Theo anh bếp trưởng dự thi với món này vì đây là một món rất bổ nhưng chỉ dành cho các ông vì đó là một món "tráng dương". Con vật này cũng được dân TQ chiếu cố mãnh liệt nhất là dân Quảng Đông cho nến cái tên "Sá Sùng" nghe đúng âm tiếng Quảng gọi con Sa Trùng (沙虫).

Các bạn có ai chưa biết về con này không? Nếu chưa biết thì đọc qua tài liệu của Wikipedia sau:

SÁ SÙNG

Sá sùng (danh pháp hai phần: Sipunculus nudus) là một loại hải sản (thuộc ngành Sá sùng). Loài này thường gặp ở vùng biển Vân Đồn và Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh, ở Nha Trang, (Cửa Bé, Hòn Rùa...), Côn Đảo, ngoài ra còn có ở bãi biển Vạn Mỹ, Đông Hưng, Trung Quốc.

Tại Việt Nam, tùy theo mỗi vùng, tên dân gian của loài động vật này mỗi khác như sa sùng, sâu đất, đồn đột, chặt khoai, giun biển, địa sâm, bi bi, con cạp đất,...

Sá sùng là loài thân mềm chỉ sống ở những bãi cát ven biển nơi thủy triều lên, xuống tạo ra những doi cát. Chúng có hình dạng na ná như một con giun khổng lồ đầy màu sắc, trong những hang đá, khe cát ở tận dưới đáy biển sâu từ 10 đến 30 m. Khi còn tươi, sá sùng có độ dài khoảng 5 đến 10 cm, cá biệt có con dài đến 15–40 cm, đường kính 20 cm, nặng từ 1 đến 3 kg. Khi bị bắt lên khỏi mặt biển, chúng thu mình lại, tròn như một quả bóng, cái miệng bé như lỗ van bơm hơi. Da thay đổi màu sắc tùy theo môi trường nó ở, dùng tay sờ vào thấy mềm và mát. Ruột sá sùng giống như ruột giun, chỉ một đường ống từ đầu đến cuối, không có tim, gan, phổi.

Sá sùng là một trong những hải sản quý hiếm. Từ thời xưa, chúng được khai thác để làm cống vật cho vua, quan. Chỉ có những người giàu có mới đủ điều kiện sử dụng.

Theo Đông y, sá sùng có thể sử dụng như một vị thuốc cường dương, tăng sinh lực. Chúng có thể dùng để chế biến để làm thuốc bằng cách ngâm nước muối, luộc chín, căng ra phơi khô. Muốn ăn lại thì đem luộc lần nữa rồi cắt thành từng miếng nhỏ nấu với thuốc Bắc hoặc bỏ vào bụng gà ác hầm nhừ rồi ăn.

Ngoài ra, sá sùng còn được sử dụng cả lúc còn tươi (nấu canh, xáo) hay khô (rang). Trong món phở truyền thống của Hà Nội và Nam Định, để làm ngọt nước dùng, ngoài ninh xương bò, người ta còn cho thêm sá sùng hoặc tôm nõn.

Do đặc tính trên, sá sùng là loài hải sản có giá trị kinh tế rất cao, nhưng do đánh bắt quá mức nên số lượng đã giảm đáng kể. Mùa khai thác thích hợp từ tháng 3 đến tháng 7, ngư dân thường đào sá sùng khi nước biển xuống, đem về chế biến bằng cách phơi khô. Kỹ thuật chế biến cũng khá phức tạp, nếu không sẽ có rất nhiều cát. Vì vậy giá của sá sùng thành phẩm rất đắt: 1 kg sá sùng khô thường có giá trị tương đương 1 chỉ vàng.

Theo như thị trường hiện nay đánh giá, sá sùng của đảo Quan Lạn, huyện Vân Đồn là loại sá sùng ngon và có chất lượng cao nhất. Ngoài ra, loại sá sùng ở vùng cù lao Ré (bây giờ là huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi) cũng được đánh giá cao.

(theo Wikipedia)

HUYỀN THOẠI SÁ SÙNG - VỊ NGON ĐÃ MẤT CỦA PHỞ VIỆT

 
Ít ai còn nhớ rằng sá sùng, loài thân mềm chỉ sống ở những bãi cát ven biển nơi thủy triều lên, lại chính là linh hồn của nước phở ngày trước.

“Ngày đó, phở 3 đồng một tô và khách tới ăn toàn là khách sang. Thời xưa, chỉ nhà khá giả, trung lưu mới có tiền đi ăn phở”, ông Phồn, chủ của thương hiệu phở Cao Vân (25 Mạc Đĩnh Chi, Q1) lừng danh một thời ở Sài Gòn hồi tưởng lại...

Sinh ra tại Hà Nam, lớn lên ông Phồn theo anh trai đi bán phở ở Ngã Tư Sở (Hà Nội) những năm 1930-1940. Thời đó, hai anh em thuê một cái nhà nhỏ và để xe phở ở đó, người bán chỉ bỏ thịt và gia vị vào tô phở, khách sẽ tự chan nước dùng vào tô rồi kiếm chỗ ngồi ăn. Mỗi ngày nấu chỉ một nồi phở, bán hết là nghỉ. Nồi nước phở không có gì khác ngoài xương bò và sá sùng Quảng Ninh. Sau này vào Sài Gòn, ông không dùng sá sùng để nấu được vì chỉ có sá sùng Nha Trang mà vị hơi tanh, không thể nấu được như ngày còn ở Hà Nam.

Bạn đến Quảng Ninh mà chưa ra đảo Quan Lạn đã là tiếc. Nhưng ra đến đảo Quan Lạn mà chưa từng đi đào sá sùng và nếm những món ngon từ đặc sản “vàng ròng” này thì quả là một nỗi tiếc nuối khó mà bù đắp được. Con sá sùng còn được người xã đảo Quan Lạn, huyện Vân Đồn, Quảng Ninh gọi là con mồi, sái sùng hoặc sa trùng (con trùng trong cát).

Sá sùng có ở khắp các bãi triều ven biển từ thị xã Quảng Yên cho tới huyện Đầm Hà. Thế nhưng sá sùng ngon nhất phải kể đến 2 bãi triều Trước, Sau của Quan Lạn vì tại đây cát trắng, sạch, cho con sá sùng mình sáng màu. Đi đào sá sùng là một công việc khó khăn, gian khổ, đòi hỏi cả nhanh mắt và nhanh tay, là cả một nghệ thuật được những người phụ nữ (và một số ít đàn ông trong làng) tích lũy sau nhiều năm vác mai trên đầm bãi nắng chang chang.

10 lần đâm mai xuống đất, có khi 9 lần bỏ đi vì chỉ thu được bùn, cát hoặc một mẩu con sá sùng đã bị đứt đoạn. Những con này chỉ mang về nấu canh. Sá sùng con càng lớn, màu càng sáng và còn nguyên vẹn mới được lái buôn thu mua về sấy khô, phân phối.

Con sá sùng tươi dễ khiến người yếu bóng vía phát hoảng về hình thức bề ngoài. Thuộc loài thủy sinh, con sá sùng da trơn nhẫy, dài, thuôn, trông xa như con giun. Con lớn to bằng cỡ ngón tay cái người lớn. Người dân Quan Lạn kể có khi đào được sá sùng dài bằng cả gang tay. Đó là những ngày cực kỳ may mắn.

Sá sùng tươi được thu mua ngay trên bãi với giá cao ngất ngưởng 280.000 đến 300.000 đồng một kg. Thế nhưng thương lái mang về, chọn lọc, sơ chế, sấy trên bếp than và đóng gói thì giá một kg sá sùng phơi khô lên đến 3,8- 4 triệu đồng một kg, ngang ngửa với giá một chỉ vàng. Đó là lý do vì sao người ta bảo đi mua sá sùng Quan Lạn khô là săn "vàng ròng" của xã đảo.

Sá sùng tươi có thể nấu canh với bầu, bí và đủ các loại rau, củ. Sá sùng khô có thể chiên trong dầu cho vàng ươm, chấm tương ớt ăn giòn tan, ngọt lừ.

Tất nhiên, trước hết phải xoa con này cho kỹ, vặt hết phần đầu đi để tránh cát sót lại, ăn rất sạn. Phần đầu của sá sùng rửa sạch, mang nấu canh bí xanh thì ngon quên sầu.

Những nồi nước phở muốn thơm ngon, ngọt tự nhiên thì ngoài xương ống, người ta cho thêm một nắm nhỏ những con sá sùng khô, loại nhỏ. Nước dùng không những trong mà còn ngọt thanh, chẳng loại gia vị nào bì kịp.

Để thưởng thức đặc sản “vàng ròng” này, người ta có thể đến bất cứ nhà hàng nào ở thành phố Hạ Long. Sá sùng nấu lá lốt, sá sùng xào măng, nấu canh bí, sá sùng khô chiên... loài thủy sinh được đánh giá là bổ dưỡng như một vị thuốc "biến hóa" thành những món ăn được chế biến hết sức giản đơn.

Người Quan Lạn trước đây đào sá sùng quá dễ dàng, mỗi buổi sáng chỉ cần vài giờ vác mai là có thể mang về cả rổ. Vì thế với nhiều người sống ở đảo xa, con sá sùng trở thành nỗi chán ngán. Anh bạn làm du lịch ở khu nghỉ dưỡng Sơn Hào ngoài Quan Lạn, mỗi khi nhắc đến sá sùng lại rùng mình vì ngày nhỏ ăn nhiều quá.

Điều ấy sau hơn 20 năm đã trở thành dĩ vãng. Sá sùng hiếm, nay bỗng chốc trở thành thực phẩm của nhà giàu. Những nhà hàng ở Quảng Ninh có món sá sùng nấu lá lốt, gừng tươi, ăn chua dịu, cay nồng và thơm đặc trưng. Một phần ăn cũng rơi vào khoảng 50.000 - 70.000 đồng cho một chén nhỏ xíu, ăn mà còn thòm thèm. Đắt đỏ là vậy, nên chuyện dùng sá sùng nấu phở dường như chỉ còn trong dĩ vãng.

Nói vậy thôi, đặc sản mà, đến Quảng Ninh mà chưa một lần nếm thử sá sùng, ấy thế là ta đã chạm phải một trong những điều hối tiếc nhất sau khi rời mảnh đất này rồi đấy...

Thúy Hằng - Giang Vũ