10 MÓN ĂN ĐẶC SẢN TÂN CƯƠNG KHÔNG THỂ BỎ QUA

Tân Cương là vùng đất nổi tiếng nằm ở phía Tây Bắc Trung Quốc, nơi giao thoa giữa văn hóa Trung Hoa, Trung Á và Con đường Tơ lụa cổ đại. Không chỉ sở hữu cảnh quan hùng vĩ với sa mạc, núi tuyết và đồng cỏ rộng lớn, Tân Cương còn được xem là “thiên đường ẩm thực” với Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua.

Đặc biệt, nền ẩm thực của người Duy Ngô Nhĩ tại Tân Cương còn phản ánh lối sống du mục và văn hóa giao thương lâu đời trên Con đường Tơ lụa. Mời bạn cùng studyinchina.io khám phá Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua trong bài viết dưới đây nhé.

Gà Tân Cương (Đĩa gà lớn)

Món ăn đứng đầu Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không bỏ qua là Gà Tân Cương - Đĩa gà lớn (大盘鸡). Đây là món ăn “quốc túy” của vùng đất Tân Cương này. Cái tên “đĩa lớn” (大盘) xuất phát từ việc món ăn được bày trong chiếc đĩa khổng lồ, đủ để cả gia đình cùng ăn.

Món Gà Tân Cương bao gồm thịt gà, khoai tây cùng gia vị đặc trưng Tân Cương như tiểu hồi, hạt thì là và tương ớt. Gà được chặt miếng vừa ăn, xào săn với đường tạo màu, om cùng với khoai tây trong khoảng 20 phút. Điểm đặc biệt cuối cùng là rắc một lượng lớn ớt xanh và hạt tiêu Tứ Xuyên để tăng vị tê cay.

Gà đĩa lớn Tân Cương

Khi thưởng thức, thực khách sẽ cảm nhận đầu tiên là vị ngọt nhẹ từ đường thấm trong thịt gà, tiếp đến là vị cay nồng của ớt khô và tê nhẹ ở đầu lưỡi từ tiêu Tứ Xuyên. Sau khi ăn hết thịt, người ta đổ mì sợi kéo tay (拉条子) hoặc bẻ bánh Nang (馕) vào trộn đều với nước sốt còn lại.

 
Bánh mì nướng - Nang

Món đặc sản tiếp theo trong Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua là Bánh mì nướng - Nang (馕). Đây là loại bánh mì dẹt truyền thống của người Tân Cương, có thể nói là “linh hồn” trong bữa ăn của họ.

Nang được công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể năm 2015

Nang thường có hương vị thơm mùi lúa mì nguyên cám, vị mặn nhẹ. Nang có thể để được rất lâu nếu bảo quản nơi khô ráo, do đó từng là lương khô duy nhất cho các đoàn lữ hành đi xuyên sa mạc. Khi ăn, người Tân Cương thường bẻ nang chấm vào trà sữa mặn (atay chai) hoặc nước thịt cừu.

Trong mọi gia đình Tân Cương, Nang luôn có sẵn. Trước khi ăn, người ta thường bẻ Nang thành miếng nhỏ, chia cho mọi người, thể hiện sự sẻ chia. Vào dịp lễ, Nang được làm to hơn, trang trí hoa văn phức tạp. Nang Tân Cương còn được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Trung Quốc từ năm 2015.

Cơm Pilaf Tân Cương (Cơm bốc)

Cơm pilaf Tân Cương (抓饭) là món ăn nghi lễ và lương thực chính hàng trăm năm qua. Tên gọi “Cơm bốc” (抓饭) bắt nguồn từ tục lệ xa xưa: Khi người du mục dùng tay để bốc cơm ăn khi đi trên lưng ngựa. Ngày nay, món cơm này xuất hiện tỏng nhiều lễ hội, đám cưới và đăc biệt là Lễ Roz (Lễ Ramadan)

Cơm Pilaf là lương thực chính hàng trăm năm qua của người Tân Cương

Nguyên liệu chính của Cơm pilaf Tân Cương gồm: gạo tẻ hạt dài, thịt cừu non, cà rốt vàng và đỏ, hành tây, đôi khi có thêm nho khô hoặc mộc qua. Đầu tiên, thịt cừu được chiên vàng, sau đó cho hành tây và cà rốt thái sợi vào. Gạo được ngâm trước 30 phút, thêm nước (tỉ lệ 1:1,5) và nấu nhỏ lửa cho đến khi gạo chín, thấm mỡ cừu.

Ở Tân Cương, các nhà hàng thường bày món Cơm pilaf trong những nồi đồng to, múc ra đĩa cùng miếng thịt cừu lớn đặt trên đỉnh. Món này cũng là lựa chọn số một cho bữa sáng no năng lượng của người dân địa phương. Vì vậy, món Cơm pilaf Tân Cương luôn nằm trong Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua.

Xiên Thịt cừu nướng

Xiên thịt cừu nướng (羊肉串) là món ăn đường phố mang tính biểu tượng, có mặt ở khắp các con phố tại Trung Quốc và thế giới. Từ những quán vỉa hè ở Ürümqi đến các khu phố Hoa kiều ở nước ngoài, mùi khói cumin quyện với thịt nướng luôn gợi nhắc đến Tân Cương.

Thịt cừu nướng là món ăn quen thuộc tại Tân Cương

Xiên thịt cừu nướng Tân Cương có lớp ngoài hơi cháy xém, giòn nhẹ, bên trong mềm, màu hồng nhạt, giữ được độ ẩm. Cumin đóng vai trò chủ đạo, tạo mùi thơm đặc trưng, kết hợp với ớt cay nồng, tiêu tê nhẹ. Khi ăn, bạn có thể vắt thêm chanh hoặc chấm muối tiêu chanh.

Ở các chợ đêm Tân Cương, bạn sẽ thấy những lò nướng dài 2-3m xuất hiện liên tục. Khách hàng thường gọi vài chục xiên, ăn kèm với bánh mì nướng (馕) và bia địa phương. Xiên thịt cừu Tân Cương là món “phải thử” trong Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua.

Bánh bao nướng

Bánh bao nướng Tân Cương (烤包子) là món ăn cổ xưa có nguồn gốc từ văn hóa du mục Thổ Nhĩ Kỳ và đã du nhập vào Trung Quốc từ thời nhà Nguyên. Bánh có hình dáng như chiếc bánh bao nhưng được nướng thay vì hấp, vỏ giòn với nhân thịt cừu béo.

Bánh bao nướng nhân thịt cừu Tân Cương

Ở chợ đạo Hồi của Ürümqi, du khách sẽ thấy những hàng Bánh bao nướng Tân Cương xếp cao như núi, khách mua thường lấy giấy gói ăn tại chỗ, chấm cùng tương cà hoặc giấm ớt. Người địa phương thường ăn kèm với một bát trà nhạt hoặc sữa chua. Một số nhà hàng còn phục vụ Bánh bao nướng Tân Cương “khổng lồ”, là thử thách dành cho cho các thực khách có dạ dày lớn.

Lẩu bò Yak

Lẩu bò Yak (牦牛肉火锅) là đặc sản vùng cao Tân Cương, đặc biệt phổ biến ở các khu vực như Kashgar, Khotan và dãy núi Pamir, nơi người dân tộc Tajik, Uyghur chăn nuôi bò Yak (bò Tây Tạng). Bò Yak sống ở độ cao 3.000-5.000m, ăn cỏ thảo nguyên sạch, nên thịt rất chắc, ít mỡ, giàu đạm và omega-3.

Món không thể thiếu trong các đêm đông tại Tân Cương

Cách chế biến Lẩu bò Yak khá cầu kỳ. Đầu tiên, xương bò Yak được chặt khúc, hầm ít nhất 6-8 tiếng cùng với gừng, hành tây, táo tàu, kỷ tử, đẳng sâm và củ cải trắng. Các loại nhúng lẩu kèm gồm: nấm Tân Cương, khoai tây, miến dong, rau cải mèo, đậu phụ. Lẩu thường được nấu trong nồi đồng hoặc gang, nhúng tại bàn.

Nước Lẩu bò yak có vị thanh, ngọt mát, hậu vị đậm đà từ xương và thảo mộc. Điều khác biệt lớn là thịt yak không có mùi “bò” nồng, thay vào đó là vị ngọt sạch của thảo mộc. Người dân địa phương tin rằng nước lẩu nấu với xương yak có tác dụng bồi bổ gân cốt và tăng cường sinh lực.

Gà cay tê

Món tiếp theo trong Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua là món Gà cay tê (椒麻鸡). Món này có nguồn gốc từ thành phố Xương Cát, Tân Cương, xuất hiện khoảng 150 năm trước. Đây là món gà trộn lạnh với hương vị rất khác biệt: có vị cay nồng từ ớt, vừa tê từ tiêu Tứ Xuyên.

Gà trộn cay tê có hương vị khác biệt

Ở Tân Cương, Gà cay tê thường được bày trong đĩa lớn, rắc thêm vừng rang và lạc rang giã dập. Một biến tấu phổ biến là Gà cay tê trộn với mì lạnh, gọi là “Mì gà cay”. Tuy nhiên, công thức cơ bản gà trộn vẫn được người dân ưa chuộng nhất.

Món Gà cay tê thường được dùng làm món khai vị hoặc ăn với bánh Nang trong các quán nhậu. Món này giờ đây đã có mặt ở nhiều thành phố lớn Trung Quốc nhưng hương vị đúng chuẩn Tân Cương vẫn là phải có ớt khô Tân Cương và tiêu Tứ Xuyên rang thủ công.

Mì lạnh Tân Cương

Mì lạnh Tân Cương (凉皮) có nguồn gốc từ các cộng đồng Hồi giáo, sau đó được người Duy Ngô Nhĩ cải tiến. Khác với Mì lạnh Tứ Xuyên (thường nhiều dầu ớt và đậu phộng), Mì lạnh Tân Cương có vị chua cay hài hòa, thêm nhiều rau thơm và đặc biệt có mùi tiểu hồi.

Mì lạnh Tân Cương

Ở các chợ đêm Ürümqi, bạn sẽ thấy các quầy Mì lạnh Tân Cương với tô lớn để trộn, khách hàng gọi “một bát to, cho nhiều ớt”. Người ta ăn Mì lạnh kèm với xiên thịt nướng, hoặc Nang. Mì lạnh Tân Cương có khá nhiều biến tấu: mì lạnh trộn thịt bò yak khô xé, mì lạnh cuộn.

Canh thịt cừu

Canh thịt cừu (羊肉汤) là món “bình dân” nhưng “thần thánh” trong ẩm thực Tân Cương. Khác với Canh thịt cừu ở các vùng khác bởi cách ninh xương rất đơn giản. Người Tân Cương tin rằng canh thịt cừu là phương thuốc chữa cảm lạnh, mệt mỏi, và đặc biệt tốt cho phụ nữ sau sinh.

Canh thịt cừu có tác dụng bồi bổ sức khoẻ

Nguyên liệu chính của Canh thịt cừu gồm: thịt cừu non, xương ống cừu, hành tây, gừng, muối hạt Tân Cương, và một ít tiêu trắng. Nồi canh sẽ được ninh ít nhất 4-6 tiếng ở lửa liu riu, vớt bọt thường xuyên. Trước khi tắt bếp, cho thịt cừu thái miếng vừa ăn vào, ninh tiếp 30 phút cho thịt chín mềm.

Canh thịt cừu thường được phục vụ trong bát sứ lớn, kèm đĩa bánh Nang riêng. Ở vùng núi Pamir, người Tajik nấu canh cừu với sữa chua - gọi là “corbma”, tạo vị chua béo rất lạ. Vì vậy, Canh thịt cừu luôn nằm trong Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua.

Bánh ú sữa chua

Bánh ú sữa chua (酸奶粽子) là món tráng miệng đường phố độc đáo có xuất xứ từ miền Nam Tân Cương, đặc biệt ở Kashgar và Hotan. Khác với bánh ú ngọt truyền thống của người Hán, bánh ú Tân Cương được ăn kèm với sữa chua và siro.

Các nguyên liệu để làm Bánh ú sữa chua thường sẽ được làm thủ công và được chuẩn bị sẵn. Khi bạn mua một phần Bánh ú sữa chua, người bán sẽ cho vào bát bánh ú được bóc lá để nguyên hoặc cắt lát, chan sữa chua và rưới siro lên trên, cuối cùng rắc một ít vừng rang.

Bánh ú sữa chua là bánh ngọt được yêu thích

Trên các tuyến phố du lịch, bạn sẽ thấy xe đẩy nhỏ bán bánh ú sữa chua, người bán hàng thường trang trí bằng trái cây tươi (dâu tây, kiwi) và phô mai bột. Đây là món rẻ tiền (khoảng 5-10 tệ) nhưng đã gây được ấn tượng mạnh với du khách. Vì vậy, Bánh ú sữa chua luôn nằm trong Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua.

Ẩm thực Tân Cương là sự kết hợp độc đáo giữa văn hóa Trung Hoa và Trung Á, mang đến những món ăn có hương vị vô cùng riêng biệt. Nếu có cơ hội du lịch Tân Cương, đừng quên dành thời gian khám phá nền ẩm thực độc đáo nơi đây để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp văn hóa và con người vùng đất rộng lớn này.

Theo: studyinchina

HẬU DU - ĐỖ PHỦ

Hậu du - Đỗ Phủ

Tự ức tân du xứ,

Kiều liên tái độ thì.

Giang sơn như hữu đãi,

Hoa liễu cánh vô tư.

Dã nhuận yên quang bạc,

Sa huyên nhật sắc trì.

Khách sầu toàn vi giảm,

Xá thử phục hà chi?

Bài thơ này được làm khi tác giả nhiều lần đi vãn cảnh chùa Tu Giác ở tây nam Thành Đô, vì vậy mới nói "chơi lần sau".

後遊 - 杜甫

寺憶新遊處

橋憐再渡時

江山如有待

花柳更無私

野潤煙光薄

沙暄日色遲

客愁全為減

舍此復何之

Chơi lần sau

(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Chùa này đã đã tới chơi. 

Cầu kia thương quá, ta thời đã qua. 

Giang sơn biệt đãi mình ta. 

Cánh hoa nhành liễu thật là vô tư. 

Hoa đùa nội cỏ êm ru. 

Bờ sa cát vắng chiều thu úa dần. 

Lãng du khách bỗng tần ngần. 

Có lên cất bước, dừng chân chốn này ?

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Đỗ Phủ 杜甫 (12/2/712 - 770) tự Tử Mỹ 子美, hiệu Thảo Đường 草堂, Thiếu Lăng dã lão 少陵野老, người đời sau gọi là Đỗ Thiếu Lăng, Đỗ Lăng tẩu, Đỗ công bộ hay còn gọi là Lão Đỗ để phân biệt với Tiểu Đỗ là Đỗ Mục. Ông sinh ra và lớn lên trong một gia đình quan lại lâu đời ở huyện Củng, nay thuộc tỉnh Hà Nam. Ông nội là Đỗ Thẩm Ngôn, một nhà thơ nổi tiếng thời Sơ Đường. Cha là Đỗ Nhàn, có làm quan.

Nguồn: Thi Viện

ƯỚC MƠ XA XỈ VỀ SỰ GIẢN DỊ

Thời gian sau khi tốt nghiệp đại học và quyết định quay về Hà Nội đối với tôi là một quãng thời gian khá khó khăn. Điều tôi hoang mang nhất, và cho đến giờ vẫn là lý do khiến tôi xách va li rời xa khỏi nơi này, không phải là sợ nghèo, sợ bẩn, sợ thất nghiệp, mà là không “theo kịp” lối sống thủ đô.

Tôi có những người bạn bằng tuổi mà giàu khủng khiếp, hàng hiệu chất đầy tủ, du lịch khắp nẻo thế giới, ăn uống tại vô số nhà hàng sang, và đặc biệt thay xe như thay áo.

Dù có thể rất cạn kiệt về tiền, sự sang chảnh luôn luôn được giữ vững. Tôi mới về, ít bạn bè, nên cố gắng tạo được mối quan hệ mới qua người này người khác – những mối quan hệ bắc cầu. Vô tình bữa ăn hôm đó là sinh nhật của một “người bạn bắc cầu”, trước khi đi tôi hỏi qua về sở thích của nàng kia để tiện mua quà. Bạn tôi nói “Thôi chẳng cần mua đâu, con bé đó phải hàng hiệu xịn nó mới dùng, không là nó vứt xó.” Tôi chưng hửng. Và gần như im lặng suốt quãng thời gian ngồi trên xe taxi trên đường đến điểm hẹn.

Hà Nội những ngày đó lạnh và buồn. Tôi thấy rõ ràng một cảm giác bị tách biệt, dù chẳng một ai đẩy mình ra xa. Những người bạn vẫn í ới vô tư gọi mỗi khi tụ tập. Tôi với mái tóc không nhuộm, khuôn mặt chỉ đánh chút son, mặc áo hoodie dày yêu thích mua trong hiệu sách của trường mùa đông năm ngoái, đi xe tay ga cũ xì của mẹ đứng giữa tụi bạn xúng xính Gucci, Hermes, tán gẫu trong quán café đắt đỏ nhất thành phố… và thấy bản thân mình không thuộc về không khí sang trọng kiểu vậy.

“Sự nghiện sang chảnh” đó len lỏi vào từng ý tưởng về việc chọn công việc hay bạn đời.

Những câu chuyện tôi được nghe không còn là niềm đam mê, hay sở thích của mỗi người về công việc mơ ước của họ nữa, thay vào đó là những đòi hỏi về mức lương trên trời hay sự sắp đặt nhẹ tênh từ phía gia đình. Những anh chàng mà các cô gái đang kể về, chỉ biết được loại xe anh đi, địa vị chức tước của bố mẹ anh, chứ tuyệt nhiên không một lần đề cập đến khuôn mặt, cá tính của mỗi người.

Tôi đến Sài Gòn sau đó, gặp nhiều người từ vô số vùng miền khác nhau giữa thành phố lớn xô bồ và đông đúc. Tôi làm việc với người Sài Gòn phóng khoáng, vô tình gặp những cô gái miền Tây nổi loạn nhưng chân thành, tôi cũng sống cùng khu với một gia đình người Hà Nội xưa, giản dị và chắt chiu, đến mẩu bút chì ngắn cũn vẫn bắt đứa con nít giữ lại viết bằng hết. Từ đó, tôi nghĩ về Hà Nội của tôi ngày hôm nay.

Người ta vẫn cứ nói “người Tràng An thanh lịch”, mà thanh lịch, nghe âm đã thấy hiện lên một nét đẹp rất sâu, rất đậm, không khoa trương, không khoe mẽ. Mà có lẽ vẻ đẹp ấy đã nằm lại ở ký ức rồi.

Mấy bữa nay thấy bạn bè đồng loạt chia sẻ bài viết về cuộc sống của một cô ca sĩ hạng A tại Hàn Quốc. Nữ hoàng sexy bậc nhất giới showbiz Hàn cưới một ông chồng không đẹp trai, không giàu có, và có một đám cưới không một chút cầu kỳ. Cặp đôi giản dị ấy giờ dành thời gian cho nhau tại một ngôi nhà nhỏ tại đảo Jeju, tự trồng rau cỏ để ăn và nuôi động vật. Người người nói về cô, nhà nhà nói về cô, và mơ ước có được cuộc sống giản dị như thế.

Tôi ngơ ngác. Ủa, nếu mơ ước như thế, thì sao những ngày Tết đến, ngày hè sang, hay những dịp được nghỉ phép, không làm một chuyến về quê với ông bà, nhà tranh vách đất, xung quanh có hàng đống đàn gà, đàn lợn đang chờ được cho ăn, chó mèo nằm phễnh khắp sân, chỉ đợi có người về dắt đi chơi, ruộng rau nứt nẻ cần được bón phân tưới nước…

có khác là bao những gì chị Lee Hyori đang làm đâu? Ấy, nhưng mà thế thì quê chết, làm gì có chỗ tập tành Yoga nắng chiếu xuyên cửa sổ, làm gì có bờ biển xào xạc bên tai như chỉ?

John Mason, nhà văn nổi tiếng với cuốn sách bán rất chạy có tựa đề “You were born an orginal. Don’t die a copy” (Bạn được sinh ra là một nguyên bản. Đừng chết như một phiên bản) để truyền cảm hứng cho mỗi cá nhân sống thật và sống hết mình. Cuộc sống giản dị là một cuộc sống tối giản nhất, bỏ qua những suy nghĩ toan tính về vật chất, tập trung thời gian và tâm trí để chú ý tới bản thân mình. Và nếu sự giản đơn cũng cần bắt chước, thì có lẽ, chúng ta đã lạc mất chính mình giữa cuộc đời.

Hoàng Giang

Hoàng Giang sinh ra và lớn lên tại thủ đô Hà Nội, từng đi du học ngành truyền thông tại Mỹ, là cây bút tự do cho nhiều tờ báo dành cho giới trẻ trong và ngoài nước. 'Trong lòng Hà Nội' là suy nghĩ về những đổi thay của đất nước trong giai đoạn chuyển tiếp dưới góc nhìn khách quan và mới mẻ.

Hoàng Giang

Nguồn VOA

TẠI SAO TƯỢNG QUAN VŨ LUÔN NHẮM MẮT? CHUYÊN GIA: KHÔNG AI DÁM ĐỂ ÔNG MỞ MẮT

Quan Vũ là một nhân vật lịch sử nổi tiếng trong “Tam Quốc diễn nghĩa”, ông trọng tình trọng nghĩa, được mệnh danh là “nhất phu đương quan, vạn phu mạc khai (một người giữ cửa quan, vạn người không mở được), có tài lập mưu trị địch. Đặc biệt, khía cạnh anh hùng và trung thành của ông được khắc họa nổi bật trong Tam Quốc Diễn Nghĩa.

Ảnh: soundofhope

Những câu chuyện như vượt qua 5 ải và chém chết 6 tướng, rượu ấm trảm Hoa Hùng, sức địch vạn người được lưu truyền rộng rãi, giành được sự ưu ái từ mọi người. Vì Quan Vũ có phẩm đức cao thượng, dũng cảm phi thường nên mọi người dần coi ông như một nhân vật thần thánh. Mặc dù ông đã thất bại trong việc hợp lực với Lưu Bị đả hạ giang sơn, kết thúc trong bi kịch và tiếc nuối, nhưng điều này cũng không ảnh hưởng đến sự mến mộ mà mọi người dành cho ông. Hơn nữa, mọi người còn tôn ông là hiện thân của lòng trung thành và là vị thần bảo vệ tài phú.

Là một trong những nhân vật được yêu thích nhất trong Tam Quốc, trong thời chiến loạn, Quan Vũ rời xa quê hương sau khi gặp được Lưu Bị và bắt đầu chinh phạt khắp nơi, sống cuộc sống không nơi cố định, có rất nhiều điển cố liên quan đến ông. Trong nhiều câu chuyện, hình tượng Quan Vũ được miêu tả thần kỳ, sức mạnh vô song, đến cả Tào Tháo cũng phải ưu ái. Đương nhiên, Tào Tháo thực sự là người trọng dụng nhân tài, hầu như tất cả những gì tốt đẹp ông đều giao cho Quan Vũ, theo lý mà nói thì Quan Vũ nên báo đáp lòng tốt của Tào Tháo, nhưng Quan Vũ không vì điều này mà ngã lòng. Ông đã chủ động trở về với Lưu Bị, phẩm chất này càng đáng khen ngợi hơn nữa.

Tượng điêu khắc Quan Vũ (Nguồn: soundofhope)

Chính vì điều này mà Quan Vũ ngày nay vẫn rất được mọi người mến mộ, người đời sau thích dùng các phương pháp khác nhau để tạo ra dung mạo của Quan Công, chẳng hạn như làm tượng và mặt dây chuyền bằng ngọc bích. Nhưng điều kỳ lạ là những hình tượng khắc họa Quan Vũ này có chung một điểm đặc biệt, đó là đôi mắt của ông luôn nhắm nghiền. Tại sao lại như vậy?

Lẽ nào hình ảnh Quan Vũ trong thực thế là như vậy sao? Đối với vấn đề này, chuyên gia cho biết: Không ai dám để mắt ông mở ra. Một trong những nguyên nhân là do Quan Vũ cả đời giết rất nhiều kẻ thù, sát khí trên thân quá mạnh, có câu nói “mở mắt ra liền giết”. Ví dụ, năm 200 sau Công nguyên, Tào Tháo và Viên Thiệu đang cầm quân ở Quan Độ, Quan Vũ nghe tin Nhan Lương dẫn quân vây thành, vừa mở mắt ra đã xin Tào Tháo đi đánh trận. Sau khi xác định được vị trí của Nhan Lương, Quan Vũ cầm đao nhảy lên lưng ngựa, xông qua ngàn quân vạn mã để chém đầu Nhan Lương.

Quan Vũ trảm Nhan Lương (Nguồn: soundofhope)

Người đời sau rất sợ thói quen của Quan Vũ nên không dám tạc tượng Quan Vũ trợn mắt ngoác mồm, cho đến nay đã trở thành ấn tượng cố hữu. Lý do thứ hai là không được hù dọa người thường, theo ghi chép trong lịch sử, đôi mắt của Quan Vũ là đôi mắt phượng màu đỏ, kết hợp với bộ râu dài và vẻ mặt nghiêm nghị, trông khá đáng sợ, đôi mắt hiện lên vẻ sát khí thù địch, không thích hợp để trưng bày nên mới để mắt nhắm lại, hoặc mắt hơi nheo. Khi phương pháp này lan rộng, nhiều thợ thủ công đã quen với việc tạc tượng Quan Vũ theo cách này.

Lan Chi biên dịch

Nguồn: soundofhope (Lý Tĩnh Nhu)

VÌ SAO TRUNG QUỐC KHÔNG XỬ TỬ HOÀNG TỘC CUỐI CÙNG NHƯ NGA VÀ PHÁP SAU CUỘC CÁCH MẠNG?

Nếu máy chém của Pháp và đội xử bắn của Nga nhằm xóa bỏ biểu tượng quân chủ bằng cái chết, thì Trung Quốc lại lựa chọn một phương thức khác: biến vị Thiên tử cuối cùng thành một người dân bình thường.

Ảnh minh hoạ.

Vì sao Trung Quốc không xử tử hoàng tộc cuối cùng như Nga và Pháp sau các cuộc cách mạng?

Lịch sử thế giới từng chứng kiến nhiều cuộc cách mạng kết thúc bằng máu của các vị quân vương. Tại Pháp, vua Louis XVI và hoàng hậu Marie Antoinette bị đưa lên máy chém sau Cách mạng Pháp năm 1789. Tại Nga, Sa hoàng Nicholas II cùng toàn bộ gia đình bị đội hành quyết của phe Bolshevik xử bắn năm 1918 nhằm chấm dứt mọi hy vọng phục hồi chế độ quân chủ.

Nhưng tại Trung Quốc, câu chuyện lại diễn ra hoàn toàn khác.

Vị hoàng đế cuối cùng của triều Thanh là Ái Tân Giác La Phổ Nghi không bị xử tử sau khi mất ngôi. Ông sống qua nhiều biến cố lịch sử, từ hoàng đế, tù nhân chiến tranh, đối tượng cải tạo chính trị cho đến một công dân bình thường của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Những năm cuối đời, Phổ Nghi làm nhân viên chăm sóc cây xanh tại Bắc Kinh, sau đó trở thành biên tập viên cho một cơ quan nghiên cứu lịch sử.

Tại sao Trung Quốc lại lựa chọn con đường khác hẳn Pháp và Nga?

Câu trả lời nằm ở hoàn cảnh đặc biệt của cuộc Cách mạng Tân Hợi năm 1911 cũng như những tính toán chính trị của các thế lực cầm quyền sau này.

Khi cuộc Cách mạng Tân Hợi bùng nổ vào năm 1911 dưới sự thúc đẩy của các nhà cách mạng do Tôn Trung Sơn lãnh đạo, mục tiêu là lật đổ triều đại Mãn Thanh đã tồn tại gần 270 năm.

Tuy nhiên, khác với nước Pháp cuối thế kỷ XVIII hay nước Nga đầu thế kỷ XX, lực lượng cách mạng Trung Quốc khi đó chưa đủ sức mạnh quân sự để kiểm soát toàn bộ đất nước. Phần lớn quân đội hiện đại vẫn nằm trong tay Viên Thế Khải, người đứng đầu Bắc Dương quân.

Trong khi đó, triều đình nhà Thanh vẫn kiểm soát miền Bắc Trung Quốc và sở hữu nguồn lực đáng kể. Nếu tiếp tục chiến đấu đến cùng, nguy cơ xảy ra một cuộc nội chiến kéo dài là rất lớn.

Để tránh đất nước rơi vào hỗn loạn, các bên đã tiến hành đàm phán.

Kết quả là vào tháng 2/1912, hoàng đế Phổ Nghi chính thức thoái vị. Đổi lại, chính phủ Trung Hoa Dân Quốc ký với hoàng gia Thanh triều một thỏa thuận đặc biệt mang tên “Điều kiện ưu đãi dành cho hoàng thất Thanh”.

 Hình chụp Phổ Nghi năm 1922.

Theo đó, Phổ Nghi vẫn được giữ danh hiệu hoàng đế trên danh nghĩa, tiếp tục sinh sống trong Tử Cấm Thành, được giữ lại nhiều tài sản cá nhân và nhận một khoản trợ cấp hàng năm từ chính phủ.

Nói cách khác, nhà Thanh không bị tiêu diệt hoàn toàn bằng vũ lực mà rút lui thông qua một thỏa hiệp chính trị.

Đây là nguyên nhân đầu tiên khiến hoàng tộc Thanh không bị xử tử.

Tuy nhiên, sự bình yên ấy không kéo dài lâu.

Sau khi Viên Thế Khải qua đời năm 1916, Trung Quốc bước vào thời kỳ quân phiệt hỗn loạn. Các thế lực quân sự địa phương liên tục tranh giành quyền lực.

Năm 1924, quân phiệt Phùng Ngọc Tường tiến hành đảo chính tại Bắc Kinh và ra lệnh trục xuất Phổ Nghi khỏi Tử Cấm Thành.

Từ đây, vị cựu hoàng bắt đầu cuộc đời lưu vong.

Không chấp nhận thân phận đã mất quyền lực, Phổ Nghi luôn nuôi hy vọng khôi phục ngai vàng. Chính khát vọng này đã khiến ông trở thành công cụ trong tay người Nhật.

Phổ Nghi khi là Hoàng đế Mãn Châu Quốc.

Sau khi chiếm đóng Đông Bắc Trung Quốc năm 1931, Nhật Bản thành lập “Mãn Châu Quốc” và đưa Phổ Nghi lên làm quốc trưởng, sau đó là hoàng đế bù nhìn.

Trên danh nghĩa, ông là người đứng đầu quốc gia. Nhưng trên thực tế, mọi quyền lực đều nằm trong tay quân đội Nhật Bản.

Trong mắt nhiều người Trung Quốc, đây là hành động phản quốc.

Sau khi Nhật Bản đầu hàng năm 1945, Phổ Nghi tìm cách chạy sang Nhật nhưng bị Hồng quân Liên Xô bắt giữ tại sân bay Thẩm Dương.

Ông bị đưa sang Liên Xô và trở thành nhân chứng trong các phiên tòa xét xử tội phạm chiến tranh Nhật Bản.

Năm 1950, Liên Xô trao trả Phổ Nghi cho chính quyền mới của Mao Trạch Đông.

Lúc này, nhiều người cho rằng số phận của vị hoàng đế cuối cùng đã được định đoạt.

Ông từng hợp tác với quân xâm lược Nhật Bản, từng là biểu tượng của chế độ phong kiến mà Đảng Cộng sản Trung Quốc muốn xóa bỏ. Nếu bị xử tử, điều đó hoàn toàn không gây bất ngờ.

Thế nhưng Mao Trạch Đông lại có một cách nhìn khác.

Lãnh đạo Trung Quốc hiểu rằng một vị hoàng đế bị hành quyết sẽ trở thành biểu tượng tử vì đạo đối với những người hoài niệm quá khứ.

Ngược lại, nếu biến ông thành một công dân bình thường, chế độ mới sẽ giành được thắng lợi về mặt tư tưởng lớn hơn nhiều.

Mao từng cho rằng việc cải tạo một con người còn có giá trị hơn việc tiêu diệt họ.

Chính vì vậy, Phổ Nghi được đưa tới Trung tâm quản lý tội phạm chiến tranh Phủ Thuận ở tỉnh Liêu Ninh.

Phổ Nghi phải trải qua 10 năm trong trại cải tạo Phủ Thuận, tỉnh Liêu Ninh

Tại đây, ông trải qua gần 10 năm cải tạo.

Đối với người từng được hàng nghìn cung nữ và thái giám phục vụ từ nhỏ, cuộc sống mới là một cú sốc lớn.

Phổ Nghi phải học những việc mà người bình thường coi là hiển nhiên như tự buộc dây giày, tự giặt quần áo, tự dọn dẹp phòng ở và tham gia lao động tập thể.

Các cán bộ quản giáo không chỉ yêu cầu ông học tập chính trị mà còn buộc ông phải nhìn lại vai trò của bản thân trong lịch sử.

Quá trình này được chính quyền Trung Quốc coi là minh chứng cho khả năng “cải tạo con người” của hệ thống xã hội chủ nghĩa.

Năm 1959, nhân kỷ niệm 10 năm thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Mao Trạch Đông quyết định ân xá cho Phổ Nghi.

Sau khi được trả tự do, cựu hoàng sống như một công dân bình thường tại Bắc Kinh.

Ông làm việc tại Vườn Bách thảo Bắc Kinh với vai trò chăm sóc cây cối. Sau đó, ông chuyển sang làm biên tập viên cho Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc.

Phổ Nghi sau đó được giao cho Vườn bách thảo Bắc Kinh và ban đầu chịu trách nhiệm bán vé và sau đó trở thành người làm vườn.

Năm 1964, Phổ Nghi còn xuất bản cuốn hồi ký nổi tiếng “Nửa đời trước của tôi”, kể lại hành trình từ hoàng đế đến người dân thường.

Cuốn sách trở thành một trong những tư liệu quan trọng nhất về sự sụp đổ của triều Thanh và quá trình cải tạo của chính quyền cộng sản.

Thực tế, không chỉ Phổ Nghi mà phần lớn thành viên hoàng tộc Ái Tân Giác La cũng không bị xử tử.

Nhiều người đổi tên, hòa nhập vào xã hội mới và sống cuộc đời bình thường. Một số trở thành giáo viên, bác sĩ, kỹ sư hoặc nhà nghiên cứu.

Điều này trái ngược hoàn toàn với số phận của hoàng gia Romanov ở Nga hay triều Bourbon ở Pháp.

Sự khác biệt xuất phát từ bản chất của các cuộc cách mạng.

Tại Pháp, nhà vua bị xem là trung tâm của chế độ chuyên chế cần phải bị loại bỏ để nền cộng hòa có thể tồn tại.

Tại Nga, phe Bolshevik đang đối mặt với nội chiến nên việc xử tử Sa hoàng nhằm ngăn chặn mọi khả năng các lực lượng Bạch vệ sử dụng ông như một biểu tượng chính trị.

Trong khi đó, tại Trung Quốc, chế độ quân chủ đã sụp đổ thông qua thương lượng trước khi chính quyền cộng sản ra đời. Đến khi Mao Trạch Đông nắm quyền, Phổ Nghi đã không còn bất kỳ khả năng thực tế nào để khôi phục ngai vàng.

Phổ Nghi trong một buổi gặp gỡ Mao Trạch Đông.

Do đó, giữ ông sống và biến ông thành một công dân bình thường mang ý nghĩa tuyên truyền mạnh mẽ hơn nhiều so với việc hành quyết.

Nếu máy chém của Pháp và đội xử bắn của Nga nhằm xóa bỏ biểu tượng quân chủ bằng cái chết, thì Trung Quốc lại lựa chọn một phương thức khác: biến vị Thiên tử cuối cùng thành một người dân bình thường.

Theo nhiều nhà sử học, đó mới là đòn kết liễu triệt để nhất đối với chế độ phong kiến kéo dài hàng nghìn năm ở Trung Hoa. Bởi khi Phổ Nghi cầm chổi quét đường, chăm sóc cây xanh và sống như hàng triệu người khác, hào quang thiêng liêng của ngai vàng cũng hoàn toàn biến mất.

Bảo Minh / Theo: danviet

THẬP NHẤT NGUYỆT TỨ NHẬT PHONG VŨ ĐẠI TÁC - LỤC DU

Thập nhất nguyệt tứ nhật

phong vũ đại tác

Cương ngoạ cô thôn bất tự ai,

Thượng tư vị quốc thú Luân Đài.

Dạ lan ngoạ thính phong xuy vũ,

Thiết mã băng hà nhập mộng lai.

Bài này còn có tên là Cảm hoài thi 懷感詩 (Thơ hoài cảm), được viết vào tháng 11 năm Thiệu Hy thứ 3 (1192) tại Sơn Âm, quê hương của ông. Bấy giờ ông đã 68 tuổi, về làng ẩn cư, cuộc sống khó khăn lại hay ốm, nhưng tấm lòng lo nước thương dân không thay đổi. Ông nằm nơi thôn trang cô tịch, không hề than oán cảnh ngộ buồn thảm của chính mình, chỉ hận không được vì nước đến trấn thủ Luân Đài. Những đêm mưa to gió lớn, ông thường mơ thấy mình chỉ huy đoàn thiết kỵ vượt dòng sông đóng băng, triển khai chiến đấu với địch quốc phương bắc.

十一月四日

風雨大作

僵臥孤村不自哀

尚思為國戍輪臺

夜闌臥聽風吹雨

鐵馬冰河入夢來

Làm ngày mưa gió

mùng bốn tháng mười một

(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Thương mình xóm vắng nằm queo.

Biên cương lính thú gieo neo mặc lòng.

Đêm nghe mưa gió bên song.

Tưởng như ngựa sắt về trong mộng lành.

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Lục Du 陸遊 (1125-1209) tự Vụ Quan 務観, hiệu Phóng Ông 放翁, người Sơn Âm, Việt Châu (nay thuộc Nhạn Môn đạo, tỉnh Sơn Tây), thời Nam Tống. Ông đã trải các chức quan Tri châu, Tri phủ, Quốc sử biên tu, và là một vị thi nhân ái quốc. Sống vào thời kỳ hai hai triều Tống - Kim đánh nhau, Lục Du trở thành một người rất trăn trở vì mất nước. Khi đó người Nữ Chân (vương triều Kim) đã đánh chiếm xuống phía nam, đất nước chia năm xẻ bảy, dân tình ly tán loạn lạc. Ông đã từng vào đất Nam Trịnh (Tứ Xuyên hiện nay) theo phong trào chống Kim, đã từng mặc giáp cưỡi ngựa vượt qua sông Vị cùng những toán kỵ mã yêu nước, ban đêm đột kích quân Kim nhiều lần. Ông có Kiếm nam từ chuyên tập lưu truyền đến nay.

Nguồn: Thi Viện

ĐỪNG VÌ MỘT NGƯỜI VÔ ƠN MÀ TỪ BỎ SỰ TỬ TẾ

Người xưa có một câu nói đầy suy ngẫm: “Đưa người qua sông, chân ta lấm bùn đất. Người lên tới bờ, ngoảnh lại chê vạt áo ta hôi.” Trong đời người, có lẽ nhiều người đã từng trải qua cảm giác ấy.

Đừng vì một người vô ơn mà từ bỏ sự tử tế

Khi người khác gặp khó khăn, ta sẵn lòng giúp đỡ. Khi họ rơi vào cảnh khốn cùng, ta dang tay nâng đỡ. Có lúc phải bỏ công sức, thời gian, tiền bạc, thậm chí chấp nhận phần thiệt về mình. Thế nhưng khi họ đã vượt qua sóng gió, đứng vững trên đôi chân của mình, điều nhận lại không phải lúc nào cũng là sự biết ơn.

Có người dần quên đi những ân tình năm cũ. Có người xem sự giúp đỡ ấy là điều hiển nhiên. Thậm chí có người còn quay lại phán xét chính người đã từng giúp mình trong lúc khó khăn nhất.

Bởi vậy, nhiều người cảm thán rằng lòng người dễ đổi thay.

Nhưng cổ nhân lại nhìn sự việc từ một góc độ khác.

Người xưa có câu: “Thi ân vật niệm, thụ ân vật vong.” Nghĩa là làm ơn chớ nhớ, chịu ơn chớ quên.

Người biết tu dưỡng thường hiểu rằng, nếu việc thiện nào cũng mong được ghi nhận, thì khi không nhận được sự hồi đáp như ý, trong lòng rất dễ sinh ra thất vọng. Mà khi thất vọng biến thành oán trách, việc thiện ban đầu cũng mất đi phần nào sự thuần hậu.

Người quân tử hành thiện trước hết là để giữ gìn lương tâm của mình, chứ không phải để đổi lấy lời cảm kích của người khác.

Người xưa có câu: “Thi ân vật niệm, thụ ân vật vong.” Nghĩa là làm ơn chớ nhớ, chịu ơn chớ quên. Ảnh internet.

Trong cuộc đời này, không phải ai cũng hiểu được sự hy sinh của người khác. Cũng không phải ai đủ tỉnh táo để nhớ mãi những ân tình mình từng nhận. Nếu đem lòng tốt của mình gửi gắm hoàn toàn vào sự biết ơn của người khác, chúng ta rất dễ tự làm mình tổn thương.

Nhân quả mà cổ nhân nói đến lại không vận hành theo cách đơn giản như vậy.

Người giúp người, phúc báo chưa chắc đến từ chính người được giúp. Có khi nó đến từ một cơ duyên khác. Có khi đến sau nhiều năm. Có khi âm thầm tích lại thành phúc phận cho con cháu đời sau.

Người xưa nói: “Tích thiện chi gia, tất hữu dư khánh.” Nhà tích lũy điều thiện, ắt sẽ lưu lại phúc lành.

Vì thế, điều quan trọng không phải là người kia có nhớ ơn hay không, mà là khi đứng trước một việc nên làm, ta có giữ được tấm lòng thiện lương của mình hay không.

Đưa người qua sông, chân mình có thể dính đầy bùn đất.

Nhưng chính những vết bùn ấy lại là minh chứng rằng ta đã từng bước xuống dòng nước lạnh để giúp một người khác tiếp tục hành trình của họ.

Nếu một ngày nào đó họ lên bờ rồi quay lại chê vạt áo ta hôi, điều ấy chỉ phản ánh phẩm hạnh của họ, chứ không thể làm giảm đi giá trị của việc thiện mà ta đã làm.

Hoa sen sinh từ bùn mà chẳng vì bùn đất làm mất đi hương thơm. Ảnh internet.

Hoa sen sinh từ bùn mà chẳng vì bùn đất làm mất đi hương thơm. Người hành thiện cũng vậy. Đừng vì vài lần bị phụ lòng mà khép lại sự tử tế của mình.

Bởi trên đời có những điều tốt đẹp không nhất thiết phải được người khác ghi nhớ. Chỉ cần lương tâm thanh thản, việc làm không thẹn với lòng, vậy đã là một phần phúc báo.

Còn những gì thuộc về nhân quả, thời gian rồi sẽ tự có câu trả lời.

Khai Tâm biên tập

Theo: vandieuhay

MIỆT THỨ CÓ CÒN XA LẮC XA LƠ - KỲ CUỐI: MÂM CUA LỘT, TÔM CÀNG ĐỔI ĐỜI MIỆT THỨ

Năm xưa, nhạc sĩ Hà Phương viết bài Em về Miệt Thứ lời buồn da diết "Gió lao xao thổi vào mái lá/Như ru tình cô gái Tiền Giang/Yêu quê hương thương miền cố cựu/ Vấn vương tình đất tổ quê cha...".

Cửa biển ở An Biên, Miệt Thứ có đủ tài nguyên rừng và biển - Ảnh: QUỐC VIỆT

Chẳng biết cô gái Tiền Giang theo chồng về Miệt Thứ thủa nào. Nếu trăm năm trước thì cô phải ngồi ghe chèo tay mất hơn mười ngày ròng rã vượt các con sông lớn nhiều sóng gió Tiền Giang, Hậu Giang, Cái Lớn, nên mới thương nhớ ngày về thăm cha mẹ xa lắc xa lơ.

Nhưng nếu cô lên xe bông thời nay thì khác hẳn, chỉ 30 phút máy bay hoặc 4-5 giờ ngồi xe một mạch tới nhà...

Những cây cầu phá thế cách trở đò giang

Nhiều lần xuôi về Miệt Thứ, tôi hay hỏi thăm chuyện đời sống đổi thay của dải đất U Minh Thượng có cả tài nguyên rừng biển này.

Cán bộ địa phương lẫn người dân đều gật gù đồng tình "chính những con đường được sửa sang mở rộng và các cây cầu nối đôi bờ sông lớn đã giúp Miệt Thứ đổi thay rõ rệt".

Giai đoạn phát triển đầu tiên của Miệt Thứ suốt hai thập niên 1990 và 2000 với các cánh đồng được khẩn hoang để mần lúa hai vụ, rồi sau đó mô hình nuôi "con tôm ôm cây lúa" giúp người địa phương dần qua đời thắt ngặt suốt từ khi tổ tiên họ là lưu dân về đây lập xóm ấp.

Tuy nhiên chỉ đến khi hai cây cầu Cái Lớn, Cái Bé được nối nhịp năm 2014, dài hơn 1.200m với vốn đầu tư hơn 1.000 tỉ đồng, phá hẳn thế cách trở đò giang thì Miệt Thứ mới thật sự có điều kiện phát triển rõ rệt.

Rồi năm năm sau cầu Vàm Cống cũng nối liền đôi bờ sông Hậu, xe tải chở thủy hải sản Miệt Thứ đã phóng được một mạch 4-5 tiếng về đến TP.HCM...

Cầu Cái Lớn xóa thế qua sông lụy phà ở Miệt Thứ - Ảnh: QUỐC VIỆT

"Tới nay tụi tui vẫn nhớ sự kiện khánh thành cầu Cái Lớn, Cái Bé ngày 7-2-2014, tức sau Tết Nguyên đán hơn một tháng mà bà con Miệt Thứ vẫn vui như được ăn Tết thêm lần nữa.

Lễ khánh thành vài tiếng mà bà con bận quần áo đẹp, sửa sang xe cộ đi chơi cầu suốt mấy ngày không ngớt. Cô bác lớn tuổi không tự đi được cũng gọi con cháu mần ăn xa về chở qua cầu chơi.

Nhiều đám cưới trai gái miệt này cũng dời ngày để xe bông rước dâu được chạy qua cầu" - anh Trang Minh Tú, nguyên trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang cũ (nay là các xã thuộc tỉnh An Giang) vui vẻ nhắc nhớ chuyện xưa.

Quê nhà anh Tú ở ngay An Biên, coi hai cây cầu Cái Lớn, Cái Bé sát bên như cánh cửa lớn ra vô nhà mình. Ngày xưa anh phải qua phà này mất cả tiếng, rồi lại thêm hai phà Mỹ Thuận, Vàm Cống có nhanh lắm cũng mất thêm hai tiếng nữa.

Sản vật Miệt Thứ bị cách sông lụy đò, làm sao mần ăn cạnh tranh nổi với người ta. Tía má, ông bà nội ngoại đều nhiều đời sanh ở vùng đất thấp này, anh Tú còn nhìn xa hơn khi thấy cầu Cái Lớn, Cái Bé thông tuyến hành lang ven biển kết nối với đường Xuyên Á làm đòn bẩy phát triển cả vùng Kiên Giang - Bạc Liêu - Cà Mau mà trong đó có phần Miệt Thứ quê hương anh...

Con tôm nuôi giúp người dân Miệt Thứ dần đổi đời - Ảnh: QUỐC VIỆT

Miệt Thứ đổi thay

Lịch sử lưu dân đi khẩn hoang lập xóm ấp từ xa xưa đến sau này, Miệt Thứ, tức vùng U Minh Thượng, là xứ "rất ngộ" như chính nhận xét của bà con địa phương. Chỉ cách Sài Gòn tầm 250km mà như xa xôi hắt hiu ở đẩu đâu.

Nghe chuyện bên trà chiếu rượu mà khó tin: đến năm 2000 mở ra thế kỷ 21 mà chính nhiều người miền Tây vẫn tròn mắt "hổng biết Miệt Thứ ở xứ nào".

Sau bước ngoặt có cầu lớn năm 2014, người dân vùng này kết thúc lịch sử mấy trăm năm chịu cảnh đời heo hút vì qua sông lụy đò. Miệt Thứ rộng gần 2.000km2 (gồm bốn huyện An Biên, An Minh, Vĩnh Thuận, U Minh Thượng, tỉnh Kiên Giang cũ, nay thuộc An Giang) đã đủ điều kiện phát triển trên vùng đất thấp có cả tài nguyên rừng, biển.

Anh Phạm Duy Tân, phó Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện U Minh Thượng cũ, kể trước đây người Miệt Thứ chỉ có ba sinh kế chính. Dân mạn biển An Biên, An Minh thì ra lượm con sò, con cua tự nhiên ở bãi.

Người có tàu cũng quanh quẩn gần bờ vì hiếm tàu bự. Dân rừng thì loi ngoi lóp ngóp với mớ cá rô, cá lóc dưới tán tràm dù một thời nhiều nhóc vẫn không thể giúp dân thoát đời thắt ngặt.

Còn dân có chút ruộng quanh năm quay quắt đổ mồ hôi mà lo mất mùa, thiếu ăn vì vùng đất thấp này không phèn nặng thì cũng nhiễm mặn do gần biển.

Công lúa dân Miệt Thứ làm được 10-20 giạ đã mừng, trong khi đồng trên như Tân Hiệp cách chỉ vài chục cây số người ta thu hoạch được 70-80 giạ.

Từ khi đường sá, cầu cống thuận lợi, người Miệt Thứ có thêm kế mần ăn để được đồng ra đồng vô quanh năm. Nổi bật nhất là mô hình kinh tế "con tôm ôm cây lúa", cánh đồng sau vụ lúa là vụ tôm.

Mặc dù năng suất vẫn thua xa miệt trên, hạt gạo nông dân Miệt Thứ làm ra đã bán có giá hơn với thương hiệu gạo ngon lúa - tôm.

Trong khi đó con tôm càng xanh, tôm sú nuôi quảng canh cũng ít bệnh mà giảm hẳn phí đầu tư nhờ nguồn hữu cơ dồi dào sẵn ở chân rạ đồng lúa sau hoạch.

Con cua cùng với tôm, cá là sản vật nổi tiếng của Miệt Thứ - Ảnh: QUỐC VIỆT

Mở sổ tay, anh Tân nói những con số chi tiết: diện tích nuôi trồng tôm - lúa kết hợp năm 2024 U Minh Thượng đạt gần 9.500ha, trong khi diện tích nuôi cua ghép tôm lúa cũng gần 1.200ha...

Ở huyện An Biên gần bên, diện tích nuôi trồng thủy sản cũng đạt khoảng 31.500ha, trong đó diện tích nuôi quảng cảnh "con tôm ôm cây lúa" được khoảng 22.000ha...

Cây lúa vẫn chưa cho người nông dân lời lãi nhiều nhưng phần nuôi tôm sau đó sẽ bù thêm lợi nhuận. Thực tế cũng còn những nhà khó khăn nhưng nhìn chung nhờ con tôm, đời sống người dân Miệt Thứ đỡ hơn hẳn.

Vợ chồng anh Hồ Minh Giang ở chợ Miệt Thứ Chín Rưỡi (ấp Thạnh An, xã Đông Thạnh, huyện An Minh cũ, nay là xã thuộc tỉnh An Giang) là một ví dụ chuyện mần ăn này.

Vợ chồng trẻ dắt díu nhau lên Thủ Đức, TP.HCM làm thuê mãi vẫn đời thắt ngặt. Họ quyết định quay về quê hương, buổi sáng mở tiệm cơm gà ở chợ, buổi chiều ra đồng làm ruộng lúa - tôm kết hợp.

Năm 2024, giá lúa cao, giá tôm cũng cao, họ kiếm được hơn trăm triệu đồng từ một mẫu ruộng nhà. Khoản lợi nhuận này cộng thêm tiền bán cơm gà, vợ chồng sống đỡ hẳn. "Tụi tui quyết định không ly hương nữa, chỉ lo mần ăn ở quê để ổn định nuôi con cái ăn học" - anh Giang tâm sự.

Khi người dân có đồng ra đồng vô quanh năm, nhiều người dân Miệt Thứ rời việc sình lầy, chuyển nghề buôn bán, phố chợ từ đó cũng sầm uất hơn.

Cảnh trên bến dưới thuyền ở Miệt Thứ 11 - Ảnh: QUỐC VIỆT

Khi tôi hỏi tiệm vàng ở chợ quê, vợ chồng anh Giang cười trả lời: "Anh đừng hỏi chợ có tiệm vàng hay không, mà nên hỏi chợ có bao nhiêu tiệm vàng.

Ở Miệt Thứ bây giờ chợ huyện hay chợ xã nào cũng có nhiều tiệm vàng. Bởi các bà các cô thích trang sức này dữ thần lắm, nhiều người đeo vòng vàng rực cả cùm tay".

Đặc biệt, những năm gần đây Miệt Thứ còn nổi lên như một nơi thành công với nhà yến. Nhiều người có tiền bỏ ra đầu tư rồi chờ hưởng lợi từ chim trời.

Từ chợ Chín Rưỡi, tôi vào Xẻo Nhàu mà đếm không hết các nhà yến dọc đường. Thậm chí thấy tôi ngó nghiêng, nhiều người còn tưởng tìm mua đất kiếm lợi từ chim trời.

Hổng bù cho mùa mưa năm 1997, tôi lần đầu về đây mà vắng lặng bóng người. Chiếu rượu đế buổi tối ngày cũ đó thắp đèn dầu buồn hiu hắt mà còn phải giăng mùng vì sợ muỗi nhiều như trấu.

Mùa mưa năm 2024, tôi lại được mời lai rai nhưng ông chủ nhà yến ở Xẻo Nhàu đãi bia ướp lạnh, mồi nhậu là cả mâm tôm càng, cua lột nhà nuôi.

Chập choạng tối muỗi tìm máu người, chủ nhà mời khách vô phòng máy lạnh êm ru để tiếp tục khề khà chuyện đời xưa đời nay ở Miệt Thứ giờ không còn xa lắc xa lơ...

Đường xá đã thông thoáng nhưng người U Minh - Miệt Thứ vẫn chuộng ghe hàng - Ảnh: QUỐC VIỆT

Miệt Thứ đã thay đổi nhưng hiện vẫn còn nỗi lo thiếu việc làm. Nhiều thanh niên Miệt Thứ không đủ việc quanh năm, đã đi TP.HCM, Bình Dương (nay là TP.HCM), Đồng Nai làm công nhân.

Tôi ghé nhà vợ chồng ông Huỳnh Thanh Tâm (70 tuổi, ở xã An Minh Bắc, huyện U Minh Thượng cũ) thì sáu người con của họ đều đi làm ăn xa, vợ chồng già buồn hiu.

Hiện nay chính quyền lẫn người dân đều mong các doanh nghiệp mở mang cơ sở chế biến thủy hải sản tại địa phương để tạo thêm việc làm cho thanh niên.

Miệt Thứ sẽ có thêm điều kiện phát triển khi đường cao tốc kết nối tới vùng này và vòng quay hàng hóa sản vật sẽ nhanh hơn.

Quốc Việt / Theo: tuoitre

TOP 10 MÓN ĂN NỔI TIẾNG CỦA ẨM THỰC CAM TÚC

Ẩm thực Cam Túc là sự giao thoa giữa gia vị mạnh của vùng hoang mạc Tây Bắc và cách chế biến của các dân tộc thiểu số như người Hồi, người Đông Hương. Với Top 10 món ăn nổi tiếng của ẩm thực Cam Túc - mỗi món đều mang đặc trưng riêng đại diện cho nền ẩm thực nơi đây.

Do đặc thù địa lý khô cằn và mùa đông khắc nghiệt, các món ăn ở Cam Túc nổi tiếng với hương vị đậm đà, chua cay kích thích vị giác. Nguyên liệu chủ yếu bao gồm thịt cừu, thịt bò Tây Bắc, khoai tây. Mời bạn cùng studyinchina.io tìm hiểu về Top 10 món ăn nổi tiếng của ẩm thực Cam Túc trong bài viết dưới đây nhé.

Mì bò Lan Châu

Món ăn đứng đầu Top 10 món ăn nổi tiếng của ẩm thực Cam Túc là Mì bò Lan Châu (兰州牛肉面). Đây là món ăn được gọi là "quốc hồn" của Lan Châu. Mì bò Lan Châu có lịch sử hơn 200 năm, khởi nguồn từ thời nhà Thanh. Ở Lan Châu, người dân ăn món này vào bữa sáng, giá một tô chỉ dao động từ 8-15 tệ.

Món ăn quốc hồn của Lan Châu

Một bát Mì bò Lan Châu truyền thống chuẩn vị thường phải đảm bảo "Nhất thanh, nhị bạch, tam hồng, tứ lục, ngũ hoàng". Đó là màu của nước dùng trong được ninh từ xương ống, củ cải trắng, dầu ớt đỏ rực, hành ngò xanh và sợi mì vàng được nghệ nhân kéo thủ công bằng tay với nhiều kích cỡ khác nhau.

Điều làm nên sự khác biệt của Mì bò Lan Châu chính là cách sợi mì được làm thủ công kéo tay. Bột mì nhào với nước có pha một chút muối, sau đó được nhào đi nhào lại hàng trăm lần, ủ bột để gluten phát triển. Sau đó, người thợ sẽ kéo sợi mì thành 9 - 12 - 16 sợi, tạo ra các loại sợi với nhiều kích cỡ khác nhau.

Người dân địa phương khi ăn Mì bò Lan Châu sẽ thường gọi thêm một đĩa thịt bò nguội thái lát để chấm cùng tương ớt. Mì bò Lan Châu xuất hiện ở nhiều phố Trung Hoa trên thế giới, nhưng chỉ ở Cam Túc bạn mới có thể thưởng thức được hương vị chuẩn nhất.

Thịt xông khói Lũng Tây

Huyện Lũng Tây thuộc thành phố Định Tây, Cam Túc từ lâu đã được mệnh danh là "Quê hương của thịt xông khói Trung Quốc". Món Thịt xông khói Lũng Tây (陇西火腿) có lịch sử bắt nguồn từ thời nhà Đường. Thịt heo được dùng phải là giống heo nuôi tự nhiên vùng cao nguyên, thịt săn chắc và ít mỡ dư thừa.

Quy trình chế biến món ăn vô cùng công phu

Quy trình chế biến Thịt xông khói Lũng Tây vô cùng công phu: Đầu tiên, thịt được lọc tảng, tẩm ướp với muối, rượu gạo và hơn 10 loại thảo mộc. Sau khi ướp, thịt được treo lên gác bếp hoặc lò xông chuyên dụng, dùng củi của cây bách, cây sồi, cây táo để xông. Quá trình xông kéo dài từ 15-20 ngày, cho đến khi bề mặt thịt khô lại.

Thịt xông khói Lũng Tây không ăn sống mà phải chế biến lại. Thông thường, người ta rửa sạch bề mặt, đem hấp cách thủy khoảng 20 phút hoặc luộc. Món này ăn kèm với bánh bao hấp nóng, cơm trắng, hoặc xào cùng với tỏi tây, ớt xanh. Đây là món không thể thiếu trong các bữa tiệc Tết hay cưới hỏi của người dân Lũng Tây.

Thịt cừu cầm tay Đông Hương

Nếu bạn là tín đồ của thịt cừu, nhất định phải thử Thịt cừu cầm tay Đông Hương (东乡手抓羊肉). Nằm trong Top 10 món ăn nổi tiếng của ẩm thực Cam Túc, món ăn này gần như không có mùi hôi đặc trưng của thịt cừu, thay vào đó là vị ngọt tự nhiên. Đây là món ăn có lịch sử hơn 1.000 năm và là niềm tự hào của người dân tộc Hồi vùng Đông Hương, Cam Túc.

Món ăn có lịch sử hơn 1000 năm

Thịt cừu cầm tay Đông Hương được chế biến đơn giản để giữ được vị ngọt của thịt. Thịt cừu được đun sôi trong nước cùng với một vài lát gừng, một ít muối, và đôi khi là hạt tiêu Tứ Xuyên (để khử mùi). Không dùng hành, không dùng nhiều gia vị. Đun lửa nhỏ trong khoảng 1.5 - 2 giờ cho thịt mềm.

Món ăn này thường được bày trong đĩa lớn. Thực khách sẽ dùng dao nhỏ cắt hoặc dùng tay xé trực tiếp từng miếng thịt, chấm vào đĩa muối tiêu rắc bột ớt, ăn kèm một tép tỏi sống. Vị cay nhẹ của tỏi và độ ngọt mềm của thịt cừu tạo nên sự cân bằng hoàn hảo cho món ăn.

 
Mì thịt lừa Đôn Hoàng

Đôn Hoàng là điểm cuối phía tây của hành lang Hà Tây. Nơi đây không chỉ nổi tiếng với hang Mạc Cao, sa mạc Minh Sa Sơn, mà còn với món Mì thịt lừa Đôn Hoàng (敦煌驴肉黄面). Món mì này đã tồn tại hơn 1.000 năm từ thời nhà Đường, khi Đôn Hoàng là trạm dừng chân quan trọng trên Con đường tơ lụa.

Sợi mì của Mì thịt lừa Đôn Hoàng có màu vàng óng

Sợi mì của Mì thịt lừa Đôn Hoàng có độ co giãn và dai giòn rất đặc trưng nhờ kỹ thuật sử dụng nước tro - 蓬灰 (một loại thực vật sa mạc) khi nhào bột. Nước sốt trộn mì thường được nấu sệt từ nấm hương, đậu phụ và các loại gia vị bản địa. Thịt lừa được ninh trong nhiều giờ với nước dùng gia vị. Sau khi ninh, thịt được thái lát hoặc xé sợi.

Món ăn ấm nóng này là lựa chọn hoàn hảo cho những ngày thu đông se lạnh. Tại Đôn Hoàng, bạn nên ghé quán "Thuận Trương Hoàng Diện" trên phố Sa Châu để thưởng thức một bát mì chuẩn vị với giá từ 20 - 30 tệ. Sự độc đáo trong hương vị đã giúp Mì thịt lừa Đôn Hoàng luôn nằm trong Top 10 món ăn nổi tiếng của ẩm thực Cam Túc.

Lẩu hồ Cửu Tuyền

Cửu Tuyền (nay là Túc Châu) nằm ở phía tây bắc Cam Túc, nổi tiếng với món ăn rất đặc biệt là Lẩu hồ Cửu Tuyền (酒泉锅子). Món lẩu này sử dụng loại nồi đồng truyền thống có ống than củi đốt ở giữa để giữ nhiệt. Món này thường được bán vào buổi tối ở các chợ đêm Cửu Tuyền, ăn kèm bánh bao hoặc bánh mì nướng.

Lẩu hồ Cửu Tuyền khác biệt so với các loại lẩu khác

Điểm đặc biệt của Lẩu hồ Cửu Tuyền là toàn bộ nguyên liệu đều được người đầu bếp sắp xếp, bài trí sẵn vào trong nồi theo từng tầng cố định trước khi mang ra cho khách. Tầng dưới cùng là các loại rau củ, nấm và đậu phụ. Tầng giữa là miến khoai tây và măng tây. Tầng trên cùng là các lát thịt cừu non, thịt bò viên thủ công. Khi than củi bắt đầu rực hồng, nước dùng hầm từ xương cừu béo sẽ được chan vào ngập nồi lẩu.

Lẩu hồ Cửu Tuyền có vị mặn, hơi cay nhẹ của tiêu, thơm nấm và thịt. Điều đặc biệt là trong lẩu còn có thêm những miếng bánh quẩy chiên giòn rắc lên trên, tạo độ giòn bùi. Nằm trong Top 10 món ăn nổi tiếng của ẩm thực Cam Túc, Lẩu hồ Cửu Tuyền đặc biệt hơn so các loại lẩu khác. Nếu lẩu Tứ Xuyên nổi tiếng với vị cay xé lưỡi, thì Lẩu hồ Cửu Tuyền lại chinh phục thực khách bằng sự ấm áp, đậm đà.

Mì xào phiến Lan Châu

Nằm trong Top 10 món ăn nổi tiếng của ẩm thực Cam Túc, Mì xào phiến Lan Châu (兰州炒面片) được nhiều sinh viên, học sinh yêu thích vì sự tiện lợi, nhanh no. Nếu Mì bò Lan Châu có nước dùng là vua, thì Mì xào phiến Lan Châu là hoàng tử trong thế giới mì Tây Bắc. Món này không có nước, nhưng hương vị lại đậm đà hơn nhờ kỹ thuật xào trên lửa lớn.

Mì xào phiến được học sinh yêu thích

Món Mì xào phiến Lan Châu có sợi mì khác với Mì bò Lan Châu. Thay vì kéo bột thành những sợi dài mảnh, người thợ sẽ ngắt khối bột thành từng miếng bột mì nhỏ, mỏng và có hình dáng tựa như chiếc lá. Sau đó, sợi mì sẽ được xào trên lửa lớn cùng thịt cừu băm, ớt chuông, hành tây, bắp cải và một chút giấm. Thành phẩm là món ăn có vị cay tê, chua nhẹ vô cùng kích thích vị giác.

Gà quay Tĩnh Ninh

Gà quay Tĩnh Ninh (静宁烧鸡) là món ăn đặc sản có lịch sử lâu đời, từng là sản vật tiến vua trong các thời kỳ phong kiến Trung Hoa. Tĩnh Ninh là một huyện nghèo thuộc thành phố Bình Lương, nhưng lại nổi tiếng nhất tỉnh về món gà quay này.

Gà quay Tĩnh Ninh từng là sản vật tiến vua

Điểm đặc biệt tạo nên thương hiệu món Gà quay Tĩnh Ninh nằm ở khâu chọn giống gà có thớ thịt chắc, ít mỡ. Gà được ướp trong hỗn hợp gia vị trong ít nhất 4-6 giờ. Sau đó, gà được xiên vào que tre, quay trong lò than đá ở nhiệt độ ổn định 200-250°C, liên tục phết hỗn hợp dầu mè và mật ong lên bề mặt da để da vàng óng, giòn tan.

Thành phẩm là món Gà quay Tĩnh Ninh có lớp da màu vàng, thịt gà mềm đến mức thực khách có thể dễ dàng dùng tay bóp nhẹ là xương và thịt tự động tách rời. Món này thường được bán theo con, giá khoảng 40-60 tệ/con, rất thích hợp để mua làm quà. Vì vậy, Gà quay Tĩnh Ninh luôn nằm trong Top 10 món ăn nổi tiếng của ẩm thực Cam Túc.

Khoai tây nghiền Lũng Nam

Vùng Lũng Nam với thổ nhưỡng đất đỏ tơi xốp là nơi sản sinh ra những củ khoai tây có hàm lượng tinh bột cao và chất lượng bậc nhất Trung Quốc. Món Khoai tây nghiền Lũng Nam (陇南洋芋搅团) thường được bán ở các chợ quê hoặc quán vỉa hè, giá chỉ 5-10 tệ/bát, rất rẻ nhưng ăn no.

Món ăn dân dã ở Lan Châu

Khoai tây nghiền Lũng Nam khá nhạt, nên nước chấm đóng vai trò rất quan trọng trong món ăn này. Người Lũng Nam thường pha nước chấm từ dấm đen, nước tương, tỏi băm, ớt bột, rau thơm. Khi ăn, người ta thường rắc thêm lạc rang giã dập, hành lá và rau thơm. Sự kết hợp giữa kết cấu dẻo mịn của khoai và vị chua cay tạo nên món ăn vô cùng lạ miệng.

Rượu sữa trứng

Trong Top 10 món ăn nổi tiếng của ẩm thực Cam Túc, Rượu sữa trứng (牛奶鸡蛋醪糟) là lựa chọn hoàn hảo cho món tráng miệng cuối bữa. Món này đặc biệt phổ biến ở các chợ đêm Lan Châu như phố Chính Ninh Lộ hay chợ đêm Đăng Bác, nơi những quầy hàng bày nồi đồng sáng loáng và đun sữa trên bếp than nghi ngút khói.

Lựa chọn hoàn hảo cho món tráng miệng

Thành phần chính của Rượu sữa trứng gồm: sữa tươi nguyên kem, trứng gà tươi, rượu ngọt làm từ gạo lên men, đường phèn, kỷ tử, hạt sen. Người đầu bếp đổ sữa tươi vào nồi nhỏ, đun lửa vừa. Khi sữa bắt đầu nóng lăn tăn, cho rượu ngọt vào khuấy đều. Sau đó nhanh tay đổ trứng gà đã đánh tan vào nồi. Cuối cùng cho đường phèn, kỷ tử, hạt sen đã nấu chín, đun thêm 1-2 phút rồi tắt bếp.

Rượu sữa trứng có vị ngọt dịu, béo của sữa, thơm nồng nàn của rượu nếp lên men, béo bùi của trứng và các loại hạt. Giá một bát chỉ từ 10-15 tệ. Đây là món ăn vặt, món tráng miệng đêm vô cùng nổi tiếng được sáng tạo bởi người dân tộc Hồi.

Bánh đậu Thiên Thủy

Món ăn cuối cùng trong Top 10 món ăn nổi tiếng của ẩm thực Cam Túc là Bánh đậu Thiên Thủy (Thiên Thuỷ oa oa - 天水呱呱). Thiên Thủy là một thành phố cổ kính với di sản hang đá Mạch Tích Sơn. Tương truyền món này từng là thức ăn cung đình thời Tây Hán. Tên gọi “Oa Oa” xuất phát từ cách phát âm địa phương mô phỏng kết cấu đặc dẻo của bánh.

Thức ăn cung đình thời Tây Hán

Món Bánh đậu Thiên Thủy được làm từ tinh bột của hạt đậu Hà Lan thượng hạng. Người ta hòa bột với nước, khuấy đều trên bếp lửa cho đến khi bột chín và đông đặc lại thành một khối lớn dẻo mịn. Món này thường được ăn nóng kèm tương ớt hoặc tương đen, nhiều người ăn cùng cháo trắng hay súp đậu nóng.

Theo: studyinchina