Đặc biệt, nền ẩm thực của người Duy Ngô Nhĩ tại Tân Cương còn phản ánh lối sống du mục và văn hóa giao thương lâu đời trên Con đường Tơ lụa. Mời bạn cùng studyinchina.io khám phá Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua trong bài viết dưới đây nhé.
Gà Tân Cương (Đĩa gà lớn)
Món ăn đứng đầu Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không bỏ qua là Gà Tân Cương - Đĩa gà lớn (大盘鸡). Đây là món ăn “quốc túy” của vùng đất Tân Cương này. Cái tên “đĩa lớn” (大盘) xuất phát từ việc món ăn được bày trong chiếc đĩa khổng lồ, đủ để cả gia đình cùng ăn.
Món Gà Tân Cương bao gồm thịt gà, khoai tây cùng gia vị đặc trưng Tân Cương như tiểu hồi, hạt thì là và tương ớt. Gà được chặt miếng vừa ăn, xào săn với đường tạo màu, om cùng với khoai tây trong khoảng 20 phút. Điểm đặc biệt cuối cùng là rắc một lượng lớn ớt xanh và hạt tiêu Tứ Xuyên để tăng vị tê cay.
Gà đĩa lớn Tân Cương
Khi thưởng thức, thực khách sẽ cảm nhận đầu tiên là vị ngọt nhẹ từ đường thấm trong thịt gà, tiếp đến là vị cay nồng của ớt khô và tê nhẹ ở đầu lưỡi từ tiêu Tứ Xuyên. Sau khi ăn hết thịt, người ta đổ mì sợi kéo tay (拉条子) hoặc bẻ bánh Nang (馕) vào trộn đều với nước sốt còn lại.
Bánh mì nướng - Nang
Món đặc sản tiếp theo trong Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua là Bánh mì nướng - Nang (馕). Đây là loại bánh mì dẹt truyền thống của người Tân Cương, có thể nói là “linh hồn” trong bữa ăn của họ.
Nang được công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể năm 2015
Nang thường có hương vị thơm mùi lúa mì nguyên cám, vị mặn nhẹ. Nang có thể để được rất lâu nếu bảo quản nơi khô ráo, do đó từng là lương khô duy nhất cho các đoàn lữ hành đi xuyên sa mạc. Khi ăn, người Tân Cương thường bẻ nang chấm vào trà sữa mặn (atay chai) hoặc nước thịt cừu.
Trong mọi gia đình Tân Cương, Nang luôn có sẵn. Trước khi ăn, người ta thường bẻ Nang thành miếng nhỏ, chia cho mọi người, thể hiện sự sẻ chia. Vào dịp lễ, Nang được làm to hơn, trang trí hoa văn phức tạp. Nang Tân Cương còn được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Trung Quốc từ năm 2015.
Cơm Pilaf Tân Cương (Cơm bốc)
Cơm pilaf Tân Cương (抓饭) là món ăn nghi lễ và lương thực chính hàng trăm năm qua. Tên gọi “Cơm bốc” (抓饭) bắt nguồn từ tục lệ xa xưa: Khi người du mục dùng tay để bốc cơm ăn khi đi trên lưng ngựa. Ngày nay, món cơm này xuất hiện tỏng nhiều lễ hội, đám cưới và đăc biệt là Lễ Roz (Lễ Ramadan)
Cơm Pilaf là lương thực chính hàng trăm năm qua của người Tân Cương
Nguyên liệu chính của Cơm pilaf Tân Cương gồm: gạo tẻ hạt dài, thịt cừu non, cà rốt vàng và đỏ, hành tây, đôi khi có thêm nho khô hoặc mộc qua. Đầu tiên, thịt cừu được chiên vàng, sau đó cho hành tây và cà rốt thái sợi vào. Gạo được ngâm trước 30 phút, thêm nước (tỉ lệ 1:1,5) và nấu nhỏ lửa cho đến khi gạo chín, thấm mỡ cừu.
Ở Tân Cương, các nhà hàng thường bày món Cơm pilaf trong những nồi đồng to, múc ra đĩa cùng miếng thịt cừu lớn đặt trên đỉnh. Món này cũng là lựa chọn số một cho bữa sáng no năng lượng của người dân địa phương. Vì vậy, món Cơm pilaf Tân Cương luôn nằm trong Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua.
Xiên Thịt cừu nướng
Xiên thịt cừu nướng (羊肉串) là món ăn đường phố mang tính biểu tượng, có mặt ở khắp các con phố tại Trung Quốc và thế giới. Từ những quán vỉa hè ở Ürümqi đến các khu phố Hoa kiều ở nước ngoài, mùi khói cumin quyện với thịt nướng luôn gợi nhắc đến Tân Cương.
Thịt cừu nướng là món ăn quen thuộc tại Tân Cương
Xiên thịt cừu nướng Tân Cương có lớp ngoài hơi cháy xém, giòn nhẹ, bên trong mềm, màu hồng nhạt, giữ được độ ẩm. Cumin đóng vai trò chủ đạo, tạo mùi thơm đặc trưng, kết hợp với ớt cay nồng, tiêu tê nhẹ. Khi ăn, bạn có thể vắt thêm chanh hoặc chấm muối tiêu chanh.
Ở các chợ đêm Tân Cương, bạn sẽ thấy những lò nướng dài 2-3m xuất hiện liên tục. Khách hàng thường gọi vài chục xiên, ăn kèm với bánh mì nướng (馕) và bia địa phương. Xiên thịt cừu Tân Cương là món “phải thử” trong Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua.
Bánh bao nướng
Bánh bao nướng Tân Cương (烤包子) là món ăn cổ xưa có nguồn gốc từ văn hóa du mục Thổ Nhĩ Kỳ và đã du nhập vào Trung Quốc từ thời nhà Nguyên. Bánh có hình dáng như chiếc bánh bao nhưng được nướng thay vì hấp, vỏ giòn với nhân thịt cừu béo.
Bánh bao nướng nhân thịt cừu Tân Cương
Ở chợ đạo Hồi của Ürümqi, du khách sẽ thấy những hàng Bánh bao nướng Tân Cương xếp cao như núi, khách mua thường lấy giấy gói ăn tại chỗ, chấm cùng tương cà hoặc giấm ớt. Người địa phương thường ăn kèm với một bát trà nhạt hoặc sữa chua. Một số nhà hàng còn phục vụ Bánh bao nướng Tân Cương “khổng lồ”, là thử thách dành cho cho các thực khách có dạ dày lớn.
Lẩu bò Yak
Lẩu bò Yak (牦牛肉火锅) là đặc sản vùng cao Tân Cương, đặc biệt phổ biến ở các khu vực như Kashgar, Khotan và dãy núi Pamir, nơi người dân tộc Tajik, Uyghur chăn nuôi bò Yak (bò Tây Tạng). Bò Yak sống ở độ cao 3.000-5.000m, ăn cỏ thảo nguyên sạch, nên thịt rất chắc, ít mỡ, giàu đạm và omega-3.
Món không thể thiếu trong các đêm đông tại Tân Cương
Cách chế biến Lẩu bò Yak khá cầu kỳ. Đầu tiên, xương bò Yak được chặt khúc, hầm ít nhất 6-8 tiếng cùng với gừng, hành tây, táo tàu, kỷ tử, đẳng sâm và củ cải trắng. Các loại nhúng lẩu kèm gồm: nấm Tân Cương, khoai tây, miến dong, rau cải mèo, đậu phụ. Lẩu thường được nấu trong nồi đồng hoặc gang, nhúng tại bàn.
Nước Lẩu bò yak có vị thanh, ngọt mát, hậu vị đậm đà từ xương và thảo mộc. Điều khác biệt lớn là thịt yak không có mùi “bò” nồng, thay vào đó là vị ngọt sạch của thảo mộc. Người dân địa phương tin rằng nước lẩu nấu với xương yak có tác dụng bồi bổ gân cốt và tăng cường sinh lực.
Gà cay tê
Món tiếp theo trong Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua là món Gà cay tê (椒麻鸡). Món này có nguồn gốc từ thành phố Xương Cát, Tân Cương, xuất hiện khoảng 150 năm trước. Đây là món gà trộn lạnh với hương vị rất khác biệt: có vị cay nồng từ ớt, vừa tê từ tiêu Tứ Xuyên.
Gà trộn cay tê có hương vị khác biệt
Ở Tân Cương, Gà cay tê thường được bày trong đĩa lớn, rắc thêm vừng rang và lạc rang giã dập. Một biến tấu phổ biến là Gà cay tê trộn với mì lạnh, gọi là “Mì gà cay”. Tuy nhiên, công thức cơ bản gà trộn vẫn được người dân ưa chuộng nhất.
Món Gà cay tê thường được dùng làm món khai vị hoặc ăn với bánh Nang trong các quán nhậu. Món này giờ đây đã có mặt ở nhiều thành phố lớn Trung Quốc nhưng hương vị đúng chuẩn Tân Cương vẫn là phải có ớt khô Tân Cương và tiêu Tứ Xuyên rang thủ công.
Mì lạnh Tân Cương
Mì lạnh Tân Cương (凉皮) có nguồn gốc từ các cộng đồng Hồi giáo, sau đó được người Duy Ngô Nhĩ cải tiến. Khác với Mì lạnh Tứ Xuyên (thường nhiều dầu ớt và đậu phộng), Mì lạnh Tân Cương có vị chua cay hài hòa, thêm nhiều rau thơm và đặc biệt có mùi tiểu hồi.
Mì lạnh Tân Cương
Ở các chợ đêm Ürümqi, bạn sẽ thấy các quầy Mì lạnh Tân Cương với tô lớn để trộn, khách hàng gọi “một bát to, cho nhiều ớt”. Người ta ăn Mì lạnh kèm với xiên thịt nướng, hoặc Nang. Mì lạnh Tân Cương có khá nhiều biến tấu: mì lạnh trộn thịt bò yak khô xé, mì lạnh cuộn.
Canh thịt cừu
Canh thịt cừu (羊肉汤) là món “bình dân” nhưng “thần thánh” trong ẩm thực Tân Cương. Khác với Canh thịt cừu ở các vùng khác bởi cách ninh xương rất đơn giản. Người Tân Cương tin rằng canh thịt cừu là phương thuốc chữa cảm lạnh, mệt mỏi, và đặc biệt tốt cho phụ nữ sau sinh.
Canh thịt cừu có tác dụng bồi bổ sức khoẻ
Nguyên liệu chính của Canh thịt cừu gồm: thịt cừu non, xương ống cừu, hành tây, gừng, muối hạt Tân Cương, và một ít tiêu trắng. Nồi canh sẽ được ninh ít nhất 4-6 tiếng ở lửa liu riu, vớt bọt thường xuyên. Trước khi tắt bếp, cho thịt cừu thái miếng vừa ăn vào, ninh tiếp 30 phút cho thịt chín mềm.
Canh thịt cừu thường được phục vụ trong bát sứ lớn, kèm đĩa bánh Nang riêng. Ở vùng núi Pamir, người Tajik nấu canh cừu với sữa chua - gọi là “corbma”, tạo vị chua béo rất lạ. Vì vậy, Canh thịt cừu luôn nằm trong Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua.
Bánh ú sữa chua
Bánh ú sữa chua (酸奶粽子) là món tráng miệng đường phố độc đáo có xuất xứ từ miền Nam Tân Cương, đặc biệt ở Kashgar và Hotan. Khác với bánh ú ngọt truyền thống của người Hán, bánh ú Tân Cương được ăn kèm với sữa chua và siro.
Các nguyên liệu để làm Bánh ú sữa chua thường sẽ được làm thủ công và được chuẩn bị sẵn. Khi bạn mua một phần Bánh ú sữa chua, người bán sẽ cho vào bát bánh ú được bóc lá để nguyên hoặc cắt lát, chan sữa chua và rưới siro lên trên, cuối cùng rắc một ít vừng rang.
Bánh ú sữa chua là bánh ngọt được yêu thích
Trên các tuyến phố du lịch, bạn sẽ thấy xe đẩy nhỏ bán bánh ú sữa chua, người bán hàng thường trang trí bằng trái cây tươi (dâu tây, kiwi) và phô mai bột. Đây là món rẻ tiền (khoảng 5-10 tệ) nhưng đã gây được ấn tượng mạnh với du khách. Vì vậy, Bánh ú sữa chua luôn nằm trong Top 10 món ăn đặc sản Tân Cương không thể bỏ qua.
Ẩm thực Tân Cương là sự kết hợp độc đáo giữa văn hóa Trung Hoa và Trung Á, mang đến những món ăn có hương vị vô cùng riêng biệt. Nếu có cơ hội du lịch Tân Cương, đừng quên dành thời gian khám phá nền ẩm thực độc đáo nơi đây để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp văn hóa và con người vùng đất rộng lớn này.
Theo: studyinchina
