Thập nhất nguyệt tứ nhật
phong vũ đại tác
Cương ngoạ cô thôn bất tự ai,
Thượng tư vị quốc thú Luân Đài.
Dạ lan ngoạ thính phong xuy vũ,
Thiết mã băng hà nhập mộng lai.
Bài này còn có tên là Cảm hoài thi 懷感詩 (Thơ hoài cảm), được viết vào tháng 11 năm Thiệu Hy thứ 3 (1192) tại Sơn Âm, quê hương của ông. Bấy giờ ông đã 68 tuổi, về làng ẩn cư, cuộc sống khó khăn lại hay ốm, nhưng tấm lòng lo nước thương dân không thay đổi. Ông nằm nơi thôn trang cô tịch, không hề than oán cảnh ngộ buồn thảm của chính mình, chỉ hận không được vì nước đến trấn thủ Luân Đài. Những đêm mưa to gió lớn, ông thường mơ thấy mình chỉ huy đoàn thiết kỵ vượt dòng sông đóng băng, triển khai chiến đấu với địch quốc phương bắc.
十一月四日
風雨大作
僵臥孤村不自哀
尚思為國戍輪臺
夜闌臥聽風吹雨
鐵馬冰河入夢來
Làm ngày mưa gió
mùng bốn tháng mười một
(Dịch thơ: Chi Nguyen)
Thương mình xóm vắng nằm queo.
Biên cương lính thú gieo neo mặc lòng.
Đêm nghe mưa gió bên song.
Tưởng như ngựa sắt về trong mộng lành.
Sơ lược tiểu sử tác giả:
Lục Du 陸遊 (1125-1209) tự Vụ Quan 務観, hiệu Phóng Ông 放翁, người Sơn Âm, Việt Châu (nay thuộc Nhạn Môn đạo, tỉnh Sơn Tây), thời Nam Tống. Ông đã trải các chức quan Tri châu, Tri phủ, Quốc sử biên tu, và là một vị thi nhân ái quốc. Sống vào thời kỳ hai hai triều Tống - Kim đánh nhau, Lục Du trở thành một người rất trăn trở vì mất nước. Khi đó người Nữ Chân (vương triều Kim) đã đánh chiếm xuống phía nam, đất nước chia năm xẻ bảy, dân tình ly tán loạn lạc. Ông đã từng vào đất Nam Trịnh (Tứ Xuyên hiện nay) theo phong trào chống Kim, đã từng mặc giáp cưỡi ngựa vượt qua sông Vị cùng những toán kỵ mã yêu nước, ban đêm đột kích quân Kim nhiều lần. Ông có Kiếm nam từ chuyên tập lưu truyền đến nay.
Nguồn: Thi Viện
