"KHI THẤT VỌNG ĐỦ NHIỀU - NGƯỜI TA SẼ CHỌN IM LẶNG"

Có những điều, ban đầu ta không hiểu. Rồi thời gian, như một lưỡi dao vô hình, gọt giũa từng chút một, chạm vào từng kỳ vọng, từng lần tha thứ, từng ảo tưởng đẹp đẽ… và cắt đi từng lớp ngây thơ trong ta.

Cho đến một ngày, ta phát hiện:

Không phải cứ hết lòng thì người ta sẽ hiểu.
Không phải cứ chân thành thì người ta sẽ biết ơn.
Không phải cứ cố gắng gìn giữ là có thể giữ lại được.

Bởi làm người, sao qua được ý Trời, tất cả là nhân duyên!

 
I. Thất vọng, không đến từ người khác, mà từ chính lòng mình

Khi ta còn nhiều kỳ vọng, còn bám chấp vào ý nghĩ rằng “người ấy sẽ thay đổi”, “mọi thứ sẽ khác nếu mình kiên trì thêm một chút”, thì ta vẫn chưa đủ đau.

Thất vọng thật sự không đến từ một lời nói vô tâm, hay một hành động phũ phàng. Nó đến từ sự lặp đi lặp lại. Lặp đi lặp lại đến mức tâm không còn cảm giác. Như một vết thương bị chạm mãi, đến nỗi da không còn muốn phản ứng, nước mắt không còn muốn rơi.

Cái đau sau cùng, là khi bạn nhìn thấy họ rõ ràng đến mức… không còn gì để nói.

Không giận, không buồn, không trách. Chỉ còn một tiếng thở dài, và một cái gật đầu lặng lẽ:
“Ừ, họ vẫn vậy.”

Ảnh pexels

Có người cho rằng im lặng là yếu đuối. Thực ra, im lặng là một dạng của từ bỏ trong yên bình.

Không phải bạn không có lý lẽ để phản bác. Không phải bạn không còn tâm trạng để giải bày.

Chỉ là… bạn đã chọn giữ lại lòng tự trọng sau cùng, không để mình tiếp tục van nài sự thấu hiểu từ một người không còn muốn hiểu.

Thật ra, khi im lặng, bạn đã lớn.
Khi không còn phản ứng, bạn đã hiểu.
Khi không còn giải thích, bạn đã đi xa hơn cảm xúc của mình.

Người ta chỉ rời đi khi không còn gì để giữ.
Người ta chỉ buông tay khi lòng đã chạm đến điểm cuối cùng của nhẫn nại.

Đừng lầm tưởng rằng:
Người im lặng là người không quan tâm. Thực ra, họ đã từng quan tâm bạn rất nhiều. Nhưng vì quan tâm quá nhiều nên mới thất vọng đến vậy. 

Ảnh Pexels

II. Khi một người thôi kỳ vọng, họ trở nên nhẹ hơn

Ta đã từng nghĩ rằng:

– Tha thứ là phải nói ra.
– Rời bỏ là phải khóc lóc.
– Tổn thương là phải thể hiện.

Nhưng càng sống, ta càng thấy:

Tĩnh lặng mới là sức mạnh bền bỉ nhất.
Lặng im mà rời đi – mới là lựa chọn dứt khoát nhất.

Người nói nhiều khi rời đi, có thể vẫn mong được níu kéo.
Người lặng lẽ mà bước, thường là người đã đi rất xa trong tâm.
Họ không oán. Không than. Không chúc phúc. Không từ giã.
Chỉ lặng lẽ… biến mất khỏi một không gian không còn cần họ nữa.

III. Từ một lần im lặng, là cả một đời nhìn lại

Đôi khi, một lần bạn thở dài và không nói gì, không đáp trả, không gào thét…

Là lúc bạn tự đoạn tuyệt với phần yếu đuối trong mình.
Là lúc bạn bước ra khỏi sự lệ thuộc cảm xúc vào người khác.
Là lúc bạn hiểu rằng:
Không phải ai cũng nên đi cùng mình đến cuối con đường.
Và không phải ai cũng xứng đáng với phần tốt đẹp nhất trong tâm hồn mình.

Có lẽ sau tất cả, điều quan trọng không phải là người ta có hiểu bạn không. Mà là bạn có còn mong cầu họ hiểu bạn nữa không!

Trưởng thành thật sự là khi:

• Bạn lặng lẽ rút lui khỏi những mối quan hệ không còn sự chân thành.
• Bạn giữ lại lòng tốt, nhưng biết đặt nó đúng chỗ.
• Bạn chọn im lặng, không phải vì sợ đối đầu, mà vì bạn biết rõ kết quả sẽ chẳng khác gì.

Và bạn chấp nhận điều đó, trong một tâm thế khiêm nhường, nhưng không tự làm mình bé nhỏ.

Có những người, bạn từng đặt trọn niềm tin.
Có những điều, bạn từng cố gắng níu giữ đến tận cùng.
Nhưng cuối cùng, tất cả chỉ còn là một tiếng thở dài trong lặng lẽ.

Không phải vì bạn không đủ yêu thương,
Mà là vì bạn đã đủ đau để buông.
Đủ trưởng thành để rút lui.
Đủ tĩnh lặng để không cần một lời giải thích.

Đó là sự tái sinh thầm lặng của một tâm hồn đã bước sang một chương mới, nhẹ hơn, sâu hơn, và bình an hơn.

Nguyên Tác An Hậu

Theo: vandieuhay

10 CÂU TỤC NGỮ TRUNG QUỐC SAU HÀNG NĂM ĐÃ BỊ XUYÊN TẠC

Qua thời gian lưu truyền, những câu thành ngữ, ca dao, tục ngữ có thể bị “tam sao thất bản”, thậm chí là xuyên tạc tạo ra ý nghĩa hoàn toàn khác biệt.

1. Lấy gà thì theo gà, lấy chó thì theo chó

Câu này vốn là “lấy người ăn xin thì theo người ăn xin, lấy ông già thì theo ông già”. Ý rằng người phụ nữ đã gả cho một người ăn xin hay một người lớn tuổi thì cũng phải chung sống với người đó đến hết cuộc đời. Với sự thay đổi của thời gian, câu tục ngữ này đã thay đổi từ con người thành gà và chó.

 
2. Ba người thợ giày có thể sánh ngang với Gia Cát Lượng

“Người thợ giày” thực ra là một cách phát âm đồng âm (Pinyin) của “pí jiàng” – dùng để chỉ “phó tướng” trong thời cổ đại. Câu tục ngữ này ban đầu là “Trí tuệ của của ba phó tướng có thể đánh bại một Gia Cát Lượng”.

Người thợ giày không thể so sánh với trí tuệ của Gia Cát Lượng.

3. Có mắt không nhận ra ngọc Kinh Sơn

Chữ “荆” (Kinh) dùng để chỉ nước Chu thời cổ đại. Cụm từ “ngọc Kinh Sơn” bây giờ dùng để chỉ loại ngọc được tìm thấy bởi những người thợ làm ngọc ở núi Kinh Sơn.

Ảnh: Pinterest.

4. Tôi sẽ không bỏ cuộc cho đến khi đến được sông Hoàng Hà

Ban đầu câu này là: “Tôi sẽ không bỏ cuộc cho đến khi đến được sông Ngô Giang”. Ngô Giang là nơi Hạng Vũ tự sát. Sông Ngô Giang biến thành sông Hoàng Hà, câu này bị biến thể nên người ta không thể giải thích được ý nghĩa của nó.

 
5. Nếu bạn không từ bỏ con cái của mình, bạn sẽ không thể bẫy được con sói

Ban đầu câu này là: “Nếu bạn không muốn bỏ đôi giày của mình, bạn sẽ không thể bẫy được sói”. Nghĩa là muốn bắt được sói thì không được sợ bỏ chạy, lãng phí giày. Nhưng điều này cũng dễ hiểu, vì trong phương ngữ Tứ Xuyên, “giày” được gọi là “trẻ em”. Tuy nhiên sẽ rất đáng sợ nếu người ta tưởng ý nghĩa của câu này là dùng trẻ em còn sống để bẫy sói.

6. Rắm chó không kêu

Thành ngữ này ban đầu là: “Da chó không thông”. Trên da chó không có tuyến mồ hôi. Vào mùa hè nóng bức, chó phải dùng lưỡi liếm lông để tản nhiệt cơ thể. “Da chó không thông” ám chỉ đặc điểm này trên của cơ thể chó.

“Xì hơi” là biểu tượng của sự bẩn thỉu, đối với những chuyện phi lý, vô lý thì lấy xì hơi làm ẩn dụ cũng có thể chấp nhận được.

Ảnh: Pinterest.

7. Vương bát đoan

Đây là một câu chửi rủa của người Trung Quốc. Nhưng thực chất, ý nghĩa ban đầu của câu này là “忘八端” tức là “quên đi Tám nguyên tắc”.

Thời cổ xưa tám nguyên tắc được đề cập đến là: “hiếu – thuận – trung – tín – lễ – nghĩa – liêm – sỉ”. Nếu quên chúng, người ta sẽ quên mất nền tảng làm người.

8. Không độc không phải bậc trượng phu

Câu gốc là: “Nếu nhỏ mọn thì không phải là quân tử, nếu vô độ thì không phải là trượng phu”. Và câu “không độc không phải trượng phu” đã đi chệch rất nhiều so với những giá trị mà người xưa chủ trương.

9. Hình phạt không trên quan chức, lễ không hạ thấp thường dân

Vì hiểu chưa đầy đủ về “trên” và “hạ” nên người ta thường hiểu sai nghĩa câu nói này. Trên thực tế, “trên” và “hạ” cũng có ý nghĩa ưu việt và thấp kém. Ý ban đầu là quan chức sẽ không được miễn hình phạt chỉ vì họ tầng lớp trên, dân thường cũng không bị loại khỏi xã hội văn minh chỉ vì họ là dân thường. 

Ảnh: Pinterest.

10. Không gian lận không phải là buôn bán

Câu này vốn là “không sắc sảo không buôn bán”, có nghĩa là trong buôn bán lợi ích cho đi càng nhiều sẽ càng tốt, vì như thế khách hàng sẽ quay lại mua tiếp, nên gọi là “không sắc sảo không buôn bán”.

Bây giờ người ta lại cho là “không gian trá ​​thì không giỏi làm ăn”. Ý nghĩa đã khác biệt hoàn toàn.

Nguồn: Aboluowang (Lý Hoa)

Link tham khảo:

https://www.aboluowang.com/2024/0403/2038948.html

ĐỐI DIỆN VỚI BI THƯƠNG, CON NGƯỜI SẼ TRẢI QUA 5 GIAI ĐOẠN CẢM XÚC

Khi con người đối diện với nỗi bi thương mất mát thì thường sẽ trải qua 5 giai đoạn cảm xúc: Phủ nhận, phẫn nộ, mặc cả, chán nản, chấp nhận.

Đối diện với bi thương, con người sẽ trải qua 5 giai đoạn cảm xúc (ảnh minh họa Adobestock)

Bác sĩ tâm thần người Mỹ gốc Thụy Sĩ Elisabeth Kübler-Ross đã đưa ra lý thuyết về 5 giai đoạn của đau buồn trong cuốn “On Death and Dying” (tạm dịch: Bàn về tử vong và lâm chung), 5 giai đoạn này còn được gọi là “Mô hình Kübler-Ross”, bao gồm: Phủ nhận, phẫn nộ, mặc cả, chán nản, chấp nhận.

 
1. Phủ nhận

Trong giai đoạn 1 của quá trình bi thương, sự phủ nhận có thể giúp chúng ta giảm thiểu nỗi đau thương và mất mát. Đối diện với hiện thực mất mát, chúng ta thường sẽ đau khổ dằn vặt. Vậy nên phủ nhận chính là một cơ chế để phòng vệ, bởi vì thông tin quá tàn khốc, chúng ta thà lựa chọn là không tin, trước tiên tách biệt bản thân và hiện thực.

2. Phẫn nộ

Giai đoạn thứ 2 của bi thương là phẫn nộ. Khi không thể lừa dối bản thân thêm được nữa, có quá nhiều cảm xúc liên quan đến sự mất mát không thể giải phóng, sự tức giận thường trở thành lối thoát của cảm xúc, và nó thường là cảm giác đầu tiên. Ở giai đoạn này, bạn sẽ bắt đầu phản ánh tất cả sự tức giận của mình lên người khác hoặc chính mình, oán Trời trách người, trách tội chính mình.

(ảnh minh họa Adobestock)

3. Mặc cả

Khi đối mặt với mất mát, để giảm bớt nỗi đau, bạn sẽ bắt đầu hy vọng là thông qua nỗ lực hoặc một điều kiện trao đổi nào đó có thể xoay chuyển được cục diện. Mặc cả là một loại bất lực, là do con người cảm thấy tuyệt vọng trước sự mất mát. Trong giai đoạn này, bạn thường tập trung vào những sai lầm hoặc hối tiếc cá nhân, nhưng hãy lưu ý rằng đôi khi những điều tồi tệ vẫn xảy ra dù bạn đã cố gắng hết sức.

 
4. Chán nản

Ở giai đoạn này bạn sẽ bắt đầu bình tĩnh lại để xem xét tình hình thực tế, biết rằng mặc cả chỉ là tốn công vô ích, sự thất vọng và buồn bã bắt đầu tăng lên. Bạn có thể ngừng nói chuyện với người khác và phong bế chính mình. Mặc dù quá trình bi thương này là rất tự nhiên, nhưng cũng phải chú ý không để dẫn đến tình trạng bị trầm cảm. Nếu như bạn hoặc người thân bạn bè của bạn đang gặp phải tình huống này, thì tốt nhất nên tìm một chuyên gia tư vấn càng sớm càng tốt.

 
5. Chấp nhận

Giai đoạn cuối cùng trong 5 giai đoạn đau buồn là chấp nhận. Khi đi đến giai đoạn này, không phải bạn không còn cảm nhận được nỗi đau mất mát, chỉ là bạn không còn chối bỏ hiện thực, cũng không còn cố gắng thay đổi mọi thứ.

(ảnh minh họa Adobestock)

Vậy mỗi giai đoạn này sẽ kéo dài trong bao lâu? Dư Giai Dung, nhà tâm lý học tại Viện Tâm thần Trẻ em Đài Bắc (Đài Loan) cho rằng, không có thời gian cụ thể, đối với mỗi người lại rất khác nhau, và không nhất định là sẽ trải qua tuần tự 5 giai đoạn như trên, ranh giới giữa các giai đoạn cũng rất mơ hồ, và một giai đoạn có thể được lặp lại nhiều lần.

Dư Giai Dung khuyên rằng, đừng ép buộc bản thân phải làm điều gì đó khi trải qua những điều này, nhưng bạn có thể thông qua 5 giai đoạn bi thương trên để hiểu được rằng, đây là một quá trình của cảm xúc, sau một thời gian rồi sẽ lại bước qua giai đoạn mới.

Chân Chân / Theo: Sound of hope

ĐÔNG CẢNH - LƯU KHẮC TRANG

Đông cảnh

Tình song tảo giác ái triêu hy

Trúc ngoại thu thanh tiệm tác uy

Mệnh phốc an bài tân noãn các

Hô đồng hủy chiếm cựu hàn y

Diệp phù nộn lục tửu sơ thục

Đẳng thiết hương hoàng giải chính phì

Dung cúc mãn viên giai khả tú

Thưởng tâm tòng thử mạc tương vi.

冬景 - 劉克莊

晴窗早覺愛朝曦

竹外秋聲漸作威

命僕安排新暖閣

呼童熨貼舊寒衣

葉浮嫩綠酒初熟

橙切香黃蟹正肥

蓉菊滿園皆可羨

賞心從此莫相違

Cảnh mùa đông

(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Bên song đón ánh nắng mai. 

Tiếng thu xào xạc, dặm dài tre xanh. 

Lão bộc lắp lại mái tranh. 

Áo bông sờn vải, trẻ dành lẫn nhau. 

Rượu ủ men lá chín mau. 

Canh cua nghi ngút, lên màu vàng ươm. 

Ngoài vườn cúc mải đưa hương. 

Bình tâm thưởng ngoạn, vấn vương trong lòng.

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Lưu Khắc Trang 劉克莊 (1187-1269) tự Tiềm Phu 潛夫, hiệu Hậu Thôn cư sĩ 後村居士, người Bồ Dương (nay thuộc huyện Vĩnh Tế, tỉnh Sơn Tây). Ông bác học đa tài, tác phẩm của ông có Hậu Thôn đại toàn tập gồm 196 quyển, riêng về từ có tập Hậu Thôn biệt điệu. Ông là một chí sĩ bão phụ vĩ đại, lại vừa là một từ nhân hào phóng.

Nguồn: Thi Viện

NGƯỜI GIÀU NHẤT CUỐI THỜI NHÀ THANH: CÓ 2 HẦU GÁI, 1 NGƯỜI SINH RA TỐNG MỸ LINH, 1 NGƯỜI LÀ MẸ CỦA TRIỆU NHẤT ĐỊCH

Từ hai nữ tỳ trong phủ Thịnh, họ trở thành những người mẹ sinh ra Tống Mỹ Linh và Triệu Nhất Địch – hai nhân vật gắn liền với những bước ngoặt lớn của lịch sử Trung Quốc cận đại.

Đại phú hào Thịnh Tuyên Hoài.

Trong lịch sử cận đại Trung Quốc, có hai người phụ nữ từng để lại dấu ấn đặc biệt đối với vận mệnh đất nước. Một người là Tống Mỹ Linh – Đệ nhất phu nhân nổi tiếng của Trung Hoa Dân Quốc, phu nhân của Tưởng Giới Thạch. Người còn lại là Triệu Nhất Địch, hay còn được biết đến với cái tên Triệu Tứ tiểu thư – người phụ nữ đã dành hơn nửa thế kỷ ở bên Trương Học Lương trong những năm tháng ông bị quản thúc. Điều khiến nhiều người bất ngờ là cả hai đều có một điểm chung ít ai biết đến: mẹ của họ từng là nữ tỳ trong phủ của Thịnh Tuyên Hoài – vị đại phú hào và cũng là một trong những nhà cải cách kinh tế nổi tiếng nhất cuối triều Thanh.

Đó là một câu chuyện vừa mang màu sắc "thâm cung bí sử", vừa phản ánh sự kỳ lạ của lịch sử. Hai cô hầu gái tưởng chừng chỉ là những nhân vật vô danh trong một đại gia tộc, cuối cùng lại trở thành những người mẹ sinh ra hai phụ nữ có ảnh hưởng sâu sắc đến lịch sử Trung Quốc thế kỷ XX.

Thịnh Tuyên Hoài (1844–1916) được mệnh danh là "cha đẻ của công nghiệp hiện đại Trung Quốc" và cũng là một trong những người giàu có nhất cuối thời nhà Thanh. Ông là nhân vật chủ chốt của phong trào Dương vụ, lần lượt sáng lập hoặc góp phần xây dựng Cục Điện báo Trung Quốc, Ngân hàng Thương mại đầu tiên, tuyến đường sắt Bắc Kinh – Hán Khẩu, Trường Đại học Bắc Dương và nhiều doanh nghiệp quy mô lớn khác. Khối tài sản của ông từng được đánh giá thuộc hàng lớn nhất châu Á vào đầu thế kỷ XX.

Khi gia tộc Thịnh ở thời kỳ cực thịnh, phủ đệ có từ 200 đến hơn 300 gia nhân. Con cháu trong nhà mỗi người đều có nhiều người hầu riêng phục vụ. Tuy nhiên, điều khiến Thịnh Tuyên Hoài khác biệt với nhiều đại địa chủ cùng thời là cách ông tuyển chọn người làm.

Ông không chỉ nhìn ngoại hình hay xuất thân, mà đặc biệt coi trọng học vấn và phẩm chất. Dù chỉ là tuyển một nha hoàn, ông vẫn yêu cầu người đó phải biết đọc, biết viết, giao tiếp lưu loát và có tư chất thông minh. Theo quan điểm của Thịnh Tuyên Hoài, một gia đình muốn hưng thịnh thì ngay cả người hầu cũng phải có tri thức nhất định để có thể giáo dục con trẻ và giữ gìn gia phong.

Chính nguyên tắc tưởng như nhỏ bé ấy đã vô tình tạo nên một bước ngoặt lịch sử.

Đầu thế kỷ XX, khi tuyển chọn người hầu cho phủ Thịnh, ông đã gạch bỏ rất nhiều cái tên trong danh sách, chỉ giữ lại những cô gái đáp ứng tiêu chuẩn biết chữ. Trong số đó có hai người là Nghê Quế Trân và Lã Bảo Trinh.

Lã Bảo Trinh xuất thân nghèo khó. Gia đình không đủ điều kiện nuôi dưỡng nên đưa bà vào phủ Thịnh làm nha hoàn từ khi còn trẻ. Nhờ nhanh nhẹn, cẩn thận và khéo léo, bà nhanh chóng được chủ nhân tin tưởng.

Đến tuổi lập gia đình, Thịnh Tuyên Hoài đứng ra mai mối bà cho Triệu Khánh Hoa – một thuộc cấp cũ của ông, sau này giữ chức Thứ trưởng Bộ Giao thông. Tuy chỉ là vợ lẽ nhưng Lã Bảo Trinh sống hiền hòa, không tranh giành địa vị với các thê thiếp khác. Bà sinh cho Triệu Khánh Hoa bảy người con, trong đó cô con gái thứ tư chính là Triệu Nhất Địch.

Triệu Nhất Địch sau này trở thành người phụ nữ nổi tiếng bậc nhất Trung Quốc nhờ mối tình kéo dài hơn nửa thế kỷ với Trương Học Lương – vị "Thiếu soái" lừng danh của Đông Bắc.

Các nữ tỳ trong phủ họ Thịnh cũng đều là những người có học vấn và phẩm chất.

Thế nhưng, cuộc tình ấy lại khiến Lã Bảo Trinh phải chịu bi kịch suốt phần đời còn lại.

Khi Triệu Nhất Địch quyết định rời bỏ gia đình để theo Trương Học Lương năm 1929, Triệu Khánh Hoa vô cùng tức giận. Ông công khai đăng báo từ mặt con gái, đồng thời đổ lỗi cho Lã Bảo Trinh vì cho rằng bà không biết dạy con.

Từ đó, địa vị của Lã Bảo Trinh trong gia đình sụp đổ hoàn toàn. Bà bị buộc rời khỏi Triệu gia, sống nương nhờ các con trai tại Tần Hoàng Đảo. Dù sau này Trương Học Lương và Triệu Nhất Địch từng đến thăm, nhưng vì nhiều biến cố lịch sử, mẹ con họ không còn cơ hội đoàn tụ thực sự. Năm 1953, Lã Bảo Trinh qua đời ở tuổi 74 mà không được gặp lại cô con gái nổi tiếng của mình.

Nếu cuộc đời Lã Bảo Trinh là một bi kịch thì Nghê Quế Trân lại đi theo một hướng hoàn toàn khác.

Khác với Lã Bảo Trinh, Nghê Quế Trân vốn xuất thân trong gia đình có học. Bà từng học tại trường nữ sinh Bồi Văn ở Thượng Hải, thông thạo tiếng Anh, giỏi toán và chơi piano rất thành thạo. Sau khi gia đình sa sút, bà vào phủ Thịnh làm gia sư kiêm bảo mẫu cho con cháu trong nhà.

Thịnh Tuyên Hoài rất coi trọng bà, từng muốn mai mối một cuộc hôn nhân môn đăng hộ đối. Thế nhưng Nghê Quế Trân từ chối và lựa chọn kết hôn với Tống Gia Thụ (Charlie Soong) – một mục sư Tin Lành còn nghèo nhưng có chí hướng.

Thịnh Tuyên Hoài không trách móc mà còn khen ngợi bà là người "có tầm nhìn”.

Sau khi kết hôn, Nghê Quế Trân sinh sáu người con: Tống Ái Linh, Tống Khánh Linh, Tống Tử Văn, Tống Mỹ Linh, Tống Tử Lương và Tống Án.

Ba cô con gái của bà sau này đều trở thành những nhân vật nổi tiếng bậc nhất Trung Hoa Dân Quốc. Tống Ái Linh kết hôn với Khổng Tường Hy – người giàu nhất Trung Quốc thời bấy giờ; Tống Khánh Linh trở thành phu nhân của Tôn Trung Sơn và sau này giữ nhiều chức vụ quan trọng tại nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa; còn Tống Mỹ Linh trở thành phu nhân của Tưởng Giới Thạch, có ảnh hưởng lớn tới chính trị, ngoại giao và quan hệ Trung – Mỹ trong Thế chiến thứ hai.

Các nhà nghiên cứu đều cho rằng thành công của gia tộc họ Tống có sự đóng góp rất lớn từ Nghê Quế Trân. Bà nổi tiếng nghiêm khắc trong việc giáo dục con cái. Trong gia đình, mọi sinh hoạt đều có quy củ, từ cách ăn mặc, ứng xử cho tới việc học tập. Quan trọng hơn, bà sớm cho các con tiếp cận nền giáo dục phương Tây, giúp họ hình thành tư duy quốc tế hiếm có vào đầu thế kỷ XX.

Điều thú vị là số phận của hai gia đình này còn nhiều lần giao cắt với nhau.

Khi Triệu Nhất Địch quen Trương Học Lương tại một buổi dạ tiệc ở Thiên Tân năm 1925, anh trai bà đang bàn chuyện hôn nhân với một ái nữ của gia tộc Thịnh. Trong khi đó, tại lễ cưới của Tống Mỹ Linh và Tưởng Giới Thạch năm 1927, người chứng hôn là Khổng Tường Hy – chồng của Tống Ái Linh. Mạng lưới quan hệ giữa các gia tộc Thịnh, Tống, Triệu, Trương và Khổng đan xen chặt chẽ, tạo nên tầng lớp tinh hoa có ảnh hưởng sâu rộng đến chính trường và kinh tế Trung Quốc đầu thế kỷ XX.

Nhìn lại toàn bộ câu chuyện, nhiều người không khỏi cảm thấy lịch sử luôn chứa đựng những sự trùng hợp khó lý giải. Có lẽ ngay cả Thịnh Tuyên Hoài cũng không thể ngờ rằng, di sản lớn nhất ông để lại không chỉ là ngân hàng, đường sắt, trường đại học hay những doanh nghiệp đặt nền móng cho công nghiệp Trung Quốc hiện đại.

Chính quy tắc tưởng như rất bình thường của ông – tuyển chọn người hầu phải biết chữ, có đạo đức và được giáo dục – lại vô tình làm thay đổi số phận của hai người phụ nữ bình thường. Từ hai nữ tỳ trong phủ Thịnh, họ trở thành những người mẹ sinh ra Tống Mỹ Linh và Triệu Nhất Địch – hai nhân vật gắn liền với những bước ngoặt lớn của lịch sử Trung Quốc cận đại.

Đó cũng là điều kỳ diệu của lịch sử: đôi khi, một quy củ nhỏ trong một gia đình lại có thể tạo nên những ảnh hưởng vượt xa thời đại của chính nó, để rồi nhiều thập niên sau vẫn khiến hậu thế phải ngẫm ngợi về sức mạnh của giáo dục, tầm nhìn và cách dùng người.

Bảo Minh / Theo: Dân Việt

MASSAGE THÁI ĐƯỢC GHI DANH VÀO DANH SÁCH "DI SẢN VĂN HÓA"

Massage truyền thống Thái Lan đã được UNESCO ghi danh vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Massage Thái có rất nhiều động tác và và tư thế khác nhau. Ảnh: Getty Images

Massage trị liệu truyền thống của Thái Lan, tiếng địa phương gọi là 'nuad Thai' hiện đã thành một phần trong Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại với những giá trị truyền thống và những tập quán thực hành được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Với việc được ghi danh vào danh sách này của UNESCO, massage Thái giờ đây được xem là một di sản cần được bảo tồn cho các thế hệ tương lai.

UNESCO là Cơ quan Giáo dục, Văn hóa và Khoa học của Liên Hợp Quốc.

Danh sách di sản văn hóa phi vật thể khác với danh sách di sản thế giới, tức danh sách gồm các công trình và địa điểm nổi bật được công nhận là di sản.

Hiện danh sách di sản văn hóa phi vật thể gồm 550 di sản, chia thành ba nhóm, thuộc 127 quốc gia.

Các di sản văn hoá phi vật thể mới sẽ được bổ sung mỗi năm. Năm nay, cuộc họp của Ủy ban diễn ra tại Bogota, Colombia từ ngày 9-14/12/2019.

Không giống như massage thông thường, thực hành massage truyền thống trị liệu Thái Lan gồm nhiều động tác và người được massage thường phải thay đổi qua nhiều tư thế khác nhau.

Massage Thái tại Moscow. Ảnh: Getty Images

Các nhà trị liệu không chỉ sử dụng tay mà đôi khi còn dùng cả cẳng tay và đầu gối của họ để tạo lực. Massage Nuad Thái cũng không sử dùng dầu.

Theo UNESCO, nuad Thai gắn với việc "tự chăm sóc bản thân trong xã hội nông dân Thái Lan thời xưa, [nơi] mỗi làng quê đều có những người chữa bệnh bằng massage, và người dân trong làng sẽ tìm đến mỗi khi họ bị đau cơ sau khi làm việc đồng áng."

Danh sách di sản phi vật thể được bổ sung năm nay còn có:

• Đàn hạc Ailen
  
  
• Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam
  
  
• Lễ hội hóa trang ở Podence, Bồ Đào Nha
  
  
• Silat của Malaysia

Theo UNESCO, danh sách di sản văn hóa phi vật thể công nhận những sản phẩm tinh thần "quan trọng cần được bảo tồn cho các thế hệ tương lai... [như] những bài hát và những câu chuyện kể".

Đồng thời, những giá trị này phải "là một phần của di sản và đòi hỏi nỗ lực tích cực để bảo vệ."

Theo: BBC Tiếng Việt (13/12/2019)

NHẠC PHI CHẾT OAN, VÌ SAO 10 VẠN THUỘC HẠ KHÔNG AI ĐỨNG LÊN BÁO THÙ?

Nhạc Gia quân không nổi dậy báo thù cho Nhạc Phi không phải vì họ vô tình hay phản bội chủ soái. Ngược lại, chính vì họ được Nhạc Phi rèn giũa bằng tinh thần "tận trung báo quốc", tuyệt đối phục tùng triều đình, nên không ai nghĩ đến việc tạo phản.

Nhạc Phi chết oan, vì sao 10 vạn thuộc hạ không ai đứng lên báo thù?

Sau hơn tám thế kỷ, cái chết oan khuất của Nhạc Phi vẫn là một trong những bi kịch lớn nhất lịch sử Trung Hoa. Vị danh tướng được hậu thế tôn xưng là biểu tượng của lòng trung nghĩa đã bị xử tử trong ngục năm 1142 với tội danh mơ hồ "mạc tu hữu" – nghĩa là "có lẽ có tội". Điều khiến nhiều người thắc mắc là: Nhạc Gia quân từng có hơn mười vạn tinh binh, nổi tiếng kỷ luật và tuyệt đối trung thành với vị chủ soái. Vậy tại sao sau khi Nhạc Phi bị hãm hại, không một ai đứng lên báo thù cho ông?

Nếu chỉ nhìn bề ngoài, người đời thường quy toàn bộ trách nhiệm cho Tần Cối. Tuy nhiên, các sử gia đều cho rằng Tần Cối chỉ là người thực hiện ý chí chính trị của triều đình. Là Tể tướng, ông ta không thể tự ý giết một đại nguyên soái đang nắm giữ binh quyền nếu không có sự đồng thuận của Hoàng đế Tống Cao Tông Triệu Cấu.

Hoàng đế Tống Cao Tông Triệu Cấu và Tể tướng Tần Cối trên phim.

Muốn hiểu vì sao Nhạc Phi phải chết, cần nhìn vào hoàn cảnh của Nam Tống lúc bấy giờ. Sau biến cố Tĩnh Khang năm 1127, hai vị hoàng đế Bắc Tống là Tống Huy Tông và Tống Khâm Tông đều bị quân Kim bắt đưa về phương bắc. Triệu Cấu lên ngôi, lập nên triều Nam Tống. Nhưng chính sự tồn tại của hai vị tiên đế lại là cái bóng bao trùm ngai vàng của ông.

Trong khi Triệu Cấu mong muốn giữ vững ngôi báu và duy trì hòa ước với nước Kim, thì Nhạc Phi lại có mục tiêu hoàn toàn khác. Ông nhiều lần khẳng định phải "phục hồi Trung Nguyên, nghênh đón nhị thánh", tức đánh bại quân Kim để đưa Tống Huy Tông và Tống Khâm Tông trở về. Về mặt đạo nghĩa, đó là lòng trung quân. Nhưng dưới góc nhìn của Triệu Cấu, nếu hai vị tiên đế thật sự trở về, tính chính danh của ông sẽ lập tức bị đặt dấu hỏi. Ngai vàng mà ông đang nắm giữ có thể lung lay bất cứ lúc nào.

Đó là mâu thuẫn không thể hóa giải.

Những năm 1140–1141, Nhạc Phi liên tiếp giành thắng lợi trước quân Kim. Ông thu phục nhiều thành trì quan trọng, đánh bại danh tướng Kim Ngột Truật và tiến sát Khai Phong. Quân Kim khi ấy đã truyền nhau câu nói nổi tiếng: "Lay núi thì dễ, lay Nhạc Gia quân thì khó". Đây không chỉ là lời khen về sức chiến đấu mà còn phản ánh uy danh của đội quân do Nhạc Phi xây dựng.

Thế nhưng đúng vào lúc chiến thắng đã ở rất gần, triều đình liên tục gửi chiếu thư yêu cầu ông rút quân. Theo ghi chép trong "Tống sử", chỉ trong thời gian ngắn, Nhạc Phi nhận tới mười hai đạo kim bài thúc giục hồi triều. Dù vô cùng phẫn uất, ông vẫn tuân lệnh.

Nhiều người đặt câu hỏi: nếu biết chắc sẽ bị hại, tại sao Nhạc Phi không nhân lúc đang nắm hàng chục vạn quân mà khởi binh chống lại triều đình?

Câu trả lời nằm ở chính con người ông.

Nhạc Phi.

Nhạc Phi là hiện thân của tư tưởng trung quân trong Nho giáo. Từ nhỏ, ông đã được mẹ xăm lên lưng bốn chữ "Tận trung báo quốc". Trong tư tưởng của ông, trung với quốc gia đồng nghĩa với trung thành với hoàng đế. Dù biết mệnh lệnh rút quân là sai lầm, ông vẫn tuyệt đối phục tùng. Đối với Nhạc Phi, tạo phản là điều không bao giờ được phép nghĩ tới.

Không chỉ bản thân, ông còn giáo dục toàn bộ Nhạc Gia quân bằng tinh thần ấy. Quân đội của ông nổi tiếng kỷ luật nghiêm minh, "không phạm dân một cọng cỏ". Tướng sĩ đều coi việc tuân lệnh triều đình là nguyên tắc bất di bất dịch. Chính vì vậy, khi chủ soái bị triệu hồi, không ai dám trái lệnh.

Một nguyên nhân khác thường bị bỏ qua là vào thời điểm Nhạc Phi bị bắt, ông thực tế không còn nắm quyền chỉ huy quân đội.

Sau khi triệu hồi ông về Lâm An, triều đình nhanh chóng tước bỏ binh quyền, điều chuyển các tướng lĩnh và phân tán lực lượng Nhạc Gia quân sang nhiều đơn vị khác nhau. Những tướng trung thành như Trương Hiến cũng bị bắt giữ. Con trai ông là Nhạc Vân cũng bị giam. Đội quân từng gắn bó với Nhạc Phi bị chia cắt, không còn một bộ chỉ huy thống nhất.

Nói cách khác, khi Nhạc Phi bị xét xử, "Nhạc Gia quân" trên thực tế chỉ còn là cái tên trong ký ức.

Bên cạnh đó, Nam Tống vốn có truyền thống kiềm chế võ tướng từ thời Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dận với chính sách "trọng văn khinh võ". Các danh tướng tuy nắm quân nhưng rất khó xây dựng lực lượng riêng. Quân đội trên danh nghĩa đều thuộc về triều đình chứ không thuộc về cá nhân. Vì vậy, dù người đời gọi là Nhạc Gia quân, đây vẫn là quân đội quốc gia, được cấp lương, cấp vũ khí và chịu sự điều động của triều đình.

Sau khi Nhạc Phi bị bắt, nếu bất kỳ tướng lĩnh nào phát động binh biến, họ sẽ ngay lập tức mang danh phản nghịch. Không chỉ bản thân mất mạng mà hàng vạn binh sĩ cùng gia quyến cũng bị liên lụy. Trong hoàn cảnh đó, rất ít người dám lựa chọn con đường ấy.

Nhạc Gia Quân được rèn giũa bằng tinh thần "tận trung báo quốc", tuyệt đối phục tùng triều đình, nên không ai nghĩ đến việc tạo phản.

Ngoài ra, Tần Cối và phe chủ hòa cũng hành động cực kỳ nhanh chóng. Họ dựng nên hàng loạt cáo buộc đối với Nhạc Phi, Nhạc Vân và Trương Hiến, đồng thời kiểm soát chặt kinh thành, cô lập những người có cảm tình với vị danh tướng. Dù nhiều đại thần phản đối, không ai đủ sức xoay chuyển quyết định của hoàng đế.

Ngày 27 tháng Chạp năm 1142, Nhạc Phi bị xử tử tại ngục Phong Ba Đình, hưởng dương 39 tuổi. Con trai ông là Nhạc Vân và bộ tướng Trương Hiến cũng bị hành quyết.

Điều đáng nói là cái chết của Nhạc Phi không khép lại mọi chuyện. Chỉ hơn hai mươi năm sau, khi Tống Hiếu Tông lên ngôi, triều đình chính thức minh oan cho ông, phục hồi danh dự, truy phong tước vị và cho xây dựng lăng mộ. Từ đó, Nhạc Phi trở thành biểu tượng của lòng trung nghĩa trong văn hóa Trung Hoa, còn Tần Cối bị đóng đinh vào lịch sử như hiện thân của gian thần.

Ngày nay, trước mộ Nhạc Phi ở Hàng Châu vẫn đặt bốn pho tượng quỳ bằng sắt, trong đó có Tần Cối và vợ là Vương thị. Suốt nhiều thế kỷ, du khách khi đến đây thường nhổ nước bọt hoặc gõ vào những bức tượng ấy để bày tỏ sự căm phẫn.

Nhìn lại toàn bộ câu chuyện, có thể thấy Nhạc Gia quân không nổi dậy báo thù không phải vì họ vô tình hay phản bội chủ soái. Ngược lại, chính vì họ được Nhạc Phi rèn giũa bằng tinh thần "tận trung báo quốc", tuyệt đối phục tùng triều đình, nên không ai nghĩ đến việc tạo phản. Hơn nữa, khi Nhạc Phi bị sát hại, binh quyền đã bị tước, quân đội bị chia cắt, các tướng lĩnh thân tín đều bị bắt hoặc bị giám sát nghiêm ngặt. Trong bối cảnh ấy, một cuộc nổi dậy gần như không có bất kỳ cơ hội thành công nào.

Bi kịch lớn nhất của Nhạc Phi vì thế nằm ở nghịch lý lịch sử: ông chết không phải vì thiếu người trung thành, mà bởi lòng trung thành tuyệt đối của chính ông và những người lính dưới quyền đã khiến họ không bao giờ lựa chọn con đường chống lại hoàng đế, ngay cả khi biết bản án dành cho vị chủ soái là một nỗi oan khuất lưu truyền thiên cổ.

Bảo Minh / Theo: Dân Việt