Con gái bà Tuyên Khương làm phu nhân, vợ Hứa Mục Công, đau xót vì nước Vệ đã mất, muốn rong ruổi trở về để thăm Vệ hầu ở ấp Tào về việc nước mất. Đang đi mà chưa đến thì quan Hứa đại phu lướt bụi vượt ngòi chạy gấp đến. Phu nhân biết là sẽ đem cái lẽ chẳng nên trở về mà đến bảo cho biết. Thế rồi phu nhân rốt cuộc quả thật không có trở về, mới làm bài thơ này để tự nói cái ý mình ra.
Cơ thể người có thể báo cho bạn biết ngay lập tức khi có điều gì bất ổn xảy ra. Nhưng với những hiện tượng tồn tại ngay từ thời điểm ra đời thì lại khác.
Cơ thể của chúng ta thực sự rất tuyệt vời. Khi có bất kỳ điều gì bất thường, từ đau đớn đến bệnh tật, nó sẽ có cách để thông báo cho chúng ta biết.
Tuy nhiên đôi khi, có những triệu chứng, những "siêu năng lực" khiến bản thân trở nên khác biệt so với phần đông thế giới mà bạn vẫn chẳng hề biết được. Lý do vì chúng đã ở đó ngay từ khi bạn ra đời, và chẳng bộc lộ ra bất kỳ đặc điểm cụ thể nào cả.
1. Nội tạng đảo lộn
Với người bình thường, tim ở phía bên trái, gan thuộc ổ bụng thì nằm bên phải, và đối diện với gan là dạ dày. Nhưng có một số ít người, thì vị trí nội quan đều bị đảo lộn, giống như đang soi gương vậy.
Tim của họ sẽ nằm bên phải, gan nằm bên trái. Tình trạng ấy được gọi là "Situs inversus", và nó xảy ra với 1:10.000 người trong chúng ta.
Người bình thường (trái) và người bị đảo lộn nội tạng (phải)
Nhưng ngoài chuyện nội tạng nằm ngược thì tình trạng này chẳng để lại bất kỳ điều gì bất tiện cả. Thậm chí, có những người sống cả đời cũng chẳng hề hay biết, cho đến khi vô tình thực hiện xét nghiệm nào đó trong bệnh viện.
Và nếu như bạn cũng là một người có Situs inversus thì cũng đừng lo, vì hóa ra có rất nhiều người giống bạn. Danh ca Enrique Iglesias là một người như vậy, hay diễn viên kỳ cựu người Canada Catherin O'Hara cũng thế.
2. Khả năng cảm nhận "hương vị" của từ ngữ
Ngửi thấy "mùi" của bản nhạc, cảm nhận hương vị khi đọc, hay nhìn thấy màu sắc khi có ai đó đang... ngáp? Nghe rất kỳ lạ đúng không, nhưng hóa ra có rất nhiều người trên thế giới lại có khả năng này. Nó được gọi là synesthesia (tạm dịch là "cảm giác đính kèm").
Đây là một hiện tượng liên quan đến thần kinh. Nó khiến một giác quan của cơ thể vận hành khi một giác quan khác được kích thích. Đó là lý do khi đọc (thị giác), bạn lại cảm nhận được hương vị của từ, hay khi nghe nhạc, bạn lại thấy có mùi hương nào đó dậy lên.
Theo các nghiên cứu mới nhất thì dường như có đến 20% dân số đã được trải nghiệm synesthesia. Tuy nhiên, một số nghiên cứu xa hơn thì cho rằng không nhiều đến vậy, mà chỉ từ 2% - 4% thôi.
Nhưng dù sao thì đa phần đều đồng ý rằng "cảm giác kèm" là một khả năng hết sức đặc biệt. Nó cho phép con người ta cảm nhận được những điều phi thường. Như Pharrell Williams, Billy Joel, Kanye West... chẳng hạn, họ cho rằng bản thân có synesthesia, và nó đã giúp họ tạo ra những bản nhạc tuyệt vời.
Dù vậy, các trường hợp trên hầu như chưa được kiểm chứng.
3. Siêu thị giác
Bạn biết không, chúng ta có thể cảm nhận được rất nhiều màu sắc - khoảng trên dưới 1 triệu màu - âu cũng là nhờ 3 loại tế bào hình nón giúp cảm thụ ánh sáng có trên võng mạc. Nhưng tin được không: một số người lại sở hữu đến 4 loại tế bào hình nón, và nhờ thêm 1 loại thôi mà họ cảm nhận được tới 100 triệu màu sắc khác nhau.
Khoa học gọi khả năng siêu thị giác này là tetrachromacy, và nó chỉ xảy ra với 12% phụ nữ trên thế giới thôi. Nguyên do có sự thiên vị giới tính này nằm ở bộ nhiễm sắc thể (NST) của chúng ta.
Phụ nữ có NST XX, trong khi của nam là XY. Gene quy định tế bào cảm thụ màu đỏ và xanh thì nằm ở NST X. Để trở thành một tetrachromacy, bạn cần thêm 1 bản sao nữa từ X. Thế nên mới có chuyện những người mù màu chủ yếu là nam giới (vì họ chỉ có một gene X), còn nhóm tetrachromacy luôn là nữ.
Chỉ có điều, đa phần những người có tetrachromacy đều không biết mình đang có gì. Đơn giản là vì họ có bao giờ nhìn đời bằng con mắt của người khác đâu?
4. Không thể tưởng tượng
Khi gặp những sự kiện, hiện tượng quá kinh ngạc, người ta thường kêu: "Không thể tưởng tượng được!" Nhưng hóa ra, có những người thực sự không thể tưởng tượng được bất kỳ điều gì, theo đúng nghĩa đen.
Hiện tượng này được gọi là aphantasia. Đây là một dạng rối loạn, khiến người bệnh gặp khó khăn hoặc không thể hình dung bất kỳ hình ảnh nào trong tâm trí. Ví dụ, bạn có thể dễ dàng tưởng tượng ra hình ảnh của một con chó, nhưng với những bệnh nhân mắc aphantasia, việc này còn khó hơn... lên trời.
Theo thống kê, khoảng 2% dân số mắc phải chứng bệnh này, nhưng đa phần đều không hề hay biết. Họ chẳng thể tưởng tượng ra khuôn mặt của người thương yêu nhất, nhưng vẫn có thể nhận ra khi gặp mặt - đó chính là lý do.
5. Hội chứng người dẻo
Bạn đã từng gặp ai có khả năng co chân lên tận đỉnh đầu, hay dùng tay cuốn thành một vòng quanh đầu chưa?
Thực ra thì đa số đều phải tập luyện rất nhiều sao cho xương khớp lỏng ra mới làm được. Tuy nhiên, một số bẩm sinh đã làm được rồi, vì họ mắc phải "hội chứng người dẻo" (joint hypermobility syndrome).
Những người này có xương khớp cực kỳ linh hoạt, và họ làm được mọi điều mà các nghệ sĩ xiếc phải vất vả khổ luyện một cách hết sức tự nhiên. Nhưng đổi lại, đa số thường đi kèm triệu chứng đau khớp, dễ bong gân, thăng bằng kém, da nhẽo hơn, và một số vấn đề về đường tiêu hóa.
Hội chứng này khá phổ biến, nhưng ước tính chỉ có khoảng 1:20 trường hợp là được chẩn đoán đúng thôi.
Có câu tục ngữ “Tiên trách kỷ, hậu trách nhân”; khi gặp chuyện thì trước khi đổ lỗi trách móc người khác, nên biết nhìn lại bản thân mình đầu tiên. Đây cũng là một loại trí tuệ, một sự tu dưỡng cần thiết để làm người nhân nghĩa.
Chỉ khi chúng ta có dũng khí nhìn lại bản thân, can đảm nhìn lại quá khứ thì mới có thể dễ dàng đối diện với hiện tại và đón nhận tương lai tốt đẹp. Tô Thức từng viết hai câu thơ trong bài ‘Hoán khê sa’ (Sơn hạ lan nha đoản tẩm khê) như sau:
“Thuỳ đạo nhân sinh vô tái thiểu,
Môn tiền lưu thuỷ thượng năng tê.”
Tạm dịch:
“Ai bảo đời người không trẻ lại,
Nước chảy về tây trước hiên nhà”
Mọi người thường tin rằng sống trên đời thì hãy luôn nhìn về phía trước, mọi chuyện rồi sẽ trở nên tốt đẹp. Thế nhưng “luôn nhìn về phía trước” nhiều khi không thể thay đổi những điều tội tệ ở hiện tại; mà cũng phải đối diện với hiện tại và suy ngẫm về những thiếu sót của bản thân trong quá khứ để thay đổi.
1. Nhìn lại để không quên lý do mình xuất phát
Trong Đạo Đức Kinh có nói: “Vạn vật trùng trùng đều trở về cội”.
Cho dù con người trên thế gian có sống vội vã đến đâu, chỉ khi không quên nguồn cội thì mới có thể tìm được nơi trở về.
Người sống trên đời sẽ gặp đủ loại cám dỗ, có người đi được nửa đường thì bước vào ngã rẽ, có người thậm chí còn phớt lờ mọi lời cảnh báo mà đi nhầm đường.
Trên đường đời ai cũng mong muốn thực hiện được ước mơ và hoài bão của mình nhưng không thể vì bước đi trên đường quá lâu mà quên đi tâm nguyện thuở ban đầu.
Chỉ khi biết nhìn lại bản thân mới thấy được con đường tương lai rộng mở… (Ảnh: Facebook)
Do vậy, trong cuộc sống, khi chúng ta cảm thấy hoang mang thì đừng ngại dừng chân lại một chút. Nhìn lại để nhớ “tâm nguyện xuất phát ban đầu” trước khi mình muốn làm gì đó là vì cớ gì; chỉ có cách này mới giúp bản thân không bị lạc lối, không bị cám giỗ lôi kéo mất phương hướng và lãng phí thời gian.
2. Quay đầu nhìn lại bản thân để ổn định thế giới nội tâm
Bộ phim ‘Trung Quốc y sinh’ khiến chúng ta không khỏi chú ý đến diễn viên Viên Tuyền. Phải nói rằng trong giới showbiz hiện nay, có rất ít diễn viên sẵn sàng sống hết mình cho vai diễn.
Năm 22 tuổi, Viên Tuyền đoạt giải Kim Kê Nữ, diễn viên phụ xuất sắc nhất nhờ tham gia bộ phim điện ảnh đầu tay ‘Xuân thiên đích cuồng tưởng’. Sau đó, cô tham gia các bộ phim “Tình yêu màu xanh” và “Đôi chân xinh đẹp”; cả hai đều có tiếng vang và sự nghiệp của cô ngày càng thăng tiến.
Đúng vào thời điểm vàng son của diễn viên, có nhiều cơ hội trở thành ngôi sao hạng nhất. Thật bất ngờ, khi cô chọn dừng lại và vắng bóng trên sân khấu truyền hình. Cô quay trở lại với sân khấu kịch chưa thành danh để ổn định bản thân. Nhiều người chê Viên Tuyền ngốc nghếch. Nhưng cô nói: “Tôi làm diễn viên không phải vì kiếm được bao nhiêu tiền, mà chỉ đơn giản là thích diễn xuất và cảm giác chuyên chú”.
Nữ diễn viên Viên Tuyền thời còn trẻ với đôi mắt sáng (Ảnh eva.vn)
Từ đó về sau, cô bắt đầu tham gia câu lạc bộ kịch để học kịch bản. Chính khoảng thời gian này, kỹ năng diễn xuất của cô đã có một bước tiến nhảy vọt về chất lượng. Trong kịch bản “Jane Eyre”, với sự thể hiện xuất sắc của mình, cô đã giành được “Giải thưởng Hoa Mai”, giải thưởng kịch nghệ quốc gia cao quý nhất.
Ở tuổi 30, cô đã trở thành thành viên của “Trung quốc thoại kịch bách niên danh nhân đường”. Hiện nay, Viên Tuyền đã 44 tuổi, cô vẫn không rời ước nguyện thuở ban đầu với Hí kịch.
Kazuo Inamori nói: “Chỉ khi học được ổn định bản thân, bạn mới có thể sống theo cách mình muốn”.
Trên đời này, không có việc gì có thể gặt hái thành công trong một sớm một chiều; không ai giàu có sau một đêm mà được bền vững. Việc trên đời cũng không thể làm xong trong một khắc. Khi thấy khả năng không đủ để giúp chúng ta đạt được mục tiêu; nên chọn cách để bản thân có thể giữ được sự “hòa hoãn và ổn định”; để tích lũy thêm sức mạnh. Chỉ khi tài năng tương xứng với mục tiêu; lúc đón mới có thể đạt được một cách chắc chắn, bền vững.
3. Quay đầu nhìn lại để nhận ra chính mình
Có môt MC dẫn chương trình từng nói: “Nếu để cho con chó xuất hiện trên truyền hình, nó sẽ trở thành con chó nổi tiếng. Nhưng bạn phải biết rằng, không có sân khấu truyền hình, chẳng bao lâu sau con chó sẽ trở về với cát bụi”.
Lời nói này tuy ‘thô’ nhưng không ‘tháo’.
Nếu một người không thể nhận ra đúng đắn vị trí của chính mình, mà tự đánh giá cao bản thân; thì chẳng những không đi được xa mà bay cũng không được cao.
Trên con đường đi tới thành công, chú chim ngu ngốc có thể bay trước, nhưng chú chim bất khả chiến bại sẽ biết lùi lại phía sau. Người sống trên đời, biết nhận rõ vị trí của mình, nhìn ra trạng thái của mình vẫn tốt hơn so với việc nỗ lực cố gắng một cách mù quáng. Chỉ khi hiểu rõ chính mình chúng ta mới có thể nhìn rõ hướng đi. Không theo đuổi mục tiêu xa tầm với; không coi thường bản thân, an nhiên bước đi từng bước từng bước chậm rãi nhưng chắc chắn qua mọi sóng gió cuộc đời.
Đời người giống như con đường. Có câu rằng “Trên trái đất này làm gì có đường, người ta đi mãi thì thành đường thôi“.
Chỉ khi hiểu rõ chính mình chúng ta mới có thể nhìn rõ hướng đi.
Mọi người không ngừng nhìn về nơi xa xôi, dốc sức mà lao tới hết núi này đến biển khác; dù biết mệt nhưng vẫn khó dừng lại. Kết quả phí công sức, thời gian, nhưng đích đến đó vẫn rất mơ hồ…
Cuộc sống không chỉ có nhìn về phía trước, mà vẫn cần có những lúc ngừng chân, quay đầu xem lại con đường đã đi qua. Vừa đi vừa kiểm tra lại nội tâm của chính mình có bị xê lệch với nguyện ước ban đầu không.
Đừng đợi cho đến khi không thể quay đầu lại, mới nhận ra rằng mình đã lãng quên nguyện ước lúc đầu. Đừng đợi đến khi ngã ngựa mới biết bản thân mình không đủ sức gượng dậy.
Cựu Thủ tướng Anh Churchill từng nói: “Bạn có thể nhìn lại quá khứ càng sâu thì sẽ có thể nhìn về phía trước càng xa”. Một người có dũng khí nhìn lại bản thân mới có thể đón nhận được tương lai tốt đẹp.
Cuộc sống là một vấn đề phức tạp và khó giải quyết, nhưng rất nhiều điều nếu bạn có thể suy nghĩ rõ ràng, bạn sẽ đi bộ ít hơn và tránh được nhiều đường vòng.
Dưới đây là 4 hình ảnh đi thẳng vào lòng người, cất giấu lại khiến quãng đời còn lại của bạn trở nên thú vị hơn, ý nghĩa hơn, chúng ta hãy cùng tham khảo nhé!
1. Điều thực sự nới rộng khoảng cách là trong mỗi thói quen hàng ngày
Tôi luôn đồng ý với một câu:
“Nhìn vào những gì một người nói và làm hàng ngày, bạn có thể xác định được hướng đi trong tương lai của người này”.
Trong cùng một thời gian, có người suốt ngày trà trộn vào mạng xã hội, lướt video ngắn để theo đuổi một bộ phim truyền hình mà không mệt mỏi, có người hy sinh thời gian giải trí, đọc sách học cách nâng cao bản thân.
Một số người bị mài mòn bởi cuộc sống góc cạnh, trở nên tê liệt và máy móc. Một số người có đầu óc tỉnh táo và lên kế hoạch cho bước tiếp theo của cuộc sống họ.
Nguồn: aboluowang
Napoleon đã từng nói: “Chỉ có một khoảng cách rất nhỏ giữa con người, nhưng khoảng cách nhỏ này lại tạo ra sự khác biệt rất lớn”.
Ban đầu, tất cả mọi người đều có điểm khởi đầu tương tự. Sau đó, một thói quen, một sự lựa chọn, có thể trở thành một khoảng trống làm khoảng cách cuộc đời ngày càng rộng.
Trên con đường của cuộc sống, chúng ta cần không ngừng tiến về phía trước. Ngay từ bây giờ, hãy bình tĩnh để đọc một cuốn sách hoặc học một kỹ thuật nào đó, không còn cảm thấy quá sức, và hãy thay đổi bản thân từng ngày.
Một ngày nào đó, chúng ta sẽ leo lên những bậc thang và tiến tới một mức độ cao hơn của cuộc sống.
2. Không có chí tiến thủ người đỡ không dậy nổi
Có một quy tắc nổi tiếng về “Luật Festinger” trong tâm lý học:
“10% cuộc sống con người là do những việc ngoại lai tác động, và 90% còn lại do thái độ, phản ứng của chính con người với những việc xảy ra”.
Trên đời này, có rất nhiều người đã trải qua bi kịch.
Nguồn: aboluowang
Có người khuất phục trước những khó khăn của thực tại, tưởng tượng rằng ai đó có thể giúp mình vượt qua những khó khăn. Có người bị cuộc đời vùi dập nhưng vẫn cố gắng đứng lên, sống như một thân cây vững vàng.
Như có câu nói: Nếu con người không vượt qua chính mình, ông trời cũng khó giúp đỡ. Thay vì dựa dẫm vào người khác, tốt hơn hết là bạn nên củng cố bản thân mạnh mẽ hơn.
Trong “nửa đời trước của tôi”, có một câu thoại như sau:
“Đường phải tự mình từng bước đi, khổ phải tự mình từng ngụm ăn, rút gân lột da mới có thể thoát thai hoán cốt, trừ lần đó ra, không có đường tắt”.
Cực khổ vào đầu, mọi thứ dựa vào chính mình, mới là sức mạnh cứng rắn nhất.
3. Thùng rỗng kêu to, người thiếu hiểu biết thường thích thể hiện
Tôi đã nghe nói về một trường hợp:
Trên thế giới này, một nhóm người tin tưởng vững chắc rằng “Trái đất bằng phẳng” và đặc biệt thành lập “Hiệp hội Trái đất phẳng” cho mục đích này.
Bạn chỉ vào quả địa cầu và nói với anh ta, “Trái đất tròn”, và anh ta sẽ nói, “Đó là tất cả những gì giả mạo, nhân tạo”.
Bạn đưa cho anh ta những bức ảnh của các phi hành gia trong không gian, và anh ta sẽ tiếp tục phản bác: “Vâng, hình ảnh rõ ràng là phẳng”.
Không có vấn đề bao nhiêu bằng chứng bạn đưa ra, nó là một nghịch lý trong mắt họ.
Nguồn: aboluowang
Bởi vì người kiến thức càng nông cạn, đối với thế giới này càng ít hiểu biết, tin tưởng thứ gì đó lại càng tuyệt đối, thanh âm cực đoan lại càng vang dội, bởi vì người đó căn bản chưa từng nghe thấy quan điểm đối nghịch, và càng không có năng lực suy nghĩ.
Một người có kiến thức càng nghèo, anh ta càng có nhiều dũng khí và niềm kiêu hãnh kỳ lạ.
Bởi vì kiến thức càng nghèo, những gì bạn tin tưởng càng tuyệt đối, bạn chưa bao giờ nghe nói về quan điểm trái ngược.
Mà người chân chính có được đại trí tuệ, thì trong lòng họ có những quả đồi, thung lũng, và họ không tranh luận.
Họ hiểu rằng thay vì cố gắng giành thắng hay thua, họ nên dành thời gian để nuôi dưỡng tâm hồn của họ.
Ô Giang đình: Ô Giang đình là nơi Hạng Vũ thua trận tự sát, nay thuộc trấn Ô Giang, huyện Hoà, An Huy. Theo Sử ký, Hạng Vũ bản kỷ, quân Hạng Vũ thua ở Cai Hạ, vượt vòng vây đến bến Ô Giang (bên sông Dương Tử), chỉ còn hai mươi quân kỵ đi theo. Đình trưởng Ô Giang cắm thuyền đợi, muốn chở Hạng Vũ qua sông và khuyên ông tập hợp con em Giang Đông cuốn đất lại sang. Hạng tự thấy thẹn với phụ lão Giang Đông, không qua sông, ra sức đánh rồi tự vẫn. Việc này được người sau khen, cho đây là biểu hiện khí khái của anh hùng. Nhưng theo tác giả lại khác và chỉ ra tuy Hạng thân trải trăm trận, song chỉ một trận thua ở Cai Hạ thì cục diện diệt vong đã không thể cứu vãn. Dẫu Hạng có qua Ô Giang, toan từ Giang Đông tái khởi, quyết là không thể được vì tình thế đã khác với thuở ban đầu nhất hô bá ứng để lật đổ bạo chính của nhà Tần. Tác giả rõ ràng tiến một bước sâu hơn người trước, có một nhận thức nhất định về mối quan hệ giữa thời thế với anh hùng.
疊題烏江亭
百戰疲勞壯士哀
中原一敗勢難回
江東子弟今雖在
肯為君王卷土來
Đề đình Ô Giang
(Dịch thơ: Chi Nguyen)
Chinh chiến trăm trận chưa thôi.
Trung Nguyên vào thế vãn hồi chẳng xong.
Giang Đông con cháu đang mong.
Đất đai dành lại, được lòng quân vương.
Sơ lược tiểu sử tác giả:
Vương An Thạch 王安石 (1021-1086) tự Giới Phủ 介甫, hiệu Bán sơn lão nhân 半山老人, người Phủ Châu, Lâm Xuyên (tỉnh Giang Tây ngày nay), là một nhà văn lớn thời Bắc Tống và cũng là nhà kinh tế, chính trị lỗi lạc trong lịch sử Trung Quốc. Ông đỗ tiến sĩ năm 1041. Năm 22 tuổi (1042), ông được bổ dụng làm trợ lý cho quan đứng đầu thủ phủ tỉnh Dương Châu. Năm 1047, ông được thăng tri huyện Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang. Năm 1051, ông được sử đến Thương Châu làm Thông phán. Hết nhiệm kỳ này ông được điều về kinh đô. Năm 1057, ông làm tri châu Thương Châu, tỉnh Giang Tô. Năm 1058 ông lại được điều đi làm quan hình ngục Giang Đông, trông coi việc tư pháp và hành chính Giang Nam. Đến cuối năm này, sau 17 năm làm quan địa phương, ông đã viết một bài trình lên Tống Nhân Tông, nêu rõ các trì trệ hiện thời của Bắc Tống và nêu lên các biện pháp khắc phục, áp dụng tân pháp để cải cách chế độ kinh tế-xã hội, quân sự của nhà Tống nhưng thất bại do sự chống đối của các tầng lớp quan lại đương thời. Trải qua một thời gian dài hai đời vua Tống Nhân Tông và Tống Anh Tông, sau khi về chịu tang mẹ 3 năm ở quê nhà, ông ở lại đó và mở trường dạy học.
Trung Quốc trong lịch sử từng ghi nhận nhiều giai đoạn chuyển giao triều đại đầy bi kịch, nhưng ít có hoàng đế mất nước nào khiến người đời sau thương xót như Sùng Trinh thời nhà Minh. Những giờ phút cuối cùng của vị hoàng đế này được sử sách sau này ghi chép lại một cách chi tiết.
Sùng Trinh là hoàng đế người Hán cuối cùng cai trị Trung Hoa thống nhất. Ảnh minh họa.
Theo trang mạng Sohu, trong lịch sử Trung Hoa, hiếm có vị quân vương bại vong nào lại khiến người Trung Quốc sau này thương cảm sâu sắc như hoàng đế Sùng Trinh (tên thật: Chu Do Kiểm). Người ta kể rằng, vào đêm cuối cùng của triều Minh, ông tự mình đến điện Thái Hòa, đánh chuông triệu tập bá quan văn võ nhưng không một ai có mặt. Tất cả bỏ đi từ trước.
Ngày 19/3 năm Sùng Trinh thứ 17 (tức 25/4/1644), được sử sách mô tả như một ngày “trời long đất lở”. Từ tỉnh Thiểm Tây, Lý Tự Thành – người mà triều đình gọi là “giặc cỏ, nghịch tặc” – dẫn đại quân với nòng cốt là nông dân tràn xuống, tiến vào kinh đô Bắc Kinh. Vận mệnh của một triều đại Trung Hoa từng huy hoàng suốt gần ba thế kỷ, đến đây chấm dứt.
Đêm định mệnh trong Tử Cấm Thành
Sùng Trinh biết cơ nghiệp đã mất từ đêm hôm trước, trong Tử Cấm Thành, đèn đuốc leo lắt. Sùng Trinh khi đó 33 tuổi, gương mặt hốc hác vì những năm dài gánh vác giang sơn đã rạn nứt. Ông gọi hoàng hậu Chu thị và phi tần họ Viên đến điện Càn Thanh. Sau vài chén rượu, ông ra quyết định cuối cùng: giao Thái tử Chu Từ Lãng cùng hai vương tử là Vĩnh Vương Chu Từ Kiện và Định Vương Chu Từ Huyên cho nhà bên ngoại.
Phác họa hình ảnh đội quân nông dân của Lý Tự Thành tràn vào Tử Cấm Thành.
Chu Từ Lãng, 16 tuổi, sau này được cho là chết trong biến loạn ở Bắc Kinh. Chu Từ Kiện, 10 -11 tuổi, rời khỏi kinh thành nhưng bị giết trên đường chạy trốn cùng đoàn người. Chu Từ Huyên, 8-9 tuổi, bị lạc giữa đám đông người chạy loạn, không rõ sống chết.
Trở lại đêm hôm đó, khi mọi việc đã an bài, Sùng Trinh thở dài, nói với hoàng hậu một câu: “Đại sự thế là hết!”. Câu nói này của Sùng Trinh được chép lại trong cuốn Minh Sử do sử gia Trương Đình Ngọc chủ biên thời Thanh, được xem là bộ sử chính thức chép về nhà Minh.
Câu nói như tiếng than cuối cùng của một trong những triều đại hùng mạnh nhất lịch sử Trung Quốc. Hoàng hậu và các cung nữ quỳ xuống nức nở. Giữa tiếng khóc, Chu hoàng hậu ngẩng lên, nhìn thẳng vào chồng, nói như lời trách móc cuối cùng: “Thiếp hầu hạ bệ hạ 18 năm, nhưng chưa từng thấy người nghe lời khuyên của thiếp. Hôm nay mới biết khuyên can là vô ích”.
Nói xong, bà ôm lấy thái tử và hai hoàng tử, khóc nghẹn rồi tiễn họ đi. Đó là lần cuối cùng mẹ con còn được nhìn thấy nhau. Khi cung điện đã vắng lặng, Chu hoàng hậu trở về Khôn Ninh cung, âm thầm treo cổ tự vẫn. Sùng Trinh thấy vậy, chỉ buông tiếng than: “Tốt rồi...”.
Phi tần họ Viên – người được vua yêu quý nhất – cũng bị ép tự sát. Khi dây thừng treo cổ đứt, bà ngã xuống, chưa chết hẳn. Sùng Trinh tiến tới rút kiếm, chém ba nhát kết liễu, rồi lạnh lùng quay đi, theo Sohu.
Sùng Trinh sau đó gọi công chúa Trường Bình, khi đó 15 tuổi, đến bên. Công chúa khóc lóc van xin cha tha cho, nhưng Sùng Trinh chỉ khẽ nói: “Con sinh vào nhà ta, thật bất hạnh”. Câu nói này là phiên bản rút gọn và phổ biến hóa trong dân gian Trung Quốc, từ câu gốc trong Minh Sử: "Con thật bất hạnh khi sinh trong nhà đế vương".
Khi vua cha vung kiếm, công chúa hoảng hốt giơ tay đỡ, bị chém đứt cánh tay, nằm bất tỉnh. Em gái của công chúa cũng bị cha giết chết.
Vào thời điểm Sùng Trinh treo cổ tự tử, bên cạnh chỉ có một thái giám thân cận.
Công chúa Trường Bình là người con sống lâu nhất của Sùng Trinh. Không rõ vì lý do gì nhưng công chúa không bị cha đâm nhát kiếm kết liễu. Đến ngày hôm sau, một thái giám thấy công chúa bất tỉnh thì đưa đi chăm sóc.
Lý Tự Thành thực tế không kiểm soát Bắc Kinh được lâu. Ở vùng biên cương phía bắc, tướng nhà Minh là Ngô Tam Quế mở cửa biên giới, đón quân Thanh đánh xuống phía nam. Thủ lĩnh Hoàng Thái Cực sau khi chiếm được Bắc Kinh vào ngày 27/5/1644 thì tuyên bố thành lập triều đại mới, dần dần mở rộng sự cai trị khắp Trung Hoa.
Trong khi đó, Công chúa Trường Bình vẫn sống thêm 2 năm nữa vào thời nhà Thanh, đến năm 1646 thì qua đời khi mang thai do bệnh nặng.
Trở lại đêm ngày 24/4/1644, tiếng khóc vang vọng khắp hậu cung. Sùng Trinh trong cơn hoảng loạn, còn tự tay giết thêm vài cung nhân thân cận – như muốn chấm dứt tất cả những gì gắn với triều đại này.
Nỗ lực phản kháng bất thành
Rạng sáng ngày 25/4/1644, Sùng Trinh khoác chiến bào, xỏ nhanh ủng, tay cầm vũ khí và dẫn theo mấy chục hoạn quan mang đao rìu, cưỡi ngựa phi quanh Tử Cấm Thành. Không ai biết ông muốn làm gì: tìm đường ra khỏi kinh thành hay đánh trả quân Lý Tự Thành. Nhưng mọi lối ra đều đã bị chặn. Khi trời sáng, đoàn người thất thểu quay về cung.
Theo Sohu, những giờ phút cuối đời của Sùng Trinh được sử sách chép như sau: biết rằng mọi sự đã tận, Sùng Trinh quay sang thái giám Vương Thừa Ân, người vẫn không rời nửa bước, nói nhỏ: “Chúng ta đi thôi”.
Hai người rời cung, men theo lối sau tiến về Vạn Thọ Sơn, nay là Cảnh Sơn phía sau Tử Cấm Thành. Trên đỉnh núi có Lầu Thọ Hoàng, còn gọi là “Hồng Các” – nơi Sùng Trinh từng cho xây để huấn luyện đội quân nội vệ. Không ngờ, đó lại trở thành nơi ông chọn để kết thúc đời mình.
Trong gió lạnh mùa xuân, Sùng Trinh đứng lặng hồi lâu, rồi hỏi Vương Thừa Ân: “Trẫm đối đãi bề tôi chẳng bạc, cớ sao đến nước này, không một ai chịu chết cùng trẫm như Trình Tế thời trước?”. Trình Tế thật ra không được nhắc trong cuốn “Minh Sử” ở đoạn này, nhưng lại xuất hiện trong một số sử liệu và được người đời sau ở Trung Quốc thêm thắt vào để làm nổi bật thêm giây phút cuối cùng của Sùng Trinh.
Trình Tế là quan lại triều Minh, người chết cùng Minh Huệ Đế để tỏ lòng trung thành, khi Yên Vương Chu Đệ dấy binh tạo phản, cướp ngôi vào năm 1402.
Thừa Ân cúi đầu, không đáp. Một lúc sau, Sùng Trinh như tự biện hộ cho cả triều đình: “Chắc họ không biết, nên chưa kịp đến thôi”.
Nói dứt lời, ông bước đến gốc hải đường bên cạnh, buộc dây vào cành, siết chặt y phục rồi tự vẫn. Vương Thừa Ân quỳ xuống khóc, sau đó cũng treo cổ bên cạnh.
3 ngày sau, quân Lý Tự Thành mới phát hiện thi thể. Sùng Trinh chết trong bộ đồ rách nát, tóc xõa che mặt, chân trái không đi giày, áo dính máu, bên ngực là tờ di chiếu viết bằng máu: “Trẫm vì mất nước, không còn mặt mũi nhìn tổ tông, nên chết ở đây. Xin kẻ thù chớ hại dân, đừng giết bá quan”.
Lời cuối cùng của Sùng Trinh được các tài liệu đời sau ở Trung Quốc như “Sùng Trinh dã sử”, “Minh mạt dã thoại” hoặc “Tịch Mộ chí” phóng tác lại từ Minh Sử, làm cho mang giọng bi hùng hơn và được lan truyền rộng rãi đến ngày nay.
Người đời sau không chắc tờ di chiếu ấy có thật hay không. Nhưng hầu hết đều tin rằng, đó đúng là lời của Sùng Trinh, bởi cả đời ông luôn giữ trong lòng nỗi xót thương dân chúng, theo Sohu.
Người được hậu thế thương xót
Nơi Sùng Trinh treo cổ tự tử ở phía sau Tử Cấm Thành.
Thi hài Sùng Trinh, Chu Hoàng hậu và Điền Quý phi được Lý Tự Thành chôn tạm cùng nhau ở ngoại ô Bắc Kinh, cách khoảng 50 km, về sau gọi là Tư Lăng. Nơi an táng chỉ là một gò đất nhỏ, chôn vội trong đêm mưa bên trên dựng tạm bia gỗ ghi hai chữ “Tư Lăng”.
Năm 1659, hoàng đế Thuận Trị của triều Thanh ra lệnh tu sửa lại, chính thức phong nơi ấy là “Minh Tư Lăng”, nghĩa là lăng tưởng nhớ vua Minh.
Tư Lăng ngày nay được Trung Quốc xếp hạng di tích văn vật cấp quốc gia, nơi du khách có thể ghé thăm. Người Trung Quốc thường gọi Sùng Trinh “vị vua cô độc nhất trong lịch sử nhà Minh’ và có câu nói truyền miệng: “Mười ba vua nằm trong Thập Tam Lăng, chỉ có một người cô độc ở Tư Lăng”.
Thập Tam Lăng là quần thể an táng các vua nhà Minh, ngoại trừ Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương (an táng ở Nam Kinh) và Minh Đại Tông Chu Kỳ Ngọc (bị phế, không được chôn trong Thập Tam Lăng). Thập Tam Lăng nay nằm cách Tư Lăng khoảng 8 km.
Tư lăng
Là hoàng đế người Hán cuối cùng cai trị toàn bộ Trung Quốc, Sùng Trinh vẫn được hậu thế thương cảm. Ông không sa vào tửu sắc, không phóng túng như nhiều bậc quân vương cuối triều khác. Ông cần kiệm, chăm việc triều chính, nhiều lần thân chinh dẹp loạn. Nhưng ông sinh nhầm thời. Khi ông lên ngôi, nhà Minh đã mục ruỗng: tài chính cạn kiệt, nạn đói và thiên tai khắp nơi, quan lại tham ô, quân đội tan rã.
Trong những năm trị vì, ông từng than: “Trẫm chẳng phải vua mất nước, sao lại gặp toàn chuyện của kẻ mất nước?”. Theo Sohu, câu hỏi ấy được ông mang theo xuống mồ mà chưa bao giờ có lời giải. Nhà Minh sụp đổ không chỉ vì một người, mà là kết quả của một triều đại suy tàn từ lâu.
Người dân Bắc Kinh kể rằng, sau khi Sùng Trinh chết, đêm nào cũng nghe tiếng chuông ngân vọng ra từ Tử Cấm Thành. Tiếng chuông ấy – có người nói là hồn vua chưa tan, có người nói là gió thổi vào chuông cổ. Dù thế nào, nó vẫn nhắc người đời nhớ đến bi kịch của một đế vương cố níu lấy giang sơn đã không thể cứu vãn, Sohu viết.
Gần đến tuổi trung niên, nhiều người thường hoang mang, lo lắng trước những thay đổi về kinh tế và cuộc sống. Tuy nhiên thất bại đáng sợ nhất sau tuổi 50 là gì? Có phải là không có tiền? hay sự nghiệp lụn bại? gia đình ly tan?
Thực sự ra tiền rất quan trọng, nhưng sau tuổi 50 thất bại đáng sợ nhất không phải là thiếu tiền, mà là 3 điều quan trọng hơn sau đây:
1. Nuôi dạy con cái không nên người là thất bại đáng sợ nhất sau tuổi 50
Thành công lớn nhất của một người trung niên chính là thành công của gia đình. Với người Á Đông thành công của một gia đình lại nằm phần lớn ở việc bồi dưỡng, giáo dục con cái. Tất nhiên thành công này không được xác định bằng việc con cái trong nhà phải được nhận vào các trường đại học danh tiếng hàng đầu, mà đó là sự khỏe mạnh về thể chất và cả tinh thần, có sự ngay thẳng và tự tin.
Đối với những người trên 50 tuổi, hầu hết con cái của họ đã bắt đầu bước vào xã hội. Quá trình tìm kiếm việc làm của các con chính là vấn đề khiến các bậc cha mẹ lo lắng. Lo cho con không có học vấn cao, không có bằng cấp từ các trường “xịn”, không có quan hệ để dựa dẫm, nhờ vả sẽ bị chèn ép hay thậm chí lo họ sẽ không chống chọi được với những cám dỗ của cuộc đời… Tất cả đều là những nỗi lo thường trực trong lòng mỗi bậc phụ huynh.
Có người lúc này mới hối hận vì trước kia chỉ mải lo công việc kiếm tiền mà bỏ bê gia đình, không dành nhiều tâm huyết cho việc nuôi dạy con cái. Bây giờ, khi các con đã khôn lớn và định hình tính cách, dù họ muốn can thiệp hay thay đổi cũng đã muộn.
Nếu bạn không dạy con mình, cuối cùng, xã hội sẽ dạy chúng theo cách nghiêm khắc hơn hơn. Chính vì lẽ đó, nuôi dạy con cái không nên người trở thành một trong những thất bại đáng sợ nhất sau tuổi 50.
2. Sự nghiệp như trống không cũng là điều đáng sợ
Tam thập nhi lập, tứ thập bất hoặc, ngũ thập tri thiên mệnh. Đời người ai không muốn công thành danh toại. Nếu có thể, ai mà không muốn làm ra thành tựu, không để lại bất cứ tiếc nuối gì trong cuộc đời ngắn ngủi mấy chục năm của mình.
Từ thời thiếu niên vô tư, chuyển sang một thanh niên đầy nhiệt huyết, rồi dần dần trở về với cuộc sống trung niên bình lặng, đó là những giai đoạn bắt buộc của cuộc sống. Ở mỗi một giai đoạn, chúng ta đều không ngừng đưa ra những sự lựa chọn.
Mỗi sự lựa chọn lại dẫn tới một kết quả hoàn toàn khác nhau. Để đến cuối cùng, có người gặt hái thành tựu để đời , có người tích góp được một phần gia sản cho con cháu về sau, nhưng cũng có không ít người trở về với hai bàn tay trắng.
Có người từng nói: “Khi còn trẻ, chúng ta luôn mơ ước được thay đổi thế giới, đến cuối cùng, chúng ta chỉ muốn thay đổi bản thân mình”. Sau tuổi 50 thất bại đáng sợ nhất là trong quá trình theo đuổi ước mơ, chúng ta đã không nắm bắt được phương hướng và mức độ đúng đắn. Cuối cùng, kết quả nhận lại chỉ như “dã tràng xe cát biển Đông”. Nỗ lực và bận rộn cả đời nhưng vẫn phải trở lại vạch xuất phát.
Không nói đến sự nghèo nàn, túng thiếu về mặt kinh tế ở tuổi già khiến người ta bi ai, mà điều khiến người ta cảm thấy đáng sợ hơn cả là cảm xúc thất vọng về bản thân mình.
Nhiệt huyết tuổi trẻ khiến bạn có thể đứng lên hết lần này tới lần khác sau vô số thất bại. Nhưng khi đã bước vào giai đoạn trung niên, không phải ai cũng có dũng khí để tiếp tục mạo hiểm.
3. Không có chỗ dựa tinh thần cũng là một thất bại lớn
Càng lớn tuổi, người ta càng cần có người tri kỷ sẵn lòng ở bên làm bạn, quan tâm và chăm sóc lẫn nhau, họ mới không cảm thấy cô đơn trong những tháng ngày sắp qua buổi xế chiều.
Một người già hạnh phúc là người có con cháu chăm lo, có người bạn đời bên cạnh và may mắn có thêm người bạn thân tri kỷ cùng đồng hành những ngày tháng tuổi già. Sở hữu được 1 điều đã không dễ, chưa kể là cả 3 điều trên. Do đó, nếu đang có được niềm hạnh phúc này, chúng ta cần phải hết sức trân trọng.
Nhưng điều tưởng chừng đơn giản này không phải ai cũng có thể làm được. Rất nhiều người từng nóng giận mất khôn hoặc bị cảm xúc nhất thời lấn át, sau đó phạm sai lầm. Những quyết định không đúng không chỉ làm tổn thương mọi người xung quanh, mà còn bao gồm chính bản thân họ. Sự cô đơn và thiếu vắng chỗ dựa cảm xúc chính là một trong những điều thất bại đáng sợ nhất khi họ bước vào tuổi trung niên .
Điều quan trọng nhất là những người đang hiện hữu xung quanh, sẵn sàng dành sự quan tâm, yêu thương và ấm áp cho mình. Ở vào giai đoạn này, chẳng còn gì phải dè chừng hay nghi ngại, chẳng còn gì phải tranh cướp hay ganh ghét, mọi thứ chỉ còn là đồng cảm và sẻ chia.
Ở tuổi này, chúng ta đã đi được nửa chặng đường đời, nên học cách sống an yên và chấp nhận. Những người không thể buông tay, những điều không thể buông bỏ khi còn trẻ thì cũng nên qua đi.
Qua tuổi 50, nghĩa là sẽ sang một giai đoạn mới trong đời người
Quá khứ người ta có thể trải qua rất nhiều thất bại, có thất bại đã vượt qua, cũng có những thất bại vẫn là nỗi ám ảnh trong tâm lý. Nhưng đã tới giai đoạn 50 này, điều gì cần buông bỏ thì hãy mạnh dạn mà làm. Cho dù cuộc sống tầm thường và tẻ nhạt thì quan trọng hơn, sự tĩnh lặng và yên bình trong nội tâm mới là điều đáng quý.
Mỗi người đều có một số phận riêng. Sau những bôn ba tranh đấu, khi đến tuổi trung niên người ta mới nhận ra điều này. Tất nhiên người không có được sự đủ đầy về vật chất lẫn tinh thần sẽ rơi vào sự buồn phiền lo lắng, nhưng người sung túc tiền tài vật chất liệu có thể không lo âu.
Tuổi tác sẽ luôn đi kèm với bệnh tật, sinh tử. Xưa nay mấy ai thoát được khỏi vòng đời tử sinh. Lo cũng vậy mà không muốn lo cũng vậy. Ai mà không phải đối diện với những ngày tháng này. Tuy nhiên hòa mình với đất trời, thấu hiểu đạo đời lại là một giải pháp hay.
