Giờ phút lịch sử của nước Mỹ cũng như toàn thể nhân loại bắt đầu vào sáng 16-7-1969 ở Mũi Kennedy, bang Florida. Khoảng 650 triệu người đã theo dõi chuyến bay trọng đại qua truyền hình.Phi hành gia trên chuyến bay vũ trụ Apollo 11: Neil Armstrong, Michael Collins và Edwin “buzz” Aldrin (từ trái sang) - Ảnh: NASA
Trong cuộc đua kỷ nguyên vũ trụ, hai phi hành gia Mỹ Neil Armstrong, Buzz Aldrin đã đi vào lịch sử khi lần đầu in dấu chân loài người trên Mặt trăng.
Trước đó, cả hai siêu cường Liên Xô - Mỹ đều đã phóng nhiều tàu không người lái và có người lái thăm dò nhưng chưa có ai chạm được vào "chị Hằng".
Ngày lịch sử của kỷ nguyên vũ trụ
Dẫn đầu là Liên Xô trong chương trình phóng các tàu Luna. Mỹ sau bi kịch mất mát ba phi hành gia với Apollo 1, đã thành công với các chuyến bay sau đó.
Chín phi hành gia Mỹ đã bay trên các tàu từ Appllo 7 đến Apollo 10 tới "chị Hằng" nhưng chưa thực hiện đổ bộ. Trong đó, William Anders, Frank Borman, Jim Lovell là những người Mỹ trên Apollo 8 lần đầu bay quanh Mặt trăng.
Đặc biệt, ba phi hành gia Mỹ trên chuyến bay Apollo 10 đã diễn tập cuộc đổ bộ đầu tiên và là thử nghiệm cuối cùng cho chuyến bay vũ trụ lịch sử của Apollo 11 với Neil Armstrong, Buzz Aldrin.
Tài liệu lịch sử NASA ghi cụ thể rằng: "Mục tiêu chính của Apollo 11 là hoàn thành mục tiêu quốc gia do Tổng thống John F. Kennedy đặt ra vào ngày 25-5-1961: thực hiện cuộc đổ bộ có người lái lên Mặt trăng và trở về Trái đất".
Giờ phút lịch sử của nước Mỹ cũng như toàn thể nhân loại bắt đầu vào sáng 16-7-1969 ở Mũi Kennedy, bang Florida. Đúng 9h32 sáng giờ ET (giờ miền đông nước Mỹ), phi thuyền Apollo 11 được lệnh cất cánh, chở theo ba phi hành gia Neil Armstrong, Michael Collins và Edwin "buzz" Aldrin. Chỉ huy đội bay là Armstrong, phi công mô đun chỉ huy là Collins và phi công mô đun hạ cánh Mặt trăng là Aldrin.
Khoảng 650 triệu người đã theo dõi chuyến bay trọng đại này qua truyền hình. Hơn 1 triệu người Mỹ, trong đó có Phó tổng thống Spiro Agnew, cựu Tổng thống Lyndon Johnson và Tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ, tướng William Westmoreland đến xem trực tiếp gần bãi phóng.
Apollo cất cánh hoàn hảo lên bầu trời trong xanh bằng lực đẩy của siêu tên lửa hạng nặng Saturn V từ bệ phóng 39A. Toàn bộ tên lửa và khoang phi thuyền dài tới 110,6m và nặng hơn 3.000 tấn.
Theo NASA, chuyến bay Apollo 11 đã khởi hành chính xác đến mức ba trong số lần hiệu chỉnh đường bay không cần thiết phải thực hiện.
Armstrong vui vẻ thốt lên: "Con tàu Saturn này đã cho chúng ta một chuyến đi tuyệt vời... Thật đẹp!". Các phi hành gia mở nhạc để thư giãn, trong đó có những bài nhạc đồng quê vui tươi của quê hương họ.
Tầng thứ ba của tên lửa Saturn V được kích hoạt để đưa phi hành đoàn bắt đầu hành trình dài 376.400km đến Mặt trăng. Các phi hành gia đã thực hiện lần truyền hình màu đầu tiên về Trái đất từ tàu Apollo 11 giai đoạn bay ngang Mặt trăng.
Sang ngày 18-7, Armstrong và Aldrin đã mặc bộ đồ bảo hộ vũ trụ để đi qua đường hầm kết nối sang kiểm tra mô đun hạ cánh xuống Mặt trăng mang tên Eagle (chim đại bàng) và thực hiện buổi truyền hình trực tiếp thứ hai.
Phi hành gia Aldrin đứng cạnh quốc kỳ Mỹ cắm trên Mặt trăng trong chuyến bay Apollo 11 năm 1969 - Ảnh: NASA
Đại bàng hạ cánh100 giờ 12 phút sau khi phóng, khoang tàu Eagle tách rời để chuẩn bị đáp xuống Mặt trăng. Lúc 102 giờ 33 phút, quá trình hạ cánh có động cơ được thực hiện với động cơ giảm tốc hoạt động. Sau tám phút, Armstrong và Aldrin trong khoang Eagle ở độ cao khoảng 8km trên bề mặt "chị Hằng". Riêng Collins ở lại khoang chỉ huy, đây là yêu cầu bắt buộc phải có phi công ở lại tàu.
Đây là thời điểm hồi hộp nhất với NASA và người theo dõi truyền hình từ mặt đất, còn phi hành gia không có thời gian để suy nghĩ điều đó. Động cơ hãm tiếp tục cung cấp lực đẩy giảm tốc cho đến khoảng 102 giờ 45 phút kể từ khi bắt đầu nhiệm vụ.
Từ đây, Armstrong đã điều khiển một phần việc hạ cánh bằng tay. Eagle đáp an toàn xuống khu vực mang tên Biển Yên Tĩnh cách điểm hạ cánh dự kiến khoảng 1,2km và sớm hơn gần 1 phút rưỡi so kế hoạch bay, tức lúc 20h17 giờ UTC ngày 20-7-1969. Armstrong phải điều khiển khoang đáp tránh miệng hố nhiều đá gồ ghề có thể không an toàn lúc hạ cánh.
Armstrong gọi về trạm chỉ huy chuyến bay dưới Trái đất: "Houston, căn cứ Tranquility. Eagle đã hạ cánh". Trước đó, máy tính đã cảnh báo 5 lần nhưng Trung tâm Điều khiển nhiệm vụ từ mặt đất đều cho rằng an toàn và việc đáp xuống được tiếp tục.
Khoảng hai giờ rưỡi trước khi phi hành gia bước chân ra Mặt trăng, Aldrin đã gọi về Trái đất - tổ ấm của toàn thể nhân loại: "Đây là phi công LM (khoang đáp Eagle). Tôi muốn nhân cơ hội này thỉnh cầu bất kỳ người nào đang lắng nghe, dù bạn là ai hay ở đâu đi chăng nữa, hãy tạm ngừng trong giây lát để chiêm ngưỡng những sự kiện đã xảy ra trong ít tiếng vừa qua và bày tỏ lòng biết ơn theo cách của riêng mình". Sự thật, đây là lần đầu tiên loài người trải qua sự kiện vĩ đại này trong kỷ nguyên vũ trụ.
Trong bài viết lịch sử Tổng quan về sứ mệnh Apollo 11, tác giả Sarah A. Loff đã ghi lại: "Bốn giờ sau đó, Armstrong bước ra khỏi tàu Eagle và triển khai máy quay truyền hình để truyền tải sự kiện về Trái đất. Khoảng 109 giờ 42 phút sau khi phóng, ông bước chân lên Mặt trăng. Khoảng 20 phút sau, Aldrin theo sau.
Máy quay sau đó được đặt trên giá ba chân cách tàu đổ bộ Mặt trăng khoảng 9m. Nửa giờ sau, Tổng thống Nixon đã nói chuyện với các phi hành gia qua điện thoại.
Những huy chương kỷ niệm mang tên ba phi hành gia Apollo 1 thiệt mạng trong vụ hỏa hoạn trên bệ phóng và hai nhà du hành vũ trụ khác cũng qua đời trong các tai nạn đã được đặt trên bề mặt Mặt trăng. Một đĩa silicon đường kính một inch rưỡi chứa những thông điệp thiện chí siêu nhỏ từ 73 quốc gia và tên của các nhà lãnh đạo quốc hội và NASA cũng được giữ lại...".
Sau khi lấy mẫu đất đá Mặt trăng cho vào túi, trước ống kính truyền hình, Armstrong và Aldrin thực hiện việc trang trọng nhất là cắm quốc kỳ Mỹ.
Sau này, Alrin đã kể lại: "Trong số những việc phải làm trên Mặt trăng, việc mà tôi muốn thực hiện trôi chảy nhất chính là dựng lá cờ Mỹ lên đó".
Ban đầu, các phi hành gia hơi gặp khó khăn với cây thanh lồng nhau và họ chỉ có thể cắm nó xuống dưới bề mặt cứng khoảng 5cm. Sở dĩ nhìn qua hình người ta thấy lá cờ như luôn tung bay dù Mặt trăng không có gió, vì cây cắm cờ được thiết kế thêm thanh ngang trên đầu để có thể giương căng phần lá cờ theo chiều ngang mà không để nó bị rủ xuống.
Sau đó, hai phi hành gia tiến hành chụp hình cho nhau lúc chào cờ. Tổng thống Richard Nixon đã vui vẻ nói chuyện với họ qua đường truyền vô tuyến: "Tôi không thể diễn tả hết niềm tự hào nơi chúng tôi về những gì mà các anh đã làm. Đối với mỗi người Mỹ, đây hẳn phải là ngày đáng tự hào nhất trong đời. Và tôi tin rằng mọi người trên khắp thế giới cũng sẽ cùng với người Mỹ công nhận chiến tích to lớn này. Nhờ các anh, bầu trời đã trở thành một phần của thế giới loài người".
Armstrong đáp lời: "Cảm ơn Ngài tổng thống. Đây quả là một vinh dự và đặc ân lớn lao khi chúng tôi có mặt tại nơi này".
Armstrong cùng Aldrin đã ở trên bề mặt Mặt trăng trong 21 giờ 36 phút. Động cơ tầng cất cánh được kích hoạt lúc 124 giờ 22 phút sau giờ khởi hành.
Quy trình trở về Trái đất của Apollo 11 được bắt đầu vào ngày 24-7-1969. Sau hành trình vũ trụ dài 195 giờ 18 phút 35 giây, khoang đáp đã hạ cánh xuống Thái Bình Dương và được người trên tàu cứu hộ USS Hornet chào đón trong niềm vui chưa từng có.
Phi hành gia Neil Armstrong đã nói câu lịch sử khi đi bộ trên Mặt trăng: "Đây là bước chân nhỏ của một người, nhưng là bước tiến khổng lồ của toàn nhân loại".
>> Kỳ tới: Tìm câu trả lời loài người có đơn độc trong vũ trụ?Thùy Chi / Theo: tuoitre
