Tuesday, April 14, 2026

IRAN AIR 655 - BI KỊCH CHUYẾN BAY DÂN SỰ BỊ CHIẾN HẠM MỸ BẮN RƠI TRÊN EO BIỂN HORMUZ

Gần 40 năm trước, chuyến bay số hiệu 655 của hãng hàng không Iran Air bị tàu chiến Mỹ USS Vincennes bắn hạ trên eo biển Hormuz trong những ngày cuối của cuộc chiến Iran - Iraq, khiến toàn bộ 290 người trên khoang thiệt mạng. Đến nay, sự kiện này vẫn là một trong những thảm kịch gây tranh cãi sâu sắc trong lịch sử quan hệ quốc tế.


Iran Air 655 - Bi kịch chuyến bay dân sự bị chiến hạm Mỹ bắn rơi

Theo trang ATI, ngày 3/7/1988, chuyến bay 655 của Iran Air rời đường băng sân bay Bandar Abbas, khởi hành cho hành trình ngắn tới Dubai. Lẽ ra đó phải là một chuyến bay thường lệ, không biến cố. Nhưng chỉ bảy phút sau khi cất cánh, hai tên lửa từ một tàu chiến Mỹ đã xé toạc bầu trời, đánh trúng chiếc máy bay dân sự, khiến máy bay vỡ tung và rơi xuống biển, không ai sống sót.

Dù quân đội Mỹ mô tả đây là vụ “tai nạn bi thảm và đáng tiếc”, vụ việc nhanh chóng châm ngòi làn sóng phản ứng quốc tế. Năm 1989, Iran đã đưa vụ việc ra Tòa án Công lý Quốc tế. Sau đó, Washington chấp nhận bồi thường một khoản tiền lớn cho gia đình các nạn nhân. Tuy nhiên, trong nhiều năm tiếp theo, ký ức về chuyến bay 655 xấu số vẫn là vết thương chưa từng được hàn gắn đối với các gia đình nạn nhân và xã hội Iran.

Mảnh vỡ của chiếc máy bay Iran Air số hiệu 655. Ảnh: Wikimedia Commons

Bối cảnh giai đoạn cuối cuộc chiến Iran - Iraq đầy căng thẳng

Vụ bắn rơi chuyến bay 655 diễn ra vào giai đoạn cuối của cuộc chiến Iran - Iraq, bùng phát từ năm 1980 và kéo dài suốt 8 năm. Trong thời gian này, Mỹ đã âm thầm hỗ trợ Iraq về tài chính, tình báo và trang thiết bị. Đến mùa hè 1988, Hải quân Mỹ gia tăng hiện diện tại Vịnh Ba Tư, triển khai nhiệm vụ bảo vệ các tuyến hàng hải thương mại.

Căng thẳng trong khu vực khi đó leo thang ở mức cao, liên tiếp các sự cố quân sự nguy hiểm xảy ra. Vào tháng 5/1987, một chiếc máy bay Iraq đã nhầm tàu khu trục USS Stark của Mỹ là mục tiêu Iran và nổ sung tấn công, khiến 37 thủy thủ thiệt mạng. Khoảng một năm sau, tháng 4/1988, tàu khu trục USS Samuel B. Roberts trúng thủy lôi của Iran, bị hư hại nặng nề. Sự kiện này đã khiến Mỹ phát động một chiến dịch trả đũa mang tên “Praying Mantis” (tạm dịch: Chiến dịch Bọ ngựa Cầu nguyện), tấn công một số mục tiêu hải quân và đánh chìm một tàu của Iran.

Tàu USS Vincennes, được trang bị hệ thống tên lửa dẫn đường, triển khai tới Vịnh Ba Tư trong thời gian diễn ra cuộc chiến Iran - Iraq. Ảnh: Public Domain

Sáng ngày 3/7/1988, tàu USS Vincennes do thuyền trưởng William C. Rogers III chỉ huy, đã tham gia vào nhiều cuộc đụng độ trên biển - một bối cảnh căng thẳng cao độ, nơi mọi tín hiệu đều có thể bị diễn giải như một mối đe dọa tiềm tàng.

Những phút định mệnh

Theo tường thuật của tờ The New York Times năm 1988, tàu USS Vincennes đang tuần tra tại eo biển Hormuz thì chạm trán các tàu vũ trang Iran. Giữa lúc giao tranh diễn ra, chuyến bay Iran Air 655 với 290 người trên khoang chuẩn bị cất cánh từ sân bay Bandar Abbas.

Máy bay rời sân bay lúc 10 giờ 17, chậm khoảng 30 phút so với kế hoạch. Đây là hành trình chỉ kéo dài khoảng 28 phút, thường được nhiều người Iran lựa chọn vào cuối tuần để sang Dubai mua sắm. Trên chuyến bay có nhiều gia đình, trong đó có 65 trẻ em.

Chuyến bay Iran Air số hiệu 655 là một chiếc Airbus A300, ảnh chụp năm 1987. Ảnh: Wikimedia Commons

Các điều tra sau này của Hải quân Mỹ xác nhận máy bay đã phát tín hiệu nhận dạng dân sự và bay đúng hành lang hàng không thương mại.

Tuy nhiên, khi xuất hiện trên radar của tàu USS Vincennes, chiếc máy bay lập tức bị đặt trong vùng nghi vấn. Trong bối cảnh giao tranh đang diễn ra, xuất phát từ một sân bay dùng chung cho cả quân sự lẫn dân sự, cùng với việc không nhận được phản hồi qua vô tuyến, kíp chiến đấu Mỹ cho rằng đây có thể là một chiến đấu cơ F-14 của Iran.

Khả năng lớn là phi hành đoàn Iran Air 655 không nhận được cảnh báo do không theo dõi đúng tần số liên lạc, hoặc không nhận ra tín hiệu đang hướng đến mình.

Chỉ trong vài phút phải đưa ra quyết định, thuyền trưởng Rogers ra lệnh khai hỏa. Hai tên lửa đất đối không được phóng đi, đánh trúng mục tiêu. Chiếc máy bay dân sự vỡ tung thành nhiều mảnh trên không trung, rồi rơi xuống biển.

Phản ứng của Mỹ và Iran sau thảm kịch

Sau thảm kịch, giới chức quân sự Mỹ bảo vệ quyết định của chỉ huy tàu Vincennes. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân khi đó, Đô đốc William J. Crowe Jr., cho rằng con tàu đã hành động để tự vệ trong điều kiện áp lực cao.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Đô đốc William J. Crowe Jr., và Bộ trưởng Quốc phòng Frank Carlucci trả lời báo chí về vụ bắn hạ chuyến bay Iran Air 655 tại Lầu Năm Góc, tháng 7/1988. Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Phát biểu tại một cuộc họp báo, ông nhấn mạnh: “Chỉ huy con tàu mang trách nhiệm rất nặng nề trong việc bảo vệ tàu và thủy thủ đoàn của mình. Nếu một quốc gia tiến hành các hoạt động tác chiến trong một khu vực, rồi đồng thời để máy bay dân sự bay vào khu vực đó, thì rõ ràng đó là một tai nạn chực chờ xảy ra”.

Tổng thống Ronald Reagan gọi đây là “một thảm kịch nhân đạo khủng khiếp”, song khẳng định tàu chiến Mỹ hành động nhằm đối phó nguy cơ bị tấn công.

Báo cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ kết luận: “Tàu USS Vincennes không cố ý bắn hạ máy bay thương mại của Iran”, và chỉ huy “có cơ sở hợp lý” khi tin rằng mục tiêu là mối đe dọa. Báo cáo cũng cho rằng Iran “có phần trách nhiệm” khi để máy bay dân sự bay ở độ cao thấp gần khu vực giao tranh.

Mảnh vỡ chiếc máy bay xấu số. Ảnh: Wikimedia Commons

Trong khi đó, phía Iran đưa ra quan điểm hoàn toàn khác. Tehran cáo buộc tàu Mỹ đã xâm nhập vùng biển nước này, tấn công lực lượng Iran, rồi bắn hạ một máy bay chở phần lớn là công dân Iran.

Ngoại trưởng Iran khi đó, ông Ali Akbar Velayati, gọi đây là “tội ác tày trời”, đồng thời quy trách nhiệm cho Mỹ về hậu quả của vụ việc. Nhiều người Iran cũng bày tỏ hoài nghi trước khả năng một tàu chiến hiện đại có thể nhầm lẫn máy bay dân sự với chiến đấu cơ.

Hệ lụy và dư âm kéo dài

Ban đầu, vụ bắn rơi máy bay Iran Air dấy lên lo ngại xung đột Iran - Iraq có thể leo thang và lan rộng. Tuy nhiên, diễn biến sau đó lại góp phần thúc đẩy tiến trình chấm dứt chiến tranh. Liên hợp quốc kêu gọi ngừng bắn nhằm tránh thêm thương vong và Iran, trong bối cảnh lo ngại Mỹ có thể can dự sâu hơn, đã chấp thuận đình chiến.

Iran phát hành tem bưu chính tưởng niệm sự việc được mô tả là “vụ tấn công thảm khốc” đối với chuyến bay Iran Air mang số hiệu 655. Ảnh: Public Domain

Dù vậy, Iran tiếp tục theo đuổi công lý cho các nạn nhân. Năm 1989, nước này khởi kiện Mỹ lên Tòa án Công lý Quốc tế. Đến năm 1996, hai bên đạt thỏa thuận, theo đó Mỹ đồng ý bồi thường 61,8 triệu USD cho gia đình các nạn nhân, song không thừa nhận trách nhiệm pháp lý.

“Vụ bắn hạ chiếc máy bay dân sự Iran Air mang số hiệu 655 ngày 3/7 là một tai nạn bi thảm và đáng tiếc”, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ nêu trong báo cáo điều tra công bố tháng 8/1988, đồng thời nhận định: “Cũng như thường thấy trong môi trường tác chiến, đã có nhiều yếu tố cùng góp phần dẫn đến sự việc”.

Gần bốn thập kỷ trôi qua, vụ bắn hạ chiếc máy bay Iran Air vẫn là ký ức đau buồn tại Iran. Năm 2020, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa nhắm tới 52 mục tiêu ở Iran - con số tượng trưng cho 52 công dân Mỹ bị bắt làm con tin năm 1979, Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã phản hồi trên Twitter: “Những ai nhắc đến con số 52 cũng nên nhớ tới con số 290” - con số nạn nhân của chuyến bay định mệnh năm 1988.

Hải Vân / Theo: Theo Báo Tin tức và Dân tộc
Link tham khảo:





Monday, April 13, 2026

CÁC NHÀ LÃNH ĐẠO, HÃY TIN TƯỞNG NGƯỜI DÂN CỦA MÌNH.

Người Trung Quốc có một câu nói: “Nếu bạn nghi ngờ ai đó, thì đừng sử dụng anh ta; nếu bạn đã sử dụng ai đó, thì đừng nghi ngờ anh ta”. Câu nói này cũng có thể được hiểu là: “Nếu bạn không tin tưởng ai đó, thì đừng thuê anh ta; nếu bạn đã thuê anh ta, thì đừng chất vấn nữa”.


Quan điểm này trở nên thích hợp hơn bao giờ hết trong môi trường kinh doanh ngày nay. Nếu bạn đang đọc bài viết này, sự khác nhau ở chỗ hoặc bạn đang là lãnh đạo, làm việc cho ai đó, hoặc đã từng làm trong quá khứ. Các nhà lãnh đạo thành công trong những lĩnh vực khác nhau đã công nhận rằng công việc cần sự sáng tạo lẫn tri thức luôn đòi hỏi phong cách làm việc cởi mở, minh bạch, và có trách nhiệm đối với xã hội. Tuy nhiên, một số nơi làm việc tiếp tục bị tụt hậu khi bám dính vào tư duy mệnh lệnh và kiểm soát của thời đại công nghiệp. Tại các tổ chức này, mối tương quan giữa nhu cầu kiểm soát của người chủ và mong muốn quyền tự quản của người làm công vẫn đầy căng thẳng.

Các nhà cai trị Trung Quốc cổ đại đã để lại cho đời sau sự hiểu biết sâu sắc về mối quan hệ nói trên. Bằng cách kết nối những tình tiết trong sự nghiệp của Tề Hoàn Công và đại phu Quản Trọng – cả hai đã cùng nhau cai trị nhà nước Tề phía đông Trung Quốc hơn 2.000 năm trước đây, chúng tôi minh họa một số nguyên tắc lãnh đạo xung quanh vấn đề lòng tin và quyền tự quản.

Lựa chọn người phù hợp về cá tính và văn hóa

Liệu bạn có dám sử dụng một người mà trong quá khứ đã từng có lúc tìm cách giết bạn? Thế còn một người có lý lịch đầy những lần thất bại thì sao? Tề Hoàn Công (Hoàn Công) đã làm điều đó khi ông thu dụng ngài Quản Trọng, người đã phạm cả 2 điều trên.

Ngài Quản Trọng đã phục vụ một trong những kẻ thù của Hoàn Công, và theo lệnh chủ, đã cố tìm cách tiêu diệt Hoàn Công. Không chỉ có vậy, các công việc làm ăn trong quá khứ của ông đều thất bại. Ông đã từng đào ngũ khi còn là một người lính trận, và ông cũng là một thương gia tầm thường.

Tuy nhiên, thông qua bàn bạc với một trong những viên quan cận thần, đồng thời cũng là bạn thân của ngài Quản Trọng, Tề Hoàn Công đã biết đánh giá con người ngài Quản Trọng theo một góc độ khác.

Theo lời vị quan trên (người đã làm việc với ngài Quản Trọng từ thời trẻ) thì nhiệm vụ ám sát Hoàn Công bị thất bại không thể chứng minh rằng ngài Quản Trọng bất tài. Cũng không phải ông thất bại khi muốn tận sức cống hiến cho vị chúa công cũ có nghĩa là ông không đáng tin cậy. Dựa trên kinh nghiệm làm việc cùng ngài Quản Trọng, vị quan này tin rằng hành động đó thể hiện rằng ưu tiên hàng đầu của ngài Quản Trọng là phục vụ nhân dân với hết cả khả năng của mình, dù bất kể ai nắm quyền. Ông sẵn sàng thất bại trong một cuộc chiến nếu đó chỉ là một cuộc chiến ngôn luận.


“Nếu Ngài muốn thống trị chỉ một đất nước nhỏ thì tôi có đầy đủ khả năng”, vị quan đó nói với Tề Hoàn Công “nhưng nếu Ngài tìm cách thống trị cả Trung hoa, thì không ai hơn Quản Trọng. ”

Hoàn Công đã hội kiến cùng ngài Quản Trọng trong hai ngày liên tiếp, cuối cùng Hoàn Công đã nhận thấy rằng trái ngược với lý lịch không tốt trên bề mặt, ngài Quản Trọng ấp ủ những tư tưởng rất khoáng đạt và cởi mở trong việc cai trị đất nước.

Cuối cùng, Ngài Quản Trọng đã được tin dùng, và sự hưng thịnh của Nước Tề bắt đầu từ đó.

Khi lòng tin được nhân lên thì sự thành công cũng nảy nở

Khi được vua nước Tề trọng dụng, đại phu Quản Trọng đã cai trị theo nguyên tắc tự nhiên của Đạo giáo, đồng thời thuyết giảng tư tưởng mà sau này được kế thừa và trở thành đạo đức Nho giáo, nhằm nâng cao phẩm chất đạo đức của cả dân tộc. Ví dụ, ông đưa ra 4 chữ để làm quốc sách trị nước: Lễ, Nghĩa, Liêm, Sỉ, nhằm khơi gợi những mặt tích cực của bản chất con người.

Khi được Tề Hoàn Công giao phó cai quản, điều hành trên cả nước, Ngài Quản Trọng tin cậy những người siêng năng và không làm khó họ bằng thuế má quá cao hay bằng cách cai trị hà khắc.

Chỉ trong vòng một vài thập kỷ, dưới sự cai quản của đại phu Quản Trọng, nước Tề trở nên vững mạnh nhất trong số các nước chư hầu Trung hoa bấy giờ. Quân đội Tề quốc đã được triển khai chỉ để phòng thủ và bảo vệ đồng minh chống lại kẻ xâm lược; Họ được rèn luyện tốt, được trang bị đầy đủ, và luôn giành được chiến thắng mỗi khi lâm trận. Ngoài ra, các học giả và kẻ sỹ từ khắp Trung Quốc đều tề tựu về Nước Tề để nghiên cứu và truyền bá tư tưởng học thuyết của họ.

Tên tuổi của Tề Hoàn công cũng nổi tiếng khắp các nước chư hầu Trung hoa như là một vị Bá chủ—lãnh đạo một liên minh lớn các nhà cai trị phong kiến lúc bấy giờ. Ông đã mang lại trật tự không chỉ cho đất nước mình mà còn giữ gìn hòa bình với các nước láng giềng.

Từ sự am hiểu Đạo giáo, Ngài Quản Trọng có nhận thức sâu sắc rằng chính quyền tốt nhất là một chính quyền mà người dân ít cảm thấy sự hiện diện của nó nhất. Các nguyên tắc mà ông sử dụng để cai quản nước Tề đã lan truyền trên khắp Trung Quốc và sau này đã ảnh hưởng đến những lời dạy của đức Khổng Tử.


Không để ý đến lời khuyên tâm huyết là khởi đầu cho sự suy tàn

Nhiều năm trôi qua và Ngài Quản Trọng đã tuổi cao sức yếu. Đến lúc vị cận thần tài ba thao lược đã cận kề phút lâm chung, Hoàn Công trăn trở tìm người thay thế. Lúc ấy Hoàn Công đã đề xuất ba người, nhưng Ngài Quản Trọng đều không chấp thuận. Theo ông, các vị quan này, trong khi bề ngoài thì trung thành, nhưng đã từng có hành vi đáng hổ thẹn đối với người nhà của họ. Điều đó thể hiện bản tính thấp hèn của họ cũng như sự thiếu nhận thức về các nguyên lý đạo đức cơ bản.

Đại phu Quản Trọng và sau đó là đức Khổng Tử đã dạy rằng, gia đình hình thành nên đơn vị cơ bản trong các mối quan hệ xã hội loài người. Nếu một người đối xử tệ với gia đình mình thì không đáng tin và không thể trao quyền lực trong xã hội.

Khi Ngài Quản Trọng qua đời, Hoàn Công đã không nghiêm túc để tâm đến lời khuyên nhủ từ vị cận thần tâm phúc. Thay vì xem xét hành vi của ba người này để thấy được rằng những gì họ cống hiến chẳng qua chỉ là để phục vụ cho mục đích thăng tiến của chính bản thân họ, Hoàn Công lại cho rằng đó là biểu hiện của lòng trung thành.
Ông đã sử dụng ba người đàn ông đó làm thân tín của mình, và đương nhiên những kẻ cấp dưới này ngay lập tức âm mưu nổi loạn.

Ba kẻ phản bội đã bao vây Hoàn Công trong cung điện của Ngài và giả vờ thay mặt chuyển tiếp các chiếu lệnh chính thức. Tề Hoàn Công, từng là vị Bá chủ quyền lực nhất Trung Hoa, đã bị giam lỏng và bỏ đói đến chết; nước Tề cũng từ đó suy vong.

(Sưu tầm trên mạng)

THƯƠNG XUÂN - DƯƠNG VẠN LÝ


Thương xuân - Dương Vạn Lý

Chuẩn nghĩ kim xuân lạc sự nùng,
Y nhiên uổng khước nhất đông phong.
Niên niên bất đái khan hoa nhãn,
Bất thị sầu trung tức bệnh trung.


傷春 - 楊萬里

準擬今春樂事濃
依然枉卻一東風
年年不帶看花眼
不是愁中即病中


Tiếc Xuân
(Dịch thơ: Chi Nguyen)

Tưởng rằng vui với xuân nồng.
Gió xuân phơi phới cất công đợi chờ.
Năm dài tháng rộng bơ phờ.
Thêm sầu thêm bệnh, ngẩn ngơ trong lòng.


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Dương Vạn Lý 楊萬里 (1127-1206) tự Đình Tú 廷秀, hiệu Thành Trai 誠齋, người Cát Thuỷ 吉水, Cát Châu 吉州 (nay thuộc Giang Tây, Trung Quốc), đỗ tiến sĩ năm Thiệu Hưng thứ 24 (1154) đời Tống Cao Tông. Ông từng nhậm các chức Thái thường bác sĩ, Thượng thư Tả tư lang trung kiêm hầu thái tử đọc sách. Chủ trương chống Kim, chính trực, ăn nói thẳng thắn. Đời Ninh Tông, vì gian tướng chuyên quyền, bỏ quan về nhà, cuối cùng phẫn uất mà chết. Thơ tề danh cùng Vưu Mậu 尤袤, Phạm Thành Đại 范成大, Lục Du 陸遊, xưng Nam Tống tứ gia. Cấu tứ mới lạ, lời thơ lưu loát rõ ràng, từ phong cách mới mẻ, hoạt bát tự nhiên, với thơ giống nhau. Trước tác được Thành Trai tập 誠齋集.

Nguồn: Thi Viện



KHÔNG LÀM 3 ĐIỀU NÀY CUỘC SỐNG SẼ THUẬN LỢI HƠN VÀ GIỮ ĐƯỢC PHÚC KHÍ

Tránh để bản thân bị chi phối nhiều bởi những trạng thái này giúp cuộc sống trở nên thuận lợi hơn và giữ được phúc khí.


Người xưa có câu: “Tướng do tâm sinh, cảnh tùy tâm chuyển”. Quan sát đủ lâu, bạn sẽ nhận ra: Diện mạo và vận trình của một người, phần lớn là sự phản chiếu trung thực thế giới nội tâm của họ.

Một người nếu để kiêu ngạo, than phiền và tự ti chi phối tâm trí quá lâu, cuộc sống rất dễ rơi vào trạng thái trắc trở. Ngược lại, những người dường như “mệnh mang phúc tướng”, nhìn kỹ cách họ sống và đối nhân xử thế, hóa ra chỉ là biết tránh xa 3 điều này.

Họ sống vững vàng và có nội lực.

Phúc tướng, thực ra không phải là nét đẹp bẩm sinh, mà là một khí chất toát ra từ bên trong, khiến người khác cảm thấy dễ chịu và muốn đến gần.

1. Không vướng kiêu ngạo

Nhiều người lại vô tình trở nên kiêu ngạo lúc nào không hay.

Chỉ cần thăng chức, tăng lương, cuộc sống khá hơn một chút, không ít người đã bắt đầu kiêu ngạo, nhìn ai cũng thấy thua kém mình. Họ khó lắng nghe, luôn tin rằng mình đúng, mình giỏi nhất.

Kiểu người ấy giống như một cái cây vừa bén được chút nắng đã cố vươn thật cao, để rồi rễ lộ ra ngoài. Chỉ cần một cơn gió lớn, là bật gốc.

Những người kiêu ngạo đi đâu cũng tỏ ra hơn người, nhưng thực ra người khác đã nhìn thấu năng lực của họ, chỉ là không muốn nói ra.

Trong đời sống, người không kiêu ngạo thường biết ngoài mình còn nhiều người giỏi hơn, giữ tâm thế học hỏi và biết lắng nghe, biết ghi nhận công lao của người khác.

Chính sự khiêm nhường ấy giúp họ xây dựng quan hệ bền vững, tiếp nhận thông tin tốt hơn và tiến bộ dài lâu.

Phúc khí, trước hết, ẩn trong chữ “kính”: kính người, kính việc, kính điều mình chưa biết.

Bỏ kiêu ngạo không phải là tự ti, mà là đứng vững trên nền tảng thực chất để nhìn rõ hướng đi của mình.

Ảnh minh hoạ. 

2. Không sa vào than phiền

Than phiền có thể xem là một thói quen tâm lý tiêu cực kéo dài. Khi việc than vãn lặp đi lặp lại, cuộc sống dễ rơi vào trạng thái trì trệ, khó cải thiện.

Những người thường xuyên than phiền thường có một số đặc điểm chung: Dễ quy nguyên nhân cho hoàn cảnh, có xu hướng trách người khác, cảm thấy số phận thiếu công bằng.

Theo thời gian, tâm lý này khiến họ duy trì trạng thái căng thẳng, mệt mỏi, không chỉ với bản thân mà cả với những người xung quanh.

Nhiều quan sát trong đời sống cho thấy, những người sống trong tâm thế than phiền thường gặp khó khăn khi theo đuổi mục tiêu dài hạn, hoặc khó duy trì sự ổn định. Nguyên nhân là bởi than phiền không giúp giải quyết vấn đề, mà dễ làm sự chú ý tập trung vào mặt tiêu cực, khiến việc tìm giải pháp trở nên khó khăn hơn.

Ngược lại, những người không sa vào than phiền thường hiểu rõ: việc gì có thể thay đổi thì chủ động hành động, việc gì chưa thể thay đổi thì học cách chấp nhận, và quan trọng là phân biệt hai điều này bằng sự tỉnh táo.

Thay vì để cảm xúc chi phối, người không sa vào than phiền sử dụng năng lượng cho những bước cải thiện cụ thể, hoặc điều chỉnh cách nhìn nhận vấn đề theo hướng tích cực hơn.

Nhờ giữ được trạng thái cân bằng, tâm trí của họ trở nên nhẹ nhõm, ít bị tác động bởi yếu tố bên ngoài, từ đó mở ra nhiều khả năng và cơ hội trong công việc cũng như cuộc sống.

Phúc khí, theo cách nhìn này, hình thành từ sự “tĩnh”: tâm ổn định, khí hài hòa, hoàn cảnh dần trở nên thuận lợi hơn.

Ảnh minh hoạ.

3. Không mắc kẹt trong tự ti

Tự ti có thể hiểu là trạng thái tâm lý khiến con người đánh giá thấp bản thân. Người rơi vào trạng thái này thường cảm thấy mình chưa đủ tốt, thiếu tự tin để nắm bắt những cơ hội tích cực.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ai trong cuộc sống luôn gặp thuận lợi. Ai cũng trải qua thất bại, thiếu sót và những giai đoạn khó khăn nhất định. Vấn đề nằm ở chỗ, nhiều người chưa kịp hành động đã bị chính sự lo lắng và nghi ngờ của bản thân cản bước. Khi cơ hội xuất hiện, họ do dự, chùn bước và để cơ hội trôi qua.

Tự ti, theo cách này, trở thành rào cản vô hình, hạn chế khả năng quan sát, lựa chọn và hành động của mỗi người.

Có quan điểm cho rằng: tự tin là yếu tố quan trọng để tạo nền tảng cho thành công. Tuy nhiên, không sa vào tự ti không đồng nghĩa với tự cao, mà là sự khẳng định bản thân lành mạnh, dựa trên hiểu biết thực tế về chính mình.

Những người có sự tự tin tích cực thường: Nhận diện được điểm hạn chế nhưng không phủ nhận giá trị bản thân, trân trọng và phát huy điểm mạnh, chấp nhận việc chưa hoàn hảo, đồng thời tin vào khả năng cải thiện.

Nhờ vậy, họ sẵn sàng thử nghiệm, chấp nhận sai sót và học hỏi, bởi hiểu rằng năng lực chỉ được hình thành qua quá trình rèn luyện.

Khi vượt qua tâm lý tự ti, con người tạo điều kiện để tiềm năng được phát huy. Sự tin tưởng vào khả năng của bản thân thúc đẩy hành động, từ đó mở ra những hướng đi mới.

Phúc khí, theo cách nhìn này, hình thành từ “lực” bên trong: nội lực, động lực và sức bền để tiến về phía trước.

Ảnh minh hoạ. 

Tu dưỡng nội tâm là nền tảng quan trọng

Kiêu ngạo, than phiền và tự ti thường tạo thành một vòng tâm lý khép kín, khiến con người khó phát huy đầy đủ năng lực của mình. Cụ thể:

- Kiêu ngạo dễ khiến con người xa rời thực tế, từ đó có thể gặp trở ngại và nảy sinh bất mãn

- Than phiền làm suy giảm khả năng hành động, lâu dần dẫn đến thiếu tự tin

- Tự ti, nếu không được điều chỉnh, đôi khi biểu hiện thành sự hơn thua hoặc thái độ kiêu căng để che giấu bất an

Tránh 3 trạng thái này thực chất là quá trình điều chỉnh nội tâm một cách chủ động và bền bỉ. Khi con người giảm bớt kiêu ngạo để học hỏi, hạn chế than phiền để giữ sự bình tĩnh, và vượt qua tự ti để củng cố sự tự tin và tinh thần hành động, nội tâm sẽ dần đạt được sự cân bằng.

Nhờ đó, con người trở nên vững vàng, đáng tin cậy hơn trong giao tiếp và cuộc sống, đồng thời dễ nhận được sự hỗ trợ và nắm bắt cơ hội.

Xét cho cùng, phúc khí không đến từ may rủi, mà được hình thành từ cách mỗi người nuôi dưỡng và điều chỉnh đời sống tinh thần của chính mình, bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong suy nghĩ và hành vi hằng ngày.

Mini / Theo: ĐSPL

8 CHỮ HÁN VIẾT LÊN CẢ ĐỜI NGƯỜI

Chữ Hán là chữ viết lâu đời và đầy sức sống. Trong từng nét, từng nét, đều ẩn giấu trí tuệ nhân sinh. Dưới đây là 8 chữ Hán viết lên cả đời người.


1. Lộ (路): Đường đi, lối đi

Hành trình của mỗi người bắt đầu bằng chính đôi chân của họ. Chu Quốc Bình từng nói: “Trên đời có rất nhiều chuyện, chỉ cần bạn sẵn sàng làm thì không khó”.

Mọi thứ đều khó khăn khi bắt đầu, và khó khăn nằm ở chỗ mọi người đều có một tâm lười biếng, vì sợ phiền phức mà không muốn bắt đầu. Dần dà, sẽ thật sự cảm thấy sự tình quá khó khăn, và bản thân quá bất tài.

Dù sân khấu lớn đến đâu, nếu bạn không dám bước lên, thì cuối cùng bạn cũng chỉ là khán giả. Một khi những bước đầu tiên được thực hiện, bạn sẽ thấy rằng mọi thứ sau đó không tệ như bạn nghĩ. Giấc mơ ở phía trước, con đường ở dưới chân, ai làm thường thành công, ai đi thường tới.

2. Hội (会): Cuộc họp, hội nghị, lĩnh hội, hợp lại

Một người không thể mãi sống trong sự đánh giá của người khác và làm theo ý kiến ​​của người khác. Nói làm được thì sẽ làm được, nói không làm được thì sẽ không làm được.

Nhà văn Milan Kundera đã nói: “Giao mình cho người khác đánh giá là gốc rễ của sự bất an và nghi ngờ”.

Miệng của người khác ở trên mặt người khác, họ nói gì chúng ta không thể khống chế được. Sau lưng người ai không nói người, sau lưng ai không người nói xấu? Bạn càng quan tâm đến nó, bạn sẽ càng thụ động hơn, sẽ càng bị tra tấn nhiều hơn. Nếu không vào tai, không vào lòng, mới không tiêu hao chính mình.

Con người sống một đời, khen chê là quyền của người khác, đúng sai là ở bản thân mình.


3. Khoa (夸): Khoe khoang, nói khoác

Người kiêu ngạo sớm muộn gì cũng sẽ phải chịu nhiều thiệt thòi.

“Lễ kí”nói: “Quân tử không nên kiêu căng, cũng không nên xưng công”.

Nếu thích dẫn đầu và quá coi trọng bản thân sẽ khơi dậy sự ghen tị của người khác. Làm người phải có tự biết, ngàn vạn lần đừng quá coi trọng bản thân.

Tự mãn, kiêu ngạo và cả tin là ba vật cản của cuộc đời. Một khi người ta mắt cao hơn đầu, vận rủi sẽ cách không xa. “Nhân ngoại hữu nhân, thiên ngoại hữu thiên”, nghĩa là, trên trời còn có trời, trên người còn có người. Nếu vô tình va vào tấm sắt, bạn sẽ bị đau rất nhiều.

4. Dục (欲): Ham muốn, mong muốn

Dục vọng giống như một thung lũng, dù có lấp đầy đến đâu thì vẫn có chỗ không đủ.

Schopenhauer đã nói: “Theo đuổi danh tiếng và lợi nhuận, chè chén say sưa, sống cuộc sống xa hoa, tất cả đều là trở ngại lớn nhất trên con đường đến hạnh phúc”.

Nhà, xe hơi, tiền, không có gì là của riêng bạn. Những thứ đó chỉ được giao phó tạm thời cho bạn để bạn tạm thời sử dụng và bảo quản. Trong mệnh có nó thì sẽ có, trong mệnh không có cưỡng cầu cũng không được.

Con người không hạnh phúc, thường không phải vì họ có quá ít, mà vì họ muốn quá nhiều. Sống đơn giản hơn một chút, nếu cứ một mực cầu nhiều, chưa chắc sẽ thật sự vui vẻ, hạnh phúc.


5. Mang (忙): Bận rộn, bề bộn, vội vã

Bận rộn sẽ lấy mất trái tim của bạn. Nếu nỗ lực mà không tìm được phương hướng chỉ là công việc bận rộn. Nếu bận rộn đến mức làm không có hiệu quả, tốt hơn hết bạn nên dừng lại và nghỉ ngơi một lúc.

Lên nhầm thuyền thì phải nhớ phải xuống, nhìn nhầm người thì phải biết buông tay kịp thời. Nếu nhìn bằng mắt thường sẽ lạc lối, nhưng cảm nhận bằng trái tim thì đó là sự thật.

6. Hoạn (患): Hoạn nạn, lo lắng

Quá nhạy cảm không phải là một điều tốt. Cổ nhân nói: “Phúc mạc phúc vu thiểu sự, hoạ mạc hoạ vu đa tâm“, ý rằng, có phúc hay không là ở việc ít chuyện hay nhiều chuyện, có họa hay không là ở việc đa nghi nhiều hay ít.

Nhân gian không phải là một cõi tịnh độ, mọi người đều có nỗi khổ của riêng mình. Người có tâm thì mệt, người vô tâm thường không sao cả. Kẻ ngốc có phúc của kẻ ngốc, người càng đơn giản càng có phúc.

Suy nghĩ quá nhiều sẽ chỉ làm phức tạp hóa những điều đơn giản. Chẳng những sức lực cạn kiệt, còn kéo thân thể xuống. Thà ít quan tâm còn hơn lo lắng thái quá.


7. Thư (舒): Thư thái, duỗi ra, mở ra

Nếu bạn sẵn sàng cho đi, bạn mới có thể sống thoải mái.

Thoreau đã nói: “Cho đi là khoản đầu tư duy nhất không bao giờ lỗ”.

Ý nghĩa của cuộc sống là cho đi chứ không phải nhận lại. Một người càng cho người khác nhiều, sẽ càng nhận được nhiều hơn cho chính mình. Bạn càng trao nhiều hạnh phúc cho người khác, bạn càng nhận được nhiều hạnh phúc. “Cho” bao giờ cũng hạnh phúc hơn “nhận”.

8. Phú (富): Giàu có, dồi dào

Một người một mảnh ruộng, tiểu phú tức là tâm an.

“Thái Căn Đàm” có nói: “Người tham lam thân giàu mà tâm nghèo, người biết đủ thân nghèo mà tâm giàu”.

Người biết hài lòng là người giàu có. Trên có mảnh ngói che gió che mưa, dưới có tấc đất để nuôi gia đình. Mọi người sống đầm ấm, vui vẻ bên nhau, sẽ có thể được sống một cuộc sống giàu có.

Tiền là vật ngoài thân, sống không mang đến chết mang không đi. Của cải và vinh quang là phù du, chớp mắt sẽ trở thành hư vô. Chỉ có một tâm thái vui vẻ và bình thản mới có thể đi cùng chúng ta đến một cuộc đời hạnh phúc.

Một người thực sự thông minh sẽ có một cái tâm biết hài lòng. Biết trân trọng những gì trước mắt, và biết trân trọng những gì mình đang có. Đừng cầu đại phú đại quý, chỉ cần giàu có một chút, liền bình an vô sự.

Bảo Châu biên dịch
Nguồn: Aboluowang

Sunday, April 12, 2026

ĐỌC BÀI VIẾT NÀY BẠN SẼ BIẾT CÁCH XOAY CHUYỂN TÌNH THẾ

Bạn đã bao giờ cảm thấy mình như bị mắc kẹt trong một bi kịch bất tận và không biết làm cách nào để thoát ra khỏi nó chưa? Bài viết này sẽ là lối thoát cho bạn. Nó giống như một chiếc chìa khóa vậy, đọc đến dòng cuối cùng, bạn có thể học được cách xoay chuyển tình thế.


Yếu tố quan trọng nhất là phải có trách nhiệm với cuộc sống của chính mình

Giản Thiếu Niên, một bậc thầy trong giới công nghệ mới, đồng thời là một nhà số học và nhà phong thủy chuyên nghiệp, ông đã chia sẻ trong cuốn sách mang tên “Cách đơn giản cải thiện cuộc sống cho giới trẻ hiện đại” như sau, trước hết, bạn phải nhận ra sự khởi đầu của mọi thứ, tất cả đều bắt nguồn từ nhận thức và suy nghĩ của bạn. 

Khi bạn quyết định rằng mình là nhân vật chính của một bi kịch, bạn sẽ cảm thấy đau khổ. Đó là vì bạn đã dùng cách “diễn bi kịch” để thu hút sự chú ý của người khác. Muốn vui vẻ, hạnh phúc thì bạn phải đóng vai một người may mắn và hạnh phúc. Đồng thời để mình trở thành nhân vật chính của một câu chuyện với kết thúc có hậu, bạn nhất định không thể nhìn vào mặt trái, và biến mình thành nạn nhân.

Bạn phải suy nghĩ lại về cách thể hiện bản thân rằng mình nên nói những từ nào, nên biểu đạt chúng ra sao và bạn có thể làm gì để bước vào một chu kỳ tích cực.

Khi bạn nhận ra mình xứng đáng có được hạnh phúc, bạn đã có cơ hội thoát khỏi bi kịch.

Tâm lý quyết định tất cả

Thay vì ghen tị với người khác, tốt hơn hết hãy trân trọng chính mình. Bạn sẽ nghĩ:“Tôi thực sự đau đớn quá, yếu đuối quá!”; lúc này, bạn hãy nhớ đến những điều tốt đẹp và cả những điều xấu xí. Người trưởng thành mà có thể vui sống là kết quả của sự nhận thức. Nói cách khác, tốt và xấu đều xuất phát từ một niệm của bạn. Nếu bạn cảm thấy mình yếu đuối và bất hạnh, đó là kết quả về sự nhận thức của bạn.

(ảnh: Pinterest).

Những người kiếm được 20 triệu một tháng thường không muốn so sánh bản thân với những người có thu nhập hàng tháng là 5 triệu. Thay vào đó, họ sẽ so sánh bản thân với những người có thu nhập hàng tháng vượt quá 50 triệu, 100 triệu.

Hầu hết mọi người không so sánh mình với cấp dưới, mà chỉ so sánh với cấp trên. Bởi vì ham muốn của mỗi người luôn nhiều hơn ở cấp số nhân và vô tận. Nhưng mù quáng đuổi theo ham muốn bạn sẽ bất hạnh.

Truy cầu là bản năng sinh tồn của con người. Nó thúc đẩy mỗi người không ngừng tiến về phía trước và tranh đấu. Điều bạn muốn thử thách và mong muốn có được thực ra chỉ là bạn muốn đánh bại đối tượng so sánh trong lòng mình.

Theo bạn hạnh phúc thực sự là gì?

Nếu so sánh kỹ càng những người xung quanh, bạn sẽ thấy mình hạnh phúc. Quả thực có rất nhiều người may mắn hơn bạn, nhưng cũng có quá nhiều người kém may mắn hơn bạn.

Cuộc sống của bạn là một hài kịch hay một bi kịch tùy thuộc vào việc bạn muốn gì và muốn hành động như thế nào trong quá trình so sánh.

Nếu bạn đã quen với việc phân bổ và điều tiết các yếu tố bên ngoài thì bạn sẽ không bao giờ hiểu được nguyên nhân thực sự của bi kịch.

Tư duy âm dương

Người tu Đạo giáo, họ giải quyết khó khăn và tìm thấy hạnh phúc thông qua sự cân bằng âm dương. Từ góc độ Đạo giáo, logic là chỉ có sự kết hợp của âm dương mới có thể sinh ra vạn vật.

(ảnh: Pinterest).

Ví dụ, người ta nói “vật cứng quá thì dễ gãy, mềm quá thì khó hình thành. Vạn vật muốn thành hình thì phải có sự kết hợp của âm và dương, giữa cứng và mềm”.

Sự việc nào cũng vậy, nếu mù quáng đổ lỗi cho các yếu tố bên ngoài, bạn sẽ dễ rơi vào mặc cảm nạn nhân. Bạn sẽ luôn nghĩ rằng đó là vấn đề của người khác và không xem xét lý do từ bản thân. Ngược lại, nếu bạn nghĩ rằng mọi vấn đề thuộc về riêng bạn, điều này nghe cũng vô lý.

Mùa đông có thể lạnh, nhưng nó có phải là vấn đề với bạn không? Bạn mặc đủ ấm không? Bạn đã nổi lửa lên chưa?

Khi bạn tự gánh vác mọi vấn đề, áp lực về tinh thần rất lớn, nhưng điều đó vẫn không giúp bạn đạt được hạnh phúc. Bạn cần phải học cách nhìn nhận những quy kết bên ngoài và những quy kết bên trong một cách hợp lý.

Tư duy âm dương không chỉ là chìa khóa để thoát khỏi rắc rối, mà còn giúp bạn tìm kiếm sự cân bằng và tạo dựng tương lai.

Nếu cuộc hôn nhân của bạn không suôn sẻ và công việc của bạn không tốt thì chắc chắn bạn có vấn đề gì đó và có vấn đề gì đó ở hoàn cảnh công ty ở thời điểm hiện tại. Nếu muốn thay đổi hoàn cảnh, bạn có thể thay đổi môi trường làm việc. Nếu cảm thấy bản thân không phù hợp với công việc, bạn có thể thay đổi công việc. Nhưng điều này chỉ chỉ nên xảy ra khi bạn còn trẻ.

Nếu tình cảm vợ chồng của bạn có vấn đề, hai người có thể tạm không giao tiếp với nhau một thời gian. Bạn nên thay đổi suy nghĩ và đọc một cuốn sách về hôn nhân gia đình chẳng hạn.

(ảnh: Pinterest).

Bằng cách này bạn có thể nhìn vấn đề từ một góc nhìn khác và sẽ có những thay đổi tốt đẹp sau đó.

Như đã đề cập phía trên, “vạn vật chỉ có thể đến từ sự kết hợp của âm dương”. Nhưng mọi thứ đều không dễ dàng nhìn thấy với hai màu đen và trắng, và hầu hết những thứ xung quanh chúng ta đều mơ hồ.

Khi thảo luận một vấn đề nào đó, bạn phải độc lập phân tích đâu là nguyên nhân bên ngoài, đâu là nguyên nhân bên trong, nguyên nhân nào có thể cải thiện và nguyên nhân nào không thể thay đổi. Chỉ khi có thể phân tích thấu đáo điều này, bạn mới có thể tiến tới tương lai bạn mong muốn.

Xoay chuyển tình thế bằng cách nghiên cứu tương lai

Có lời khuyên thế này: “Làm chủ cuộc sống, phân tích các nút thắt trong quá khứ, hiện tại và tương lai, đồng thời lên kế hoạch chi tiết cho những ước mơ”.

Tôi từng nghe một giáo viên nghiên cứu về tương lai chia sẻ về việc “lập kế hoạch cho các nghiên cứu trong tương lai” như sau: nút đầu tiên là hành trang của quá khứ, tức là trải nghiệm lịch sử, có thể được coi là nền tảng cho sự phát triển của bạn. Nút thứ hai là tình hình hiện tại. Đó là vị trí hiện tại của bạn và hiện tại bạn đang như thế nào. Thứ ba là xu hướng sẽ xảy ra trong tương lai.

Bạn nên viết ra kế hoạch của mình một cách rõ ràng từ ba giai đoạn: bạn có quá khứ như thế nào? Hiện tại bạn là ai? Và tương lai của bạn là gì? Sau khi viết xong, bạn hãy nghĩ xem tương lai tốt đẹp nhất của bạn sẽ diễn ra như thế nào và tương lai tồi tệ nhất sẽ diễn ra như thế nào?

Sau đó bạn bắt tay vào phân tích kịch bản hay nhất và tệ nhất, sau đó lên kế hoạch chi tiết và đánh giá hành động hàng ngày.

Ví dụ, trong trường hợp gia đình bạn đang gặp trục trặc. Tương lai tốt nhất cho một gia đình là vợ chồng có thể chung sống hòa thuận, cùng báo hiếu cha mẹ, nuôi dạy con cái. Để có được tương lai như vậy, bạn sẽ phải chung thủy, yêu thương vợ con nhiều hơn, dành thời gian và tâm sức cho gia đình nhiều hơn.

Còn tương lai tồi tệ nhất chính là hai bạn “chiến tranh lạnh”, thậm chí là ly hôn. Khi đó danh phẩm của bạn bị tổn hại, con cái bạn sẽ bơ vơ, bố mẹ bạn lo lắng, vợ chồng của bạn sẽ tái hôn và con của bạn sẽ mất đi một gia đình mãi mãi, con cái bạn không được dạy dỗ cẩn thận, bạn có thể sẽ cô đơn một đời, về già không có tiền, không người thân và bệnh tật, v.v.

(ảnh: Pinterest).

Để có tương lai tốt đẹp bạn phải giải quyết các vế của “nếu” và “thì”. Bạn đưa ra nguyên nhân và kết quả cho tất cả những hành động. Và lựa chọn nên thay đổi cách sống theo xu hướng nào.

Dựa trên các xu hướng trong quá khứ, hiện tại và tương lai cũng như mức độ liên quan của chúng với bạn, hãy viết ra từng yếu tố một: bạn cần những điều kiện gì để đạt được tương lai tốt nhất và bạn cần phải làm thế nào để đạt được nó?

Sau khi viết xong “nếu – thì”, và ra kế hoạch cho mình, trong những ngày tiếp theo, tốt nhất bạn nên mở chúng ra xem hàng ngày và xác nhận rằng mọi quyết định bạn đưa ra hôm nay sẽ dẫn bạn đến tương lai tốt nhất hoặc ngược lại sẽ là tương lai tồi tệ nhất. Nếu hành động của bạn đang dẫn đến điều tồi tệ nhất thì bạn nên dừng lại. Đây là công thức đơn giản để nghiên cứu tương lai và thay đổi tương lai.

Việc nghiên cứu tương lai và hành động thực tế là cách tốt nhất và duy nhất để bạn có thể xoay chuyển tình thế.

An Nhiên / Theo: vandieuhay

TÁI TRÌ 1 - KHỔNG TỬ (THI KINH - QUỐC PHONG - DUNG PHONG)


Tái trì 1

Tái trì tái khu,
Quy ngạn Vệ hầu.
Khu mã du du,
Ngôn chí ư Tầu (Tào).
Đại phu bạt thiệp,
Ngã tâm tắc ưu.

Con gái bà Tuyên Khương làm phu nhân, vợ Hứa Mục Công, đau xót vì nước Vệ đã mất, muốn rong ruổi trở về để thăm Vệ hầu ở ấp Tào về việc nước mất. Đang đi mà chưa đến thì quan Hứa đại phu lướt bụi vượt ngòi chạy gấp đến. Phu nhân biết là sẽ đem cái lẽ chẳng nên trở về mà đến bảo cho biết. Thế rồi phu nhân rốt cuộc quả thật không có trở về, mới làm bài thơ này để tự nói cái ý mình ra.


載馳 1

載馳載驅
歸唁衛侯
驅馬悠悠
言至于漕
大夫跋涉
我心則憂


Đánh xe 1
(Dịch thơ: Lương Trọng Nhàn)

Đánh xe thì chạy nhanh vào,
Trở về thăm lại Vệ hầu, nước tan.
Đánh xe thúc ngựa dặm ngàn.
Nói rằng đến ấp Tào, sang gặp người.
Đại phu Hứa vội đến nơi,
Báo không về Vệ ta thời lo âu.

Nguồn: Thi Viện