Tô Thức 蘇軾 (1037-1101) tự Tử Chiêm 子瞻, Hoà Trọng 和仲, hiệu Đông Pha cư sĩ 東坡居士, người đời thường gọi là Tô Đông Pha 蘇東坡, thuỵ Văn Trung 文忠, người My Sơn (nay thuộc tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc). Ông từng làm quan Thông phán, Thái thú. Cha là Tô Tuân, em là Tô Triệt, đều là các đại gia thi văn, đương thời người ta gọi là Tam Tô. Thái độ của ông rất hào sảng lạc quan, tuy ông làm quan thăng giáng nhiều lần, song ông không để ý, vẫn ưu du tự tại, đọc sách làm vui, ông là người giàu tình cảm, cho nên phản ánh tới từ của ông, vừa hào phóng lại vừa tình tứ. Ông là người có tài nhất trong số bát đại gia của Trung Hoa (từ thế kỷ VII đến thế kỷ XIII, gồm có Hàn Dũ, Liễu Tông Nguyên đời Đường, Âu Dương Tu, Tô Tuân (cha Tô Thức), Tô Thức, Tô Triệt (em Tô Thức), Vương An Thạch và Tăng Củng), khoáng đạt nhất, tư tưởng và tính tình cũng phức tạp nhất.
Sự kiện Iran phong tỏa eo biển Hormuz trong cuộc chiến đang diễn ra với Mỹ và Israel đã thúc đẩy hàng chục quốc gia phải viện tới kho dự trữ dầu khẩn cấp.
Trong một hang muối đang thi công ở Mỹ - Ảnh: Open Government Access
Nhưng chính xác thì dự trữ chiến lược là gì, và quốc gia nào đang nắm giữ kho dự trữ lớn nhất thế giới?
Công nghệ Mỹ
Tuần trước, khi 32 quốc gia công bố xả kho dự trữ dầu thô khẩn cấp trong nỗ lực ổn định giá dầu đang tăng vọt, họ đã hành động theo một thỏa thuận chung.
Các nước này đều là thành viên Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), liên minh những quốc gia tiêu thụ năng lượng lớn được thành lập vào năm 1974 nhằm đối phó với cuộc khủng hoảng dầu mỏ lịch sử 1973, khi giá dầu tăng gấp bốn lần chỉ trong khoảng thời gian ngắn.
Kho dự trữ dầu mỏ hiện đại đầu tiên được Mỹ thành lập năm 1975, sau khi lệnh cấm vận của các nước Ả Rập làm lộ rõ sự tổn thương của nguồn cung năng lượng toàn cầu. Ngày nay hầu hết các cường quốc đều duy trì dự trữ chiến lược về dầu mỏ.
Trong hệ thống phối hợp của IEA, các nước nắm giữ hơn 1,2 tỉ thùng dầu dự trữ khẩn cấp do nhà nước kiểm soát và khoảng 600 triệu thùng nữa của doanh nghiệp tư nhân.
Tuy nghe nhiều, toàn bộ lượng dự trữ 1,8 tỉ thùng cũng chỉ đủ đáp ứng nhu cầu dầu mỏ trong 90 ngày của nước Mỹ, ở mức độ hoạt động bình thường là khoảng 20 triệu thùng/ngày, cũng là lượng dầu thương mại đi qua eo Hormuz mỗi ngày trước chiến tranh.
Gần một nửa tổng dự trữ nói trên hiện do Mỹ nắm giữ (415 triệu thùng trong các kho liên bang và 439 triệu thùng ở kho tư nhân).
Trong đợt xả kho vừa rồi, IEA có trụ sở tại Paris cho biết các thành viên sẽ giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ. Đây là mức cao hơn gấp đôi so với lần xả kho lớn gần nhất vào năm 2022, khi cuộc chiến của Nga ở Ukraine nổ ra: 182 triệu thùng.
Trong đó Mỹ dẫn đầu với mức đóng góp 172 triệu thùng từ Kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR). Nhật Bản thông báo sẽ xả kho khoảng 80 triệu thùng, tương đương khoảng 45 ngày nhu cầu trong nước. Các bên đóng góp khác bao gồm Đức, Úc, Pháp, Hàn Quốc và Anh.
Trong các kho dự trữ này, SPR của Mỹ không chỉ là lớn nhất mà còn đặc biệt nhất, được cấu thành hoàn toàn từ dầu thô và lưu trữ trong các hang muối dưới lòng đất dọc bờ biển vịnh Mexico.
Không chứa trong bể thép như ở nhiều kho dự trữ khác, dầu thô tại bốn khu vực dự trữ dầu chính của Mỹ: Bayou Choctaw, West Hackberry (đều ở Louisiana), Big Hill và Bryan Mound (đều ở Texas) được lưu trữ bằng kỹ thuật rất đặc biệt: đào các hang muối khổng lồ sâu dưới lòng đất.
Hơn 60 hang muối này với công suất tối đa 700 triệu thùng dầu nằm khoảng 600-1.200m dưới lòng đất, thường cao vài trăm mét và có đường kính vài chục tới cả trăm mét, có hình dáng như quả lê hoặc giọt nước để ổn định áp lực khi chứa một lượng chất lỏng lên tới 2-3 tỉ lít.
Lựa chọn này có những lý do kinh tế và chiến lược tối hậu và là một kỳ quan thật sự của năng lực con người.
Những khối muối khổng lồ không tan trong dầu, có đặc tính không thấm (do dạng tinh thể đặc gần như không có lỗ rỗng), tự liền lại nếu nứt và trở nên "dẻo" dưới áp lực lớn, trở thành "thành bể" lý tưởng để chứa dầu.
Để tạo ra những nhà kho vách muối khổng lồ ở độ sâu như vậy, các kỹ sư Mỹ sẽ bơm nước xuống lớp muối dưới lòng đất, làm muối tan ra, rồi hút nước muối lên và bơm dầu vào khoảng trống xuất hiện.
Bằng phương pháp này Mỹ có thể dự trữ lượng dầu lớn nhất thế giới với chi phí thấp hơn khoảng 5-10 lần so với phương pháp truyền thống là xây bể thép trên mặt đất.
Nhưng với siêu cường số 1 thế giới, chi phí chỉ là biến số thứ yếu của phương trình. Yếu tố quan trọng nhất khiến Mỹ lựa chọn phương án "hạ thổ" là vấn đề an ninh.
Với tổng diện tích hơn 10km2, nếu như toàn bộ hệ thống lưu trữ này được đưa lên đất liền, nó sẽ trở thành mục tiêu hết sức khó bảo vệ và cực kỳ tốn kém về mặt an ninh, nhất là do tính chất dễ cháy nổ của dầu.
Dầu dự trữ cũng không thuần túy "nằm yên". Được kết nối thẳng ra các cảng biển qua hệ thống đường ống (nên các kho chứa cần nằm ven vịnh Mexico), hàng triệu thùng dầu được di chuyển ra vào thường xuyên để duy trì vị thế chiến lược của Mỹ cả trong nước và trên trường quốc tế, tùy theo diễn biến thời sự.
Về cơ bản, Bộ Năng lượng Mỹ được giao mua trực tiếp dầu thô trên thị trường mở để lấp đầy các kho dưới lòng đất khi giá thấp. Chính phủ cũng có thỏa thuận trao đổi dầu với các công ty tư nhân, theo đó các công ty cho kho dự trữ chính phủ "vay dầu" và sẽ được hoàn trả cũng bằng dầu, kèm theo một lượng dầu "lãi suất" không khác gì một khoản vay ngân hàng.
Đổi lại, kho dự trữ còn có vai trò lưu trữ dầu thừa giúp các doanh nghiệp tư nhân trong những giai đoạn nhu cầu yếu. Tất cả tạo thành một hệ thống khép kín theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng có vai trò then chốt đảm bảo rằng vị thế siêu cường số 1 của Mỹ không dễ lung lay chỉ vì một biến cố ngoài dự liệu.
Một kho chứa dầu mênh mông ở Chu Hải, Trung Quốc - Ảnh: Reuters
Quy mô Trung Quốc
Kho dự trữ của Mỹ là rất ấn tượng cả về quy mô và công nghệ nhưng nhiều nguồn thông tin cho rằng chính Trung Quốc mới đang là quốc gia sở hữu kho dầu lớn nhất thế giới.
Dù Bắc Kinh coi số liệu dự trữ dầu mỏ chiến lược là bí mật quốc gia, công ty phân tích vận tải và năng lượng Vortexa năm 2025 ước tính tổng kho dự trữ của nước này là khoảng 1,3 tỉ thùng, tức nhiều hơn tất cả các nước IEA cộng lại.
Nếu đúng như vậy, kho này đủ để duy trì hoạt động của nền kinh tế Trung Quốc trong tối đa 3-4 tháng.
Trong kế hoạch kinh tế năm năm mới nhất, công bố vào giữa tháng 3-2026, giới lãnh đạo nước này đã kêu gọi mở rộng hơn nữa các kho dự trữ dầu chiến lược, tiếp nối nhiều năm tích trữ mạnh mẽ. Thực ra so với phương Tây, Trung Quốc bắt đầu dự trữ dầu mỏ chiến lược muộn hơn.
Tiểu mục "Thiết lập dự trữ dầu mỏ chiến lược và bảo vệ an ninh năng lượng quốc gia" xuất hiện lần đầu trong Kế hoạch năm năm lần thứ 10 của Trung Quốc vào năm 2001. Công tác quy hoạch và xây dựng được triển khai từ năm 2003 và như với nhiều dự án hạ tầng khác, diễn ra với tốc độ chóng mặt.
Theo đó, chương trình xây dựng dự trữ dầu mỏ quốc gia được chia làm ba giai đoạn: trong giai đoạn 1 và 2 là các trung tâm dự trữ quy mô lớn ở các tỉnh thành phố: Ninh Ba, Chiết Giang, Liêu Ninh, Sơn Đông, Tân Cương, Cam Túc, Thiên Tân, Quảng Đông và Giang Tô. Giai đoạn 3 hiện đang được triển khai.
Hầu hết các kho dầu nằm ở khu vực kinh tế phát triển dọc vùng duyên hải phía đông Trung Quốc vốn thuận tiện cho tàu chở dầu lớn cập bến và tiếp giáp các khu phức hợp hóa dầu lớn.
Tuy nhiên do kho dự trữ dầu mỏ có thể trở thành mục tiêu trong một cuộc chiến tranh hoặc tấn công khủng bố, một số kho được đưa vào sâu trong vùng nội địa tây bắc, cũng là nơi bố trí đường ống dẫn dầu thô Trung Quốc - Kazakhstan đi qua Tân Cương.
Tuy từ giai đoạn quy hoạch, giới chức Trung Quốc đã đề xuất mục tiêu đến năm 2020 tổng dự trữ dầu thô cả nhà nước và thương mại phải đạt mức tương đương khoảng 100 ngày nhập khẩu, con số chính xác là bí mật quốc gia.
Trung Quốc gần đây đưa ra lời kêu gọi "Xây dựng một quốc gia năng lượng mạnh mẽ". Văn bản này viết: "An ninh và ổn định năng lượng có tầm quan trọng hàng đầu đối với nền kinh tế quốc gia và sinh kế của nhân dân". Từ đó dẫn tới "yêu cầu cấp thiết về tăng cường an ninh năng lượng và giành thế chủ động trong cạnh tranh nước lớn.
Hiện nay các cuộc xung đột khu vực thường xuyên làm trầm trọng thêm các rủi ro địa chính trị và Mỹ tiếp tục ngăn chặn và kiềm chế Trung Quốc, làm cho việc chính trị hóa và vũ khí hóa các vấn đề năng lượng trở nên nổi cộm hơn".
Do đó, "xây dựng một quốc gia năng lượng mạnh mẽ… là cách duy nhất để đất nước đạt được an ninh năng lượng cơ bản".
************
Cuộc cách mạng dầu đá phiến Mỹ đã thay đổi cuộc chơi ra sao và tương lai nào cho các hình thức năng lượng xanh khi thế giới vẫn còn quá phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch.
Bước chân vào làng Hinoki, mùi gỗ bách thoảng nhẹ trong không khí, những mái nhà thấp và sân vườn tĩnh lặng mở ra một không gian mang dấu ấn xứ Phù Tang giữa lòng Gia Nghĩa, đồng thời tái hiện ký ức về thời kỳ lâm nghiệp hưng thịnh của Đài Loan.
Từ khu nhà công vụ đến di sản văn hóa sống
Nằm tại trung tâm Gia Nghĩa (Chiayi), làng Hinoki là một trong số hiếm những quần thể kiến trúc gỗ còn được bảo tồn gần như nguyên vẹn tại Đài Loan. Nơi đây được lưu giữ như một “bảo tàng sống” - nơi lịch sử không bị đóng khung sau lớp kính mà hiện diện sống động giữa đời sống thực, trước mắt người xem.
Làng Hinoki nằm giữa những toà nhà cao tầng và tuyến phố nhộn nhịp của thành phố Gia Nghĩa
Để hiểu giá trị của làng Hinoki, phải quay về đầu thế kỷ XX, khi Đài Loan vẫn nằm dưới sự cai trị của Nhật Bản. Thời điểm đó, Gia Nghĩa được xem là trung tâm của ngành lâm nghiệp - một “thủ đô gỗ” đúng nghĩa. Sự kiện mang tính bước ngoặt là việc hoàn thành tuyến đường sắt Alishan vào năm 1912, cho phép vận chuyển những thân gỗ quý từ vùng núi cao xuống đồng bằng với quy mô chưa từng có.
Trong bối cảnh đó, làng Hinoki ra đời như một khu nhà ở tập thể dành cho nhân viên ngành lâm nghiệp. Tên gọi “Hinoki”, tức gỗ bách đỏ là vật liệu chính để dựng lên toàn bộ khu làng, nổi bật với hương thơm đặc trưng, khả năng chống mối mọt tự nhiên và độ bền cao theo thời gian. Việc sử dụng gỗ bách đỏ cho thấy nguồn tài nguyên dồi dào trong giai đoạn đó, đồng thời phản ánh vị thế riêng của khu nhà ở này trong hệ thống quản lý lâm nghiệp.
Ngôi làng này ngày nay là nơi bảo tồn quần thể kiến trúc gỗ bách quý hiếm từ vùng núi Alishan
Sau khi ngành lâm nghiệp suy thoái, làng Hinoki từng rơi vào quên lãng cho đến khi chính quyền quyết định phục dựng và đưa ngôi làng hoạt động trở lại vào năm 2014 như một không gian văn hóa - sáng tạo, mở cửa cho công chúng.
Kiến trúc Machiya và không gian Nhật Bản thu nhỏ
Giữa lòng thành phố Gia Nghĩa, làng Hinoki hiện ra với những tán lá phong chuyển màu, những dãy nhà gỗ đen bóng và mùi hương bách đỏ thoang thoảng trong không khí. Những dải đèn cá chép koinobori bay trong gió, tiếng chuông gió dưới mái hiên và những hồ nước nhỏ có cá Koi bơi lội bên cạnh các tiểu cảnh đá tạo nên một cảm giác tách biệt, đưa du khách vào một không gian tĩnh lặng trước khi đi sâu vào tìm hiểu các giá trị kiến trúc.
Hinoki mang đến không gian tĩnh lặng, tách biệt với phố thị ồn ào
Ngay lối vào chính của làng là một thân cây gỗ bách khổng lồ khắc tên làng. Thân gỗ cổ thụ này đóng vai trò như một cổng chào tự nhiên, là dấu mốc địa giới và giới thiệu về vật liệu chủ đạo của toàn bộ khu làng.
Thân gỗ cổ thụ đóng vai trò là điểm nhận diện chính của làng
28 ngôi nhà gỗ trong làng đều được xây dựng theo phong cách Machiya truyền thống Nhật Bản. Toàn bộ cấu trúc từ cột, xà đến vách ngăn đều được làm từ gỗ Hinoki (bách đỏ) quý hiếm của vùng Alishan, loại gỗ có độ bền cao và mùi thơm tự nhiên đặc trưng. Các ngôi nhà có phần mái lợp ngói đen thấp, tường gỗ ghép khít và hệ thống cửa kéo shoji lót giấy hoặc kính, giúp tận dụng tối đa ánh sáng mặt trời.
Tất cả các ngôi nhà trong làng đều được xây dựng theo một kiểu kiến trúc, màu sắc và kết cấu, tạo nên một tổng thể đồng nhất
Kết cấu bên trong các ngôi nhà chú trọng đến sự thông thoáng với phần sàn gỗ được nâng cao so với mặt đất để chống ẩm. Những dải hiên rộng (engawa) chạy dọc theo mặt tiền, đóng vai trò là không gian đệm giữa trong nhà và sân vườn, nơi du khách có thể ngồi nghỉ và quan sát cảnh quan. Cách sắp xếp các dãy nhà và lối đi lát đá xuyên qua những khu vườn nhỏ được tính toán kỹ lưỡng, đảm bảo sự lưu thông của gió và tạo ra các khoảng nhìn xanh mát.
Các ngôi nhà đều có phần hiên thoáng, sử dụng mái ngói và của kéo shoji
Dù đã trải qua quá trình phục dựng để trở thành khu văn hóa sáng tạo, làng Hinoki vẫn giữ nguyên các kỹ thuật ghép gỗ và chi tiết trang trí đặc trưng của thời kỳ trước. Sự kết hợp giữa vật liệu gỗ bách đỏ bền bỉ và lối bài trí sân vườn tinh tế giúp bảo tồn nguyên vẹn hình ảnh một khu nhà tập thể lâm nghiệp mang linh hồn Nhật Bản giữa lòng Đài Loan.
Nhà gỗ, lối đi lát đá xen lẫn sân vườn và hồ nước mang đến cho ngôi làng vẻ ngoài đậm chất Nhật Bản
Tham quan không gian và những trải nghiệm dành cho khách du lịch
Các lối đi lát đá trong làng dẫn qua từng dãy nhà gỗ, mở ra những khoảng không gian khác nhau: khi là một góc vườn nhỏ với hồ nước và đá tảng, khi là một hiên nhà yên tĩnh dưới tán lá phong, lúc lại là gốc cây cổ thụ treo đầy chuông gió hay cây nguyện ước với những tấm thẻ gỗ dây đỏ treo dày đặc ghi lại lời chúc hoặc thông điệp cá nhân của những vị khách đã từng đến đây.
Bên trong các căn nhà gỗ, không gian đã được chuyển đổi thành cửa hàng và khu trải nghiệm. Du khách có thể dừng lại ở các quầy bán đồ thủ công, quan sát và mua sắm những món đồ nhỏ như móc khóa, vật trang trí hay đồ lưu niệm được làm từ gỗ, giữ lại màu sắc và vân gỗ tự nhiên.
Một số cửa hàng bày bán các vật phẩm mang yếu tố văn hóa như trà, tinh dầu, ẩm thực… Các sản phẩm này không chạy theo xu hướng du lịch đại trà mà giữ thiết kế tinh giản, chú trọng vào cảm giác khi sử dụng theo triết lý Nhật Bản.
Song song với đó là các quán trà và cà phê nằm rải rác trong làng. Không gian bên trong giữ nguyên kết cấu gỗ, ánh sáng dịu và cách bài trí tối giản, phù hợp để dừng lại nghỉ chân.
Nơi bày bán các sản phầm trà, tinh dầu và túi bình an
Một hoạt động phổ biến khác là thuê trang phục truyền thống như kimono hoặc yukata để đi dạo và chụp ảnh giữa các dãy nhà gỗ. Hầu hết mỗi quán đều có cho mình một mô hình đặc trước cửa, từ Totoro, Vô diện trong Ghibli đến mèo thần tài và nhiều mô hình thủ công mang tính sáng tạo. Điều này vô tình biến cuộc dạo chơi thành một hành trình đi “săn” các mô hình độc đáo trong làng để check in.
Các mô hình hoạt hình đầy sáng tạo được đặt rải rác trong làng để du khách check in
Làng Hinoki mở cửa hàng ngày, thường từ 10:00 đến 18:00 đối với các cửa hàng và khu triển lãm. Khuôn viên bên ngoài có thể tiếp cận sớm hơn hoặc muộn hơn, phù hợp cho những du khách muốn trải nghiệm không gian yên tĩnh.
Vé vào cổng miễn phí. Chi phí phát sinh chủ yếu đến từ dịch vụ bên trong như ăn uống, thuê trang phục hoặc tham quan các khu trưng bày chuyên đề.
Bản đồ làng Hinoki để du khách tham khảo
Giá trị hôm nay: Từ khai thác đến bảo tồn
Sự thay đổi lớn nhất của làng Hinoki không nằm ở hình thức mà ở vai trò. Trong quá khứ, nơi đây phục vụ cho một ngành công nghiệp dựa trên khai thác tài nguyên. Giá trị của gỗ được đo bằng khối lượng và lợi nhuận. Ngày nay, giá trị đó chuyển sang một hướng khác: văn hóa và trải nghiệm.
Làng Hinoki trở thành một trung tâm sáng tạo, nơi nghệ sĩ, nhà thiết kế và nghệ nhân địa phương có không gian để trưng bày và thử nghiệm. Điều này phản ánh một cách tiếp cận mới đối với di sản: không chỉ bảo tồn, mà còn tái sử dụng. Không giữ lại quá khứ như một vật thể chết, mà đưa nó vào đời sống hiện tại một cách có ý nghĩa.
Lý Dục 李煜 (937-978) tự Trùng Quang 重光, tự hiệu là Chung sơn ẩn sĩ 鍾山隱士, Chung phong ẩn sĩ 鍾峰隠者, Bạch liên cư sĩ 白蓮居士, Liên phong cư sĩ 蓮峰居士, người đời quen gọi là Nam Đường Hậu Chủ 南唐後主 hay Lý Hậu Chủ 李後主. Ông là người nhân huệ minh mẫn, văn hay hoạ khéo, biết âm luật. Phủ khố Giang Nam có thu tàng tác phẩm thư hoạ của ông rất nhiều.
Nam Đường bị nhà Tống diệt, phong ông làm An Mệnh hầu, sau lại bị Tống Thái Tổ cho uống thuốc độc chết. Miền Giang Nam được tin Hậu Chủ chết, các phụ lão đều thương khóc.
Hậu Chủ lúc chưa mất nước sinh hoạt rất hào hoa nên từ cũng rất uỷ mị hoan lạc. Sau khi mất nước, bị đưa về nhà Tống, ngày ngày rửa mặt bằng nước mắt. Từ của ông lúc đó cũng rất thê thảm bi ai, đúng là vong quốc chi âm.
Người càng nhàn rỗi càng dễ suy nghĩ lung tung, càng lười biếng càng dễ sinh bệnh tật. Làm người, nhàn rỗi chưa chắc đã hạnh phúc, lười biếng chưa chắc đã hưởng phúc, chỉ có bận rộn mới có thể đạt được hạnh phúc.
1. Người nhàn rỗi hay ưu sầu
Con người không thể quá nhàn rỗi, nếu quá nhàn rỗi, họ sẽ suy nghĩ lung tung.
Bởi vì tôi không có gì để làm, tôi sẽ buôn chuyện với người khác.
Lâu ngày nếu suy nghĩ quá nhiều có xu hướng suy nghĩ lung tung, không ngừng than phiền về bản thân. Họ lo được lo mất, tâm trạng luôn bấp bênh, dễ mất bình tĩnh và luôn thích đắm chìm trong hư ảo.
Vào thời Xuân Thu, có một người nước Tề suốt ngày ngồi ngoài đường, nhìn lên bầu trời rồi thở dài đầy ngao ngán. Những người qua đường nhìn thấy vậy liền thắc mắc và hỏi tại sao anh luôn cau mày. Người đàn ông nói:
“Tôi lo rằng bầu trời sẽ sụp xuống hôm nay và tôi đang chết dần vì nỗi lo lắng đó mỗi ngày.”
Những người quá nhàn rỗi sẽ như vậy, sinh ra đủ mọi lo lắng trên đời. Cuộc sống có nhiều phiền muộn nhưng phần lớn là do việc quá nhàn hạ, lo lắng quá nhiều mà ra. Vấn đề lớn nhất lúc này là họ đang nghĩ quá nhiều và làm quá ít.
Tiểu thuyết gia Roman Rowland từng nói: “Gánh nặng lớn nhất trong cuộc sống không phải là công việc, mà là sự nhàm chán”.
Đừng nhàn rỗi quá, bởi nhàn rỗi quá sẽ gây họa.
Nguồn: aboluowang
2. Kẻ lười biếng nhiều bệnh tật
Cuộc sống có nhiều phiền muộn nhưng phần lớn là do việc quá nhàn hạ, lo lắng quá nhiều mà ra. Vấn đề lớn nhất lúc này là họ đang nghĩ quá nhiều và làm quá ít.
Sắt không dùng thì gỉ, người không động thì sinh bệnh.
Con người siêng năng thì tràn đầy năng lượng, nhưng con người mà lười biếng thì không có tinh thần ý chí chiến đấu.
Một khi con người trở nên lười biếng, quen an nhàn tự tại, không muốn làm việc và lao động, có nhiều thời gian để ăn uống và vui chơi, thức khuya không kiểm soát được, buông thả vô độ, lâu dần sinh ra một vòng luẩn quẩn, cuộc sống thất thường, và cơ thể chắc chắn sẽ bị bệnh.
Nguồn: aboluowang
3. Người bận rộn lắm niềm vui
Bận rộn, không bất hạnh, bận rộn, không đau đớn.
Bận rộn là một loại năng lượng tích cực, bận rộn có thể nâng cao năng lực, thay đổi bản thân, bận rộn có thể đổi lấy kết quả và thu được lợi ích.
Chỉ khi con người luôn bận rộn, họ mới không bị xã hội đào thải và ở yên tại chỗ.
Không có thời gian để suy nghĩ lung tung, phấn đấu cho mục tiêu, không có năng lượng để nói chuyện đúng sai về người khác, và cải thiện bản thân. Vì bận rộn, tôi đã đạt được những thành tựu, kiếm được nhiều tiền, đặt nền móng cho sự nghiệp và cải thiện chất lượng cuộc sống của mình.
Nguồn: aboluowang
Trong cuộc sống, điều đáng sợ nhất không bao giờ là làm việc chăm chỉ, mà là nhàn hạ và lười biếng.
Người nhàn rỗi lâu thì suy nghĩ lung tung và lo lắng nhiều, sau khi lười biếng con người sẽ mất sức và dễ mắc bệnh. Chỉ có bận rộn mới là liều thuốc chữa bệnh cho tất cả mọi thứ.
Giữ cho mình bận rộn, tránh xa sự nhàn rỗi và lười biếng là điều mà một người khôn ngoan thực sự làm, và đó là cách sống tốt nhất!
Vì sao Nga đã vũ khí hóa khí đốt hiệu quả hơn dầu mỏ trong cuộc đối đầu với châu Âu vì chiến tranh ở Ukraine? Và Qatar đã biến khí đốt thành bệ đỡ để vươn lên vị thế cường quốc khu vực như thế nào?
Các đường ống khí đốt thường qua những nơi hoang vu, trải khắp diện tích rộng lớn, khó bảo vệ nếu bị tấn công - Ảnh: Reuters
Khác biệt giữa dầu mỏ và khí đốt
Ngày 19-3, trong động thái đẩy cuộc chiến Mỹ - Israel chống lại Iran lên một nấc thang mới, Israel đã tấn công mỏ khí đốt South Pars tối quan trọng của Iran. Ngay sau đó Iran đáp trả với cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng khắp vùng Vịnh, bao gồm một cơ sở khí đốt ở Nhà máy Ras Laffan của Qatar rạng sáng 20-3.
Nói riêng về South Pars, đó là một phần trong mỏ khí đốt tự nhiên lớn nhất thế giới, trải rộng 9.700km2 và thuộc quyền khai thác chung của Iran và Qatar, đối diện với Iran lục địa qua vịnh Ba Tư.
Khoảng 1/3 mỏ này, tức khu vực South Pars thuộc về Iran, còn phần phía Qatar được gọi là North Field. Tổ hợp khí Ras Laffan nằm cách thủ đô Doha của Qatar 80km, có vai trò tối quan trọng với hoạt động kinh tế quốc tế, là cơ sở sản xuất khí hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 20% nguồn cung toàn cầu, với khách hàng là các thị trường lớn nhất ở cả châu Á và châu Âu.
Nói ngắn gọn thì khác biệt lớn nhất nằm ở chỗ dầu mỏ là một thị trường toàn cầu, còn khí thiên nhiên thì không. Điều đó đồng nghĩa dầu mỏ là hàng hóa có thể thay thế dễ hơn nhiều so với khí đốt.
Ví dụ, sau khi cuộc chiến ở Ukraine bùng phát, châu Âu đã có thể nhanh chóng áp đặt lệnh cấm vận, giá trần, rồi cuối cùng ngừng mua dầu mỏ của Nga. Nhưng với khí đốt, sau hơn bốn năm chiến tranh, tới nay châu Âu vẫn phải nhập khẩu khoảng 15% từ Nga (dù đã giảm nhiều so với mức 45% trước chiến tranh).
Thương mại khí đốt mang tính khu vực chặt chẽ và chỉ một phần nhỏ sản lượng là thực sự có tính linh hoạt. Trong khi khoảng 80% dầu mỏ thương mại của thế giới được vận chuyển bằng đường biển (và 20% trong số đó là qua eo Hormuz), thì LNG thương mại ngoài đường ống hiện chỉ chiếm không tới một nửa tổng lượng khí giao dịch.
Công tác vận chuyển LNG dù bằng phương tiện gì đều phức tạp hơn nhiều so với dầu mỏ. Dòng chảy khí do đó giới hạn ở những nơi đã có sẵn cơ sở hạ tầng cực kỳ tốn kém, cực kỳ rộng lớn và do vậy cực kỳ dễ tổn thương. Tất cả giải thích tại sao khí đốt có thể được vũ khí hóa dễ dàng hơn và có nguy cơ gây ra thiệt hại cho đối thủ lớn hơn cả dầu mỏ.
Một ví dụ điển hình là ở châu Âu trong cuộc chiến Nga - Ukraine. Châu lục này vốn có lịch sử lâu dài phụ thuộc vào nguồn khí đốt từ Nga, với hệ thống đường ống thương mại rộng lớn được xây dựng ổn định qua nhiều thập niên.
Sau khi chiến tranh quy mô lớn nổ ra vào tháng 2-2022, Nga tính toán rằng châu Âu cần khí đốt của họ để duy trì điện và sưởi ấm và vì vậy đã sẵn sàng mạo hiểm một phần doanh thu để tìm kiếm kết quả mà họ mong muốn tại Ukraine. Với những diễn biến hiện giờ ở Trung Đông, có thể tin rằng Nga sẽ có thể sớm muốn đánh lại quân bài khí đốt.
Ngoài vận chuyển, lưu trữ là một bài toán khó khác với khí đốt. Khác với dầu mỏ, ngay cả những nền kinh tế lớn nhất cũng không có các chương trình dự trữ chiến lược thực sự có ý nghĩa cho khí thiên nhiên.
Thiếu kho dự trữ, thiếu các cơ chế hiệp ước phối hợp "xả kho" (như 400 triệu thùng dầu dự trữ được bán ra qua Cơ quan Năng lượng quốc tế mới đây), thiếu cả vùng đệm chiến lược về năng lực sản xuất dự phòng là tình trạng chung của cả các nước sản xuất lẫn nhập khẩu LNG.
Ở châu Âu, chỉ sau cuộc chiến Ukraine, EU mới áp quy định bắt buộc lưu trữ thương mại yêu cầu các kho khí đốt phải đầy 90% nhưng đây cũng chỉ là các biện pháp chắp vá.
Trên thực tế, Đức và Ý sở hữu gần một nửa tổng công suất lưu trữ khí đốt của EU, còn nhiều nước nhỏ khác hoàn toàn không có dự trữ. Nga chắc chắn sẽ không bỏ qua những diễn tiến này.
Tàu chở khí chuyên dụng Q-Max. Q là Qatar, Max là cực đại, tức tàu tải trọng lớn nhất với mặt hàng khí gần 162 triệu m3 - Ảnh: Wikipedia
Qatar: 2,5 triệu dân và 25 nghìn tỉ m3 khí
Nếu như Nga đã vũ khí hóa khí đốt với kết quả thành bại lẫn lộn, thì ở Trung Đông, Qatar đã dùng khí đốt để vươn lên vị thế cường quốc khu vực một cách ấn tượng.
Với 25 nghìn tỉ m3 khí đốt (TCM), đất nước Qatar nhỏ bé sở hữu trữ lượng lớn thứ ba thế giới, chỉ sau Nga (37,4 TCM) và Iran (32,1 TCM). Với sản lượng hiện giờ, tỉ lệ trữ lượng trên sản lượng của Qatar được ước tính ở mức
100-130, hầu hết tập trung ở mỏ North Field đã nói. Tuy nhiên, Qatar chỉ trở thành nước xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới từ năm 2006.
Đầu những năm 1970, Doha vẫn nhìn nhận khí đốt không mấy thiện cảm. Họ thậm chí đốt bỏ khoảng 80% trong 6,13 tỉ m3 khối khí thiên nhiên đồng hành là phụ phẩm của quá trình khai thác dầu mỗi năm, tức mang tiền đốt bỏ theo đúng nghĩa đen. Nhưng khi nhận ra tình trạng lãng phí, Qatar bắt đầu quan tâm hơn đến khí đốt và kiên quyết giảm lượng khí phải đốt bỏ xuống còn 66% vào năm 1974 và chỉ còn dưới 5% vào năm 1979.
Nhưng giống như hầu hết các nước vùng Vịnh thời điểm đó, Qatar chưa thoát khỏi "lăng kính hẹp hòi" của nước sản xuất dầu mỏ. Đến giữa những năm 1980, trong khi nền kinh tế vẫn phụ thuộc nặng nề vào dầu mỏ, giá dầu giảm mạnh do Saudi Arabia mở rộng sản xuất ồ ạt. Thu nhập của Chính phủ Qatar từ dầu mỏ giảm từ 93% xuống còn 80%.
Sản lượng dầu cũng lao dốc không ngừng và đến khoảng năm 1987 chỉ còn một lượng ít ỏi khoảng 300.000 thùng mỗi ngày.
Chuyển đổi bây giờ là bắt buộc và quá trình xây dựng cả năng lực khai thác, chế biến, lẫn vận chuyển khí đốt suốt 40 năm tiếp theo không chỉ giúp Qatar trở nên cực kỳ giàu có mà còn là một cường quốc rất khác biệt trong khu vực toàn đại gia dầu mỏ. Năm 2019, họ thậm chí tuyên bố chính thức rời Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ.
Quyết định đó khiến Qatar giờ có vị thế độc lập và trung lập cực kỳ giá trị ở khu vực luôn bị giằng xé bởi xung đột phe phái này. Bất chấp quy mô nhỏ bé, Doha đã trở thành nhân tố nòng cốt trong quan hệ ngoại giao toàn cầu thế kỷ 21.
Click: The BIGGEST gasfield on the planet - North Field (Qatar) & South Pars (Iran)
Họ có mặt trong hầu hết các cuộc khủng hoảng địa chính trị và liên quốc gia khác nhau những năm gần đây ở đủ các vĩ độ. Từ đảm bảo thả công dân Mỹ ở Iran và Venezuela đến đàm phán trao lại trẻ em Ukraine bị Nga giữ, từ làm trung gian cho thỏa thuận giữa chính quyền Trump và Taliban để Mỹ rút quân khỏi Afghanistan đến hòa giải giữa Eritrea và Djibouti, từ đối thoại với Iran đến hỗ trợ nhân đạo ở Darfur, Qatar đều có mặt và đóng vai then chốt.
Để đạt được vị thế người trung gian toàn cầu đó, nguồn khí đốt xuất khẩu thu về hơn 100 tỉ đô la mỗi năm đã có vai trò quan trọng không kém mối quan hệ đặc biệt của Qatar với Mỹ. Kể từ năm 2001, Qatar là nơi đóng căn cứ không quân lớn nhất của Mỹ ở Trung Đông - Al Udeid, nơi có khoảng 10.000 quân nhân Mỹ đóng quân và có vai trò then chốt trong cuộc chiến của Mỹ với Iran hiện tại.
Nhưng Doha không chỉ thân Mỹ. Họ còn kiên định đóng vai trung lập và sẵn sàng đối thoại với tất cả các bên, bao gồm cả các nhóm chính trị - quân sự không chính danh như Taliban và Hamas.
Nhờ khí đốt, Qatar đã "sở hữu một nửa London, từ Harrods tới Canary Wharf" như lời nhà báo người Zimbabwe Hopewell Chin'ono và cho tới giờ họ đã sử dụng những của cải đó một cách khôn ngoan. Tuy nhiên, cuộc chiến ngày một leo thang ở Iran đặt ra câu hỏi cho Doha cũng như tất cả các nước trong khu vực và trên thế giới về phương án B khả thi trong một cuộc khủng hoảng năng lượng.
Mỏ khí đốt North Field là khu vực khí ngưng tụ hỗn hợp nằm ở rìa vịnh Ba Tư, vắt qua biên giới trên biển giữa Iran và Qatar. Cấu trúc địa chất đặc biệt này vốn là một tầng tụ khí đã hình thành tự tận kỷ Permi (250 triệu năm trước) ở độ sâu khoảng 3.050m dưới mặt đất, chạy theo hướng bắc - nam xuyên suốt toàn bộ bán đảo.
Mỏ North Field có diện tích tương đương gần một nửa diện tích Qatar. Lúc mới được phát hiện vào năm 1971, North Field bị chính quyền Doha đánh giá là "một nỗi thất vọng" vì thiếu cơ sở hạ tầng khí thiên nhiên và khó khăn trong tìm thị trường xuất khẩu.
*******************
Tại sao Mỹ và phương Tây phải xây dựng các kho dự trữ dầu mỏ khổng lồ sau năm 1973? Kho dự trữ của Trung Quốc lớn đến mức nào và tầm quan trọng của dự trữ năng lượng đối với an ninh quốc gia.
