TẠI SAO CHÚNG TA NÊN PHƠI NẤM DƯỚI NẮNG TRƯỚC KHI NẤU - CÂU TRẢ LỜI RẤT ĐÁNG KINH NGẠC

Nấm có một khả năng tương tự như da người. Đó là gì?

Nấm được tiêu thụ rộng rãi trên toàn thế giới và được coi là nguồn cung cấp vitamin D tốt, nhưng bạn có biết rằng không phải tất cả các loại nấm đều chứa hàm lượng vitamin D đáng kể không? Nấm từ các trang trại nấm trong nhà có hàm lượng vitamin D đặc biệt thấp, trừ khi chúng được xử lý để tăng hàm lượng vitamin D.

Vậy làm thế nào để tăng vitamin D?

Câu trả lời là cho nấm "tắm nắng"!

Theo giải thích của các nhà khoa học, giống như da người, nấm cũng có thể sản xuất vitamin D khi tiếp xúc với tia UV. Khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hoặc ánh sáng UV nhân tạo, nấm tăng hàm lượng vitamin D và duy trì mức cao ngay cả sau hơn một năm bảo quản.

Nấm tổng hợp vitamin D khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. (Nguồn: mariiaboiko/Freepik)

Một đánh giá về hàm lượng vitamin D trong các loại nấm phổ biến nhất (nấm nút, nấm sò và nấm hương) tiếp xúc với các nguồn tia UV khác nhau đã kết luận rằng cả ba loại đều sản xuất vitamin D. Trên thực tế, khi nấm tiếp xúc với ánh sáng UV tự nhiên hoặc nhân tạo, chúng đều sản xuất vitamin D.

Nấm tạo ra vitamin D khi phơi nắng như thế nào?

Khi nấm tiếp xúc với ánh sáng mặt trời trong 15-120 phút, chúng tạo ra khoảng 10 mg/100 g trọng lượng tươi (FW) vitamin D2 (tùy thuộc vào điều kiện thời tiết, thời gian trong ngày và địa điểm). Do đó, ngay cả khi bạn mang về nhà những cây nấm vốn được trồng trong nhà kính, bạn vẫn có thể cho nó tắm nắng và hấp thụ vitamin D.

Nấm chứa hàm lượng cao hợp chất gọi là ergosterol, có chức năng giống như cholesterol trong nấm và giúp làm cho màng tế bào chắc khỏe, hỗ trợ vận chuyển giữa các tế bào. Khi nấm tiếp xúc với tia UV, ergosterol được chuyển đổi thành 'tiền vitamin D2' và sau đó khi tiếp xúc với nguồn nhiệt (chẳng hạn như hơi ấm của tia nắng mặt trời), tiền vitamin D2 này được chuyển đổi thành vitamin D2 (Ergocalciferol).

Nấm tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, mặt mang hướng lên trên, có thể tổng hợp vitamin D (Nguồn: devmaryna/Freepik)

Lượng vitamin D được sản xuất phụ thuộc vào diện tích bề mặt tiếp xúc với ánh sáng mặt trời hoặc tia UV. Việc thái lát nấm rồi phơi nắng sẽ tạo ra nhiều vitamin D hơn.

Một nghiên cứu ở Đức phát hiện ra rằng việc phơi nấm thái lát dưới ánh sáng mặt trời chỉ trong 15 phút vào mùa hè có thể tạo ra 17,5 μg/100 g FW vitamin D2.

Nếu không thể tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, nấm cũng có thể được tiếp xúc với ánh sáng UV nhân tạo để tăng hàm lượng vitamin D. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc cho tiếp xúc nấm đã thu hoạch với ánh sáng UV, đặc biệt là UV-B, có thể làm tăng hàm lượng vitamin D của nấm lên 40 μg/g DW.

Nhiệt độ ảnh hưởng đến quá trình sản xuất vitamin D trong nấm, nhiệt độ cao hơn (lên tới 35 °C) giúp dẫn đến hàm lượng vitamin D cao hơn.

Nấm sấy khô bằng phương pháp Đông khô và sấy khô bằng không khí nóng cũng sản xuất ra vitamin D khi nấm tiếp xúc với tia UV.

Khi nấu ăn, hàm lượng vitamin D trong nấm sẽ mất đi một chút. Đừng lo lắng, một lượng đáng kể vitamin D trong nấm vẫn được giữ lại ngay cả sau khi chúng ta chế biến theo nhiều cách khác nhau. Chiên không dầu trong 5 phút giữ lại 85% vitamin D, luộc trong 20 phút giữ lại 62-67% và chiên với dầu trong 5 phút giữ lại 88% vitamin D.

Nấm dại có nhiều vitamin D hơn nấm trồng (Nguồn: NERYX/Envato Elements)

Tại sao con người cần vitamin D?

Vitamin D là một chất dinh dưỡng quan trọng cho cuộc sống khỏe mạnh. Nó giúp vận chuyển và hấp thụ canxi, magiê và phốt phát, và rất cần thiết cho chức năng cơ. Vitamin D bảo vệ chống lại một số loại ung thư, cũng như bệnh tim mạch, tiểu đường loại I và loại II và các bệnh thoái hóa thần kinh.

Da của chúng ta tạo ra vitamin D khi chúng ta tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Tuy nhiên, trong mùa đông, việc sản xuất vitamin D có thể không đủ. Lượng vitamin D do da sản xuất cũng phụ thuộc vào màu da, di truyền và một số tình trạng sức khỏe nhất định. Do đó, việc bổ sung vitamin D vào chế độ ăn uống của chúng ta là điều cần thiết.

Tham khảo: Science

Trang Ly / Theo: soha

Link tham khảo:

https://fungi.com/blogs/articles/place-mushrooms-in-sunlight-to-get-your-vitamin-d

"TRONG NHÀ CÓ HAI ÂM THANH NÀY KHÔNG PHẢI LÀ DẤU HIỆU TỐT" - HAI ÂM THANH ĐÓ LÀ GÌ?

Nhà là bến bờ của tâm hồn chúng ta và là nơi gắn kết tình cảm. Nhà là nơi ta thực sự thuộc về, nơi mang lại cho chúng ta sự an ủi ấm áp và tìm kiếm sự hỗ trợ khi ta vấp ngã trên đường đời, đồng thời là nơi chữa lành những vết thương lòng ẩn giấu bên trong.

Nhà là nơi những người bạn tâm giao, những người thân yêu quan tâm ta và chia sẻ với ta những điều hạnh phúc bình dị trong cuộc sống.

Tuy nhiên, có hai âm thanh không nên vang vọng trong nhà của bạn, đó là tiếng tranh cãi và tiếng phàn nàn.

1. Tiếng tranh cãi

Những cuộc cãi vã trong ngôi nhà của bạn không làm chúng ta vui vẻ và hạnh phúc hơn mà ngược lại, chúng luôn mang đến sự bất an lo sợ, giống như một hòn đá ném vào mặt hồ tĩnh lặng, gây gợn sóng. Tất cả chúng ta đều sẽ sinh ra tâm lý lo lắng rối bời khi xảy ra những cuộc cãi vã và âm thanh dồn dập lời qua tiếng lại vang lên trong nhà của mình. Những âm thanh như thế chỉ toàn mang lại sự căng thẳng cho bầu không khí trong gia đình, thứ vốn dĩ nên phải ấm áp và bình yên.

Âm thanh này không chỉ đơn thuần là những tiếng tranh cãi lẫn nhau mà nó còn ẩn chứa nhiều vấn đề tiềm ẩn khác giữ các thành viên trong gia đình. Nó có thể mang đến áp lực vô hình trong công việc, căng thẳng trong học tập hoặc những tâm lý khó chịu gây ra những tranh chấp trong các mối quan hệ khác. Những mâu thuẫn này như thuốc độc thấm dần vào lòng của mỗi người, dần dần ăn mòn sự hạnh phúc hòa thuận trong gia đình, dẫn đến sự xa lánh gián cách, thờ ơ giữa những người thân, bạn tâm giao, đồng thời phá hủy sự gắn kết ổn định nên có của một gia đình.

Gia đình rất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ. Những đứa trẻ lớn lên trong môi trường thường xuyên có nhiều tiếng tranh cãi sẽ có tác động xấu đến tâm hồn của chúng. Trẻ nhỏ có thể cảm thấy sợ hãi, lo lắng, bất an và tuyệt vọng, ảnh hưởng đến sự tự tin và khả năng quản lý cảm xúc của chúng. Ngoài ra, trẻ em rất dễ bắt chước hành vi của người lớn và việc chứng kiến ​​những cuộc tranh cãi thường xuyên có thể làm chúng học theo những hành vi bốc đồng và hung hăng, ảnh hưởng tiêu cực đến các mối quan hệ và kỹ năng giao tiếp xã hội trong tương lai của chúng.

Gia đình là một hệ sinh thái tinh tế và phức tạp, nó cần được cả gia đình trân trọng và vun đắp. Khi tiếng nói đối đầu nổi lên, chúng ta nên dùng trí tuệ và lòng can đảm để giải quyết nó, thay vì coi đó là một mối đe dọa.

2. Tiếng phàn nàn

Phàn nàn cũng là tiếng nói không thích hợp để lan truyền trong gia đình.

Những lời phàn nàn thường xuất phát từ việc kỹ năng giao tiếp kém, thiếu hiểu biết hoặc thiếu tin tưởng lẫn nhau. Khi các thành viên trong gia đình không hiểu được nhu cầu và cảm xúc của nhau, những nút thắt có thể hình thành và cuối cùng dẫn đến sự bất mãn của tất cả mọi người. Để xóa bỏ những bất bình trong gia đình, chúng ta cần hình thành một nền tảng lễ nghi giúp giao tiếp tốt. Các thành viên trong gia đình nên chia sẻ với nhau một cách chân thành, nhẫn nại lắng nghe tiếng nói nỗi lòng của nhau, không nên xử lý một cách hời hợt và thờ ơ với những vấn đề nhỏ để tránh chúng biến thành vấn đề lớn.

Vai trò và trách nhiệm trong gia đình cũng là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc dẫn đến sự phàn nàn. Mỗi thành viên trong gia đình nên chia sẻ trách nhiệm việc nhà, chăm sóc con cái, chăm sóc người già để hình thành sự phân công hợp lý trong gia đình. Khi trách nhiệm được phân bổ đồng đều, mọi người đều cảm thấy được tôn trọng và có giá trị, giảm nguy cơ phàn nàn bất mãn. Đồng thời, cha mẹ trong gia đình nên gương mẫu, làm gương trước con trẻ bằng cách khuyến khích con cái tích cực tham gia vào công việc của gia đình, cùng nhau gìn giữ sự hòa thuận trong ngôi nhà ấm cúng của chúng ta.

Trong gia đình, việc giao tiếp tình cảm cũng không kém phần quan trọng. Hãy thường xuyên thể hiện tình yêu thương, sự quan tâm đến các thành viên trong gia đình để họ cảm nhận được sự ấm áp của nhau. Hãy bao dung trước những khuyết điểm của các thành viên trong gia đình, đồng thời tôn trọng tính cách và sự lựa chọn của mỗi người. Sự bao dung và thấu hiểu lẫn nhau có thể làm giảm đáng kể việc xảy ra những lời phàn nàn và làm tổn thương tình cảm giữa các thành viên trong gia đình.

Người xưa nói: “Phú bất nghĩa đa phiền, gia hoà bần giã túc” (Giàu có mà bất nghĩa thì nhiều phiền nhiễu rắc rối, nhưng gia đình hòa thuận thì dù nghèo đói sao cũng thấy đủ). Quả đúng là như vậy. Chúng ta hãy bớt trách móc phàn nàn người thân trong gia đình, hãy gánh thêm trách nhiệm, bớt nóng nảy bất nhẫn và sống hòa thuận quan tâm nhau hơn. Trong gia đình, chúng ta nên trân trọng lẫn nhau và dùng trí tuệ, tình yêu thương và sự thông cảm để tạo nên một gia đình hòa thuận và tràn ngập ấm áp. Chỉ bằng cách này, mái ấm gia đình mới có thể trở thành bến đỗ của tâm hồn, là đích đến thực sự nơi ta thuộc về.

Theo Lý Hoa - Aboluowang - Nguồn: Đại học Lịch sử

Khả Vy biên dịch

NGƯỜI ĐÀN ÔNG BỊ PHỎNG CẤP ĐỘ 3 VÌ ĂN TRÁI LẠ KHI ĐI DU LỊCH

Một du khách người Anh bị bỏng cấp độ 3 trên mặt sau khi cắn phải một loại trái cây kỳ lạ ở Mexico.

Những quả điều trong một vườn cây gần Guinea-Bissau. (SEYLLOU/AFP/ Getty Images)

Thomas Harold Watson (28 tuổi) nói với Southwest News Service về trải nghiệm ăn trái cây kỳ lạ xảy ra vào đầu tháng 5 khi anh đi du lịch ở Campeche, thuộc bán đảo Yucatan: “Tôi không thể tin được sự đau đớn khi chỉ cắn một miếng”.

Người công nhân xây dựng có trụ sở tại Bedforshire này đang đi dạo qua một khu chợ địa phương thì tình cờ gặp một quầy bán trái điều (còn gọi là đào lộn hột – tương tự như ở Việt Nam).

Trái điều - Ảnh: Getty Images

Khi nghe người bán hàng giới thiệu trái điều có vị hơi đắng anh Watson đã mua, sau đó tiếp tục đi dạo và bắt đầu ăn một vài trái.

Anh cảm thấy đau đớn ngay từ miếng cắn đầu tiên. Watson nhớ lại: “Tôi nghĩ mình sẽ mở nó ra – nó giống như một trái chanh dây, và tôi cắn vào trái này và vị nó bùng nổ ngay lập tức. Tôi cảm thấy như có lửa và có thể cảm thấy ngọn lửa này chạy qua miệng mình”.

Ngày hôm sau khi tỉnh dậy, phần da quanh miệng anh bị bỏng hoàn toàn và “đóng vảy” như thể bị tạt axit - bức ảnh này được lan truyền rộng rãi.

Watson mô tả: “Khi đôi môi của tôi bị bỏng hoàn toàn, chúng thực sự có cảm giác như bị tan biến, cảm giác như môi tôi giống như giấy nướng bánh trong ba hoặc bốn ngày vậy”. Tệ đến mức ngay cả bàn tay của anh cũng bị đổi màu do tiếp xúc với trái điều khi cắn.

Watson chia sẻ bức ảnh khuôn mặt bị bong tróc và rất tệ sau khi ăn trái điều - Ảnh: Thomas Harold Watson / SWNS

Anh Watson lúc đó không hề biết rằng trái điều có chứa cardol và axit anacardic, có thể gây phồng rộp khi tiếp xúc với da.

Watson chỉ phát hiện ra mối nguy hiểm này thông qua tìm kiếm trên Google, trong đó, anh biết được rằng những công nhân bóc vỏ hạt điều có thể bị bỏng nặng ở tay và cánh tay.

Watson, người thường xuyên chia sẻ những bức ảnh về trải nghiệm ở nước ngoài của mình trên Instagram.

Watson ban đầu còn thích thú chụp ảnh với trái điều - Ảnh: Thomas Harold Watson / SWNS

Sau trải nghiệm đau đớn này, anh khuyến cáo, những người đam mê “xê dịch” hãy nghiên cứu kỹ trước khi mua những món đồ lạ ở nước ngoài.

“Ăn các món ăn địa phương luôn là điều tốt nhưng sẽ tốt hơn nếu có một chút kiến ​​thức về chúng” - anh nói.

Hà Đông / Theo: VOH

HÒA THUẬN VỚI NGƯỜI THÂN CẦN: "4 KHOẢN KHÔNG NÊN NỢ, 5 VIỆC KHÔNG NÊN LÀM"

Mỗi người đều có một gia đình khác nhau, để có thể hòa thuận với nhau cũng là một loại học vấn. Có những gia đình vô cùng hòa thuận, hạnh phúc, lại có gia đình anh em xô xát, tài lộc kém cỏi. Theo các chuyên gia, để anh em có thể chung sống hạnh phúc với nhau thì nhất định không được làm 5 việc và 4 khoản không được phép nợ.

4 khoản không nên nợ

1. Nợ kinh tế

Dù có thân thiết đến mấy, dù là anh em trong nhà vẫn cần rạch ròi chuyện tiền bạc, nếu không sẽ mang đến tai họa về sau. Việc thiếu nợ giữa những người thân đôi khi thực sự không thể phân rõ ràng, nhưng có nợ không thể lơ là, đại khái. Tới lúc cần vẫn nên tính toán rõ ràng. Bạn hãy hiểu rằng, hạch toán rõ ràng sẽ không gây bất hòa, ngược lại, rối rắm sẽ sinh ra mâu thuẫn, sứt mẻ.

Trong vấn đề tiền bạc, giữa 2 bên có thể rõ ràng với nhau thì sẽ không gây tranh cãi, rắc rối, tránh tạo ảnh hưởng về sau.

2. Nợ trách nhiệm

Cuộc đời là một sân khấu lớn, mỗi chúng ta đều đóng những vai trò khác nhau như con cái, cha, mẹ, vợ, chồng, anh, em, chị… Mỗi vai trò đều có những trách nhiệm và nghĩa vụ riêng.

Ví dụ, là người con trai cả trong gia đình, bạn cần phải gánh vác trách nhiệm hiếu kính cha mẹ, yêu thương và bảo ban các em, không được đùn đẩy trách nhiệm đó cho người khác. Là người mẹ, bạn cần có trách nhiệm nuôi dạy con cái, yêu thương và bảo ban chúng nên người. Là vợ chồng với nhau, cần yêu thương, chia sẻ và bao dung lẫn nhau. Là anh chị em trong nhà thì cần chung sống hòa thuận, đoàn kết và quan tâm,….

Mỗi chúng ta cần làm tròn vai diễn cũng như trách nhiệm của chính mình, như vậy mới có thể sống một cuộc đời trọn vẹn nhất.

Ảnh: Freepik.

3. Nợ tình cảm

Bạn bè với nhau có lẽ không ai muốn nợ tình cảm. Giữa người thân với nhau càng nên như vậy. Mối nợ thâm sâu nhất là món nợ ân tình, đặc biệt là giữa những người thân với nhau.

Người thân trong gia đình là những người gắn bó, thân thiết với chúng ta nhất, có thể vì chúng ta mà hy sinh, yêu thương vô điều kiện. Món nợ đó thật không cách nào có thể trả hết, đặc biệt đối với cha mẹ.

Có một số người, khi ra ngoài xã hội, họ thường đối xử tử tế với người ngoài, nhưng khi đối xử với người thân trong gia đình lại lạnh nhạt, hời hợt. Đây thực sự là sai lầm lớn!

4. Nợ thời gian

Những người thân yêu của chúng ta không yêu cầu chúng ta phải có thành tích to lớn như thế nào. Đối với họ, chỉ cần gia đình đoàn tụ, khỏe mạnh, không bệnh tật, tai ương, sống bình yên thì dù có uống nước chè đắng, ăn cơm nhạt cũng thi vị hơn nhiều so với các món sơn hào hải vị.

Chúng ta đừng đợi đến khi “Cha mẹ già yếu, từ giã cõi đời” rồi mới hối hận nghĩ đến việc báo hiếu. Chúng ta cần dành nhiều thời gian nhất có thể để ở bên cạnh những người thân yêu, nhất định không được nợ họ thời gian.

5 việc không làm

1. Không khoe khoang trước mặt người thân

Bạn mua một chiếc xe mới, bạn mua một ngôi nhà mới, bạn mua một món đồ trang sức mới, hãy cố gắng tránh nhắc đến những điều đó trước mặt người thân và bạn bè. Ai nhìn thấy trong tâm cũng cảm thấy khó chịu chứ đừng nói đến người thân của bạn.

2. Không hỏi quá nhiều về việc riêng tư

Dù mối quan hệ tốt đẹp đến đâu, trong lòng mỗi người đều có một góc khuất không muốn can dự vào. Tôn trọng đối phương chính là tôn trọng gia đình và tình cảm của bạn.

3. Không để người thân cứ mãi trả tiền hóa đơn

Dù mối quan hệ thân thiết đến đâu, khi mời nhau ăn cơm nên cố gắng không để cho họ cứ luôn phải trả tiền hóa đơn cho mình.

Trong bất kỳ mối quan hệ nào cũng cần sự cố gắng từ hai phía, hai bên có sự qua lại lẫn nhau, như vậy mối quan hệ mới có thể lâu dài.

Một gia đình bình yên hay sóng gió phụ thuộc và cách ứng xử của các thành viên. (Ảnh: Dragon Images/Shutterstock)

Bạn đang sao chép nội dung của Trí Thức VN. Nếu là cá nhân sử dụng, vui lòng ghi rõ nguồn trithucvn.co. Nếu là website, kênh truyền thông, vui lòng chỉ sử dụng nội dung khi có sự  cho phép của Trí Thức VN.

Đừng để những chuyện nhỏ trở thành cuộc cãi vã không hồi kết

4. Không vô ơn

Mỗi khi nhận được sự trợ giúp của ai đó, chúng ta cần cảm ơn họ. Nhiều người nghĩ rằng, người thân của mình cần gì cảm ơn, họ giúp mình là chuyện đương nhiên, kỳ thực chúng ta không nên có cách nghĩ như vậy.

Người có lòng biết ơn trong tâm thường là người bao dung, độ lượng, biết cách suy nghĩ cho người khác.

5. Không tùy tiện chỉ trích người thân, bạn đời

Ngạn ngữ phương Tây có câu “Một nửa cái bánh mì vẫn là bánh mì nhưng một nửa sự thật thì không phải là sự thật”. Do đó, đừng bao giờ vội chỉ trích người thân của mình khi bạn chưa hiểu rõ được toàn bộ sự việc.

Theo: Aboluowang.

Bảo Hân biên dịch

BÁNH CANH TRẢNG BÀNG - NÉT ẨM THỰC TINH TÚY CỦA TÂY NINH

Tây Ninh không chỉ nổi tiếng với những danh lam thắng cảnh linh thiêng như Núi Bà Đen, hồ Dầu Tiếng mà còn được biết đến với món bánh canh Trảng Bàng trứ danh. Món ăn này đã trở thành biểu tượng ẩm thực của vùng đất này, thu hút thực khách bởi hương vị đặc trưng và câu chuyện lịch sử hơn 100 năm.

Bánh canh Trảng Bàng. (Khả Vy/NTDVN)

Tương truyền, món bánh canh Trảng Bàng ra đời từ tấm lòng của một người phụ nữ giàu lòng nhân ái. Chứng kiến cuộc sống khó khăn của người dân địa phương, bà đã sáng tạo ra món ăn này, vừa thơm ngon bổ dưỡng, vừa dễ dàng chế biến để giúp họ có thêm nguồn thu nhập. Từ đó, bánh canh Trảng Bàng không chỉ là món ăn mà còn là nét đẹp văn hóa, gắn liền với lịch sử và cuộc sống của người dân Tây Ninh.

Câu chuyện về nguồn gốc đầy ý nghĩa này càng góp phần tô điểm thêm cho hương vị đặc trưng của bánh canh Trảng Bàng. Trải qua bao thăng trầm, món ăn vẫn giữ nguyên hương vị truyền thống, trở thành biểu tượng cho tinh hoa ẩm thực của vùng đất Tây Ninh.

Thịt bò lát Củ Chi ăn kèm bánh canh. (Khả Vy/NTDVN)

Sức hấp dẫn của bánh canh Trảng Bàng nằm ở sự hòa quyện tinh tế giữa các nguyên liệu. Sợi bánh canh trắng mịn, dai dai được làm từ bột gạo tẻ thơm ngon. Nước dùng ngọt thanh, đậm đà ninh từ xương heo và giò heo trong nhiều giờ. Giò heo mềm mại, béo ngậy là điểm nhấn không thể thiếu cho món ăn. Bên cạnh đó, bánh canh Trảng Bàng còn được ăn kèm với các loại rau sống tươi ngon như rau húng lủi, giá đỗ, húng quế, ngò gai,... thêm một ít ớt băm, chanh và nước mắm để tăng thêm hương vị.

Thưởng thức bánh canh Trảng Bàng, chúng ta sẽ cảm nhận được sự tinh tế trong từng khâu chế biến. Sợi bánh canh dai dai quyện cùng nước dùng ngọt thanh, giò heo béo ngậy, rau sống thanh mát, tất cả hòa quyện tạo nên một bản giao hưởng ẩm thực đầy lôi cuốn. Bánh canh Trảng Bàng không chỉ là món ăn ngon mà còn là nét đẹp văn hóa của người dân Tây Ninh, thể hiện sự hiếu khách, thân thiện và mến khách.

Mắm nêm với rau thịt ăn kèm cùng bánh tráng phơi sương của Tây Ninh. (Khả Vy/NTDVN)

Khi đến với Tây Ninh có thể dễ dàng tìm thấy những quán bánh canh Trảng Bàng ngon ở khắp mọi nơi. Giá cả bình dân, chỉ từ 25.000 - 35.000 đồng/tô, chúng ta có thể thoải mái thưởng thức món ăn này mà không lo về vấn đề chi phí.

Bánh canh Trảng Bàng - một món ăn bình dị nhưng lại mang đậm hương vị miền quê. Nếu có dịp đến Tây Ninh, hãy thưởng thức món ăn đặc sản này để cảm nhận trọn vẹn tinh hoa ẩm thực nơi đây.

Khả Vy biên tập / Theo: NTDTV

NGƯỜI XƯA THƯỜNG NÓI "TAM THÊ, TỨ THIẾP", LÀ CHỈ TAM THÊ NÀO VÀ TỨ THIẾP GÌ?

Câu nói “Tam thê, tứ thiếp” lần đầu tiên xuất hiện trong tác phẩm văn học “Kim Bình Mai” của triều đại nhà Minh, dùng để chỉ một người đàn ông có nhiều thê thiếp. Trên thực tế, “tam thê tứ thiếp” mà người xưa nhắc đến cũng có những ám chỉ cụ thể, vậy thì “tam thê, tứ thiếp” có nghĩa là gì?

Người xưa thường nói “tam thê tứ thiếp” ám chỉ ba thê thiếp nào? Ảnh: Ngôi sao

1. “Tam thê” có nghĩa là gì?

“Tam thê” trong tam thê tứ thiếp chỉ chính thê, thiên thê và hạ thê.

Chính thê là người có địa vị cao nhất trong “ba vợ”. Khi một người đàn ông cưới chính thê, phải khiêng cô ấy vào cổng lớn bằng kiệu hoa tám người khiêng. Ngoài ra giữa chính thê và chồng đều có địa vị bình đẳng như nhau. Trong xã hội dân gian, người ta sẽ gọi chính thê là vợ kết tóc se tơ. Trong hoàng cung xưa, chính thê là hoàng hậu của hoàng đế và có địa vị rất tôn quý.

Trong xã hội cổ xưa quy định nam giới chỉ được lấy một chính thê, nếu lấy nhiều hơn một chính thê thì sẽ bị quan lại trừng phạt. Ngoài ra, chính thê không thể bị nam nhân ly hôn, mà cho dù không được sủng ái cũng không thể biến thành thê thiếp. Có thể thấy, thời xa xưa chính quyền cũng có những luật lệ, quy định đặc biệt để bảo vệ chính thê.

Trong cung điện xưa, chính thê là hoàng hậu của hoàng đế và có địa vị rất cao quý. Ảnh: Dân Việt

Ngoài chính thê ra còn có thiên thê cùng hạ thê. Địa vị của những thiên thê và hạ thê này trong gia đình thấp hơn so với những người chính thê và cao hơn những các thiếp. Đây là sự khác biệt rõ ràng nhất giữa vợ và thê thiếp.

2. “Tứ thiếp” là gì?

. “Tứ thiếp” trong tam thê tứ thiếp chỉ chính lương thiếp, quý thiếp, tiện thiếp, bình thiếp.

Lương thiếp, địa vị trong nhà cao hơn các thiếp khác. Nam tử trước khi cưới lương thiếp vào nhà, đều sẽ viết văn thư nạp thiếp, cũng lấy đó làm bằng chứng. Đối với lương thiếp mà nói, mặc dù địa vị trong nhà thấp, nhưng cuộc sống an ổn nửa đời sau, đồng dạng có thể dựa vào văn thư nạp thiếp, được cuộc sống bảo đảm tương ứng.

Quý thiếp, thường là người phụ nữ tùy giá từ nhà mẹ đẻ của chính thê, tuổi tác tương đối lớn, dựa vào quan hệ thân mật với chính thê, địa vị của họ trong gia đình cũng tương đối cao.

“Tứ thiếp” là chỉ lương thiếp, quý thiếp, tiện thiếp, bình thiếp. Ảnh: VnExpress

Tiện thiếp ám chỉ những người phụ nữ không có xuất thân đứng đắn. Những người làm thê thiếp thấp hèn thường là gái lầu xanh hoặc là kỹ nữ, đa số đều có dung mạo xuất chúng hoặc tài năng phi thường, sau khi được nam nhân sủng ái sẽ được nam nhân chuộc ra khỏi lầu xanh, từ đó mà sống ổn định sau khi kết hôn.

Bình thiếp, là thiếp thất bình thường, cũng là loại cuối cùng trong “Tứ thiếp”. Các bình thiếp vừa không có văn thư nạp thiếp của mình, cũng không có quan hệ thân mật với chính thê, thiên thê hoặc hạ thê trong nhà, càng không có dung mạo hoặc tài hoa hơn người, nhiệm vụ chủ yếu là vì trượng phu sinh con, truyền tục hương khói.

. Chế độ đa thê thực chất là chế độ một vợ một chồng nhưng có nhiều thê thiếp

Một số đàn ông hiện đại có thể ghen tị với cuộc sống của đàn ông cổ đại vì họ có “ba vợ, bốn thê”. Trên thực tế, vào thời Ân Thương, chế độ một vợ một chồng đã trở thành xu hướng xã hội chủ đạo, và nhiều vị vua của triều đại Ân đã chọn chế độ một vợ một chồng. Có nhiều lý do dẫn đến chế độ một vợ một chồng và đa thê, nhưng mục đích chính của hôn nhân là gánh vác gia đình.

Chế độ đa thê thực chất là chế độ nhiều hơn một vợ (nhiều thê thiếp). Ảnh: Ngôi sao

Vào thời nhà Chu, “chế độ thê thiếp” được bổ sung trên cơ sở tiếp nối của hệ thống Ân Thương, và quy định rõ ràng rằng chỉ có thể có một “chính thê”, còn lại là “thê tử”. Còn “nguyên phối” (phát thê) dùng để chỉ người chính thê, sau khi chính thê qua đời hoặc chính thê tái hôn sau khi ly hôn thì gọi là “kế thất” hoặc “điền phòng”.

Thiếp không được phép làm chính thê, cho dù là hoàng đế cũng phải tuân thủ quy tắc “một chính thê, những người khác đều chỉ là thiếp”. Lúc này mới xuất hiện sự khác biệt “thê tôn thiếp ti”, “con chính thê là con trai trưởng, con thiếp là thứ tử”, cùng với lý “chính thê chi tử vy đích tử, thiếp chi tử vy thứ tử“.

“Bình thê” (còn gọi là hựu xưng tịnh đích) là một người phụ nữ được một thương nhân kết hôn khi anh ta đang làm việc bên ngoài, tức là người vợ tồn tại đồng thời với chính thê. Mặc dù gọi là “thê tử”, nhưng về mặt pháp lý của nhà Minh và Thanh thì vẫn là thân phận “thiếp”.

Chế độ đa thê thực chất là chế độ có nhiều hơn một vợ (nhiều thê thiếp). Chỉ một số ít người lấy thê thiếp, chủ yếu là những người có địa vị xã hội cao, trong khi dân thường hiếm khi có cơ hội lấy thê thiếp. Vì vậy, lấy thê thiếp được coi là đặc quyền của những người có quyền lực trong xã hội cổ xưa.

Sen vàng biên tập

Đăng Dũng / Theo: vandieuhay

LY TỨ KỲ 4 - NGUYÊN CHẨN

Ly tứ kỳ 4 - Nguyên Chẩn

Tằng kinh thương hải nan vi thuỷ,

Trừ khước Vu Sơn bất thị vân.

Thủ thứ hoa tùng lãn hồi cố,

Bán duyên tu đạo, bán duyên quân.

Ghi chú:

Vợ đầu của Nguyên Chẩn là con gái Kinh triệu doãn họ Vi, tên Huệ Tùng 蕙叢. Khi Huệ Tùng chết, ông làm bài thơ này khóc.

離思其四 - 元稹

曾經滄海難為水

除卻巫山不是雲

取次花叢懶回顧

半緣修道半緣君

Nỗi nhớ xa cách kỳ 4

(Dịch thơ: Điệp Luyến Hoa)

Từng qua biển lớn, không gì nước,

Chưa đến Vu Sơn, chẳng biết mây.

Lần lữa khóm hoa lười để ý,

Nửa duyên tu đạo, nửa nàng đây!

Sơ lược tiểu sử tác giả:

Nguyên Chuẩn 元稹 (779-831) tự Vi Chi 微之, người Lạc Dương, Hà Nam, gia đình quan lại, làm Thượng thư Tả thừa, có quan điểm chính trị và văn học gần gũi với Bạch Cư Dị, chủ trương tác phẩm phải giàu tính hiện thực, nên người đương thời gọi là Nguyên-Bạch. Tác phẩm có Nguyên thị Trường Khánh tập. Ông còn là tác giả của truyện Hội chân ký về sau được Vương Thực Phủ đời Nguyên dựa vào để viết vở kịch Tây sương ký.

Nguồn: Thi Viện