Wednesday, November 17, 2021

TRANH CUNG ĐIỆN ẤN ĐỘ - KHƠI NGUỒN CẢM HỨNG ĐAM MÊ, SÁNG TẠO TÂM LINH

Từ thế kỷ XVI qua thế kỷ XIX, các họa sĩ hoàng gia ở miền Bắc và miền Trung Ấn Độ đã bắt đầu sản xuất những bức tranh trên giấy hoặc vải về lạc thú của hoàng gia và mối quan hệ của hoàng tộc. Đây là thời kỳ đa dạng ở hầu hết mọi vương quốc, và bức tranh cung đình Ấn Độ thường được phân tách theo tôn giáo, chính thể và địa lý: các vương quốc Hồi giáo của người Mughals (tập trung ở Delhi) và của Các quốc vương Deccani (trên cao nguyên trung tâm); và các vương quốc Rajput của người Hindu ở Rajasthan (trên đồng bằng) và ở Đồi Punjab.

Nanda và Vasudeva (1520). Ảnh: all-art.org

Các nhà cai trị Ấn độ giáo và Hồi giáo không chỉ là thành viên của các tôn giáo khác nhau mà còn thuộc các nền văn hóa khác nhau, và các chủ đề mà họ chọn để minh họa ban đầu khá khác nhau. Đối với những người theo đạo Hồi, được gọi là "những người của sách" vì sự tôn sùng của họ đối với kinh Koran, việc đọc và cảm nhận về một địa điểm phát triển trong lịch sử là đặc biệt quan trọng. Các tác phẩm sơn được sản xuất trong các cung điện Hồi giáo chủ yếu có chủ đề trần tục. Có những cuốn sách về lịch sử cả đương thời và huyền thoại, các tác phẩm văn học và thơ ca, chân dung của các nhà cai trị và các triều thần, mô tả về cuộc sống của hoàng gia, và các nghiên cứu về lịch sử tự nhiên. Sách được đóng gáy, văn bản và hình minh họa thường được coi trọng như nhau.

Ngược lại, Ấn Độ giáo dựa vào sự truyền miệng của các văn bản tôn giáo, trong đó thời gian được hiểu là theo chu kỳ và các vấn đề trần tục thường không được để tâm. Nhiều văn bản đã khai thác về văn hóa dân gian. Những câu chuyện tôn giáo phổ biến này đã được minh họa cho các tòa án Ấn Độ giáo, cùng với các tác phẩm trong đó các khía cạnh cụ thể của trải nghiệm con người, đặc biệt là tình yêu và chủ nghĩa anh hùng, được hệ thống hóa bằng cách chia thành nhiều loại cụ thể. Khối "hệ thống” này cũng mang âm hưởng của tôn giáo, với thần Hindu Krishna và người yêu, Radha, thường là nhân vật trung tâm. Giống như những cuốn sách Hồi giáo, các bản thảo được đánh giá cao trong bối cảnh cung đình thế tục. Nhưng khác với các tác phẩm Hồi giáo, chúng không bị ràng buộc.

Ban đầu, hội họa Ấn độ giáo và Hồi giáo phát triển theo hai hướng độc lập nhưng tới thế kỷ 17, hai phong cách hội họa đã có sự giao thoa và tương tác.

Nguồn gốc huyền bí

Phần lớn các bức tranh giữa thế kỷ XVI và XIX ở khu vực này đều có màu sắc rực rỡ và mô tả sống động về các câu chuyện sử thi của người Hindu, cũng như cuộc sống nơi cung đình. Người họa sĩ thường minh họa các vị thần và ác quỷ trong trận chiến tâm linh, những sinh vật huyền bí có nguồn gốc bí ẩn và sức mạnh to lớn. Sử dụng các biểu tượng trung tâm của văn học và hoạt động thờ cúng của Ấn Độ, họ tôn vinh sự đa dạng về phong cách trong truyền thống độc đáo của Ấn Độ – vùng đất lạ kỳ và đa sắc màu.

Brahma thủ phục trước Krishna (1520). Ảnh: all-art.org

Những câu chuyện huyền bí về thiện và ác trong các văn bản, bài thơ và bài hát cổ được lưu giữ trong các tác phẩm nghệ thuật được đặt tại các ngôi đền và những nơi thờ tự khác.

Sự phát triển đáng kể trong phong cách và cách xử lý vật liệu được nhìn qua qua từng tác phẩm điêu khắc Trung cổ về phù điêu hang động và bích họa, dẫn đến các bức tranh cung đình cũng xuất hiện ở đâu đó giữa những hình ảnh và biểu tượng.

Các chi tiết tinh xảo như một chiếc lá vàng được đánh bóng hay chất lượng của đường vẽ rõ ràng đã được sử dụng để làm sáng tỏ sự nguồn gốc gốc của thần thoại của những câu chuyện ý nghĩa nà, nhấn mạnh tầm quan trọng về mặt tinh thần của chúng bằng một quá trình sáng tạo nghệ thuật tỉ mẩn có chủ đích.

Tranh Ấn Độ – Suối nguồn thần thánh

Giống như nhiều hiện vật còn tồn tại ở Ấn Độ ngày nay, truyền thống làm tranh cung đình bắt nguồn từ triều đại của Akbar Đại đế. Là vị đế tôn có tầm quan trọng lịch sử Ấn Độ, trong suốt quãng thời gian trị vì từ năm 1556-1605, ngài đã đặt hàng một số lượng lớn các tác phẩm nghệ thuật giúp chúng ta hiểu rõ văn hóa của một đế chế mà ông đã dày công thiết lập.

Gopis cầu xin thần Krishna trả lại quần áo (1560). Ảnh: all-art.org

Sự sụp đổ của Đế chế Mughal vào năm 1858 đã dẫn đến một thời kỳ suy giảm đáng tiếc cho hoạt động vẽ tranh cung đình Rajput. Tuy nhiên, với giá trị văn hóa sâu sắc, những tác phẩm này vẫn được đánh giá cao vì tính chất gần gũi và chủ đề sâu sắc của chúng.

Trải nghiệm cá nhân khi cầm một chiếc máy tính bảng nhỏ trên tay cho thấy rằng hình ảnh được tạo ra cho riêng cá nhân đó, mang lại cơ hội bí mật để tương tác với nhân vật hoặc những gì bức tranh mô tả. Họ nhằm mục đích thẩm định ở cự ly gần, từng trang một, giống như các trang của một cuốn sách thần bí nào đó nắm giữ câu trả lời cho sự giác ngộ tâm linh.

Các hình ảnh được vẽ bằng một loại màu nước đục, được chế từ các màu nhuộm thực vật và khoáng chất, được phủ một cách thận trọng trên một số lớp giấy mỏng. Người họa sĩ sử dụng một bàn chải nhỏ và mềm để tô trên bản phác thảo được vẽ cẩn thận và một lớp đất mỏng. Sau đó, chúng được đóng khung bằng các chất liệu tương tự để ghép thành một câu chuyện hoàn chỉnh, được khắc trên đường viền hoặc trang giấy đính kèm. Bước cuối cùng là đánh bóng khung bằng mã não hoặc đá mịn để tạo ra một cạnh nhẵn, bóng có chứa một cảnh của một câu chuyện nhiều hơn.

Phương pháp này được cho là bắt nguồn từ Đế chế Mughal và tiếp tục được sử dụng trong nhiều thế kỷ tiếp theo sau khi triều đại của Akbar Đại đế chấm dứt. Phong cách này từng là nguồn cảm hứng cho bức tranh cung đình Rajput và được phát triển trong triều đại Mughal, bắt đầu với một trong những dự án lớn đầu tiên của Akbar vào năm 1557. Trong suốt mười lăm năm sau đó, ông đã đặt hàng 1.400 bức tranh minh họa cho tác phẩm văn học Hamzanama. Chuyện tình Ba Tư cổ đại nổi tiếng này kể về nhân vật sử thi Hamza trong mười bốn tập riêng biệt và giúp các nghệ sĩ trau dồi kỹ năng trong quá trình hoàn thành.

Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tài năng và kỹ năng

Hai bức họa tiêu biểu nhất trong toàn bộ bộ truyện có tiêu đề, "Assad Ibn Kariba phát động cuộc tấn công ban đêm vào trại Malik Iraj" và "Umar Đi dạo quanh lâu đài Fulad, Gặp gỡ lính bộ binh, và Đá anh ta xuống Mặt đất".

Umar đi dạo quanh cung điện Fulad. Ảnh: metmuseum.org

Bố cục của cả hai cảnh, giống như hầu hết các bức tranh thời kỳ đầu của Mughal, dày đặc với các bóng phẳng và bề mặt hoa văn Ba Tư. Dựa trên những kỹ thuật trước đây, các nghệ sĩ Ấn Độ đã tô bóng cho nhiều hình tượng và đồ vật, tạo cho chúng một hiệu ứng mà trước đây không có. Sự cách tân cũng được thực hiện dựa trên truyền thống Hindu kết hợp màu đỏ tươi và vàng, cũng như mô tả chân tay đầy đặn của các nhân vật nữ.

Nhân văn là nguồn cảm hứng cốt lõi của nhiều tác phẩm

Những bức tranh cuối cùng của Hamzanama cho thấy kỹ thuật phức tạp hơn nữa qua hình ảnh biểu cảm khuôn mặt, chuyển động cơ thể, và gợi ý về không gian trong khung cảnh sâu thẳm bao quanh con người. Những tác phẩm sau này được thấm nhuần bởi một sức mạnh cảm xúc và sự năng động nhấn mạnh sự khởi đầu của các nghệ sĩ khỏi phong cách Ba Tư mà bây giờ đã cũ kỹ và tĩnh so với thời gian.

Khi nghiên cứu những bức tranh như "Umar Đi dạo quanh lâu đài Fulad", rõ ràng là họa sĩ của Akbar đã học cách đồng cảm với đối tượng của họ, truyền tải cảm xúc của chính họ lên khuôn mặt của các nhân vật trong tranh.

Sự khuyến khích biểu lộ cảm xúc trực tiếp của Akbar đã khởi xướng cái mà ngày nay được cho là đặc điểm đặc biệt nhất của hội họa cung đình Ấn Độ. Mặc dù nó hiếm khi được thảo luận, nhưng lại xuất hiện trong đại đa số các bức tranh thu nhỏ, cho dù đó có phải các bức họa cung đình hay không.

Hamid Bhakra bị Akbar trừng phạt. Ảnh: Bảo tàng nghệ thuật Metropolitan

Một ví dụ điển hình của phong cách vẽ Akbari trưởng thành này là bức "Hamid Bhakra bị Akbar trừng phạt" của Bảo tàng Metropolitan, được thực hiện vào năm 1597. Là một chương duy nhất trong lịch sử chính thức của triều đại của Akbar Đại đế, hoàng đế được mô tả cưỡi ngựa trong những giây phút cuối cùng của một cuộc săn lùng hoàng gia đã diễn ra hơn ba mươi năm trước đó.

Ở phía trước của bức ảnh, khuôn mặt của Hamid đầy xấu hổ khi ngồi trên lưng một con lừa, đầu cạo trọc để đền tội.

Sử dụng hình ảnh mạnh mẽ của quá khứ thần thoại, hội họa Ấn Độ thể hiện một cách mới để tìm kiếm thần thánh thông qua lòng sùng kính cá nhân, hay còn gọi là Bhakti.

Kết luận

Sự kết hợp giữa sự công phu trong chế tác và niềm đam mê cháy bỏng đã giúp các nghệ sĩ hoàng gia phát triển về kỹ năng cũng như mục đích, cung cấp một phương pháp thực hành tâm linh thân mật hơn.

Nghệ thuật có xu hướng phát triển theo nhu cầu cần thiết, và chính nhờ nhu cầu tiếp xúc với một thế lực cao hơn mà người dân Ấn Độ có thể tiếp cận cảm xúc của họ ở mức độ cá nhân hơn bao giờ hết. Sự cống hiến nhiệt thành cho nguồn gốc văn hóa của họ được bất tử trong các kiệt tác bắt đầu từ triều đại của Akbar Mughal và sẽ kéo dài trong nhiều thế kỷ tới.

Mai Anh / Design and Art Magazine

No comments: