Thursday, August 1, 2024

TẠI SAO CHÚNG TA LẠI CÓ LÔNG MI?

Chúng ta cũng như nhiều loài động vật có vú và chim đều có lông mi tiến hóa kéo dài ra ngoài hốc mắt (động vật máu lạnh không có lông mi).

Lông mi có chức năng bảo vệ mắt khỏi những hạt độc hại trong không khí như bụi bẩn, vật thể li ti và cát. Chúng giúp ngăn chặn những hạt này rơi vào mắt. Lông mi cũng bảo vệ đôi mắt khỏi mồ hôi hay mưa rơi vào. Hình dáng của lông mi cong lên là cách tốt nhất để ngăn chặn những giọt nước thấm vào mắt. Tác dụng lớn nhất của nó là giúp mắt khỏi bị ánh sáng quá mạnh chiếu vào ánh sáng phát ra từ mặt trời. Nó có vai trò trong việc lọc ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp vào mắt của bạn, đồng thời ngăn bụi rơi vào mắt.
Nếu đôi mắt là cửa sổ tâm hồn thì hàng mi chính là tấm rèm che cửa sổ.

Tuy nhiên, thế gian thật bất công, rèm cửa sinh ra có dài có ngắn, có dày có thưa. Một số người có ít lông mi đến nỗi họ sẽ "buồn sâu sắc" rất lâu khi rụng một cái, một số người có lông mi dày do bản chất tự nhiên. Đôi mi đã gắn bó với chúng ta từ khi còn trong bụng mẹ, vậy chúng có công dụng gì? Các yếu tố di truyền có quyết định độ dày của lông mi của chúng ta không?

Trung bình, con người có 90 đến 150 lông mi ở mí mắt trên và khoảng 70 đến 80 lông mi ở mí mắt dưới. Lông mi có thành phần chủ yếu là 97% keratin và 3% độ ẩm.

Ở trạng thái tự nhiên, lông mi sẽ không dài ra sau khi mọc đến một mức độ nhất định, và sẽ tự rụng. Nếu bạn tự nhổ lông mi, sẽ mất khoảng 7 đến 8 tuần để lông mi mọc lại, tuy nhiên việc nhổ lông mi liên tục có thể khiến nang lông mi bị tổn thương vĩnh viễn và lông mi không mọc được nữa. Lông mi cũng có chu kỳ phát triển, cứ khoảng 150 ngày thì lông mi của chúng ta sẽ rụng và mọc trở lại.

Số lượng lông mi ở mỗi người khác nhau tùy thuộc vào nhiều lý do bao gồm yếu tố di truyền, điều kiện dinh dưỡng, tình trạng sức khỏe và cách duy trì cá nhân. Thanh thiếu niên sẽ có lông mi dài và đầy đặn hơn so với người trưởng thành. Thời gian tái sinh của chúng cũng ngắn hơn.


Chúng ta cũng như nhiều loài động vật có vú và chim đều có lông mi tiến hóa kéo dài ra ngoài hốc mắt (động vật máu lạnh không có lông mi), chức năng sinh lý chính của nó là bảo vệ đôi mắt quý giá.

Lạc đà, được mệnh danh là con tàu của sa mạc, chúng chủ yếu dựa vào lông mi dài và mi dày để chống lại gió, cát và nắng như thiêu đốt. Các chức năng quan trọng của lông mi con người bao gồm giảm sự bốc hơi nước trong mắt (theo ước tính có thể giảm đến 50% lượng nước bốc hơi). Cơ chế là đây: lông mi sẽ tạo thành một hàng rào chuyển hướng những luồng không khí đến mắt và giảm thiểu khả năng luồng không khí thổi trực tiếp vào mắt, vì vậy nó có thể ngăn chặn hiệu quả chứng khô mắt. Ngoài ra, lông mi còn có thể chặn sự kích thích trực tiếp của ánh nắng mặt trời đến nhãn cầu.

Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng nhiều hội chứng bẩm sinh có thể kích thích sự phát triển của tóc, dẫn đến lông mi dài thêm. Ví dụ, hội chứng Cornelia de Lange và hội chứng Oliver-McFarlane có thể khiến bệnh nhân có lông mi cực dài.

Các đột biến trong gen FGF5 có thể gây ra lông mi dài bẩm sinh.( FGF là viết tắt của Fibroblast Growth Factor, là một loại protein ngăn không cho tóc mọc quá nhiều và FGF5 kiểm soát sự biểu hiện của gen tạo ra loại protein này).

Nếu gen FGF5 im lặng, lông dài sẽ mọc, bao gồm cả lông mi. Một số người thừa hưởng biểu hiện gen FGF5 thầm lặng từ cha mẹ của họ, và họ cũng sẽ mọc lông mi dài bẩm sinh. Nhưng những trường hợp này rất hiếm.

Lông mi còn thực hiện vai trò giống như râu mèo. Những sợi lông nhỏ bé sẽ có cảm giác khi bạn chạm vào, chúng sẽ cảm ứng và cảnh báo cho biết nếu có một mối nguy hiểm nào đó đang ở gần vùng mắt. Những mối nguy hiểm bao gồm những loại côn trùng, bụi và các mảnh vỡ có thể xâm nhập vào mắt. Mắt và mi mắt sẽ đóng lại để bảo vệ mắt khỏi những nguy hại khi có tác động bên ngoài. Nó làm việc như một lớp hàng rào bảo vệ đầu tiên.
Ngoài ra, một số bệnh nhân sẽ bị tác dụng phụ là làm dài lông mi sau khi dùng thuốc. Ví dụ, bệnh nhân tăng nhãn áp dùng Latanoprost, bệnh nhân ung thư phổi dùng Erlotinib, những loại thuốc này có thể kích thích tế bào nang lông, kéo dài chu kỳ phát triển của chúng, và có thể dẫn đến lông mi dài hơn.

Để làm cho lông mi mọc, người ta đã thử nhiều phương pháp khác nhau: dùng mascara, cấy mi, dung dịch thuốc mọc lông mi, thậm chí dùng thuốc.

Phụ nữ Ai Cập cổ đại bắt đầu bôi thuốc mỡ đen lên lông mi của họ từ năm 4000 sau Công nguyên để làm cho chúng bắt mắt hơn.

Mascara hiện đại có nguồn gốc từ năm 1913 được tạo ra từ bột than và dầu khoáng bằng cách trộn chúng với nhau.


Người ta phát hiện ra rằng thuốc prostaglandin để điều trị bệnh tăng nhãn áp có tác dụng phụ là thúc đẩy sự phát triển của các nang lông mi, làm cho lông mi dài và dày hơn, và loại thuốc này được phát triển đặc biệt để thúc đẩy sự phát triển của lông mi. Ví dụ, La Disi (Latisse), nó là hãng đầu tiên có thuốc mọc lông mi được FDA chấp thuận.

Các chuyên gia chỉ ra rằng prostaglandin là thành phần duy nhất có hiệu quả cho sự phát triển của lông mi. Thật không may, nhiều sản phẩm thúc đẩy sự phát triển lông mi dưới tên prostaglandin lại không bổ sung thêm prostaglandin.

Ngoài ra, nhiều bệnh nhân ở Mỹ đã đâm đơn kiện thuốc mọc lông mi, các loại thuốc có thêm chất prostaglandin dù có hiệu quả cũng nên thận trọng khi sử dụng.

Đức Khương / Theo: Trí Thức Trẻ

YẾN TỬ LÂU (燕子樓) VÀ LỜI TỰA CỦA BẠCH CƯ DỊ (白居易)


Trương Thượng thư ở Từ Châu (tức Trương Kiến Phong) có người con hát yêu tên Miến Miến, giỏi ca múa, phong tư trang nhã xinh đẹp. Tôi làm Hiệu thư lang, tới vùng Hoài Tứ, được Trương thượng thư mời ăn tiệc, lúc rượu say, ông gọi Miến Miến ra ca múa giúp vui. Tôi nhân đó làm bài thơ tặng:
 
贈關盼盼 - 白居易

鳳撥金翎砌,
檀槽后帶垂。
醉嬌無气力,
風裊牡丹枝。
 
Phụng bát kim linh thế,
Đàn tào hậu đới thuỳ.
Tuý kiều vô khí lực,
Phong niểu mẫu đơn chi.

Tặng Quan Miến Miến (Người dịch: mailang)

Lông vàng xếp cánh phượng,
Đàn dứt dây tơ chùng.
Say lả càng kiều diễm,
Mẫu đơn cành gió rung.


Một lần vui rồi chia tay, từ đó về sau tuyệt không biết gì về nàng cả. Đến nay đã mười hai năm, hôm trước quan Tư huân Viên ngoại lang Trương Trọng Tố tự Hội Chi (con Trương Kiến Phong) thăm tôi, nhân ngâm ba bài thơ Yến Tử lâu, lời lẽ dịu dàng đẹp đẽ, hỏi ra thì là thơ của Miến Miến. Hội Chi làm Tùng sự ở Vũ Ninh nhiều năm, biết rõ chuyện Miến Miến, kể rằng Trương thương thư đã chết, phủ đệ cũ ở Bành Thành có một ngôi lầu nhỏ gọi là Yến Tử lâu. Miến Miến nhớ lòng yêu dấu của ông ngày trước nên không lấy chồng, về ở lầu ấy hơn mười năm, nay vẫn còn sống. Thơ Miến Miến như sau:
 
燕子樓 三首 - 關盼盼
 
樓上殘燈伴曉霜
獨眠人起合歡床
相思一夜情多少
地角天涯不是長
北邙松柏鎖愁煙
燕子樓中思悄然
自埋劍履歌塵散
紅袖香消已十年
適看鴻雁岳陽回
又睹玄禽逼社來
瑤瑟玉簫無意緒
任從蛛網任從灰
 
Lầu thượng tàn đăng, bạn hiểu sương
Độc miên nhân khởi hợp hoan sàng
Tương tư nhất dạ tình đa thiểu
Địa giác thiên giai bất thị trường
Bắc khâu tùng bách tỏa sầu yên
Yến Tử lâu nhân tứ tiêu nhiên
Tự mai kiếm lý ca trần tán
Hồng tụ hương tiêu thập nhất niên
Thích khan hồng nhạn Lạc Dương hồi
Hựu đổ huyền cầm bức xã lai
Dao sắt ngọc tiêu vô ý tự
Nhiệm tòng thù võng nhiệm tòng khôi
 
Yến Tử Lâu tam thủ (Người dịch: Nguyễn Phước Hậu)
 
Đèn tàn lầu vắng bạn cùng sương
Giấc ngủ cô đơn trọn chiếc giường
Thao thức một đêm nhiều ít nhớ
Chân trời góc đất cận bên đường
Bắc Mang tùng bách tỏa sương sầu
Xơ xác nhớ về Yến Tử lâu
Ca khúc trần ai chôn với kiếm
Mười năm tay áo nhạt hương màu.
Lúc ngắm nhạn hồng trở Lạc Dương
Gần ngày bức xã thấy chim đen.
Đàn cầm tiêu ngọc như vô ý
Đành để bụi mờ mạng nhện vương.


Tôi yêu thích ý thơ mới lạ, bèn họa lại như sau:
 
燕子樓 - 白居易

滿窗明月滿簾霜,
被冷燈殘拂臥床。
燕子樓中霜月夜,
秋來祗為一人長。
鈿暈羅衫色似煙,
幾迴欲著即潸然。
自從不舞霓裳曲,
疊在空箱十二年。
今春有客洛陽迴,
曾到尚書墳上來。
見說白楊堪作柱,
爭教紅粉不成灰。
 
Mãn sàng minh nguyệt mãn liêm sương,
Bị lãnh đăng tàn phất ngoạ sàng.
Yến Tử lâu trung sương nguyệt dạ,
Thu lai chi vị nhất nhân trường.
Điền vựng la sam sắc tự yên,
Kỷ hồi dục trước tức san nhiên.
Tự tòng bất vũ Nghê thường khúc,
Điệp tại không tương thập nhị niên.
Kim xuân hữu khách lạc dương hồi,
Tằng đáo thượng thư phần thượng lai.
Kiến thuyết bạch dương kham tác trụ,
Tranh giao hồng phấn bất thành hôi.

Lầu Yến tử (người dịch: Nguyễn Phước Hậu)

Phòng vắng đầy tràn ánh nguyệt sương,
Đèn tàn lạnh lẽo ngập chăn giường.
Một đêm Yến Tử lầu sương quạnh
Thu đến người xa nặng nhớ thương.
Nữ trang, áo lụa khói màu phai
Muốn thử bao lần, mắt mủi cay.
Tự định Nghê thường không múa nữa
Mười hai năm xếp chất rương hoài.
Lạc Dương khách lại buổi xuân nầy
Từng viếng thượng thư nấm mộ đây.
Nghe kể bạch dương không trụ nổi
Dặn hồng phấn chẳng hóa tro bay.


Lại tặng nàng một bài thơ tứ tuyệt như sau (bài Cảm cố Trương bộc dịch chư kỹ):
 
感故張仆射諸妓 - 白居易

黃金不惜買蛾眉,
揀得如花只一枝。
歌舞教成心力盡,
一朝身死不相隨。
 
Hoàng kim bất tích mãi nga my,
Giản đắc như hoa chỉ nhất chi.
Ca vũ giáo thành tâm lực tận,
Nhất triêu thân tử bất tương tuỳ.

Cảm người kỹ nữ của ông Trương bộc xạ 
(Người dịch: Hoàng Tạo)

Mua gái mày xanh chẳng tiếc vàng,
Như hoa khéo chọn mấy cô nàng.
Dạy cho múa hát bao công sức,
Một sớm về âm chẳng kẻ màng!


Sau Trọng Tố đem bài thơ của tôi đưa Miến Miến xem, nàng đọc đi đọc lại, khóc nói "Từ Trương công mất, thiếp không phải không dám chết, nhưng lại sợ trăm năm sau, người đời cho rằng công chuộng sắc đẹp nên có thê thiếp chết theo, lại làm nhơ đức tốt của công, đành gượng mà thôi". Bèn làm bài Họa Bạch công như sau:
 
獨宿空樓斂恨眉,
身如春后致殘枝。
舍人不解人深意,
諷道泉台不去隨。
 
Độc túc không lâu liễm hận my,
Thân như xuân hậu trí tàn chi.
Xá nhân bất giải nhân thâm ý,
Phúng đạo tuyền đài bất khứ tuỳ.

Dịch thơ:

Mua gái mài xanh hẳng tiếc vàng,
Như hoa khéo chọn mấy cô nàng.
Dạy cho múa hát bao công sức,
Một sớm về âm chẳng kẻ màng!

Bài tựa của Bạch Cư Dị tới đây là hết. Nhưng theo Trường Khánh tập, sau khi được thơ của họ Bạch, Miến Miến bắt đầu nhịn ăn, mười ngày sau thì chết. Nhưng lại ngâm thơ rằng:
 
兒童不識沖天物,
漫把青泥汙雪毫。
 
Nhi đồng bất thức xung thiên vật,
Mạn bả thanh nê ô tuyết mao.

(Trẻ con chẳng biết loài bay bổng, 
Cứ lấy bùn xanh trát cánh lông).


Hai bài thơ của Bạch Cư Dị đã giết Miến Miến, nhưng trên thực tế, đây cũng không phải là một vụ án mạng Đường thi. Phải đâu họ Bạch không hiểu tâm sự Miến Miến ? Câu cuối trong bài Yến Tử lâu thi cho thấy ông biết nàng không có cớ chết theo Trương Kiến Phong và bài thơ tặng đóng vai một người thương xót họ Trương mà kết án đám con hát bạc tình kia chính là nhằm tạo lý do cho nàng hoàn thành sở nguyện. Và dĩ nhiên Miến Miến cũng hiểu cái ý tứ sâu xa ấy, nên trong bài Họa Bạch công, nàng đã tỏ lòng biết ơn ông bằng cách nhắc lại lời thơ "mẫu đơn" mười hai năm trước. Và chính là nhờ biết Bạch Cư Dị hiểu được tâm sự của mình, nên nàng mới ngạo nghễ nói với người đời rằng vì bị họ Bạch bôi nhọ nên nàng phải chết bằng hai câu thơ trước khi nhắm mắt. Tự ví mình bằng loài én "xung thiên" bị trẻ con trát bùn lên cánh trắng - Bạch Cư Dị có hiệu là Lạc Thiên. Nàng quy trách nhiệm cái chêt của mình về ông, nghĩa là cho người sống chứ không phải về Trương Kiến Phong, để dập hết những đàm tiếu của người sau đối với người chồng mà nàng yêu thương kính trọng. Mới biết cái tâm tình tài tứ, độ lượng tri giao của hạng danh sĩ kỳ nữ, loại người tầm thường có dễ mà theo được đâu!

Chú thích:

Quan Miến Miến còn có tên là Quan Phán Phán, là một danh kỹ đất Từ Châu đời nhà Đường, khoãng niên hiệu Trinh Nguyên và Nguyên Hòa (785-820) được Thượng Thư Trương Kiến Phong nạp làm thiếp.

Nguồn: Thi Viện

5 CÂU NÓI KINH ĐIỂN TRONG "TÂY DU KÝ" HÀM CHỨA ĐẠO LÝ SÂU SẮC

Tác phẩm “Tây du ký” của Ngô Thừa Ân được viết vào thế kỷ 16, giữa thời nhà Minh. Đây là một trong “Tứ đại kiệt tác” của Trung Quốc, nó được biết đến như một cuốn tiểu thuyết về Thần Phật và yêu ma trong thời cổ đại.


Ngoài ra, một số người cho rằng đây là cuốn sách ghi lại quá trình tu luyện của Đường Tăng và các đệ tử của ông là Tôn Ngộ Không, Chu Bát Giới, Sa Tăng cùng với Bạch Long Mã, đến Tây phương để bái Phật thỉnh kinh, cho nên cuốn sách thuộc về sách tu luyện.

Công sức sáng tạo của Ngô Thừa Ân thực sự khiến người ta khâm phục, bởi vì ông đã mô tả nhiều cảnh và tình huống xuất hiện trong thế giới không có thật. Trí tưởng tượng của ông thật phi thường, có lẽ, chính là ông Trời muốn dùng ngòi bút của ông truyền đạt đạo lý: “Thiện ác, đúng sai”, “Yêu ma tuyệt đối không bao giờ cao hơn chính Đạo”, “Nếu biết giữ cái tâm bất biến không lay động như thuở ban đầu thì lấy kinh tất thành”.

Vì “Tây du ký” chứa đầy những đạo lý kinh điển sâu sắc và những câu chuyện sống động không bị lặp lại, cuốn hút với nhiều tình tiết gay gắt nên cuốn sách rất đáng để đọc lại hàng năm. Hãy cùng nhau xem qua một vài câu nói kinh điển trong đó.

1. Trên đời không việc gì khó, chỉ sợ người không có lòng quyết tâm

Nguyên gốc của câu nói là: “Thế thượng vô nan sự, chỉ phạ hữu tâm nhân”. Câu này hẳn là khiến người ta cảm khái nhất, chắc hẳn rất nhiều người có thể ngộ sâu sắc; vì dù sao thì ai cũng từng có trải nghiệm khó chịu khi không đạt được điều mình muốn.

Câu này xuất phát từ chương thứ 2 trong Tây Du Ký: “Phép nhiệm nhờ thầy truyền bí thuật, Tài cao về xứ giết yêu ma”. Trong đoạn đối thoại khi Bồ Đề Tổ Sư dạy Ngộ Không phép cân đẩu vân, Ngộ Không nói: “Phép này khó lắm, khó lắm”. Tổ Sư nói: “Trên đời không có việc gì khó, chỉ sợ không có lòng quyết tâm”.

Cái khó của rất nhiều việc nằm ở chỗ có thể kiên trì đến cùng hay không, bởi vì bỏ cuộc giữa chừng thì quá dễ dàng. Nếu thực sự muốn nói rằng, không có gì trên đời là không thể làm được, thì không gì khác hơn là dựa vào sự kiên trì và quyết tâm vững chắc để từng bước vượt qua khó khăn và đi đến cùng.

Thử nghĩ xem, trong cuộc đời bạn, bạn đã theo đuổi điều gì một cách nghiêm túc và không ngừng nghỉ chưa? Nếu câu trả lời là không, thì chẳng phải thật đáng tiếc khi sống một cuộc đời mà không có kinh nghiệm về sự kiên trì đến cùng hay sao? Rất nhiều những kinh nghiệm trong cuộc sống, rất nhiều những điều khắc cốt ghi tâm, những ý nghĩa nhân sinh đều là từ sự thực hành kiên trì đúc kết lại.

2. Người không có ý hại hổ, thì hổ cũng không hại người

Nguyên gốc của câu này là: “Nhân một thương hổ tâm, hổ một thương nhân nghĩa”. Câu nói có nghĩa là: “Người không có ý hại hổ thì hổ cũng không hại người”. Câu này cũng được dịch là “Người chẳng dốc lòng giết cọp, cọp sao nỡ tâm ăn thịt người”.

Câu nói này đến từ chương thứ 16 trong Tây Du Ký: “Chùa Quan Âm, thầy tu tham báu vật. Núi Hắc Phong, yêu quái trộm Cà sa”, câu nói xuất phát từ miệng của Ngộ Không khi bị Sư Phụ trách Ngộ Không có thần thông như vậy sao không giữ lại cả chùa mà chỉ giữ mình cái phòng của Sư Phụ nằm ngủ.

Ngộ Không nói: “Ðể con kể lại cho sư phụ nghe. Lời sư phụ nói quả đúng lắm. Sư cụ trụ trì quyết phóng hỏa đốt cho thầy trò ta chết, để lấy áo Cà sa. Nếu con không biết thì thầy trò ta đã bị thiêu chết rồi. Con thấy họ có tâm ác, nên đã không chữa lửa, lại cho thêm một trận gió”.

Sư Phụ hỏi: “Lửa cháy thì tưới nước, cho gió làm gì?”

Ngộ Không nói: “Người xưa dạy rằng, người không có ý hại hổ, thì hổ cũng không hại người. Nếu họ không phóng hỏa đốt chùa, thì con không tự nhiên làm gió”.

Thông thường, khi thấy người gặp nạn, chúng ta sẽ sinh lòng thương cảm. Đó là tâm lý thường tình ai cũng dễ dàng làm được. Nhưng nếu thấy người khác tốt hơn mình, những suy nghĩ chân thực trong lòng sẽ ra sao? Thực ra chỉ có bản thân mình mới thấu tỏ.


3. Một ngày làm thầy, cả đời làm cha

Nguyên gốc của câu này là: “Nhất nhật vi sư, chung thân vi phụ”. Câu nói này đến từ chương thứ 31 và chương thứ 72 trong Tây Du Ký.

Trong chương 31: “Trư Bát Giới nói khích, Hầu vương Tôn Hành Giả mưu trừ yêu quái”. Khi Tôn Ngộ Không bị Sư Phụ đuổi đi, sau đó Sư Phụ bị yêu quái bắt đi, Chu Bát Giới đã đi tìm Ngộ Không để cứu Sư Phụ.

Ngộ Không nói: “Ta chấp ngươi chạy trước ba ngày, ta theo bắt lại lập tức. Chạy đâu cũng không khỏi, chuyện chi nói thiệt cho mau?”

Bát Giới lúng túng thuật chuyện lại. Rồi nói rằng: “Chính là Bạch Long Mã giục tôi đi tìm sư huynh. Nó nói: huynh là người quân tử biết nhân nghĩa, không để ý đến chuyện cũ, chắc chắn sẽ cứu được sư phụ. Vậy xin sư huynh niệm tình “một ngày làm thầy, cả đời làm cha” đi cứu cho toàn tính mạng”.

Và đoạn, Hoàng Bào lão quái nói: “Ngươi đúng là mặt dày mày dạn, không có chí khí trượng phu. Bị sư phụ đuổi đi rồi, còn dám quay lại”.

Ngộ Không đáp rằng: “Nhà ngươi đúng là đồ yêu quái, nên không thông lễ nghĩa. Một ngày làm thầy, cả đời làm cha. Nay ngươi bắt thầy ta, lẽ nào ta có thể làm ngơ mà không cứu. Mi đã bắt Sư phụ và sư đệ ta, sao còn dám chửi mắng sau lưng ta?”

Ở chương 72: “Ðộng Bàn Tơ, Thất Tinh bắt sãi Suối Trạt Cấu, Bát Giới khuấy yêu”.

Tôn Ngộ Không cười mà nói: “Các đệ nghe sư phụ nói kìa. Thầy muốn ăn cơm để chúng con đi hóa duyên xin ăn. Tục ngữ có câu: “Một ngày làm thầy, cả đời làm cha” sao lại có đạo lý đồ đệ ngồi chơi để thầy đi xin cơm?”.

Ý nghĩa của câu này rất đơn giản, bởi vì đạo lý tất cả nằm trong câu nói. Câu này không chỉ người xưa nói, mà ngay cả người hiện đại cũng nói. Người xưa nói rằng: “Thầy dù chỉ dạy mình một ngày, cả đời phải coi như cha”, lời này là ẩn dụ cho ý nghĩa của sự tôn trọng đối với người thầy.

4. Có gió thì có sóng, không có thủy triều nước tự phẳng

Nguyên gốc của câu nói là: “Hữu phong phương khởi lãng, vô triều thủy tự bình”. Câu nói ở chương 75 trong Tây Du Ký: “Ngộ Không khoan bửu bình, Chúa động nhốt Đại Thánh”:

Ngộ không nói: “Hữu phong phương khởi lãng, vô triều thủy tự bình. Ngươi không chọc giận ta, ta không có cớ gì tìm đến các ngươi. Chỉ vì chúng bay kết bè kết đảng, tìm cách ăn thịt sư phụ ta nên ta mới tới đây tính nợ”.

Câu nói này được sử dụng như một phép ẩn dụ: mỗi điều xảy đến trong đường đời chúng ta đều có nguyên nhân; cho dù bất kể vấn đề gì nảy sinh, chúng đều có nguồn gốc của chúng, thay vì tự nhiên xuất hiện và không có lý do.


5. Bát tiên cùng nhau vượt biển, mỗi người tự triển hiện thần thông

Nguyên gốc của câu nói là: “Bát tiên đồng quá hải, độc tự hiển thần thông”. Câu nói ở chương 81 trong Tây Du Ký: “Chùa Trấn Hải Ngộ Không diệt quỷ, rừng Hắc Tùng ba đệ tìm thầy”.

Tôn Hành Giả nói: “Ðể ta kể sơ qua cho các ngươi nghe. Ta từng hàng yêu diệt quái, lên trời đại náo thiên cung… Đây đúng là Bát tiên đồng quá hải, độc tự hiển thần thông. Các thiên binh thiên tướng trên trời cũng nể sợ đôi phần. Để ta đi bắt yêu tinh về đây các vị chắc mới tin lời lão Tôn”.

Đây là câu nói kinh điển trong dân gian. “Bát tiên quá hải, các hiển thần thông” (tám vị tiên vượt biển, triển hiện thần thông). “Bát tiên”, đó là: Hán Chung Ly, Trương Quả Lão, Hàn Tương Tử, Lý Thiết Quải, Tào Quốc Cữu, Lã Động Tân, Lam Thái Hòa, và Hà Tiên Cô. Mỗi vị tiên nhân đều có một đặc điểm khác nhau.

Câu nói “Bát tiên quá hải, các hiển thần thông” là một ẩn dụ để nói rằng mỗi người phải dựa vào khả năng của chính mình để đạt được mục đích mà mình muốn đạt được.

Bảo Châu biên dịch / Theo: vandieuhay

CỔ NHÂN KHUYÊN "NGHÈO KHÔNG ĐỘNG TAM NGHỆ, GIÀU KHÔNG GẦN TAM NHÂN": TAM NGHỆ, TAM NHÂN LÀ GÌ?

Trong mắt người xưa, ai ai trong đời cũng cần có những bài học đáng quý trong đối nhân xử thế.


Khi thời thế thay đổi, những câu nói của người xưa có thể không nhất thiết áp dụng cho cuộc sống thời hiện đại. Dẫu vậy, nhiều tục ngữ, thành ngữ - vốn là sự kết tinh của trí tuệ cuộc sống của người xưa - về cơ bản đều hướng con người đến cách đối nhân xử thế sao cho thuận tình, hợp ý.

Câu tục ngữ "Nghèo không động tam nghệ, giàu không gần tam nhân" của người Trung Quốc xưa có ý nghĩa khuyên bảo điều gì? Tam nghệ và tam nhân này là ai?

Giải nghĩa vế 1: Người nghèo không động tam nghệ

Trong quan niệm của người Trung Quốc xưa, "tam nghệ" ý chỉ những công việc mạo hiểm, không phù hợp với gia cảnh, thậm chí là những việc phạm pháp.

Cụ thể, tam nghệ ở đây là gì?

1/ Những việc mạo hiểm

Thông thường, khi một người sợ nghèo, anh ta sẽ cố nghĩ ra cách kiếm tiền. Nếu nghe ai nói rằng anh ta có thể kiếm tiền bằng việc đánh bạc, anh ta sẽ đi đánh bạc vì nghĩ rằng trò đỏ-đen có thể giúp anh ta đổi đời.

Rồi lại có người bảo anh ta rằng, phải vay mượn để đầu tư vào việc buôn bán, kinh doanh thì mới có thể phất lên được. Thấy có vẻ hợp lý, anh ta lại cố gắng chạy vạy khắp nơi để bỏ vốn vào lĩnh vực mà anh ta thực sự không am hiểm.

Cứ vậy, cái vòng luẩn quẩn của thất bại và nghèo đói bủa vây lấy anh ta.

Ảnh minh họa.

Bởi vậy, người xưa khuyên không nên động vào 'nghệ' này là bởi vì nếu không trang bị đủ kiến thức và kinh nghiệm để làm việc thì hà cớ gì lại dấn thân vào mạo hiểm như thế. Trước khi làm bất cứ việc gì, dù là người nghèo hay người giàu thì cũng đều phải học hỏi, nắm kiến thức về công việc đó thật vững rồi hãy nghĩ đến việc làm giàu.

Trong trường hợp không 'thành công' thì cũng 'thành nhân'. Thất bại này sẽ là bài học cho thành công ngày sau.

2/ Những việc phạm pháp

"Bần cùng sinh đạo tặc" vốn là lời cảnh báo rõ ràng nhất về việc khi bị cái nghèo đói bủa vây, một người sẵn sàng làm liều để có được tiền bạc. Điều này hoàn toàn sai trái. Vì những việc làm sai trái như trộm cắp, cướp giật này sẽ không chỉ gây tổn thất lớn cho bản thân mà còn ảnh hưởng đến gia đình rất lớn.

Bởi vậy, trong bất cứ hoàn cảnh nào, con người cũng không nên 'nhắm mắt làm liều' vì một phút bốc đồng trỗi dậy.

Để thoát cái nghèo chỉ có cách làm việc thật chăm chỉ, tỉ mỉ. Đồng tiền những ngày đầu sẽ rất khó kiếm nhưng một khi chuyên cần, chúng ta sẽ được bù đắp.

Nghèo không đáng sợ, lười biếng mới đáng sợ.

3/ Những việc hèn hạ

Những chuyện hèn hạ, gây hại cho người khác - trong mắt người xưa đó là 'tiểu nhân'. Tất nhiên, 'tiểu nhân' không thiếu trong xã hội dù họ xuất phát trong gia đình giàu có hay bần nông.

Tuy vậy, dù hoàn cảnh có thể nào thì cũng không được vì lợi ích cá nhân mà làm những chuyện hại người như lừa lọc, gian dối, hãm hại...

"Đói cho sạch, rách cho thơm" chính là lời răn dạy chúng ta dù có nghèo khó, thiếu thốn tiền bạc đến mấy thì cũng tuyệt đối giữ mình đúng chuẩn mực.

Giải nghĩa vế 2: Giàu không gần tam nhân

'Tam nhân' trong vế thứ hai của câu tục ngữ này là gì?

1/ Kẻ hám lợi danh

Khi một người giàu có, sẽ có rất nhiều người tiếp cận anh ta hòng đạt được những mục đích có lợi cho cá nhân của họ. Bởi vậy, đây là lúc chúng ta cần tỉnh táo để nhìn người thật chuẩn, xem ai muốn lợi dụng, ai mới là bạn thực sự.

Ảnh minh họa.

Việc tránh xa, không giao thiệp với kẻ xấu, kẻ hám lợi danh là cách một người bảo vệ thanh danh và tài sản của họ trước mọi âm mưu phá hoại, ghen ghét.

2/ Kẻ thù

Kẻ thù vốn nuôi lòng hận thù, nếu chúng ta giàu mà người kia vẫn nghèo cùng cực thì sẽ dễ kích động họ có những hành động gây tổn hại đến gia sản, tinh thần và sức khỏe của chúng ta.

"Thà hóa giải còn hơn tạo ra kẻ thù". Sẽ là tốt nhất nếu sau khi trở nên giàu có, bạn có thể sử dụng của cải và lòng tốt để giải quyết những mối bất bình trong quá khứ và tháo gỡ nút thắt giữa bạn và kẻ thù.

Mặt khác, chúng ta cũng có thể chủ động tránh xa, không giao thiệp với những người vốn sẵn lòng ghen ghét và hãm hại chúng ta.

3/ Tệ nạn

Có một số người, khi tiền bạc, của cải đuề huề, thay vì tiếp tục chăm chỉ làm ăn, tu tâm và tích đức, họ lại sa đà vào các thú vui không lành mạnh trên đời.

Ảnh minh họa.

Có người ham vui cờ bạc, có người ham vui tửu sắc, bởi thế mà khiến khuynh gia bại sản, gia đình ly tán, con cái lìa xa cha mẹ.

Tất cả những ham vui không lành mạnh này chính là kẻ thù của gia đình. Bởi vậy, kể cả lúc nghèo khó hay giàu có, chỉ cần chúng ta một lòng chung thủy, chăm chỉ làm việc thì mới có được hạnh phúc, phú quý, trường thọ.

Trang Ly / Theo: soha

Wednesday, July 31, 2024

NGƯỜI CÓ 3 TÍNH CÁCH NÀY XỨNG ĐÁNG LÀM BẠN THÂN SUỐT ĐỜI: CÓ ĐƯỢC PHẢI TRÂN QUÝ, CHƯA CÓ THÌ CỐ GẮNG TÌM RA!

Mọi người đều khao khát có được tình bạn sâu sắc cũng như những mối quan hệ tốt đẹp. Việc xây dựng một mối quan hệ như vậy không dễ dàng, tuy nhiên không phải là không thể. Trong xã hội thật sự có những người xứng đáng để chúng ta kết giao suốt một đời.

(ảnh: We-xpats).

Với nhịp sống hối hả và quỹ thời gian có hạn của cuộc sống hiện đại, việc tìm kiếm và duy trì những mối quan hệ bạn bè sâu sắc càng trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, lợi ích chung có thể là cầu nối cho những mối quan hệ sâu sắc. Dưới đây là ba đặc điểm của những người xứng đáng để chúng ta kết bạn suốt đời:

1. Những người tỏa ra năng lượng tích cực

Những người có năng lượng tích cực thường có tác động tích cực đến những người xung quanh. Sự lạc quan và tư duy tích cực của họ truyền cảm hứng cho người khác và giúp những người ở trong trường không gian tích cực của họ đối mặt và vượt qua khó khăn, thử thách.

Việc truyền năng lượng tích cực này sẽ khiến mọi người cảm thấy thoải mái vui vẻ và sẵn sàng tương tác với họ hơn.

Trong thế giới đầy ồn ào và đầy thử thách này, chúng ta cần theo đuổi thái độ tích cực và động lực để tiến lên trong cuộc sống. Và việc kết giao với những người có năng lượng tích cực sẽ truyền một nguồn năng lượng tích cực và mạnh mẽ vào bạn.

Cơ thể của họ dường như tỏa ra bầu không khí ấm áp như ánh nắng mặt trời. Cho dù bạn gặp phải khó khăn hay thất bại nào, họ luôn có thể động viên và hỗ trợ bạn.

Thái độ tích cực, tinh thần lạc quan, tràn đầy năng lượng của họ sẽ lây lan sang bạn, giúp bạn tìm ra lối thoát tươi sáng trong bóng tối.

Sự đồng hành của họ giống như một làn gió ấm áp, nhẹ nhàng thổi qua tâm hồn bạn và làm tâm trạng bạn dễ chịu hơn.

Họ thường có cái nhìn tích cực về cuộc sống và mọi thứ trong mắt họ đều có giá trị. Đồng thời họ biết cách nắm bắt các cơ hội và thách thức, họ cũng theo đó mà ngày càng phát triển lớn mạnh. Ở bên cạnh họ, bạn sẽ học được rất nhiều thái độ tích cực đối với cuộc sống và cách giải quyết vấn đề được tốt đẹp.

(ảnh: Nhathuoclongchau).

Họ sẽ truyền cảm hứng cho bạn khát vọng theo đuổi ước mơ, phấn đấu đạt được thành tựu của bản thân và sẵn sàng làm việc chăm chỉ để đạt được nó. Họ đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của bạn và có thể cho bạn sự hướng dẫn, hỗ trợ nhiệt thành, khiến bạn mạnh mẽ hơn, tự tin hơn và dũng cảm hơn.

Cuối cùng, bạn sẽ trải nghiệm cảm giác vui vẻ và thoải mái khi kết giao với những người có năng lượng tích cực. Họ bừng sáng mỗi ngày với khuôn mặt tươi cười và nụ cười tỏa nắng. Họ mang đến cho bạn niềm vui và hạnh phúc vô tận, đồng thời lấp đầy cuộc sống của bạn bằng sự tự do và sức sống.

Những người bạn tích cực có thể khiến cuộc sống của chúng ta trở nên thú vị và đầy màu sắc, luôn có những bất ngờ và thử thách mới đang chờ đợi bạn mỗi ngày.

Vì vậy, dù bạn ở đâu, bạn cũng có thể tìm thấy những người có năng lượng tích cực để kết giao. Sự hiện diện của họ sẽ mang đến cho bạn một cuộc sống tràn đầy hạnh phúc, khiến trái tim bạn bừng cháy như ngọn lửa, tỏa ra hơi ấm và phát sáng.
 
2. Những người sống nghiêm túc

Kết giao với những người sống nghiêm túc sẽ mang lại cho bạn những lợi ích không ngờ. Những người sống nghiêm túc có xu hướng chú ý nhiều hơn đến chi tiết và chất lượng, đồng thời họ có thái độ tập trung và tận tâm.

Cách tiếp cận cuộc sống nghiêm túc này truyền cảm hứng cho sự nhiệt tình ở người khác và thúc đẩy họ theo đuổi những mục tiêu cao hơn. Chúng giống như một que diêm khơi dậy ngọn lửa trong tâm hồn và tiếp thêm sức sống cho cuộc sống của bạn.

Khi ở bên những người sống nghiêm túc, bạn sẽ cảm nhận được sự chăm chỉ, kiên trì toát ra từ họ. Kết giao với những người sống nghiêm túc, bạn sẽ bị “lây nhiễm” bởi thái độ tích cực này của họ.

Họ luôn có khả năng chủ động tìm kiếm giải pháp khi gặp khó khăn thay vì chỉ chờ chết. Như một doanh nhân thành đạt đã nói: “Với những người sống nghiêm túc, bạn sẽ hiểu rằng thành công không phải là giấc mơ mà là sự thật đạt được nhờ sự nỗ lực không ngừng nghỉ”.

Sự nghiêm túc và quyết tâm của họ trong việc ứng xử với cuộc sống sẽ khơi dậy niềm hy vọng và đam mê trong bạn, khiến bạn tin rằng bạn cũng có thể vượt qua được những thử thách.

(ảnh: Kinhnghiemxinvisa).

Với những người sống nghiêm túc, bạn có thể cảm nhận được tình yêu và sự theo đuổi cuộc sống của họ.

Họ nỗ lực theo đuổi lý tưởng và chất lượng cuộc sống của họ xứng đáng với tài năng cũng như nỗ lực của bản thân. Những nỗ lực của họ là vị tha và họ luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, kiến ​​thức của mình để giúp người khác phát triển và thăng tiến. Họ giống như một người cố vấn tuyệt vời sẽ dẫn bạn đến con đường trải thảm mà bạn mong muốn.

Kết giao với những người sống nghiêm túc, bạn sẽ cảm nhận được sự chú ý của họ đến từng chi tiết và theo đuổi sự hoàn hảo. Họ mong muốn nỗ lực hết mình trong mọi việc, dù đó là công việc, học tập hay những vấn đề tầm thường trong cuộc sống.

Việc họ theo đuổi chất lượng và sự chú ý đến từng chi tiết sẽ cho phép bạn học hỏi được nhiều điều từ họ. Sức mạnh tinh thần và năng lượng từ cảm xúc mãnh liệt của họ sẽ khơi dậy niềm đam mê và động lực bên trong bạn cũng như truyền cảm hứng cho tiềm năng trong bạn.

Kết giao với những người sống nghiêm túc sẽ khiến cuộc sống của bạn trở nên đầy màu sắc, tràn đầy niềm vui và cảm giác thành tựu.
 
3. Những người có nguyên tắc mạnh mẽ

Những người có nguyên tắc mạnh mẽ có thể mang lại cho người khác sự tin tưởng và an toàn.

Họ tuân thủ các nguyên tắc và giá trị của mình, đồng thời rất trung thực và đáng tin cậy trong cách cư xử với người khác. Sự tin tưởng và ổn định này là nền tảng quan trọng cho một mối quan hệ sâu sắc. 

Họ có thái độ nghiêm khắc và kiên trì đối với cuộc sống và công việc. Điều này có thể truyền cảm hứng cho bạn trở nên kỷ luật và có trách nhiệm hơn. Giống như một động cơ đang chạy ở tốc độ cao, ảnh hưởng của chúng sẽ tác động lên bạn khiến bạn tràn đầy động lực và nhiệt huyết với cuộc sống.

Khi giao tiếp với những người có nguyên tắc cao, bạn sẽ bị ấn tượng bởi những hiểu biết và quan điểm độc đáo của họ. Họ chú ý đến chi tiết, theo đuổi sự hoàn hảo và có những hiểu biết tuyệt vời về mọi thứ.

Bằng cách tương tác với họ, bạn sẽ được truyền cảm hứng và động lực để xem xét vấn đề từ những góc độ khác nhau, mở rộng tầm nhìn khiến suy nghĩ của bạn cởi mở và đa dạng hơn.

Hơn nữa, sự kiên trì và quyết tâm của họ là kim chỉ nam tốt cho các giá trị của bạn trong xã hội.

(ảnh: Ybox).

Những người có nguyên tắc mạnh mẽ không dễ dàng thỏa hiệp. Họ sẽ chiến đấu đến cùng vì những gì họ tin là đúng và quan trọng. Bằng cách tương tác với họ, chúng ta sẽ học cách tuân thủ các nguyên tắc của mình, theo đuổi ước mơ của mình và dũng cảm đối mặt với những khó khăn, thử thách.

Họ là những người bạn mà bạn có thể tin cậy suốt đời

Dù bạn có khó khăn hay niềm vui nào đi nữa, họ sẽ luôn ở bên bạn, hỗ trợ, động viên, cùng bạn vượt qua những thăng trầm của cuộc sống.
  • Những người có năng lượng tích cực tự họ truyền cảm hứng cho bản thân và truyền sang những người khác thông qua thái độ cởi mở, lạc quan, tích cực. Họ khuyến khích người khác theo đuổi ước mơ giống như họ và đưa ra sự hỗ trợ, giúp đỡ.

  • Những người sống nghiêm túc sẽ tiếp tục hoàn thiện và hoàn thiện bản thân thông qua thái độ tập trung và tận tâm. Họ rất coi trọng công việc và cuộc sống và theo đuổi sự xuất sắc.

  • Những người có nguyên tắc mạnh mẽ không ngừng định hình và hoàn thiện nhân cách của mình bằng cách tuân thủ các nguyên tắc và giá trị của chính họ.

  • Họ rất chân thành và trung thực trong các mối quan hệ của mình và tập trung vào sự chính trực và chính trực.

  • Mục tiêu chung của họ là theo đuổi sự phát triển cá nhân cho phép những người này hỗ trợ và khuyến khích lẫn nhau, từ đó xây dựng được một tình bạn sâu sắc.
Tóm lại, ba kiểu người có năng lượng tích cực, sống nghiêm túc và có nguyên tắc vững chắc đều có những điều kiện cơ bản cho tình bạn sâu sắc. Chúng ta nên trân trọng những tình bạn như vậy và không ngừng nâng cao giá trị cuộc sống của mình thông qua sự tương tác với những người này.

Nguồn: Aboluowang (Tống Vân)
Minh Nguyệt / Theo: vandieuhay

GIANG THÀNH TỬ - ẤT MÃO CHÍNH NGUYỆT NHỊ THẬP NHẬT DẠ KÝ MỘNG - TÔ THỨC


Giang thành tử - Tô Thức
Ất Mão chính nguyệt nhị thập nhật dạ ký mộng

Thập niên sinh tử lưỡng mang mang,
Bất tư lường,
Tự nan vương.
Thiên lý cô phần,
Vô xứ thoại thê lương.
Túng sử tương phùng ưng bất thức,
Trần mãn diện,
Mấn như sương.

Dạ lai u mộng hốt hoàn hương,
Tiểu hiên song,
Chính sơ trang.
Tương cố vô ngôn,
Duy hữu lệ thiên hàng.
Liệu đắc niên niên trường đoạn xứ,
Minh nguyệt dạ,
Đoản tùng cương.


江城子- 蘇軾
乙卯正月二十日夜記夢

十年生死兩茫茫,
不思量,
自難忘。
千里孤墳,
無處話淒涼。
縱使相逢應不識,
塵滿面、
鬢如霜。

夜來幽夢忽還鄉,
小軒窗,
正梳妝。
相顧無言,
惟有淚千行。
料得年年腸斷處,
明月夜、
短松崗。


Giang thành tử - Tô Thức
Đêm ngày 20 tháng giêng năm Ất Mão ghi lại giấc mộng
(Dịch thơ: Vương Thanh)

Mười năm sinh tử đôi nơi
Tuy không nghĩ đến, chẳng thôi nhớ nàng
Mồ cô quạnh, cách dặm ngàn
Nơi nào bày tỏ tâm tình thê lương
Gặp nhau còn nhận ra không ?
Phong trần sắc mặt, tóc sương pha mầu
Về quê trong mộng đêm thâu
Nàng bên song cửa chải đầu điểm trang
Nhìn nhau chẳng nói,
Lệ ứa muôn hàng
Năm lại năm, chốn đoạn tràng
Đồi thông, gốc mộ, trăng ngàn lạnh soi ...


Ghi chú:

Tô Thức năm 19 tuổi lấy người vợ đầu là bà Vương Phất 王弗 16 tuổi. Bà mất năm 27 tuổi ở Tứ Xuyên. Mười năm sau, lúc đang làm quan ở Sơn Đông, Tô Thức nằm mơ thấy người vợ xưa. Ông tỉnh dậy làm bài từ này để tế vợ. Đây là lần đầu tiên một bài văn tế được làm theo thể từ. Ông dùng chữ chân phác minh bạch, được người đời truyền tụng.

Nguồn: Thi Viện



SỐ PHẬN HOÀNG ĐẾ TRUNG HOA CUỐI CÙNG TÌNH CỜ BỊ LIÊN XÔ BẮT LÀM TÙ BINH

Phổ Nghi, hoàng đế Trung Hoa cuối cùng từng trải qua 5 năm làm tù binh chiến tranh của Liên Xô.


Theo RBTH, trong cuốn tự truyện xuất bản vào thập niên 1960, Phổ Nghi đã hé lộ một phần cuộc sống của mình trong quãng thời gian ở Chita và Khabarovsk.

Ngày 18.8.1945, Phổ Nghi – hoàng đế phong kiến Trung Hoa cuối cùng, khi đó là hoàng đế bù nhìn Mãn Châu quốc do quân Nhật dựng nên, chuẩn bị đào tẩu khỏi phía đông bắc Trung Quốc.

Thế chiến 2 ở thời điểm đó đã kết thúc, Nhật Bản thua trận buộc phải ký hiệp định đầu hàng vô điều kiện. Không muốn rơi vào tay quân Giải phóng Trung Quốc, Phổ Nghi muốn sang Nhật sống.

Đúng lúc đó, quân Liên Xô chiếm sân bay Mãn Châu, bắt được Phổ Nghi một cách ngẫu nhiên. Không ai ngờ một nhân vật quan trọng như hoàng đế Phổ Nghi lại xuất hiện ở đây. Cựu hoàng nhanh chóng được Liên Xô đưa về thành phố Chita, vùng Siberia, gần hồ Baikal.

Trong cuốn tự truyện Phổ Nghi viết, sau khi đặt chân xuống Siberia, ông được đưa lên một chiếc xe sedan, ngồi trong đó nhiều giờ.

Phổ Nghi rơi vào tay quân Liên Xô năm 1945.

Khi xe dừng lại, Phổ Nghi cảm thấy lo sợ vì có người nói chuyện với mình bằng tiếng Trung trôi chảy.

“Trong bóng tối, tôi đã hoảng sợ”, Phổ Nghi viết. “Âm thanh đó khiến tôi ngỡ mình đã được đưa về Trung Quốc. Nếu đúng, tôi nghĩ mình sẽ bị giết”.

Trên thực tế, đó là một sỹ quan Liên Xô gốc Trung Quốc. Suốt 5 năm sau, Phổ Nghi bị giam giữ ở Nga nhưng được đối xử tốt, sống khả thoải mái.

Điểm dừng đầu tiên là một khu trị liệu hoặc resort ở gần thành phố Chita, nơi nổi tiếng với suối khoáng.

"Chúng tôi được ăn ba bữa kiểu Nga mỗi ngày cùng với trà chiều, cũng phong cách Nga," Phổ Nghi viết. "Có người phục vụ chăm sóc. Bác sĩ, điều dưỡng thường xuyên kiểm tra sức khỏe, khám chữa bệnh".

Liên Xô cấp cho Phổ Nghi nhiều cuốn sách, trò chơi và một máy radio. Phổ Nghi cũng thường được ra ngoài đi dạo, hít thở không khí trong lành.

Phổ Nghi ra tòa án chiến tranh làm nhân chứng sau Thế chiến 2.

Thời điểm năm 1945, nội chiến Trung Trung Quốc chưa ngã ngũ, chưa rõ chiến thắng thuộc về Tưởng Giới Thạch hay Mao Trạch Đông. Đây là nguyên nhân chính khiến Liên Xô chưa trao trả Phổ Nghi về Trung Quốc, theo RBTH.

Trong thâm tâm, Phổ Nghi không bao giờ muốn quay về Trung Quốc. Ông nghĩ Liên Xô, Anh, Mỹ là đồng minh nên có thể sang Anh, Mỹ sống. Dù là cựu hoàng nhưng Phổ Nghi có đủ đồ trang sức và các tác phẩm nghệ thuật để bán lấy tiền sống lưu vong.

Ban đầu, Phổ Nghi viết thư gửi Stalin, đề nghị được ở lại Liên Xô lâu dài. Ông được đưa đến Khabarovsk ở vùng Viễn Đông Nga. Phổ Nghi từng viết rằng cuộc sống ở đây không tốt như ở Chita, nhưng vẫn có những ưu đãi.

Phổ Nghi có phần thất vọng khi người ta không còn gọi ông là hoàng đế nữa, thay vào đó là “Phổ sư phụ”.

Tuy không thích làm những công việc thường ngày, Phổ Nghi dần say mê làm vườn và bắt đầu tự trồng các loại rau củ trên mảnh đất được cấp.

Trong quãng thời gian này, nguồn tin duy nhất Phổ Nghi biết được về tình hình ở Trung Quốc là từ thông dịch viên và báo chí tiếng Trung xuất bản ở Liên Xô.

Phổ Nghi sống như thường dân đến cuối đời ở Bắc Kinh.

Năm 1946, Phổ Nghi được đưa đến Nhật làm nhân chứng tại Tòa Quân sự Quốc tế về vấn đề vùng Viễn Đông. "Tôi đã buộc tội người Nhật Bản là tội phạm chiến tranh, một cách trực tiếp và không kiêng nể gì. Mỗi khi nói về giai đoạn lịch sử này, tôi không nói rằng mình đã sai lầm", Phổ Nghi viết.

Phổ Nghi sau đó đã quyên góp một phần tài sản của mình cho chính quyền Liên Xô, với danh nghĩa hỗ trợ tái thiết sau chiến tranh. Năm 1950, Phổ Nghi được trao trả về Trung Quốc, tạm thời tách biệt với gia đình ở Liên Xô. Thời điểm này Cộng hòa nhân dân Trung Hoa đã được thành lập.

"Dù người Nga kể chuyện đùa với tôi và cho tôi uống bia, ăn kẹo, tôi vẫn cảm thấy như họ đang đưa mình đến chỗ chết," Phổ Nghi mô tả về viễn cảnh khi trở về Trung Quốc.

Thực tế, cựu hoàng vẫn sống được 17 năm nữa, chứng kiến cuộc Cách mạng Văn hóa. Trong 10 năm đầu tiên, ông bị đưa vào trại cải tạo. Sau này, ông được chính quyền Trung Quốc đưa về sống ở Bắc Kinh, được cảnh sát bảo vệ và được chu cấp đến cuối đời. Đích thân lãnh tụ Mao Trạch Đông còn khuyến khích cựu hoàng viết tự truyện.

Chu Ân Lai (trái) tiếp Lý Thục Hiền và Phổ Nghi

Năm 1967, Phổ Nghi qua đời ở tuổi 61 vì bạo bệnh. Ông sống cuộc đời thường dân nên khi chết không có miếu hiệu, thụy hiệu.

Đăng Nguyễn - RBTH