Thursday, March 26, 2026

PHÁ TRẬN TỬ - LÝ DỤC


Phá trận tử - Lý Dục

Tứ thập niên lai gia quốc,
Tam thiên lý địa sơn hà.
Phụng các long lâu liên vân Hán,
Ngọc thụ quỳnh chi tác yên la.
Kỷ tằng thức can qua.

Nhất đán thân vi thần lỗ,
Thẩm yêu Phan mấn tiêu ma.
Tối thị thương hoàng từ miếu nhật,
Giáo phường do tấu biệt ly ca.
Huy lệ đối cung nga.


破陣子 - 李煜

四十年來家國,
三千里地山河。
鳳閣龍樓連雲漢,
玉樹瓊枝作煙羅。
幾曾識干戈。

一旦身為臣虜,
沈腰潘鬢銷磨。
最是倉皇辭廟日,
教坊猶奏別離歌。
揮淚對宮娥。


Phá Trận Tử
(Dịch thơ: Nguyễn Chí Viễn)

Bốn chục năm ròng xã tắc,
Ba ngàn dặm thẳm sơn hà.
Gác phượng lầu rồng vút vân Hán,
Lá ngọc cành vàng rủ yên la.
Chửa từng biết can qua.

Một sớm hàng thần lơ láo,
Vóc gầy làn tóc sương pha.
Nhất lúc bàng hoàng từ tạ miếu,
Giáo phường còn tấu khúc ly ca.
Gạt lệ đối cung nga.


Sơ lược tiểu sử tác giả:

Lý Dục 李煜 (937-978) tự Trùng Quang 重光, tự hiệu là Chung sơn ẩn sĩ 鍾山隱士, Chung phong ẩn sĩ 鍾峰隠者, Bạch liên cư sĩ 白蓮居士, Liên phong cư sĩ 蓮峰居士, người đời quen gọi là Nam Đường Hậu Chủ 南唐後主 hay Lý Hậu Chủ 李後主. Ông là người nhân huệ minh mẫn, văn hay hoạ khéo, biết âm luật. Phủ khố Giang Nam có thu tàng tác phẩm thư hoạ của ông rất nhiều.

Nam Đường bị nhà Tống diệt, phong ông làm An Mệnh hầu, sau lại bị Tống Thái Tổ cho uống thuốc độc chết. Miền Giang Nam được tin Hậu Chủ chết, các phụ lão đều thương khóc.

Hậu Chủ lúc chưa mất nước sinh hoạt rất hào hoa nên từ cũng rất uỷ mị hoan lạc. Sau khi mất nước, bị đưa về nhà Tống, ngày ngày rửa mặt bằng nước mắt. Từ của ông lúc đó cũng rất thê thảm bi ai, đúng là vong quốc chi âm.

Nguồn: Thi Viện